Gênesis 42
Minar Poelayzimayl (MWP) vs NVT
1 Yakubu nuydh nanga gasamoedhin kedha Aykupithunu puy kunalnga, nuy mulaydhin nungu garkaz kazipa kedha, ‘Ngitha za aymayg a?
1 Quando Jacó soube que no Egito havia cereais, disse a seus filhos: “Por que vocês estão aí parados, olhando uns para os outros?
2 Ngath kedha karngemingu, Aykupithu puy kunalnga; ngitha ladhu ngalpalpa puy kunal ngapa barpudhamoey ngalpalngu maytha aygingu a umangu.’
2 Ouvi dizer que há cereais no Egito. Desçam até lá e comprem cereais em quantidade suficiente para nos mantermos vivos. Do contrário, morreremos”.
3 Wa, Yoewsepan 10 mura tukuypal ladhudhin Aykupithupa puy kunoepa barpudhaypa.
3 Então os dez irmãos mais velhos de José desceram ao Egito para comprar cereais.
4 Kasa Benzoemanan Yoewsepan kuthayg thanamuniya kalmel woeyayginga, zangu yabugudanu dhadha moengayle Benzoemananiya.
4 Mas Jacó não deixou Benjamim, o irmão mais novo de José, ir com eles, pois tinha medo de que algum mal lhe acontecesse.
5 Thana Yakubun garkaz koezil mabaygiya kalmel puzimoeyr puy kunoepa barpudhaypa kedha zoenguz Kanana lak aygi asidhin.
5 Os filhos de Jacó chegaram ao Egito junto com outros para comprar mantimentos, porque também havia fome em Canaã.
6 Nuy Yoewsepa kuykulnga waza, nuydh puy kunal yoewdamoeyr Aykupithunu mura goegathaw mabaygoepa thana nanga Yoewsepan tukuypal mamu nubiya parunu kuykul pathidhamoey boeradharoepa.
6 Uma vez que José era governador do Egito e o encarregado de vender cereais a todos, foi a ele que seus irmãos se dirigiram. Quando chegaram, curvaram-se diante dele com o rosto no chão.
7 Nuydh Yoewsepa thana ngurpamoeydhin nungu tukuypal, kasa kedha nuy kedha mer, nuy thanamulngu koerawayg nuy matha, wamenalnga thanamulpa yapupoeybaydhin kedha, ‘Ngitha ngalagaz ngapa?’ Thana nubepa kedha mulemidhin, ‘Ngoey Kananangu ngapa aypa barpudhaypa.’
7 José reconheceu os irmãos de imediato, mas fingiu não saber quem eram e lhes perguntou com aspereza: “De onde vocês vêm?”. “Da terra de Canaã”, responderam eles. “Viemos comprar mantimentos.”
8 Nuydh Yoewsepa thana ngurpamoeydhin, kasa kedha thana nungu tukuypan nuyn Yoewsepan kay ngurpayginga.
8 Embora José tivesse reconhecido seus irmãos, eles não o reconheceram.
9 Senawbi thonara Yoewsepa nungu kulkubaw piki ngoenanumadhin nuyn nanga pikin thayar thanamun. Nuy kedha thanamulpa, ‘Ngitha kasa dana oengaypa ngapa kedha, ngoey midh balbayginga ngithamulpa koewbupa.’
9 José se lembrou dos sonhos que tivera a respeito deles muitos anos antes e lhes disse: “Vocês são espiões! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
10 Thana kedha, ‘Lawnga ngoey kasa ngoedhe nginu zagethaw mabaygal, aypa barpudhaypa.
10 “Não, meu senhor!”, responderam eles. “Seus servos vieram apenas para comprar mantimentos.
11 Ngalpa mura tukuyap kazil. Ngoey ngapa lawnga dan angayl. Mina ngoey balbaygi mabaygal.’
11 Somos todos irmãos, membros da mesma família. Somos homens honestos, meu senhor, e não espiões!”
12 Nuy thanamulpa kuniya mulaydhin kedha, ‘A! Lawnga lawnga setha ngitha kasa dana angayl ngapa kedha zapa thana midh ngoey balbayginga ngithamulpa koewbupa.’
12 Mas José insistiu: “São espiões, sim! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
13 Thana kedha, ‘Ngoey matha toewalob mura urapu thathiw koezil Kananalgal, wara tukuyap ngoeymun umanga a kuthayg ngoeymun thathiya yawayg.’
13 Eles disseram: “Senhor, na verdade, nós, seus servos, éramos doze irmãos, todos filhos de um homem que vive na terra de Canaã. Nosso irmão mais novo está em casa com o pai, e um de nossos irmãos já não está conosco.”
14 Nuy thanamulpa kedha muliz Yoewsepa, ‘A, a, lawnga, ngaw kulay yangukudu kasa balbayginga kedha, ngithamun sole. Ngitha kasa dan oengayl toedipa. Mabaygal ngitha kedha zapa ngapa wayamoeydhin.
14 José, porém, continuou a insistir: “Como eu disse, vocês são espiões!
15 Ngath bangal ngaru nubi za kuyk sulane bangal. Ngay ngithamulpa mina yadu umepa Peron parunu, kedha karngemiw a? Ngitha matha kow kurusipa bangal ngithamun koewba kuthayg ngapa in mangedhe.
15 Mas há uma forma de verificar sua história. Juro pela vida do faraó que vocês só deixarão o Egito quando seu irmão mais novo vier para cá.
16 ‘Ngithamulngu kay ngaru kuniya urapun mabayg uzaripa, sena kay koewba kuthayg ngapa yoelpaypa, imaypa kedha ngitha midh, ngitha mina ya umamoeypa. Wa, urapun ngithamulngu nanga Kananapa kuniya kuthaygoepa, a ngitha ngaya wanayzi mabaygal nanga ngitha bangal kunumay lagoenu muynu, kurusipa bangal ngalpa imane kedha, nuy nga mina. Ngay mina Peron parunu, setha ngitha dan oengayl ngayapa ngapa wayaydhin.’
16 Um de vocês deve buscá-lo. Os outros ficarão presos aqui. Então veremos se sua história é verdadeira ou não. Pela vida do faraó, se não tiverem um irmão mais novo, saberei com certeza que são espiões”.
17 Kalanu nuydh thana thoeri goeygipa kunumay lagoenu muynu arimoeydhin.
17 Então José os colocou na prisão por três dias.
18 Thoeri goeygiw kaliya nanga nuy Yoewsepa thanamulpa kedha, ‘Awgadh, mina Awgadh ngath mina yapathamadhin, ngath bangal ngithamulpa, urapun doegam ibupudhay aymoene. Ngay mina wadhe thulu mabayg, ngitha nanga ngaw ubilnga ayman nanga ngitha lak igililmayl.
18 No terceiro dia, José lhes disse: “Sou um homem temente a Deus. Façam o que direi e viverão.
19 Urapun ngithamulngu bangal ngaru in muynu, kunumay lagoenu, ngitha ngalaga nanga muynu memayirngu. Setha ngitha ngaya wanayzimayl nanga, ngitha bangal kuniya tidemine lagoepa, setha ayngu baykal kusumoene ngithamulpa, setha ngaya mabaygal sey maythaygin memayipa Kanananu.’
19 Se são mesmo homens honestos, escolham um de seus irmãos para continuar preso. Os demais podem voltar para casa com cereais para seus parentes que estão passando fome.
20 Nuy Yoewsepa thanamulpa kedha mulaydhin kedha, ‘Wa, mina yapathoemaypa, ngitha bangal ngaru ngithamun kuthayg ngapa manine bangal. Ngitha bangal ngayapa manine. Wa, ngayapa ngithamulpa umamathamaypa lawnga.’ Wa, thana asimoeydhin, sethabi yangukudu ya.
20 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo. Com isso, provarão que estão dizendo a verdade e não morrerão”. Eles concordaram e,
21 Thana kidhakidhan kedha mulemidhin, ‘Ey, ina sike ngalpa ngalpan kuykungu, nabi wati thonar gasampa. Itha ngalpa thabi wati thonara muynu memayipa. Ngalpa sethabi thonara ngalpan kawral gud poelayginga ngalpan tukuypoepa koerngaypa. Ngalpa mina koerngaygi kawral aymoeydhin. Kedha zoenguz ngalpa kayib kedha, thabi sirisirinu muynu. Nuy na ngalpalpa ibupuydhaypa na umay nanga ngalpa aymayginga. Ngalpa kedha zoengu thabi sirisirinu muynu kayib.’
21 conversando entre si, disseram: “É evidente que estamos sendo castigados por aquilo que fizemos a José tanto tempo atrás. Vimos sua angústia quando ele implorou por sua vida, mas nós o ignoramos. Por isso estamos nesta situação difícil”.
22 Nuy Rewben kedha mulaydhin ‘Ngitha wakay thoemamay, senabi goeygipa? Senabi thonara nanga ngay kedha mulaydhin, nuyn mathamayg. Ngitha nay ngayapa karngemidhin nay, wa mura zapul balbayginga nay. A itha kayib kedha nanga, ina ngalpa ngalpan modhabiya gasampa, nungu kuthaw modhabiya.’
22 Rúben disse: “Não lhes falei que não pecassem contra o rapaz? Mas vocês não quiseram me ouvir. Agora, temos de prestar contas pelo sangue dele!”.
23 Nuy Yoewsepa ngulayg, kedha, thana midh nanga Yoewdhayalgadh umamoeyr, kasa kay kedha thana tukuypal koerawaygal kedha, nuy ngulayg mabayg. Nuydh kasa nungu wara zagethaw mabayg gud aymar thanamulpa yapa. A senawbi gud aymay mabayg nuydh thanamun Yoewdhayalgaw yangukudul nubepa sakariya thayamoeyr. Nuy Yoewsepa waza thanamulpa mina Aykupithu mabayg.
23 Não sabiam, porém, que José os entendia, pois falava com eles por meio de um intérprete.
24 Nuy Yoewsepa si moegina sig thamaydhin nungu tukuypoengu, a nuy si mayoersir nungu tukuypoepa koerkak badhan. Wa, nuydh nanga Yoewsepa nan koerkak badh muwasidhin nanga, nuy ngapa kuniya thanamulpa tukuypoepa. Nuydh nuyn Simiyonan sizi thanamulngu adhapa bag thayadhin. Kalanu zagethaw mabaygal urukamin aymoedhin Simiyonan, thanamuniya tukuypiya parunu.
24 José se afastou dos irmãos e começou a chorar. Quando se recompôs, voltou a falar com eles. Escolheu Simeão e mandou amarrá-lo diante dos demais.
25 Kalanu Yoewsepa nungu zagethaw mabaygoepa muliz kedha, ‘Ngitha thanamun mabaygaw yanal mura aydu malimoey a thanamun bokadhzapul kay, thanamun yanaya kay kedha arimoey, a ayde kay thanamulpa mamayi, giya ayde, yabugudiya dhadhiya aygudoepa.’ Wa, thana zagethaw mabaygan mina mura kedha aymoedhin, Yoewsepa thanamulpa midh na mulaydhin aymoeypa.
25 Em seguida, José ordenou que seus servos enchessem de cereais os sacos que os irmãos haviam trazido e, em segredo, devolvessem o pagamento, colocando o dinheiro na boca de cada saco. Também mandou que lhes dessem mantimentos para a viagem, e assim fizeram.
26 Thana Yoewsepan tukuypan kalanu thanamun donkiya rugal aydemayl gimal wanaydhin a kalanu thana mab kuykaymoedhin kuniya lagoepa Kananapa.
26 Os irmãos colocaram os sacos de cereal sobre seus jumentos e partiram de volta para casa.
27 Thana nanga mi doegamoenu uthuy ukamoedhin nanga, urapun mabaygan thanamulngu nungu rugan a yana gud pudhan pathu na donkipa aydu poeybaypa. Muynu nuydh wara bokadhza iman, nungu yananu gimanoeka aral.
27 Contudo, quando um deles abriu a bagagem a fim de pegar cereal para seu jumento, encontrou o dinheiro na boca do saco.
28 Nuy kedha mulaydhin, ‘A, a, thana ngaw bokadhza ngayapa kuniya manu. Ina ngaw yananu muynu oeraypa.’ Thana mura tukuypal mina gegeyadh gasamoedhin. Thanamun aka mina koeyza. Thana kidhakidhan kedha mulemidhin kedha, ‘Ina Awgadhan ngalpalpa za miyay ayimpa.’
28 “Vejam só!”, exclamou para seus irmãos. “Devolveram meu dinheiro; está aqui no saco!” O coração deles desfaleceu e, tremendo, disseram uns aos outros: “O que Deus fez conosco?”.
29 Wa, thana na mangemidhin Kanananu nanga, thana thathipa Yakubulpa mulemidhin, mura nuyn yadu thuradhin, thanamulpa Aykupithunu zapul midh na paru aymoeydhin nanga.
29 Quando os irmãos chegaram à casa de Jacó, seu pai, na terra de Canaã, relataram-lhe tudo que havia acontecido com eles.
30 Thana kedha thanamun thathipa, ‘Nuy sew kuyku mabayg, nuy ngoeymulpa mina koey dharadh ya mulema. Nuy kedha, “Ngitha ngoelkay ya umamoeypa, ngitha dan oengayl mabaygal ngapa koepa thabi lagoepa, thana ngoey midh balbayginga ngithamulpa puzalmoeypa.”
30 Disseram: “O homem que governa o país falou conosco asperamente e nos acusou de sermos espiões em sua terra,
31 Ngoey kay nubepa kedha mulemin, “Lawnga, ngoey dan oengaypa lawnga ngapa wayadhin, ngoey balbayginga, ngoey wadhe thulu mabaygal ngoey ngibepa mina ya umamoeypa.
31 mas nós lhe garantimos: ‘Somos homens honestos, e não espiões.
32 Ngoey matha mura toewalob urapun thathingu, ngoeymun wara tukuyap mulupa, a koewba kuthayg ngoeymun thathiya yawayg, Kanananu.”
32 Somos doze irmãos, filhos do mesmo pai. Um de nossos irmãos já não está conosco, e o mais novo está em casa com nosso pai, na terra de Canaã’.
33 ‘Kasa kay kedha nuy kuyku mabayg thanamun, nuy ngoeymulpa kedha mulaydhin kedha, “Ngath bangal ngaru nubi za kuyk sulane bangal, urapun ngithamulngu bangal ngaru in. Setha ngitha ngaya wanayzimayl nanga, ngitha bangal kuniya tidemine lagoepa a setha aydel bangal kusumoene ngithamun maythaygi mabaygoepa. Wa, ngitha paypa ladhu,
33 “Então o homem que governa o país disse: ‘Saberei com certeza se vocês são homens honestos da seguinte forma: deixem um de seus irmãos comigo e voltem para casa levando cereais para seus parentes que estão passando fome.
34 ngithamun kuythaygoepa ngapa ngayapa manine. Nuy na ngapa nanga, wa ngayapa kakal aymiz kedha ngitha wadhe thulu mabaygal. Kalanu ngath ngithamulpa pawayane ngithamun yatharayzi tukuyap, a ngitha bangal itha memayipu ayde zapul bangal sakariya idimpu.” ’
34 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo e saberei que são homens honestos, e não espiões. Então eu lhes devolverei seu irmão, e vocês poderão negociar livremente nesta terra’”.
35 Wa, thana na setha mabazi mabaygal thanamun yanal mura tigal lupamoeydhin nanga, thana mura bokadhzapul imaydhin thanamun yananu muynu. Thana kedha mulemidhin, ‘E! Itha setha bokadhzapul, ngalpa mi bokadhzapul nanga kunal barpudhamoeyn. Itha kasa lak ngalpalpa kuniya mamayinu.’ Thana, thanamun thathi Yakubu, thanamun aka mina koey gudal koeyza. Thana kedha umamoeyr, ‘Setha sike Aykupithu mabaygan sethabi bokadhzapul kuniya arimoeyngu ngalpan yananu. Setha sike thana kasa ngalpalpa sirisiripa aymipa nagemipa.’
35 Ao esvaziarem os sacos, viram que dentro de cada um havia uma bolsa com o dinheiro do pagamento pelos cereais. Os irmãos e o pai ficaram apavorados quando viram as bolsas de dinheiro.
36 Kalanu thanamun thathi thanamulpa kedha muliz, ‘Ngitha mipa nuthemipa, ngithamun ubi midh kedha, ngithamun ngaw kazil mura guythuyane. Kulay Yoewsepa, wagel Simiyon, a kalanu Benzoeman midh. Ngath midh paru nuyn ngithamulpa maypa. Matha ngath bangal ngoenakap kikir gasamoene.’
36 Jacó disse: “Vocês estão tirando meus filhos de mim! José se foi, Simeão não está aqui, e agora querem levar Benjamim também. Tudo está contra mim!”.
37 Kalanu Rewben nungu thathipa kedha mulaydhin kedha, ‘Sena ngidh Benzoeman ngapa ngayapa mar. Ngath bangal nuyn danal poethaypu koezi kedha a kedha ngapa. Kurusipa bangal ngath nuyn ngibepa kuniya manine. Ngay bangal nanga gegeyadh medhedhe nanga, ngay na sike ngoelkay yadu umepa nanga, wa ngidh bangal ngaw ukasar garkaz kazi mathamoemoene bangal modhabiya.’
37 Então Rúben disse ao pai: “Se eu não trouxer Benjamim de volta, o senhor pode matar meus dois filhos. Eu me responsabilizo por ele e prometo trazê-lo de volta”.
38 Kasa kay kedha nungu thathi Yakubu nubepa kedha mulaydhin, ‘Ngayapa ngibepa ngaw kazipa woeyaypa lawnga. Nungu tukuyap umanga, Yoewsepa Reysoelana kazi. Nuy gar matha nuy urapun wanangu kuniya ngayapa. Wara kedha, za dhadha mangiz ngithamuniya yabugudoenu koerkak badhan ngoena kasa uma mathaman.’
38 Jacó, porém, respondeu: “Meu filho não descerá com vocês. Seu irmão José morreu, e Benjamim é tudo que me resta. Se alguma coisa acontecesse com ele na viagem, vocês me mandariam velho e infeliz para a sepultura”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.