Lucas 12
PULU YILI-NGA UNG KONALE (MUX) vs ACF
1 Kanu-kene Yesos mulurumna yambu tausen pulele liiku máku toku angiliiringi, yambu aima si-si siku angiliiring kene yunu lumbili anduring yimandu ui kumbi-lepa nimba mele:
1 Ajuntando-se entretanto muitos milhares de pessoas, de sorte que se atropelavam uns aos outros, começou a dizer aos seus discípulos: Acautelai-vos primeiramente do fermento dos fariseus, que é a hipocrisia.
2 Mo tolemú ulumanga te kepe penga panda naa topa pali mokeringa lemba. Mo tolemú ulumanga te kepe penga mo naa tomba. Ulu kanuma kene ungma pali yambuma-ni pali piliingí.
2 Mas nada há encoberto que não haja de ser descoberto; nem oculto, que não haja de ser sabido.
3 Sumbulsuli ung niringma yambuma-ni tangiliim piliingí. Lku-suluminana ung ólu-wálu toku niring ungma lku-imuna olakundu angiliiku nangale toku ningí.” ⸤nirim.⸥
3 Porquanto tudo o que em trevas dissestes, à luz será ouvido; e o que falastes ao ouvido no gabinete, sobre os telhados será apregoado.
4 “Nanga pulu lelemú yambuma, enindu ung te nimbu sambu: “Kangiele mindi toku konjukuliinga penga kelku minéle kene wasie ulu te kapula naa tingí yambuma-kene mundu-mong naa teai.” niker.
4 E digo-vos, amigos meus: Não temais os que matam o corpo e, depois, não têm mais que fazer.
5 Akiliinga-pe eni-kene aima mundu-mong tinjingí yili nimbu sambu: “Kangiele topa konjupa kene penga minéle pali tepi-koleana manda topa mundumba ⸤Pulu Yili⸥-kene mundu-mong tenjai. Aima sika nimbu siker. Yunga mundu-mong tenjai.” niker.
5 Mas eu vos mostrarei a quem deveis temer; temei aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno; sim, vos digo, a esse temei.
6 “Kera kalepandele aima kelále molemú, akiliinga taropu toku liingíndu kera angere te-guli ku-moni kululi tale mindi pulimú kanili. Akiliinga-pe Pulu Yili-ni kera kanuma nokumbaliinga apera naa silimú.
6 Não se vendem cinco passarinhos por dois ceitis? E nenhum deles está esquecido diante de Deus.
7 Piliai! Eni ⸤na lumbili andúlima⸥, eninga pengi-dima kepe yunu-ni kórunga tilu-tilu nimba pali kambu topa pora sirim. Kera kalepandele yunga ku-moni aima koltale mele akiliinga-pe kera kanili Pulu Yili-ni kanupa piliilimú. Eni yambuma aima lakupa aulima nimba kanupaliinga eni aima nokupa konjumba⸤liinga mundu-mong naa teai.⸥” ⸤nirim.⸥
7 E até os cabelos da vossa cabeça estão todos contados. Não temais pois; mais valeis vós do que muitos passarinhos.
8 “Na-ni enindu ung te nimbu sambu: “Yambu te-ni yambumanga kumbi-kerina ola angiliipa ‘Na Yesos-nga yambale moliu.’ nímu lem penga Pulu Yili-nga angkellamanga kumbi-kerina Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili-ni ola angiliipa “Yambu kanili nanga yambale.” nimbáko.
8 E digo-vos que todo aquele que me confessar diante dos homens também o Filho do homem o confessará diante dos anjos de Deus.
9 Akiliinga-pe yambumanga kumbi-kerina “Yesos yunu yi naeye? Yunu na naa piliiker.” aku-sipa nimbá yambale penga Pulu Yili-nga angkellamanga kumbi-kerina Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili-ni “Yambu akili yunu naeye? Yunu na naa piliiker.” nimbáko.
9 Mas quem me negar diante dos homens será negado diante dos anjos de Deus.
10 “Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili ung-taka tonjupa nimba kis-silimú yambale aku-sipa ulu-kis telemúma ⸤Pulu Yili-ni⸥ ‘Mania pupili.’ nimba kanupa konde tenjimba. Akiliinga-pe Mini Kake Tiliele ung-taka tonjupa, nimba kis-sipa, yunga bili marake telemú yambale aku-sipa ulu-kis telemále ‘Mania pupili.’ naa nimba, aima kanupa konde naa tenjimba.” niker.
10 E a todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do homem ser-lhe-á perdoada, mas ao que blasfemar contra o Espírito Santo não lhe será perdoado.
11 “Kanu-kene penga eni ⸤nanga yambuma mulungí kanuku kene⸥ eni oku ka siku, enini liiku máku toku Pulu Yili-nga ungele piliilimili lkumanga yi-aulima kene, yi-nuimima kene, gapman yi-aulima kene enini mulungína eni meku puku kot tinjingí kene ‘Kotna nambulka ung te nimulúnje? Oliu ung te walsingí kene nambulka ung te pundu topu nimulúnje?’ niku mini-wale naa mundai.
11 E, quando vos conduzirem às sinagogas, aos magistrados e potestades, não estejais solícitos de como ou do que haveis de responder, nem do que haveis de dizer.
12 Akuna Mini Kake Tiliele-ni eni anju ningí akili mele mani simba akiliinga mini-wale naa mundai.” nirim.
12 Porque na mesma hora vos ensinará o Espírito Santo o que vos convenha falar.
13 Yesos mulurumna liiku máku turing yambumanga yi te-ni yunundu nimba mele: “Ung-Bo Tunjuliele, nanga anginele kene olsunga lápale-ni moya-méle sirim-ma yunu-ni ‘Na mare moke tepa sipili.’ ni.” nirim.
13 E disse-lhe um da multidão: Mestre, dize a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Akiliinga-pe Yesos-ni yunundu pundu topa kene nimba mele: “Yili, ‘Na-ni eninga kot piliinjikunu eninga mélema moke tinjui.’ nimba nae-ni na makó turumuye? Yambu te-ni nandu aku-sipa naa nirim kanili. Nanga kongun te mólu.” nirim.
14 Mas ele lhe disse: Homem, quem me pôs a mim por juiz ou repartidor entre vós?
15 Aku-sipa nimbaliinga yunu-ni eninindu alsupa nimba mele: “‘Méle pulele liipu nosupu kamako molambu.’ ni naa niku, ‘Méle languli ulu-pulele ulu-pulu-kisele akiliinga aku-sikunu naa teambu.’ niku piliiku molai. Yambu méle pulele liipa nosulimáliinga mini-kangi pali kona molupa konjumba kupulanum te naa lelemú.” nirim.
15 E disse-lhes: Acautelai-vos e guardai-vos da avareza; porque a vida de qualquer não consiste na abundância do que possui.
16 ⸤Aku-sipa nimbaliinga Yesos-ni ‘Eninindu niker ungmanga puluma kamu piliangi.’ nimbaliinga⸥ yunu-ni ung-eku te topa kene nimba mele:
16 E propôs-lhe uma parábola, dizendo: A herdade de um homem rico tinha produzido com abundância;
17 Akiliinga yununú nimba mele: “Langi nosiliu lkuma pali si nikimeliinga, langi pulele kakena we lelemú akiliinga na-ni nambi teambuye?” nirim.
17 E arrazoava ele entre si, dizendo: Que farei? Não tenho onde recolher os meus frutos.
18 Akiliinga alsupa yununú nimba mele: “Ekupu na piliiker. I-sipu mele teambu. Nanga langi nosiliu lkuma pali tekisipuliinga lku aima aulima kelepu takupuliinga akuna nanga rais-witma kene langi nanga puniena olemúma pali nosumbu.
18 E disse: Farei isto: Derrubarei os meus celeiros, e edificarei outros maiores, e ali recolherei todas as minhas novidades e os meus bens;
19 Akuna nosupuliinga na nanu piliipu kene nimbu mele: Na kapula. Nanga langi pulele, punie pulele omba pumba kene nombu molumbu mele lelemú akiliinga kóru molupu, langi nombu, no-waen nombu, numanu sipu molambu.” nirim.
19 E direi a minha alma: Alma, tens em depósito muitos bens para muitos anos; descansa, come, bebe e folga.
20 Akiliinga-pe Pulu Yili-ni yi kanilindu nimba mele: “Yi wiliele. Ekupu sumbulsuli na-ni nunga minéle ombu liimbu kene nunga méle nosulluma nae-ni liimbaye?” nirim.” ⸤nimba Yesos-ni aku-sipa nirim.⸥
20 Mas Deus lhe disse: Louco! esta noite te pedirão a tua alma; e o que tens preparado, para quem será?
21 ⸤Ung-ekale topa pora sipaliinga ung te wasie nimba mele:⸥ “Aku-sipa mele, ‘Na méle lupa-lupa pulele nosiliu.’ nilimele yambuma Pulu Yili-ni enini kanupaliinga enini yambu korupa púlima nimba kanolemú. Pulu Yili kanupa kaí piliilimú ulu-puluma naa telemele yambuma eninga minikundu korupa mele pupili molemele. Yambu kanuma enini ung-eku tokur yi akili mele molemele.” nirim.
21 Assim é aquele que para si ajunta tesouros, e não é rico para com Deus.
22 — ausente —
22 E disse aos seus discípulos: Portanto vos digo: Não estejais apreensivos pela vossa vida, sobre o que comereis, nem pelo corpo, sobre o que vestireis.
23 — ausente —
23 Mais é a vida do que o sustento, e o corpo mais do que as vestes.
24 Kerama kanai. Langi te talku kene tepa tolemú kene liiku meku lkundu puku nosuku naa nolemele akiliinga-pe Pulu Yili-ni kerama keri-langi silimú. Kerama we-mele, eni yambuma ola-kilia akiliinga yunu-ni eni aima nokumba.
24 Considerai os corvos, que nem semeiam, nem segam, nem têm despensa nem celeiro, e Deus os alimenta; quanto mais valeis vós do que as aves?
25 Eninga yambu te-ni numanu pulele liipa mundumba ulu akili-ni yunga kolumba ena-mongale kapula ‘We lipili.’ nimbáye? Kapula naa nimbá.
25 E qual de vós, sendo solícito, pode acrescentar um côvado à sua estatura?
26 Eni ulu laye-kolte aku-siku mele te kapula naa telemeláliinga ulu wema eni nambimuna numanu pulele liiku munduku molemeleye?
26 Pois, se nem ainda podeis as coisas mínimas, por que estais ansiosos pelas outras?
27 “Pllawa-kukuma kanai. Pllawa kukuma-ni kongun mindili noku naa teku, mulumbale te teku mimi naa telemele akiliinga-pe pllawa-kukuma molemele mele ola-kilia, ⸤yi nuim king⸥ Sollomon kongun pulele tepaliinga wale-pakuli aima kaíma pakupa au nirim mele mania-kilia.
27 Considerai os lírios, como eles crescem; não trabalham, nem fiam; e digo-vos que nem ainda Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como um deles.
28 Era-kuku tolemúma ekupu mele molemú, ulsulam-ukundu mele akili lkunuku tepina kalemelema Pulu Yili-ni aku-sipa mele nokupa konjulimú lem eni ‘Pulu Yili-ni oliu kapula nokumbanje?’ niku layesele mindi piliilimili yambuma mulumbale pakungí mélemanga yunu-ni kapula liipa naa tapunjumbaye? Eni liipa tapunjumba.
28 E, se Deus assim veste a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, quanto mais a vós, homens de pouca fé?
29 “⸤Pulu Yili-ni kerama kene era-kukuma kene we-méle akuma aku-sipa nokulemú⸥ akiliinga eni numanu pulele liiku munduku kene ‘Es, keri-langi te tena liipu nomulúnje?’; mola ‘No tena kolupu nomulúnje?’ niku naa molai.
29 Não pergunteis, pois, que haveis de comer, ou que haveis de beber, e não andeis inquietos.
30 Pulu Yili-nga yambuma naa molku ulsukundu molemele yambuma-ni aku-siku telemele akiliinga-pe eninga Lapa ⸤Pulu Yili-ni⸥ eni yunga yambuma méle mólu tolemúma kanupa molemú ⸤akiliinga eni keri-langi nungímanga kepe méle pakungímanga kepe numanu pulele liiku naa mundai⸥.
30 Porque as nações do mundo buscam todas essas coisas; mas vosso Pai sabe que precisais delas.
31 ⸤Pulu Yili⸥ yi nuim kingele molupa yambuma nokulemú uluma ‘Kumbi-lepu teambu.’ niku piliiku molai. Aku-siku tingí kene yunu-ni we-mélema kepe eni simba.” ⸤nirim.⸥
31 Buscai antes o reino de Deus, e todas estas coisas vos serão acrescentadas.
32 “Nanga kung-sipsip koltale, eninga lápale walse yi nuim kingele molupa yambuma nokumba kene ‘Eni kene wasie yi-nuimima molku yambuma nokangi.’ nimbá. Yunu aku-sipa tembandu numanu sipa molemáliinga mundu-mong teku naa molai.
32 Não temais, ó pequeno rebanho, porque a vosso Pai agradou dar-vos o reino.
33 — ausente —
33 Vendei o que tendes, e dai esmolas. Fazei para vós bolsas que não se envelheçam; tesouro nos céus que nunca acabe, aonde não chega ladrão e a traça não rói.
34 — ausente —
34 Porque, onde estiver o vosso tesouro, ali estará também o vosso coração.
35 “⸤Na lumbili andúlima,⸥ eni ‘Auliele ekupu ombánje.’ niku mulumbalema talku, kamirika toku, kamaye kanduku, molai.
35 Estejam cingidos os vossos lombos, e acesas as vossas candeias.
36 Yi-auli te kolea tenga-lupa pupa, yi tenga ambu liimba keri-langi koyolemele yambuma kene anju langi nomba molupaliinga penga yunu kelepa lkundu ombáliinga yunga kendemande-yambuma-ni ‘Yunu ombá.’ niku lku-kunale liingí mele nokuku molemele akili mele eni aku-siku molai.
36 E sede vós semelhantes aos homens que esperam o seu senhor, quando houver de voltar das bodas, para que, quando vier, e bater, logo possam abrir-lhe.
37 Kendemande-yambu kanumanga yi-auliele omba yunga kendemande-yambuma kanupaliinga, uru naa peku we mulungí kanomba kendemande-yambuma enini numanu siku mulungí.
37 Bem-aventurados aqueles servos, os quais, quando o Senhor vier, achar vigiando! Em verdade vos digo que se cingirá, e os fará assentar à mesa e, chegando-se, os servirá.
38 Sumbulsuli ai-burum ombáne mola kera-kulla ko tomba kene ombánje niku enini uru naa peku nokuku mulúngi kanum lem enini numanu siku mulungí.
38 E, se vier na segunda vigília, e se vier na terceira vigília, e os achar assim, bem-aventurados são os tais servos.
39 “Ung ili numanu liiku munduku piliai. Lku pulu yi te-ni wa-yi te yunga lkuli omba bulsupa mélema wa liimba ena-mongale piliilkanje ‘Wa-yili ombá.’ nimba nokupa molka kene wa-yili kapula sukundu naa olka.
39 Sabei, porém, isto: que, se o pai de família soubesse a que hora havia de vir o ladrão, vigiaria, e não deixaria minar a sua casa.
40 Aku-siku eni nokuku molai. Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili ombá ena-mongale naa piliilimili akiliinga ‘Yunu sika ombá.’ niku aku-siku nokuku molai.” nirim.
40 Portanto, estai vós também apercebidos; porque virá o Filho do homem à hora que não imaginais.
41 Pita-ni yunundu nimba mele: “Auliele, ung-eku toku niku sikenu akili oliu ⸤nunga lumbili anduli yimandu mindi⸥ niku sikenu mola yambu wemandu pali niku sikenuye?” nirim.
41 E disse-lhe Pedro: Senhor, dizes essa parábola a nós, ou também a todos?
42 Auli ⸤Yesos-ni⸥ pundu topa kene nimba mele:
42 E disse o Senhor: Qual é, pois, o mordomo fiel e prudente, a quem o senhor pôs sobre os seus servos, para lhes dar a tempo a ração?
43 Penga yi-auliele-ni kongun sirimele kongun tinjili kendemande-yambu kanili-ni mimi-sipa tenjipa we mulupili auliele kelepa um lem kendemande-yambale yunu numanu sipili.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem o seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Na-ni enindu aima sika nimbu siker: “Yi-auli kanili-ni kendemande-yi kanilindu “Nanga méle nosiliuma pali nu-ni nukunjui.” nimbá.” niker.
44 Em verdade vos digo que sobre todos os seus bens o porá.
45 “Akiliinga-pe ⸤yi-auliele-ni kendemande-yambu kanilindu nimba mele: “Nanga kendemande-yambuma pali nukunjui.” nimba tenga-lupa pulimú kene⸥ kendemande-yambu kanili-ni “Nanga auliele wela naa ombá.” nimba piliipa kene yunu-ni nokonjilimú kendemande-yambuma kimbulú-ni topa, keri-langi nomba no-tonduluma nomba kelep topa kene, aku-sipa tepa kis-sipa mulúm lem
45 Mas, se aquele servo disser em seu coração: O meu senhor tarda em vir; e começar a espancar os criados e criadas, e a comer, e a beber, e a embriagar-se,
46 walse kendemande-yambu kanili ‘Yunga yi-auliele ombá.’ nimba naa piliipa ⸤kongun sirim mele naa tepa⸥ walu-sipa tepa kis-sipa molumba kene ombá. Omba ⸤yambu kanili tepa molumba mele kanupaliinga⸥ yunu aima kimbulú-ni topa konjupa kene, yunga ungele liiku su siku kongunale teku kis silimele yambuma ⸤kolea-kis⸥ molemelena ‘Pupili.’ nimba liipa mundumba.
46 Virá o senhor daquele servo no dia em que o não espera, e numa hora que ele não sabe, e separá-lo-á, e lhe dará a sua parte com os infiéis.
47 “Kongun tili yambu te yunga auliele-ni “I-sikunu i-sikunu ti.” nimbá ungele sumbi-sipa piliipaliinga ungele karaye temba, mola ‘Nikem mele naa tembu.’ nimba piliipa aku-sipa piliipa liipa naa temba yambu kanili yunga auliele-ni penga yunu ‘Mindili aima lakupa nupili.’ nimba wale aima pulele tomba.
47 E o servo que soube a vontade do seu senhor, e não se aprontou, nem fez conforme a sua vontade, será castigado com muitos açoites;
48 Akiliinga-pe “Ti.” nimbá mele mimi-sipa naa piliipaliinga walu-sipa tepa kis-simba yambale yunga auliele-ni ‘Mindili layesele mele nupili.’ nimbaliinga laye-sele mele tomba. Yambu méle pulele siring liipa nusurum yambale “Pundu toku méle pulele si.” ningí. Yambu “Méle pulele nokuku mului.” niring yambale “Kelku méle pulele si.” ningí.” ⸤nirim.⸥
48 Mas o que a não soube, e fez coisas dignas de açoites, com poucos açoites será castigado. E, a qualquer que muito for dado, muito se lhe pedirá, e ao que muito se lhe confiou, muito mais se lhe pedirá.
49 “⸤Na lumbili andúlima,⸥ na ya ma-koleana tepi mundumbu urundu. Tepi akili isili-ui lkisipa nolkanje kapula. Na numanu silka.
49 Vim lançar fogo na terra; e que mais quero, se já está aceso?
50 “Na no liimbu ulu akili na-kene ola ombá. Ulu akili ui wendu naa okum akiliinga nanga numanukundu buni tipili moliu.” ⸤nirim.⸥
50 Importa, porém, que seja batizado com um certo batismo; e como me angustio até que venha a cumprir-se!
51 “‘Ya mana-yambuma ele naa teku tiluna kapula-kapula molangi.’ nimbu urundu niku pillikimiliye? Aku-sipa mólu. ‘Yambuma numanu lupa-lupa pípili anju-yandu ele-tu mele molangi.’ nimbuliinga urundu.
51 Cuidais vós que vim trazer paz à terra? Não, vos digo, mas antes dissensão;
52 Ekupu kepe penga kepe lku tiluna pelemelé yambumanga ⸤mare-ni nanga ungele piliiku mulungí kene mare-ni nanga ungele liiku su siku molkuliinga,⸥ eni-enini elenale teku yambu angere te-guli lku tiluna pengí kene, yupuku enini mulungí, tale elsele mulunglí, lupa-lupa mulungí.
52 Porque daqui em diante estarão cinco divididos numa casa: três contra dois, e dois contra três.
53 lápale-ni málu-kene ele-tu molomba, málale-ni lapa-kene ele-tu molomba, tiluna kapula naa mulunglí. Anumele-ni limin-kene ele-tu molomba, liminele-ni anum-kene ele-tu molomba, tiluna kapula naa mulunglí. Bamele-ni yunga málunga min-kene ele-tu molomba, málunga mínele-ni bamu-kene ele-tu molomba, tiluna kapula naa mulunglí. ⸤Yambu kanuma kapula naa mulungí.⸥” nirim.
53 O pai estará dividido contra o filho, e o filho contra o pai; a mãe contra a filha, e a filha contra a mãe; a sogra contra sua nora, e a nora contra sua sogra.
54 Aku-sipa nimba kene Yesos-ni liiku máku toku muluring yambumandu nimba mele: “Eni kolea kolupa kene kupa kululi andolemú kanukuliinga “Lo ombá lem.” nilimele kene lo sika olemú.
54 E dizia também à multidão: Quando vedes a nuvem que vem do ocidente, logo dizeis: Lá vem chuva, e assim sucede.
55 Penga alsupa sumbulsuli popuremi auli te merekundu winju-sipa topa, kombukantupu angiliimú-na kanuku kene “Ena temba lem.” niku piliilimili kene ena sika telemú.
55 E, quando assopra o sul, dizeis: Haverá calma; e assim sucede.
56 “⸤Naa piliikumulu.” nilimele akiliinga-pe sika piliilimili⸥ yambu gólu toku topele-mapele túlima! Eni mulále kene ya male kene kanukuliinga ‘kolea i-sipa i-sipa mele temba.’ niku kanolemele akiliinga-pe ekupu ⸤na mana-mania urundu kene⸥ ulu wendu olemúma kanuku molkuliinga ulu kanumanga ulu-pulele naa piliilimili. Akili nambimuna ⸤liipa ora silimú mele⸥ naa kanuku naa piliilimiliye?” ⸤nirim.⸥
56 Hipócritas, sabeis discernir a face da terra e do céu; como não sabeis então discernir este tempo?
57 “Eni nambimuna uluma piliiku apuruku ulu-kaíma piliiku naa telemeleye?
57 E por que não julgais também por vós mesmos o que é justo?
58 Nu kot tenjimba temba yambale ‘Kapula-kapula molambili ulu te teambu.’ niku kene wela ti. Aku-sikunu naa tinu lem nu kot tenjimba yambale-ni nunga kot piliimba yili molumbana memba pupa simbanje? Penga kot piliimba yili-ni nu ka-lku nukuli yili liipa simba, yunu-ni nu ka-lkuna liipa mundumba.
58 Quando, pois, vais com o teu adversário ao magistrado, procura livrar-te dele no caminho; para que não suceda que te conduza ao juiz, e o juiz te entregue ao meirinho, e o meirinho te encerre na prisão.
59 Na-ni nundu aima sika nimbu siker: “Nu ka-lkuna wendu uníndu pundu aima pali tokunu kene mindi wendu uni. We kapula wendu naa uní.” niker.” nirim.
59 Digo-te que não sairás dali enquanto não pagares o derradeiro ceitil.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.