Lucas 6
Minar Poelayzimayl (MWP) vs ARA
1 Senabi thonara Yesu a nungu niyay kazil, thanamun mab woelmay kunaw apaw lagiya dhadhiya, goeyga sabadh. Thana niyay kazil puykunaw tiday kuyk ayman, a poey palemoeyr gethanu, thanamulpa aygudapa.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Wara thana Parasayalgal yapu poeybemin, ‘Ngitha midh paru zageth ayimpa sabadhaw goeyginu? Ina ngalpan sabinu wadhan sabadhoenu mabaygan zageth ulaypa?’
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yesu kuniya mulaydhin thanamulpa kedha, ‘Ngitha geth tidayginga, Maygi Thusinu muynu kedha, kay paypa kulay ngalpan buway apakuyk, Dhawitha nuydh lak kedha za aymoedhin. Wara thonara nuy a nungu mabaygal koey maytha aygi pagar. Nuy muy yoewdhaydhin Awgadhaw koey yoewthoepa,
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 A kusumoeydhin thanamulpa woenabal thoewa aydel sizi, kalanu purthadhin. Matha koey yoewthaw niyay kaziw aydel, sethabi thoewa aydel wara mabaygoepa lawnga, sabilnga; Awgadhoepa poeybayzimayl.’
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Kalanu Yesu kuth madhin thanamulpa, ‘Mabaygaw Kazi ngay Kuykulnga, ngath mura yawaypa zapul matha kedha sabadhaw goeyga. Mabaygaw Kazi lak kedha sabadhaw kuyk.’
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Wara Sabadh Yesu uzaraydhin moegina yoewthoepa, nubiya kalmel nungu niyay kazil. Wara kikirilayg sey nungu getha doegam geth muwayzinga.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Dhuray sabiw ngurpay mabaygal a wara Parasayalgal, thanamun koey ubi Yesulpa karum poelaypa thana, kedha zoenguz nuyn danal poethaypa koey amadhan, imaypa kedha nuydh mabayg dhoey nidhan sabadhoenu. Thanamun ubi nuyn kotapa maypa.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Yesu nuy ngulayg thanamun wakay thamamayl. Nuy muliz kikiril mabaygoepa kedha, ‘Kaday tari ngapa koepa uzar parupa.’ Wa, nuy mabayg kaday thariz a sir si.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Kalanu Yesu buwayl thayadhin thanamulpa a yapu poeybaydhin, ‘Ngay ngithamulpa kedha muliz, ngalpan sabi midh, sabadhoenu midh ayman? Matha ngoedhagidh midh mabayg ibu puydhan lawnga gegeyadh manin a? Igil palan lawnga uma mathaman mabayg?’
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Nuy thanamulpa mura nagiz kalanu kedha mulaydhin kikiril mabaygoepa, ‘Geth adhapa luwayar.’ Nuy kikiril mabaygan ayman, a nungu geth balbayg asidhin senabi thonar.
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Thanamun thabukir mina koeyza, thana ya mulemin kidhakidhan, ‘Ngalpa bangal Yesulpa miza aymoeyne?’
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Senabi thonara Yesu nuy kadaypa padoepa walaydhin thoeythupoegaypa. Nuydh thoeythupoegay mura kubil madhin si, Awgadhoepa
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Goeyga nanga miziz nuydh nungu niyay kazil thuriz nubepa, a thanamulngu nuydh toewalob mamayidhin, adhapa thamamayidhin thana nungu mabaygal. Nuydh thanamulpa kupay zageth poeybadhin kedha, thana bangal nungu zageth oengaypu.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Wara nungu nel Simona (nuydh nuyn nel tharadhin Petheru) a wara Petherun tukuyap Andhoeru; Zemes a Yoewane, Pilip a Bartholemi,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mathayu a Thomas, wara Zemes Alpiyasan kazi a Simona (thana nuyn kedha thoeraypu koey buway mabayg).
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yudha nungu thathiw nel lak Zemes a war Yudha Keriyothoelayg Yesun ngadh nanga guda aradhin yoewthaw koey mabaygoepa.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Kalanu Yesu a nungu toewalob niyay kazil kalmel mulupa pugamoeydhin padoengu. Nuy si tharaydhin. Mabaygaw moeyay mina koeyza, a koey garsar dhuray thanamulngu nungu niyay kazil ngaya nanga nubepa kurusipagemipu. Thana mura doegamoengu ngapa mura Yoewdhayaw goegathoengu, matha kedha Yoerusalemoengu, a malu buwadhoengu goegathal Thayar a Saydon.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Thana ngapa nubepa nungu ngurpaypa kurusipagaypa a nubepa thanamun kikiripa dhoey nidhaypa. Matha kedha dhuray thanamuniya setha ngaya nanga wati mariw malayzimayl, nuydh thanamuniya lak kedha dhoey nidhamoeydhin.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Mura mabaygal yaynanob muynu kuwanu nuthemir nubiya gamu thoeraypa, kuyk thana gasamar thanamun gamunu nungu woenab a bibir, dhoey nidhamoeyr thana, thanamun kikiringu.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yesu mina wadhe thulu nagaydhin nungu niyay kazipa a kedha mulaydhin,
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 A ngitha ngaya nanga maythaygin memayipa ina kayib,
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ‘Ngitha nanga koey dharadh mamayipa a mabaygaw ngithamulpa ngoenakapul mapu puydhemipa a pasipa yawayipa ngoedhe wati mabaygal, kuyk ngitha ngaw puziw mabaygal, ika dhiw gasamaw ngitha.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Wa, kedha ngadha thoeyay nanga aymiz ngitha ngaru ika dhiw gasaman a mina katan thoeydhamin ikan, kuyk ngithamun modhabiya bangal koeyza daparoenu gimal. Kay paypa kulay thanamun thathin lak kedha ngoedhal pawal aymaypu maygi peropethoepa, itha thana ngithamulpa mi wati pawal nanga aymoeypa kayib.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 ‘Kasa kay kedha, wati za bangal mangedhe ngithamuniya,
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 Ngithamun ngunu nanga maythal gimal wazimoeypa
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 ‘Midh thonara nanga mura mabaygan thawmaypa ngin a apasimaypa ngidh ngaru koey poeypiyam senabi thonara nginungu poethingu oerayle. Nginu zageth midh, mabaygaw purkapa matha ngoedhagidh, lawnga Awgadhaw purkapa matha ngoedhagidh, nginu igililnga sike na ngoedhe ngoelkay peropetha midh nanga. Kulba mabaygan thanamulpa mina yoepathamoeypu kasa kay kedha thana mina peropethoepa kurusipoegayginga.’
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 Yesu lak mulaydhin thanamulpa kedha, ‘Kedha ngay ngithamulpa muliz, ngitha ngayapa nanga koerngayl kawralmayl, ngitha ngaru mam pathridhan ngithamun wati igalgoepa, mina pawa ayman mabaygan ngadh ngin adhapa iman.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Woenabal ya muliz, mabaygoepa ngadh wati za bag thayan ngithamulpa a thoeythu pagedha thanamulpa mabaygan ngaya ngithamulpa mogo pugaypa.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Mabayg nanga ngibepa gegeyadh, matha kedha nuydh ngibiya getha doegam dakanu wariman, matha ngoedhagidh kedha yoewdhan nubepa nginu wara doegam dak nubepa lak warimoeypa. Mabaygan nga nginu gabu sodh manin, wa nginu sodh lak kedha nubepa mar.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 ‘Mabayg nanga ngibepa yoewdhiz, matha ngoedhagidh poeybar senabi za nubepa. A mabaygan nanga nginungu za manin ngi lak mulayginga kuniya maypa, senabi zapa.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Kedha ngoedhal za nginu mi zapa ubi thana ayman ngibepa, matha ngoedhagidh kedha ngidh kedha ngoedhal pawa ayman mura mabaygoepa.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 Midh kay paru Awgadhan ngibepa woenab poeybaypa, pud balbayg tidaypa, ngidh nanga maman maypa, matha setha ngaya nanga ngibepa koey ubilmayl; wati mabaygoepa lak kedha senabi kapu pawa ayimpa.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 ‘A ngidh nanga kapu pawa ayimpa matha thanamulpa mabaygal ngaya mina pawa ayman ngibepa, midh kay paru ngidh Awgadhoengu woenab gasaman? Wati mabaygal lak kedha senabi mina pawa ayimpa.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 A ngidh nanga zapul thawpay thonarpa kusuman matha nginu igalgoepa, a lak kuniya kusuman, midh kay paru ngidh Awgadhoengu woenab gasaman? Wati pawa mabayg lak kedha mina pawa ayimpa. Minguz kedha, thanamulpa kedha thana lak kuniya gasaman thana miza nanga manin.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 ‘Lawnga ngitha ngaru wati igalgal maman maypa, mina pawa thanamulpa ayman. Ngidh nanga za kasa thawpay thonarpa poeyban, koeyma wakay thoemamayg kedha, thana kay lak kuniya maypa ngibepa lawnga midh. Ngitha bangal kedha koey modhabiya gasamoene, ngitha bangal nungu kazil aymoeyne, koey Awgadh gimal. Ngidh mina pawa angan nanga, mina mabaygoepa, a wati mabaygoepa, wa sena balbayginga, Awgadhaw pawa midh nanga.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Ngi ngaru mabaygoepa gabudhan mepa, koey dharadh mayginga, a ibupuydhay ayman mina mabaygoepa a matha kedha wati mabaygoepa nginu Daparaw Thathi midh na koey gabunga.’
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 ‘Mabaygal bangal mulamayg, Awgadhan lak ngin mulamayginga, zoeyzi noeydhayginga. Mabaygan yadu idimayg, Awgadhan lak ngin idimayginga. Wati pawal mabaygaw guythuyan, Awgadhan lak kedha guythuyan nginu wati pawal.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Ngitha bangal koeyma zapul poeybamoeypa wara mabaygoepa, mabayg amadhan a mabayg sigal, ngidh Awgadhoengu gasaman koey modhabiya; nungu ibupuydhan matha pungaypa, watha pathayginga daparoengu nginu gethoepa; ngidh gasaman koey gudapalam. Ngidh midh na minampa mabaygoepa za poeyban, wa, Awgadhan bangal lak kedha ngoedhalnga ngibepa minampu, ngidh mabaygoepa midh nanga minampa.’
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesu muliz thanamulpa nubi adha min tidayzi ya kedha, ‘Urapun maygum nubepa lak matha ngoedhagidh lawnga wara maygum yoelpan nubiya kalmel; palamun kalmel mab matha ngoedhagidh lawnga, palay kasa pudheman muydhiya mulupa.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ngurpay moegina kaz nanga gimal lawnga thanamun ngurpay mabaygiya, matha kedha mura mabaygal; thana nanga thanamun ngurpay muwasin, wa thana kedha ngoedhalnga aymoeyn, thanamun ngurpay mabayg midh nanga.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 — ausente —
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 — ausente —
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Yesu lak adha min tidar thanamulpa kedha, ‘Mina puynu wati puy koewsa puydhayginga, matha kedha puy bibirigoesiginga, mina koewsa puydhayginga.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 A matha kedha mura puyl thana koewsa parempa thanamun geth koewsalmayl. Ngalpa kedha kuniya seysithaman a iman, mina puy kakal a wati puy kakal; a matha kedha mura puyl ngalpa puy koewsangu ngulaygal. Matha kedha pigal, ngidh koey zageth paran patal puyngu, a koey zageth ngidh goeraypal paran bupangu.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 ‘Wara kedha, mina mabayg nanga, nungu kurunu woerdhayzimayl mura mina zapul wara mabaygoepa yakamaypa. Mabayg nanga nubiya muynu mura wati wakay thamamayl nungu ngoenakapoenu, nungu gud lak kedha ngaru wati gud; mina mabayg nanga, nungu ngoenakap wakay thoemamayl mura balbayginga, wa nungu gud lak balbayginga. Gudan yadu palgan nginu, muynu nginu ngoenakap balbayginga a gegeyadh.’
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ‘Ngitha mingu ngoena kedha thoeraypa, “Kuykulnga, Kuykulnga,” a ngitha ngaw ya aymoeyginga ngay na ngithamulpa umepa.
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Mabaygal ngaya ngapa ngayapa a karngemin ngaw yangukudul, a ayman sethabi yaday, wa balbayginga. Ngath ngithamulpa adha min tidan senabi mabaygaw igililnga.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 ‘Matha kedha mabaygan ngadh mina lag moeydhan; nuydh kulay Anaran koey mulupa kulapa, a koey ridhanga nan kulan malan. Koey bubunu nanga nan garguy mayginga, kuykul thoeyayginga, kedha zoenguz kedha na balbaygi boeradhoeranu moeydhayzinga.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Kasa kay kedha mabaygal ngaya karngemipa kasa kay thana aymoeyginga sethabi yaday, thana matha kedha senawbi mabayg, nga nanga lag moeydhan kasa boeradharoenu gimal, mamu kuyk ridh poelayginga. Koey bubu na lag gasaman nan sobaginga kuykul thayan, al mathaman.’
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.