Lucas 12
Minar Poelayzimayl (MWP) vs NVT
1 Senabi thonara mabayg buthudh koeygarsar ngapa Yesulpa. Thanamulpa maboepa gegeyadh woerginopa tadir. Yesu kulay nungu niyay kazipa ngurpay ayman kedha, yadu thuriz, ‘Ngitha kulay poeypiyam, Parasayalgal koey gamu dhoebu yoeruylgal, kasa mamuy goengaw oengemipa.
1 Quando as multidões cresceram a ponto de haver milhares de pessoas atropelando-se e pisando umas nas outras, Jesus concentrou seu ensino nos discípulos, dizendo: “Tenham cuidado com o fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Kasa kay kedha setha mi wati pawal nanga abayzimayl imayginga, mura muy wati pawal nanga thana bangal kakal aymoeyne.
2 Virá o dia em que tudo que está encoberto será revelado, e tudo que é secreto será divulgado.
3 Kasa midh, ngi inura yadu umepa nginu ya bangal gasaman goeygiw buyanu. Kasa ngi midh koey muynu yadu umepa nginu ya bangal karngemin kedha, mabayg thodhanu wal mepa.
3 O que vocês disseram no escuro será ouvido às claras, e o que conversaram a portas fechadas será proclamado dos telhados.
4 Ngaw igalgal ngay ngithamulpa kedha muliz, ngitha akan maygi gamun ngadh umamathampa, nubepa kalanu zapa wara aymoeypa lawnga.
4 “Meus amigos, não tenham medo daqueles que matam o corpo; depois disso, nada mais podem lhes fazer.
5 ‘Ngay ngithamulpa yadu poelgaypa akal mabayg nga nanga; matha nuy urapun kupaylnga gamu uma mathaman a mari genoepa thayan. Ngayapa mina yoepathamaw, matha nuy urapun kedha akalnga, nubepa apasimaw.
5 Mas eu lhes direi a quem devem temer. Temam a Deus, que tem o poder de matar e lançar no inferno. Sim, a esse vocês devem temer.
6 Awgadhaw danal poethay mura mabaygoepa, matha kedha ngidh payb moegina uruyl yoewdhan ukasar moegina bokadhzoepa, modhab koey apal kasa kay kedha Awgadhoengu yakanurayginga urapun kedha moegina uruy.
6 “Qual é o preço de cinco pardais? Duas moedas de cobre? E, no entanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 A nungu danal pathan mura ngalpalpa kedha ngoedhalnga, kedha zoenguz kedha nginu kuyku yalbupal nanga, nuy mura ngulayg, nubepa mura kakal. Akaginga, nungu mam a ubilnga mabaygoepa koeyza kedha moegina uruyaya lak gimal.’
7 Até os cabelos de sua cabeça estão todos contados. Portanto, não tenham medo; vocês são muito mais valiosos que um bando inteiro de pardais.
8 ‘Wa, ngay lak ngithamulpa ya muliz kedha, mabayg nga ngulayg nuy mabaygaw parunu yadu umepa kedha, nuy ngaw mabayg, wa Mabaygaw Kazin bangal nubepa lak kedha aymoeyne mura Awgadhaw angelaw parunu, senabi goeyginu.
8 “Eu lhes digo a verdade: quem me reconhecer aqui, diante das pessoas, o Filho do Homem o reconhecerá na presença dos anjos de Deus.
9 A mabayg ngadh nanga ngoena adhapa yawaypa mabaygaw parunu, wa Mabaygaw Kazin lak kedha bangal adhapa imane Awgadhaw angelaw parunu.
9 Mas quem me negar aqui será negado diante dos anjos de Deus.
10 Mabayg nga gegeyadh yadu umepa ngoena Mabaygaw Kaziya, wa Awgadhan ngulayg nubepa guythuyan sena nungu gegeyadh, kasa kay kedha ngadh nanga Maygi Mari mogo pugan, lawnga nubepa kedha gegeyadhoepa pa woeyaypa lawnga.
10 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem blasfemar contra o Espírito Santo não será perdoado.
11 ‘Wagel bangal thana yoewthaw kuyku mabaygal kasa kobegadh ngitha mamayine thanamun yoewthoepa a ngitha bangal kotoepa gasamoeyne thanamun kupay mabaygiya parunu. Wagel kay bangal nubi za, ngitha koeyma wakay thoemamayg kedha, ngithamun kuniya midh ngithamulpa kaludhaypa.
11 “Quando vocês forem julgados nas sinagogas e diante dos governantes e das autoridades, não se preocupem com o modo como se defenderão nem com o que dirão,
12 Maygi Mari bangal senabi thonara kalmel, a nuydh bangal ngitha yangukudun ngurpamoeypu sethabi thonara a ngithamun balbaygi yaday midh nanga kuniya kupay mabaygoepa.’
12 pois o Espírito Santo, naquele momento, lhes dará as palavras certas”.
13 Mabayg mina koey garsar; urapun mabayg thanamulngu nuy ngapa Yesulpa muliz kedha, ‘Ngurpay Mabayg, ngaw tukuypan ngayapa dhadh mayginga Ngaw Thathiw wanayzinga aykuyk. Ngi gar bangal nubepa muledhe?’
13 Então alguém da multidão gritou: “Mestre, por favor, diga a meu irmão que divida comigo a herança de meu pai!”.
14 Yesu nubepa kedha muliz, ‘Kame, sena ngaw kupay lawnga, ngipen zapa dhadhiya dhadh maypa.’
14 Jesus respondeu: “Amigo, quem me pôs como juiz sobre vocês para decidir essas coisas?”.
15 Nuy kalanu mura mabaygoepa mulaydhin kedha, ‘Koey poeypiyam bangal, kunubur oesig ayngu zoengu, setha mabaygaw mina igililmay zapul lawnga, nuy mi koey aydeg zapulayg nanga in apal.’
15 Em seguida, disse: “Cuidado! Guardem-se de todo tipo de ganância. A vida de uma pessoa não é definida pela quantidade de seus bens”.
16 Kalanu Yesu thanamulpa adha min tidar kedha, ‘Wara mabayg nuy koey aydeg zapulayg, nungu apawlagoenu ay mina koey goesar.
16 Então lhes contou uma parábola: “Um homem rico tinha uma propriedade fértil que produziu boas colheitas.
17 Nubiya muynu nuy wakay thamamaynu kedha, “Garwoeydhamoeyzi ayde mina koey garsar. Ngaw sawalagal matha ngoedhagidh lawnga bupa woerdhaypa, ngath bangal miza aymoene?”
17 Pensou consigo: ‘O que devo fazer? Não tenho espaço para toda a minha colheita’.
18 Nuy kedha wakay thamamayidhin, “Wa, ngath bangal mulupa idimoeyne sawalagal, kalanu bangal ngath koey zapul moeydhamoeyne, ngayapa buthalnga ngaw kun a mura zapa bupaw woerdhaypa.
18 Por fim, disse: ‘Já sei! Vou derrubar os celeiros e construir outros maiores. Assim terei espaço suficiente para todo o meu trigo e meus outros bens.
19 Kalanu ngay ngayapa muliz kedha, kapu woenab itha mura ngaw kapu zapul mura koey goersar wathaw igililmaypa. Ngay sike bangal matha ngoena pudhedhe; ngay kay mina koeyma aydu purathipa a kay koeyma nguken wanepa.”
19 Então direi a mim mesmo: Amigo, você guardou o suficiente para muitos anos. Agora descanse! Coma, beba e alegre-se!’.
20 ‘Kasa kay kedha senabi kubilu Awgadh mulaydhin nubepa kedha, “Ngi matha ngoedhagidh lawnga. Ngi kasa matha ngi ngibepa, kaybaw kubilu ngath kay nginu igililnga maypa. Kalanu itha thabi zapul ngadh gasamoeyne, nginu kudun mamayidhin?” ’
20 “Mas Deus lhe disse: ‘Louco! Você morrerá esta noite. E, então, quem ficará com o fruto do seu trabalho?’.
21 Kalanu Yesu kedha mulaydhin, ‘Ina bangal kedha gegeyadh nanga, mabayg matha ngoedhagidh lawnga nuy nubepa nubiya muynu, kasa kay kedha nungu rugal kasa moenarimayl Awgadhaw doegamoenu.’
21 “Sim, é loucura acumular riquezas terrenas e não ser rico para com Deus”.
22 Yesu nuy muliz nungu niyay kazipa, ‘Wa, nuy matha nungu maythapa wakay thoeyaydhin. Ngitha koeyma wakay thoemamayg ngithamun aypa lak ngitha igililmayl, a ngithamun gamu ubamay rugal.
22 Então, voltando-se para seus discípulos, Jesus disse: “Por isso eu lhes digo que não se preocupem com a vida diária, se terão o suficiente para comer, ou com o corpo, se terão o suficiente para vestir.
23 Ngithamun igililmayl ngaru mina zapul, a ngithamun aydel kasa ngoelkay zapul. Ngithamun gamul lak kedha mina zapul, a rugal kasa thawpay thonarpa.
23 Pois a vida é mais que comida, e o corpo é mais que roupa.
24 ‘Matha kedha ngitha uruyl imiz, kuwal, thana nagu uthuyginga a aygud gasaman. Thana sawalagoegigal thanamun aypa garwoeydhamoeypa, kasa kay kedha Awgadhan aydu poeybepa thana, a ngitha nanga mabaygal, Awgadhoepa adhapudhay mamalmayl uruyiya.
24 Observem os corvos. Eles não plantam nem colhem, nem guardam comida em celeiros, pois Deus os alimenta. E vocês valem muito mais que qualquer pássaro.
25 Koey zageth ngidh moegina kuykuthal palan nginu igililnga, kasa midh ngidh koeyma wakay thoemamipa.
25 Qual de vocês, por mais preocupado que esteja, pode acrescentar ao menos uma hora à sua vida?
26 Ngi nanga koey kuthuka kedha moegina zagethoepa nanga, ngidh kay midh paru koeyma ngoenanu maypa nginu mura igililmay sakarpa?
26 E, se não podem fazer uma coisa tão pequena, de que adianta se preocupar com as maiores?
27 Nginu dhoemawakupa lak kedha; nagemiw thana setha bupaw poelawal, thana zageth aymayginga, doemawakul aymayginga thanamulpa, ngay ngithamulpa kedha muliz, thana ploewal adhapudhay rugalgal Solomon midh nanga, nuy adhapudhay kuykulnga.
27 “Observem como crescem os lírios. Não trabalham nem fazem suas roupas e, no entanto, nem Salomão em toda a sua glória se vestiu como eles.
28 ‘Matha Awgadhaw zageth kedha, nuydh bupaw poelawal kapu ngadh poelaypa, setha thawpay thonaraw zapul. Kayib thana kapu ngoedhalmayl, bathaynga nanga thana kay asimoeyn a muypu noegidhan. Nuydh ngaru ngin rugan ubampa nginu kapu akasin midh paru kuthuka?
28 E, se Deus veste com tamanha beleza as flores que hoje estão aqui e amanhã são lançadas ao fogo, não será muito mais generoso com vocês, gente de pequena fé?
29 — ausente —
29 “Não se inquietem com o que comer e o que beber. Não se preocupem com essas coisas.
30 — ausente —
30 Elas ocupam os pensamentos dos pagãos de todo o mundo, mas seu Pai já sabe do que vocês precisam.
31 Mamu ngidh ngoenanu manin kuykulmay zageth, a mura nungu ubilmayl; a nuydh kay nginu ubilnga ayman mura, sena nungu kozan ngibepa.’
31 Busquem, acima de tudo, o reino de Deus, e todas essas coisas lhes serão dadas.
32 ‘Ngitha ngaw gamu puziw mabaygal, ngitha koey bibiril mabaygal lawnga, ngoedhe kedha moegina mamuy kubi. Akan maygi, kuyk ngithamun Thathiw ubilnga kedha nuydh ngithamulpa bangal manine mina zageth nungu Basalayanu muynu.
32 “Não tenham medo, pequeno rebanho, pois seu Pai tem grande alegria em lhes dar o reino.
33 Ngoenanu maygi ngithamun rugal itha apal. Ngidh mamu sakariya bokadhzapupa, nginu rugal. Kalanu ngidh sethabi gasamayzi bokadhzapul poeybamoeyn aygi zagi mabaygoepa. Kalanu ngithamun bokadhzoengu yanal itha apal lawnga. Thana matha ngoedhagidh gimal idimaygi zapul ngalaga nanga, puru mabaygoeginga, a matha kedha moegina uruyginga idimaypa.
33 “Vendam seus bens e deem aos necessitados. Com isso, ajuntarão tesouros no céu, e as bolsas no céu não se desgastam nem se desfazem. Seu tesouro estará seguro; nenhum ladrão o roubará e nenhuma traça o destruirá.
34 Ngalaga nanga nginu kapu ubil za, nginu ngoenakap ngaru sin mepa, a zagethal lak kedha thimedhalnga.
34 Onde seu tesouro estiver, ali também estará seu coração.”
35 ‘Ngitha ngaru buth poethayzimayl mura thonara, ngithamun rugaw ubamoeypa zagethoepa aymaypa, a ngithamun thungiyal ngaru siyamaypa.
35 “Estejam vestidos, prontos para servir, e mantenham suas lâmpadas acesas,
36 — ausente —
36 como se esperassem o seu senhor voltar do banquete de casamento. Então poderão abrir-lhe a porta e deixá-lo entrar no momento em que ele chegar e bater.
37 — ausente —
37 Os servos que estiverem prontos, aguardando seu retorno, serão recompensados. Eu lhes digo a verdade: ele mesmo se vestirá como servo, indicará onde vocês se sentarão e os servirá enquanto estão à mesa!
38 ‘Wa, thanamulpa matha ngoedhagidh kedha, nuy mi thonar mangiz nanga, dhadha kubil lawnga amadhan goeygipa, thana ngaru danalgal.
38 Quer ele venha no meio da noite, quer de madrugada, ele recompensará os servos que estiverem prontos.
39 Kedha yakanurayg, mi mabayg nanga nuy lagalayg, nuy ngaru koey poeypiyam mura thonara, puru mabaygoengu muya uthayle. Lagaw mabaygan wara thonara giyaw woengayginga nanga, wa senawbi thonara za mangiz.
39 “Entendam isto: se o dono da casa soubesse exatamente a que horas o ladrão viria, não permitiria que a casa fosse arrombada.
40 A ngitha lak kedha ngaru mura thonara buth pathayzimayl, kuyk ngaw Mabaygaw Kaziw kuniya mangay aymidhe bangal ngidh midh thonara nanga wakay thamamayn gasamayginga.’
40 Estejam também sempre preparados, pois o Filho do Homem virá quando menos esperam”.
41 Kalanu Petheru mulaydhin, ‘Kuykulnga, in nginu adha min tiday, matha ngoeymulpa niyaykazipa, lawnga mura mabaygoepa?’
41 Então Pedro perguntou: “Senhor, essa ilustração se aplica apenas a nós, ou a todos?”.
42 Nuy Kuykulnga kuniya, ‘Ngay ngabepa kedha muliz kedha, ngithamulngu ngaya nanga kapu akasi zagethaw mabaygal. Mina zagethaw mabayg nga? Nuy kedha ngoedhal mabayg. Nungu kuyku mabayg nanga nubepa kupay poeyban mura lagaw zapa danal poethaypa a aydel dhadhiya dhadh maypa mura mabaygoepa. Nuydh ngaru ayman balbayginga senawbi zageth.
42 O Senhor respondeu: “O servo fiel e sensato é aquele a quem o senhor encarrega de chefiar os demais servos da casa e alimentá-los.
43 Kapu woenab nubepa zagethaw mabaygoepa kedha nungu kuyku mabaygan nanga iman nuyn, nuy matha zagethan mepa, kuyku mabaygaw yangukudu midh nanga.
43 Se o senhor voltar e constatar que seu servo fez um bom trabalho,
44 ‘Ngay ngithamulpa mina yadu umepa kedha, nuy kuyku mabaygan ngaru bangal gimaw kupay manine senawbi zagethaw mabaygoepa. Kalanu bangal nuy mura sethabi lagaw zapul danal pathepu.
44 eu lhes digo a verdade: ele colocará todos os seus bens sob os cuidados desse servo.
45 A wara kedha, wati zagethaw mabayg nanga, nuy nubiya muynu kedha gasaman, “Ngaw kuyku mabayg koey sobalnga, nubepa ngapa kuniya tidaypa lawnga sobaginga.” Kalanu nungu kawrag kedha, nuy ngulayg palngin wara zagethaw mabaygal, garkazil a matha kedha yoepkazil, nuy koey aygudalnga a koey woenilayg a kasa matha umanga ulaypa.
45 O que acontecerá, porém, se o servo pensar: ‘Meu senhor não voltará tão cedo’, e começar a espancar os outros servos, a comer e a beber e se embriagar?
46 Lawnga na gegeyadh, sena nungu wati zagethaw mabaygaw kuyku mabayg ngaru bangal kuniya. Wara goeyginu, nuy dhadha mangiz, nubepa zagethaw mabaygoepa gumi. Nuy zagethaw mabayg senawbi goeygingu koerawayg, a awangu koerawayg. Senawbi wati zagethaw mabaygaw kuth kasa ipidhadh gegeyadh, koeyma mathaman, kalanu kawragi mabaygiya wanan.
46 O senhor desse servo voltará em dia em que não se espera e em hora que não se conhece, cortará o servo ao meio e lhe dará o mesmo destino dos incrédulos.
47 ‘Zagethaw mabayg nga ngulayg nungu kuyku mabaygaw ubilnga midh nanga aymoeypa, kasa kay kedha nungu geth buth pathayginga a aymayginga, nuyn ngaru koeyma palngin,
47 “O servo que conhece a vontade do seu senhor e não se prepara nem segue as instruções dele será duramente castigado.
48 A zagethaw mabayg nga nanga koerawayg nungu kuyku mabaygaw ubi midh nanga. Nubepa gumi nuydh kuyku mabaygaw ubilnga aymayginga, nuyn ngaru kasa moegina palngin. Wa, zagethaw mabaygaw kupay yaynanab. Ngunu nanga kupay koeyza nuydh ngaru nungu kuyku mabaygaw ubilnga koeyma oengan, a ngunu nanga kupay apal nuydh moegina oengan nungu kuyku mabaygaw ubilnga.’
48 Mas aquele que não a conhece e faz algo errado será castigado com menos severidade. A quem muito foi dado, muito será pedido; e a quem muito foi confiado, ainda mais será exigido.”
49 Kalanu Yesu adha min tidadhin thanamulpa kedha, ‘Ngay ngapa mulupa ngaw zageth ngoedhe muy siyaypa nubi apaw goewaya. Matha ngoedhagidh nay yayamiz kedha thonar.
49 “Eu vim para incendiar a terra, e gostaria que já estivesse em chamas!
50 Ngoena ngaru bangal paptayso maypa, na wara papatays koey mapunga, a ngaw ngoenakap mapu ngaru koeyza kurusipa bangal kuyku nidhane.
50 No entanto, tenho de passar por um batismo e estou angustiado até que ele se realize.
51 Ngithamulpa sike kedha, ngay na ngapa mulupa ina apal ngaru bangal koewbuginga. Ngay ngithamulpa kedha, ngay ngapa kedha zapa lawnga. Ngay na ngapa nanga na ngaru dhadh poelamay, pawdh lawnga.
51 Vocês pensam que vim trazer paz à terra? Não! Eu vim causar divisão!
52 ‘Koezi pawpa ngalpa imane dhadh poelamay urapun buwaynu. Payb mabaygal nanga uka modhabilnga wara doegamoenu a ukasar wara doegamoenu. Thana ngaru kidhakidhan wati igalgal.
52 De agora em diante, numa mesma casa cinco pessoas estarão divididas: três contra duas e duas contra três.
53 Thanamun dhadh poelamay kedha, thathi a nungu garkaz kazi palay kidhakidhan wati igalayg, a wara apu a nanu yoepkaz kazi lak kedha palay kidhakidhan wati igalayg, a matha kedha apu a nanu yoepkaz ira kidhakidhan wati igalayg aymiz.’
53 “O pai ficará contra o filho e o filho contra o pai; a mãe contra a filha e a filha contra a mãe; a sogra contra a nora e a nora contra a sogra”.
54 Yesu kedha muliz mabaygoepa, ‘Ngitha nanga ziyal imiz kukingu ngapa ngitha balbayginga ngulayg asimoeyn kedha, “Ari kayke” a na kalanu pudhiz.
54 Então Jesus se voltou para a multidão e disse: “Quando vocês veem nuvens se formando no oeste, dizem: ‘Vai chover’. E têm razão.
55 A zey gub nanga gamu tariz, ngitha kedha mulemin, “A, komalnga kayke” a na kalanu aymiz.
55 Quando sopra o vento sul, dizem: ‘Hoje vai fazer calor’. E assim ocorre.
56 Ngitha kasa ngoelkay, ngitha iman a tidan boeradharaw thonaral a matha kedha ziyal a gubal, Awgadhaw thonaral ngitha matha tidayginga.
56 Hipócritas! Sabem interpretar as condições do tempo na terra e no céu, mas não sabem interpretar o tempo presente.
57 Ngitha midh paru thonar tidayginga kedha, mina pawa midh?
57 “Por que não decidem por si mesmos o que é certo?
58 ‘Wara thonara mabaygan ngin thuran kotoepa, yapa sakar maypa. Kapu za kedha, ngidh ngaru kulay wakay thayiz, yoepa balbayg poelaypa nubiya. Kapu za ngidh ya balbayg palan adhal nginungu dhoerdhimay mabaygiya mangayle. Kalanu nginu kuth koeyza, ngin bangal dhoerdhimay lagoenu aranu.
58 Quando você e seu adversário estiverem a caminho do tribunal, procurem acertar as diferenças antes de chegar lá. Do contrário, pode ser que o acusador o entregue ao juiz, e o juiz, a um oficial que o lançará na prisão.
59 Ngay ngibepa kedha muliz, ngibepa adhapadhaypa lawnga ngidh bangal kurusipa mura modhabiya manine, bokadhza senabi gegeyadhoepa.’
59 Eu lhe digo: você não será solto enquanto não tiver pago até o último centavo”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.