Mateus 13
Minar Poelayzimayl (MWP) vs NAA
1 Kalanu kay Yesu wanadhin senabi lag, malu buwadhoepa uzaraydhin, niyay kazil nubiya kalmel.
1 Naquele mesmo dia, Jesus saiu de casa e se assentou à beira-mar.
2 Ngabunadhin nanga, mabaygaw moeyay mina koeyza thanamuniya. Yesu nanga gulpa pagadhin, nuy kasa moegina adhal thanuraydhin gulnu; thana bawadhoenu pasinu nithamadhin.
2 E grandes multidões se reuniram em volta dele, de modo que entrou num barco e se assentou. E toda a multidão estava em pé na praia.
3 Nuydh nungu ngurpay kuykaymaydhin, ya mathangoedhagidh aymoedhin thanamulpa. Koeygarsar kedha yangukudul aymoeyr, mura war war ngurpay thanamulpa maypa. Nuy kedha thanamulpa, ‘Wara thonara, nagu uthay mabayg uzaraydhin apaw lagoepa, kunaw kapupa uthaypa.
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas, dizendo:
4 Nuydh nanga kunaw kapul mura idiman dhoeypa. Dhuray kapul yabugudanu pudhemin uruyl ngapa purthan.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 Dhuray kulal boeradharoenu pudhemir, boeradhar kuthuka a thana kapul sobaginga malguy adhan, kuyk na kuthuka, boeradhar.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 A kalanu goeygin mathamoeydhin. Minguz kedha, boeradhar kasa moegina, thanamulpa koesimoeypa matha ngoedhagidh lawnga, sipil mamu mulupa zilmayginga.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 Dhuray kapul patal bupanu pudhemir. Thana na koesimir, bupan mathaman sethabi nagul, thana bibirig palimoeydhin.
7 Outra parte caiu entre os espinhos; e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Dhuray mina boeradhariya pudhemir. Thana malguy puydhar, a koesimoeyr, a koewsa puydhemir puy kunal, wara andred, wara siksti, a wara tharti.’
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Yesu kuthanu nuy muliz kedha thanamulpa, ‘Ngi nanga kawralnga, wa kurusipagi!’
9 Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
10 Kalanu Yesun niyaykazil ngapa nubepa amadhan thamemidhin, nubepa yapupoeybaypa kedha, ‘Ngidh midh paru ya mathangoedhagidh aymarngu thanamulpa mura thonara, kasa yangukudu aymayginga?’
10 Então os discípulos se aproximaram de Jesus e lhe perguntaram: — Por que o senhor fala com eles por meio de parábolas?
11 Yesu kuniya mulaydhin thanamulpa kedha, ‘Senabi mina ngulayg ngithamulpa poeybayzinga, Awgadhaw Basalaya midh nanga, kasa kay kedha mabaygal na ngaya adhal thana kasa gimal kurusipagemipa adhamintidayzi yoepa.
11 Ao que Jesus respondeu:
12 Poeypiyam kulay Awgadhoengu a kurusipagemiziw nungu yapa; ngadh nanga moegina gasaman, Awgadhan bangal nubepa poeybane mina mathangoedhagidh. Ngadh nanga tidayginga, nungungu bangal adhapa mamayine, setha nungu mi moegina zapul.
12 Pois ao que tem, mais será dado, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Wa, ngurpay lak kedha, thana zagigal ngaya ngurpay doegamoenu, ngath kedha zoenguz thanamulpa ya mathangoedhagidh aympu mura thonara.
13 Por isso, falo com eles por meio de parábolas: porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 ‘Kay paypa kulay peropethan Isayan mulayzinga kuykunidhan kaybaw goeyginu kedha,
14 Assim, neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 Minguz kedha,
15 Porque o coração deste povo
16 ‘Ngitha ngaw niyaykazil bangal yakanurayg, nubi woenab ngithamul-pa adhapudhay kapu za, ngitha purkan iman, a kawran gasaman, nubi, Awgadhaw mina zapul.
16 — Bem-aventurados, porém, são os olhos de vocês, porque veem; e bem-aventurados são os ouvidos de vocês, porque ouvem.
17 Koeygarsar maygi peropethal, a wara ngaw mina mabaygal kulay thonara, thana koey ubilgal thabi zapupa imaypa, a thabi ngurpaypa karngemipa ngithamun mi gasamayzimayl, kasa kay kedha thanamulpa lawnga, thonar matha lawnga.
17 Pois em verdade lhes digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vocês estão vendo, mas não viram; e quiseram ouvir o que vocês estão ouvindo, mas não ouviram.
18 ‘Ngitha karngemiw, ngath nagu uthuy mabaygaw ya adhamintidaypa.
18 — Ouçam, portanto, o que significa a parábola do semeador.
19 Dhuray mabaygal nubi Basalayaw ngurpaypa kurusipagemipa, kasa kedha thana tidayginga; senawbi ngadhathoeyay matha kedha kunaw kapul mabaw lagoenu. Awgadhaw mina ngurpay mabaygoepa thayamoeyn nanga, Sathana sobaginga ngapa adhapa manin senabi mina ya senawbi mabaygaw ngoenakapoengu, matha kedha kunaw purthay uruyl midh.
19 A todos os que ouvem a palavra do Reino e não a compreendem, vem o Maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 ‘A dhuray mabaygal thanamun igilaw sakar matha kedha kapul midh kulaw boeradharoenu pudhemin. Mabayg nanga mina ngurpay karngemin, senawbi thonara nungu ika dhiw koeyza,
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e logo a recebe com alegria.
21 kasa kay kedha senabi ngurpay mina uthuyginga, nungu igililmaypa muypa, na matha kedha kulal boeradhar midh nanga, kapu mina uthuyginga; nungu mari igililnga mamu mina lawnga. Wati danal poethay mangiz nubiya, nuy lak lawnga ngaw puziw mabayg.
21 Mas ele não tem raiz em si mesmo, sendo de pouca duração. Quando chega a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 ‘Dhuray mabaygaw sakaral matha kedha patal puyl midh nanga. Mabayg nanga mina ngurpay karngemin, kasa kay kedha nuy koey ubilayg nungu gamu igililnga balbaytidaypa nubepa. Nungu ngoenakap memayipa mura nubi apaw goewaw sirisiril, a sethabi sirisiril matha kedha patal puy midh, mura Awgadhaw mina ngurpay adhapa mizin nungu igililmayngu. Nungu senawbi mabaygaw igililnga matha kedha koewsagi nagu.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém as preocupações deste mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e ela fica infrutífera.
23 ‘Dhuray mabaygaw igilaw sakaral matha kedha mina boeradharoenu midh thoeyamoeyn. Thana mina ngurpay karngemin a tidan, thanamun igililnga kalanu koewsalmayl aymoeyn; wara thanamulngu 100 koewsalmayl, wara 60 a wara 30.’
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Kalanu Yesu lak wara ya matha ngoedhagidh ayman thanamulpa, mura mabaygal si nubiya, ‘Awgadhaw Basalaya matha kedha nagu uthuy mabayg midh. Nuy senawbi mabayg mina kunaw kapul uthamoeyn nungu apaw lagoenu.
24 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
25 Wara kubilu mabaygal mura uthuy poelemar nanga, nungu wati igalayg mangiz, wati nagul uthumoeydhin kunaw naguya dhadhiya. Kalanu uzaraydhin.
25 Mas, enquanto todos estavam dormindo, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e foi embora.
26 Mura nagul na koesimoeydhin, kurusipa sethabi kunal kayn koewsalmayl aymoeydhin.
26 E, quando as plantas cresceram e produziram fruto, apareceu também o joio.
27 ‘Kalanu nungu zagethaw mabaygan imaydhin kedha, thana wati nagul koewsalmayl, kasa aygimayl. Thana nubepa ladhudhin a mulemidhin kedha, “Kuykulnga, ngidh mina kapul uthumoeydhin nginu apawlagiya, setha wati nagul ngalagaz ngapa?”
27 Então os servos do dono da casa chegaram e disseram: “Patrão, o senhor não semeou boa semente no seu campo? De onde, então, vem o joio?”
28 Nuy kedha, “Wara ngalpan thabukiriw mabayg, nuydh kedha wati pawa aymoengu.” Thana kedha, “Nginu ubi midh, ngoey sike apaw lagapa duyan thudhaypa, sethabi wati nagupa adhapa pudhaypa?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: “Um inimigo fez isso.” Mas os servos lhe perguntaram: “O senhor quer que a gente vá e arranque o joio?”
29 ‘Nuy kedha, “Lawnga, thonar matha lawnga, ngithamulngu mina nagungu kuyk pudhayle, wati naguya kalmel.
29 O dono da casa respondeu: “Não! Porque, ao separar o joio, vocês poderão arrancar também com ele o trigo.
30 Thana ngaru kalmel koesimoeypa, kurusipa ayboewdhaw thonara. Senawbi thonara nanga ngay kedha muledhe ngaw garpathamay mabaygoepa, ngitha mamu kulay wati nagul garpathamaw, a muypa idimaw. Kalanu kay mina kunal garpathamoeyn ngaw sawalagoepa.” ’
30 Deixem que cresçam juntos até a colheita. E, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ‘Ajuntem primeiro o joio e amarrem-no em feixes para ser queimado; mas recolham o trigo no meu celeiro.’”
31 Yesu thanamulpa lak kedha wara ya mathangoedhagidh ayman. Nuy kedha, ‘Awgadhaw Basalaya ngoedhe mastadaw kapu midh nanga. Mabaygan nan uthun nungu apawlagoenu.
31 Jesus lhes propôs outra parábola, dizendo:
32 Kulay na mina kuthuka, wara kapuginga kedha moegina, kasa kay kedha na kalanu malguyadhan a koey nagu koesimiz, adhapudhay mura wara naguya; na puy aymiz a daparaw uruyl thanamun padhal aymoeyn nabiya, thamiya.’
32 Esse grão é, na verdade, a menor de todas as sementes, mas, quando cresce, é maior do que as hortaliças, e chega a ser uma árvore, de modo que as aves do céu vêm se aninhar nos seus ramos.
33 Kalanu Yesu lak wara ya matha ngoedhagidh ayman thanamulpa. Nuy kedha, ‘Awgadhaw Basalaya ngoedhe kedha yoepkazin moegina kadaypa mabal ay kusuman a urapun dram kun, kalanu nadh mura kidh thayadhin sepalbi ay, kurusipa na ay mura woeyamiz ayab, kedha zoenguz kedha nabiya kadaypa mabal ay muynu. Wa, kayib nanga mabaygal kasa moegina iman Awgadhaw zageth, na ngaru bangal koesimidhe.’
33 Jesus lhes contou ainda outra parábola:
34 Nuydh mura thonara ya matha ngoedhagidhal aymoeyr thanamulpa, nuydh wara yangukudu thanamulpa aymayginga.
34 Jesus disse todas estas coisas às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia.
35 Nuydh ayman kedha, mina kuykunidhaypa kay paypa kulay maygi peropethaw yangukudu kedha,
35 Isso aconteceu para se cumprir o que foi dito por meio do profeta: “Abrirei a minha boca em parábolas; publicarei coisas ocultas desde a criação do mundo.”
36 Kalanu Yesu a nungu niyaykazil wanamoeydhin mura thana mabaygal a lagapa muy uthemidhin. Thana niyaykazil nubepa, yapupoeybemidhin kedha, ‘Ngidh kay ngoeymulpa sakar maypa, setha wati nagul apawlagoenu uthuyzimayl, mina aykap midh, senabi gidhaw?’
36 Então, despedindo as multidões, Jesus foi para casa. E, aproximando-se dele os seus discípulos, disseram: — Explique-nos a parábola do joio do campo.
37 Nuy kuniya mulaydhin thanamulpa, ‘Aykap kedha, mina nagu uthuyzi mabayg, senaw ngay, Mabaygaw Kazi.
37 E Jesus respondeu:
38 — ausente —
38 O campo é o mundo. A boa semente são os filhos do Reino; o joio são os filhos do Maligno.
39 — ausente —
39 O inimigo que o semeou é o diabo. A colheita é o fim dos tempos, e os ceifeiros são os anjos.
40 — ausente —
40 Pois, assim como o joio é colhido e jogado no fogo, assim será no fim dos tempos.
41 ‘Wa, senawbi goeyga na mangedhe bangal, ngay Mabaygaw Kazi, ngath ngaw angelal adhapa woeyamoeyne. Thana senabi thonara mura wati mabaygal adhapa mamayipu ngaw basalayoengu, mura setha ngaya nanga ngulaygal nuthay ayimpa wara mabaygoepa.
41 O Filho do Homem mandará os seus anjos, que ajuntarão do seu Reino todos os que servem de pedra de tropeço e os que praticam o mal
42 Thana mura wati pawa mabaygal, adhapudhay koey muypa thayamoeyne. Thana senawbi thonara koeyma may manine, a thanamun kikir mina koeyza, dhangal bangal tikitik nudhemine.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Kasa kay kedha, Awgadhaw mabaygal sethabi thonara war ngadh asimoeyne, gamul koey buwaylmayl bangal, matha kedha goeyga midh, thanamun Thathiw Basalayoenu. Ngitha ngaya nanga kawralgal, kawraw koerngaypa.’
43 Então os justos resplandecerão como o sol, no Reino de seu Pai. Quem tem ouvidos para ouvir, ouça.
44 Yesu nuydh nungu ngurpay niyaykazipa matha ayimpa kedha, ‘Awgadhaw Basalaya matha kedha koethil za kasa gumi apawlagoenu, boeradharoenu muynu. Wara mabaygan nan iman nanga nubepa mina koey ubilnga; nungu ika dhiw mina koeyza. Kuniya nuydh lak boeradhar thayan, nan lak gud mathaman boeradhar. Nuy sobaginga uzariz; nuydh mura nungu rugal barpudhamoeyn, bokadhzapa gasamoeypa senawbi boeradhoerapa gasamoeypa nubepa. Kalanu nuydh barpudhan nan boeradhar.
44 — O Reino dos Céus é semelhante a um tesouro escondido no campo, que um homem achou e escondeu. Então, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ‘Wara kedha, Awgadhaw Basalaya matha kedha mabaygan nuydh koethil zapul lumepa, maykulal lumepu barpudaypa.
45 — O Reino dos Céus é também semelhante a um homem que negocia e procura boas pérolas.
46 Kurusipa nuydh iman mina adhapudhay may kula. Kalanu nuy uzariz mura nungu rugal barpudhamoeyn bokadhzapun; kalanu nan adhapudhay may kula barpudhan.
46 Quando encontrou uma pérola de grande valor, ele foi, vendeu tudo o que tinha e comprou a pérola.
47 ‘Wara kedha, Awgadhaw Basalaya matha kedha wapiw pinge maluya thayan. Mura koeygarsar wapil gasamoeyn.
47 — O Reino dos Céus é ainda semelhante a uma rede que foi lançada ao mar e apanhou peixes de toda espécie.
48 Koeygarsar na gasamoeyn nanga, thana zagethaw mabaygan kalmel imaypa wapipa, liyab dhadh maypa. Kapu wapil nanga liday arimoeypa, wati wapil kasa adhathayamoeypa.
48 E, quando já estava cheia, os pescadores a arrastaram para a praia e, assentados, escolheram os bons para os cestos e jogaram fora os ruins.
49 ‘Wa, nubi gugu ubidh thoeyayzimayngu kuth lak kedha, senawbi thonara thana angelal ladhune, mura wati mabaygoepa garwoeydhamoeypa adhapa thamaypa mina mabaygoengu.
49 Assim será no fim dos tempos: os anjos sairão, separarão os maus dentre os justos
50 Setha wati mabaygal bangal mura thayamoeyne adhapudhay koey muypa. Thanamun bangal may a kikir mina koeyza, a dhangal bangal tikitik nudhemine.’
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 Kalanu nuy thanamulpa yapupoeybiz kedha, ‘Ngitha balbayginga tidamoeypa mura thabi yangukudul a?’ Thana kuniya, ‘Wa ngoey tidamoeypa.’
51 Então Jesus perguntou: Eles responderam: — Sim!
52 Nuy kuniya mulaydhin thanamulpa, ‘Wa, ngath thabi kayn ngurpay yangukudul ngithamulpa poeybamoeydhin, koezi pawpa mura sabiw ngurpay mabaygal ngaya nanga ngaybiya asimoeyne, ngaw niyaykazil aymoeyne; thana matha kedha lagaw thathi midh nanga. Ya matha ngoedhagidh kedha, mabaygaw lagoenu muynu nungu mina koethil zapul. Nuy ngulayg nungu igalgoepa yakamoeypa, dhuray kayn zapul, a dhuray kulba zapul. Wa, ngaw ngurpay mabaygal lak kedha, thana kayn ngurpay a kulba ngurpay oengane bangal.’
52 Então Jesus lhes disse:
53 — ausente —
53 Quando Jesus acabou de contar essas parábolas, retirou-se dali.
54 — ausente —
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de modo que se maravilhavam e diziam: — De onde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 Nuy wara mabayg lawnga, nuy kamdaw kazi, Yoewsepan kazi. Nungu apu Mariya ina nipa, a tukuypal lak kedha, Zemes a Yoewsepa, Simona, a Yudha.
55 Não é este o filho do carpinteiro? A sua mãe não se chama Maria, e seus irmãos não são Tiago, José, Simão e Judas?
56 Nungu babthal lak kedha, matha itha; nuydh midh paru koey ngurpay mabaygoepa ayimpa.’
56 Todas as suas irmãs não vivem entre nós? Então, de onde lhe vem tudo isto?
57 — ausente —
57 E escandalizavam-se por causa dele. Jesus, porém, lhes disse:
58 — ausente —
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.