Mateus 5
Ma Mʉweni Sulumani ge Melefit (MUY) vs NTLH
1 Yezu àra èpia mis dal-dalani na ti àcəloru a həma vu, ànjəhaɗ digʉs. Nahkay ndam maɗəbay naŋ ni tə̀rəkioru,
1 Quando Jesus viu aquelas multidões, subiu um monte e sentou-se. Os seus discípulos chegaram perto dele,
2 mək Yezu ànjəki ka macahi zlam ana tay.
2 e ele começou a ensiná-los. Jesus disse:
3 « Ndam ya ti tə̀səra nday ndam talaga kè eri ge Melefit ni ti tə̂mərvu, aɗaba *Məgur ge Melefit ti gatay.
3 — Felizes as pessoas que sabem que são
4 Ndam ya ti titʉwi ni ti tə̂mərvu, aɗaba Melefit aməhəŋgrivu ɓəruv ana tay.
4 — Felizes as pessoas que choram,
5 Ndam ya ti nday kuɗufani ni ti tə̂mərvu, aɗaba Melefit aməvi haɗ ya ti àɗəm aməvi ana ndam gayaŋ ni ana tay.
5 — Felizes as pessoas humildes,
6 Ndam ya ti tawayay jiri ge Melefit akaɗa ya tawayay zlam məzumani akaba zlam miseni ni ti tə̂mərvu, aɗaba etipi jiri gani nani, atərəh àna naŋ akaɗa ya tərəh àna zlam məzumani ni.
6 — Felizes as pessoas que têm fome e sede
7 Ndam ya ti mis təsi cicihi ana tay ni ti tə̂mərvu, aɗaba nday day atəsi cicihi ana Melefit.
7 — Felizes as pessoas que têm misericórdia
8 Ndam ya ti məɓəruv gatay *njəlatani ni ti tə̂mərvu, aɗaba etipi Melefit.
8 — Felizes as pessoas que têm o coração puro,
9 Ndam ya ti taŋgalabakabu mis ni ti tə̂mərvu, aɗaba Melefit amazalay tay bəza gayaŋ.
9 — Felizes as pessoas que trabalham pela paz,
10 Ndam ya ti mis təgri daliya ana tay aɗaba nday ndam jireni ni ti tə̂mərvu, aɗaba Məgur ge Melefit ti gatay.
10 — Felizes as pessoas que sofrem perseguições
11 « Lekʉlʉm ti ka ya ti mis tindivi kʉli, təgri daliya ana kʉli ahkay do ni təɗəmki ma magədavani gərgəri àki ke kʉli aɗaba lekʉlʉm ndam goro ni ti, mərumvu.
11 — Felizes são vocês quando os insultam, perseguem e dizem todo tipo de calúnia contra vocês por serem meus seguidores.
12 Yʉm, mərumvu dal-dal, aɗaba Melefit aməvi zlam sulumani ana kʉli kay a kəla gani vu a huɗ melefit bu. Daliya ya təgri ana kʉli nihi ni ti, ku ndam mahəŋgaray *pakama ge Melefit ahaslani day tə̀gri ana tay nahkay. »
12 Fiquem alegres e felizes, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Porque foi assim mesmo que perseguiram os
13 « Lekʉlʉm e kiɗiŋ ga ndam ga *duniya ni bu ni ti akaɗa estena ya tabafəŋ kà zlam məzumani ni. Ay tamal estena ni àcər va do ni ti, təgri ahəmamam ti mə̂cər keti ni mam ? Àbi ! Ègia zlam masakana, tizligoru mis təcəlki ciliŋ.
13 — Vocês são o sal para a humanidade; mas, se o sal perde o gosto, deixa de ser sal e não serve para mais nada. É jogado fora e pisado pelas pessoas que passam.
14 « Aslaɗay məlaŋ a duniya bu ni ti lekʉlʉm gani. Kəsa gəɗakani ka ahàr ga həma ti aŋgahvu waw ? Aha !
14 — Vocês são a luz para o mundo. Não se pode esconder uma cidade construída sobre um monte.
15 Maslaŋa ya ti ebeftey ceŋgel mək ahəmbaki dagəla ni ti àbi ; afəkaɗ ka məlaŋ zaŋani sawaŋ, nahkay ti aslaɗi məlaŋ ana mis ya ti a huɗ ahay bu ni ɗek.
15 Ninguém acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto. Pelo contrário, ela é colocada no lugar próprio para que ilumine todos os que estão na casa.
16 Nahkay zla nahəma grum ti mis ɗek tîpi maslaɗani gekʉli àna tʉwi gekʉli sulumani ya kəgrum ni. Etipia ti atazləbay Bəŋ gekʉli ya a huɗ melefit bu ni. »
16 Assim também a luz de vocês deve brilhar para que os outros vejam as coisas boas que vocês fazem e louvem o Pai de vocês, que está no céu.
17 « Ŋgay nu nàra ga məmbatkaba *Divi ge Melefit ya Mʉwiz àbəki na akaba pakama ga ndam ndahaŋ ya tàhəŋgaray *pakama ge Melefit na ti kə̀ɗəmum ba. Nàra ga məmbatkaba tay a do, nàra ti ge mendeveriŋ tʉwi gani sawaŋ.
17 — Não pensem que eu vim para acabar com a
18 Nəhi ana kʉli nahəma, ku asak ma gʉzit ge Divi ge Melefit ya Mʉwiz àbəki ni emiji do. Tamal huɗ melefit akaba haɗ ni ɗek tìjiji ndo ni ti asak ma ga wakita ni day emiji do. Si ere ye ti Melefit awayay magray ni ɗek amagrava day kwa.
18 Eu afirmo a vocês que isto é verdade: enquanto o céu e a terra durarem, nada será tirado da Lei — nem a menor letra, nem qualquer acento. E assim será até o fim de todas as coisas.
19 Nahkay zla nahəma, tamal mis àgəskabu ku Divi bəlaŋ e kiɗiŋ ge Divi ge Melefit bu ndo, akaba acahi ana mis ndahaŋ ti tâgray akaɗa gayaŋ ni ti, àɓəlay do. Ku tamal àgəskabá Divi ndahaŋ a ɗek, Divi ya àgəskabu ndo ni ti gʉziteni àtam nday ndahaŋ ɗek nəŋgu ni, Melefit aməɗəm maslaŋa nani gʉziteni àtam mis ndahaŋ ɗek a Məgur gayaŋ ni bu. Ay maslaŋa ya ti àgəskabá Divi ge Melefit a ɗek, acahi ana mis ndahaŋ ni ti, Melefit aməɗəm naŋ gəɗakani a Məgur gayaŋ ni bu.
19 Portanto, qualquer um que desobedecer ao menor mandamento e ensinar os outros a fazerem o mesmo será considerado o menor no
20 Nəhi ana kʉli nahəma, ahàr àɗəm kâtamum ndam *Feriziyeŋ akaba ndam *məsər Wakita ge Melefit àna jiri. Tamal kàtamum tay ndo ni ti akəhurumiyu a *Məgur ge Melefit ni vu koksah. »
20 Pois eu afirmo a vocês que só entrarão no Reino do Céu se forem mais fiéis em fazer a vontade de Deus do que os
21 « Kə̀səruma tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli ahkado : “Kə̀kaɗ mis ba. Maslaŋa ya ti àkaɗa mis a ni ti tagrafəŋa seriya.”
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não mate. Quem matar será julgado.”
22 Ay nu ti nəhi ana kʉli : ku way way do tamal àzumkia ɓəruv ka wur ga məŋana ti tagrafəŋa seriya ; ku way way do tamal èndivia wur ga məŋana cʉɗ ti ndam ge seriya təwəl naŋ ; tamal àhi ana wur ga məŋani “Nak muru” ti tizligiyu naŋ a *dəluv ga aku vu.
22 Mas eu lhes digo que qualquer um que ficar com raiva do seu irmão será julgado. Quem disser ao seu irmão: “Você não vale nada” será julgado pelo tribunal. E quem chamar o seu irmão de idiota estará em perigo de ir para o fogo do inferno.
23 Nahkay tamal kìnjʉa àna sədaga gayak ka məlaŋ ya tabəhaɗ na, mək kə̀sərkia kàgudaria zlam ana wur ga muk a ti,
23 Portanto, se você estiver oferecendo no altar a sua oferta a Deus e lembrar que o seu irmão tem alguma queixa contra você,
24 mbərbu sədaga gayak ni eslini, ru kâŋgalumbabiya. Akəŋgalumbabiya ti ŋga ti kâfəkaɗi sədaga gayak ni ana Melefit ɗəma mba.
24 deixe a sua oferta ali, na frente do altar, e vá logo fazer as pazes com o seu irmão. Depois volte e ofereça a sua oferta a Deus.
25 « Tamal maslaŋa akoru abəhaɗkuk mirdim nahəma, ŋgalumbu ka ahàr divi ; do ni ti bi maslaŋa nani aməzikaboru kur ana bay magray seriya, mək bay ni aməvi kur ana zal slewja ga məfiyu kur a daŋgay vu.
25 — Se alguém fizer uma acusação contra você e levá-lo ao tribunal, entre em acordo com essa pessoa enquanto ainda é tempo, antes de chegarem lá. Porque, depois de chegarem ao tribunal, você será entregue ao juiz, o juiz o entregará ao carcereiro, e você será jogado na cadeia.
26 Nəhuk nahəma, mənjəɗ məpəlaba ere ye ti tə̀fəkuk na ɗek ti akahəraya a daŋgay ni ba do. Ku tamal ti agəjənifuk sisi bəlaŋ nəŋgu ni, si kəpəlaba kwa. »
26 Eu afirmo a você que isto é verdade: você não sairá dali enquanto não pagar a multa toda.
27 « Kə̀səruma tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli ahkado : “Kàgray hala ba.”
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 Ay nu ti nəhi ana kʉli : ku way way do tamal àmənjaləŋa ana wal a àna eri ciliŋ, awayay ti tândəhaɗkabu ti, àgra hala àndava.
28 Mas eu lhes digo: quem olhar para uma mulher e desejar possuí-la já cometeu adultério no seu coração.
29 « Nahkay tamal eri ga ahar ga ɗaf gayak ezligiyu kur a magudar zlam vu nahəma, zaba zligoru ; àgəski hojo zlam ga vu gayak bəlaŋ ejiji ere gani tizligiyu vu gayak ɗek a dəluv ga aku vu ni.
29 Portanto, se o seu olho direito faz com que você peque, arranque-o e jogue-o fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ser atirado no inferno.
30 Tamal ahar ga ɗaf gayak ezligiyu kur a magudar zlam vu nahəma, kelkaba zligoru ; àgəski hojo zlam ga vu gayak bəlaŋ ejiji ere gani vu gayak ɗek ahuriyu a dəluv ga aku vu ni. »
30 Se a sua mão direita faz com que você peque, corte-a e jogue-a fora. Pois é melhor perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 « Tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli : “Tamal maslaŋa agaray wal gayaŋ ti ahàr àɗəm abəki wakita gani, avi.”
31 — Foi dito também: “Quem mandar a sua esposa embora deverá dar a ela um documento de divórcio.”
32 Ay nu ti nəhi ana kʉli : ku way way do àgara wal gayaŋ a, wal ni day àgray mesʉwehvu ndo ni ti, wal ni àda zal nahaŋ a ti maslaŋa ya àgara wal na ti àfiyu wal ni a magray hala vu. Nahkay maslaŋa ya ti àza wal ya ti zal gani àgara na day àgra hala. »
32 Mas eu lhes digo: todo homem que mandar a sua esposa embora, a não ser em caso de adultério, será culpado de fazer com que ela se torne adúltera, se ela casar de novo. E o homem que casar com ela também cometerá adultério.
33 « Kə̀səruma tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli ahkado : “Tamal kàmbaɗa, kə̀ɗəm akəgri zlam ana Melefit ti ahàr àɗəm kə̀mbrəŋ ba, gray ere gani nani.”
33 — Vocês ouviram o que foi dito aos seus antepassados: “Não quebre a sua promessa, mas cumpra o que você jurou ao Senhor que ia fazer.”
34 Ay nu ti nəhi ana kʉli : kàmbaɗum ɗay-ɗay ba. Ku àna huɗ melefit kàmbaɗum ba, aɗaba huɗ melefit ti kʉrsi ga Bay Melefit.
34 Mas eu lhes digo: não jurem de jeito nenhum. Não jurem pelo céu, pois é o trono de Deus;
35 Ku àna haɗ ɗay kàmbaɗum ba, aɗaba haɗ ti məlaŋ məbəki asak ge Melefit. Ku àna Zerʉzalem day kàmbaɗum ba, aɗaba nani kəsa ga Bay gəɗakani.
35 nem pela terra, pois é o estrado onde ele descansa os seus pés; nem por Jerusalém, pois é a cidade do grande Rei.
36 Ku àna ahàr gayak day kàmbaɗa ba, aɗaba ku məhər ga ahàr gayak bəlaŋ day kàmbatkaba ti mîgi bəɗ-bəɗani ahkay do ni didiliŋeni koksah.
36 Não jurem nem mesmo pela sua cabeça, pois vocês não podem fazer com que um só fio dos seus cabelos fique branco ou preto.
37 Ere ye ti kəɗəmum ni ti “Iy !” ahkay do ni “Aha !” Tamal kə̀ɗəmumkiva ma nahaŋ a ti nani tʉwi ge *Seteni. »
37 Que o “sim” de vocês seja sim, e o “não”, não, pois qualquer coisa a mais que disserem vem do Maligno .
38 « Kə̀səruma, tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli : “Tamal maslaŋa àzukaba eri a ti ziaba eri a bilegeni. Tamal maslaŋa àdəvukaba aslər a ti dəviaba aslər a bilegeni.”
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 Ay nu ti nəhi ana kʉli : tamal mis cuɗayani àgruka araŋa ti kàhəŋgarfəŋ ba. Tamal maslaŋa àduka barva ka tuwər ga ahar ga ɗaf a nahəma, mbatikabiyu ga ahar ga gəjar ni ti mə̂dukkivu keti.
39 Mas eu lhes digo: não se vinguem dos que fazem mal a vocês. Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também.
40 Tamal mis àbəhaɗkuka mirdim a, awayay azafuka endʉwi gayak a nahəma, mbrəŋ naŋ mâzafuka, mâzafuka mugudi gayak a daya.
40 Se alguém processar você para tomar a sua
41 Tamal mis àfəkuka ŋgasa ga məzioru zlam ezeweɗ kru nahəma, zioru ezeweɗ kru kru cʉ.
41 Se um dos soldados estrangeiros forçá-lo a carregar uma carga um quilômetro, carregue-a dois quilômetros.
42 Tamal mis èhindilʉka zlam a ti vi. Tamal mis àra ga makəlay duwa ti kèkeli ba. »
42 Se alguém lhe pedir alguma coisa, dê; e, se alguém lhe pedir emprestado, empreste.
43 « Kə̀səruma tə̀hi ana ata bəŋ gekʉli : “Ahàr àɗəm wayay ndam ya ti nak kə̀bu akaba tay ni, zirey ndam ezir gayak.”
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame os seus amigos e odeie os seus inimigos.”
44 Ay nu ti nəhi ana kʉli : wayum ndam ezir gekʉli ; həŋgalumi Melefit ana ndam ya təgri daliya ana kʉli ni.
44 Mas eu lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 Tamal kəgrum nahkay ti ekigʉm bəza ga Bəŋ gekʉli ya e melefit bu ni eɗeɗiŋ eɗeɗiŋeni, aɗaba naŋ ti agray ti fat mâslaɗi məlaŋ ana ndam cuɗay akaba ana ndam sulumani, agray ti avər mə̂təɗiaya ana ndam jireni akaba ana ndam jireni do na daya.
45 para que vocês se tornem filhos do Pai de vocês, que está no céu. Porque ele faz com que o sol brilhe sobre os bons e sobre os maus e dá chuvas tanto para os que fazem o bem como para os que fazem o mal.
46 Tamal lekʉlʉm kawayum ndam ya ti tawayay kʉli ni ciliŋ ti, kə̀humi ana ahàr Melefit aməvi zlam ana kʉli ka duwa gani aw ? Aha ! Aɗaba ku ndam *məhəl hadam day tə̀bu tagray nahkay.
46 Se vocês amam somente aqueles que os amam, por que esperam que Deus lhes dê alguma recompensa? Até os cobradores de impostos amam as pessoas que os amam!
47 Tamal kəgrumi sa ana bəza ga məŋ gekʉli ciliŋ ti, kə̀humi ana ahàr kəgrum zlam sulumani aw ? Aha ! Ku nday ya ti tə̀fəki ahàr ke Melefit do ni day tə̀bu tagray nahkay.
47 Se vocês falam somente com os seus amigos, o que é que estão fazendo de mais? Até os pagãos fazem isso!
48 Ahàr àɗəm kàgudarum zlam do simiteni, akaɗa ga Bəŋ gekʉli ya e melefit bu àgudar zlam do simiteni ni. »
48 Portanto, sejam perfeitos, assim como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.