Gênesis 42
To Ngü Mürü ka Me bete Gina Ngü (S Sudan) (MUH) vs NVT
1 Ta gbü wü re ka mere kpïrï tala la, wü *Yakobo, wö ye *Yüsefa, ngbü ka-wü ta fï agbü tö ka wü *Kanana kpala. Baka te mere kpïrï tala la tï tete, fü tala la azoro sü, akoro agbü tö ka Kanana kpah ꞌburu. Fü tala la angbü emere wü Yakobo agbü Kanana kpala ꞌduwa ba-neh-ene-la. Fü Yakobo ayia aje ngü, gü ba, “Ndo ladü agbü *Ezepeto.” Fü ah ayia amala ngü fü wü di ye, gü ba dene, “Wü di ni deyï, ah mere neh baye, te wü ngbü bü eceka kpï, da ekpi tala de bane ne?
1 Quando Jacó soube que no Egito havia cereais, disse a seus filhos: “Por que vocês estão aí parados, olhando uns para os outros?
2 Wü yia eyia, wü nü agbü Ezepeto, wü se mba ndo, adu di, fü ani ezü ka tala te ani ke. Angü ni je eyi, gü ba, ndo ladü agbü Ezepeto kpala.”
2 Ouvi dizer que há cereais no Egito. Desçam até lá e comprem cereais em quantidade suficiente para nos mantermos vivos. Do contrário, morreremos”.
3 Fü wü didi ayia ale ngü la. Fü ewü ayia baka wü kpara nzükpa, anü agbü Ezepeto, teka ase ndo.
3 Então os dez irmãos mais velhos de José desceram ao Egito para comprar cereais.
4 Amba Yakobo le de Benzamina, te di de zu enga ni ye Yüsefa ne, mere e anü gbü nga wü di enga ni ye la nda de, angü gara siti ngü ena amere engu te kaje.
4 Mas Jacó não deixou Benjamim, o irmão mais novo de José, ir com eles, pois tinha medo de que algum mal lhe acontecesse.
5 Fü wü di Yakobo la anü amaka te-wü de wü gara wü bu wü, te ewü ngbü kpah enü ase nda-wü jia ndo agbü Ezepeto la. Angü mere tala la tï gbü tö ka Kanana kpah ꞌburu.
5 Os filhos de Jacó chegaram ao Egito junto com outros para comprar mantimentos, porque também havia fome em Canaã.
6 Amba Yüsefa, mü ka-mü ta mere kpara fütanga mere miri ka Ezepeto la. Mü kpah me-mü de kpara te ngbü ecïnzï wü ndo la. Wü kpara ꞌburu, te ewü ngbü enü ese ndo ne, ngbü ekoro kpaka Yüsefa feke. Te di bala, fü wü di enga ni ye na ayia akoro kpah kpakaka na, teka ase ndo ka-wü. Fü ewü ayia abu nzökuta wü engagira Yüsefa, angbü ecu ngüngü. Amba wüh wu ta, gü ba, Yüsefa de enga ni ani, ne nda-wü de.
6 Uma vez que José era governador do Egito e o encarregado de vender cereais a todos, foi a ele que seus irmãos se dirigiram. Quando chegaram, curvaram-se diante dele com o rosto no chão.
7 — ausente —
7 José reconheceu os irmãos de imediato, mas fingiu não saber quem eram e lhes perguntou com aspereza: “De onde vocês vêm?”. “Da terra de Canaã”, responderam eles. “Viemos comprar mantimentos.”
8 — ausente —
8 Embora José tivesse reconhecido seus irmãos, eles não o reconheceram.
9 — ausente —
9 José se lembrou dos sonhos que tivera a respeito deles muitos anos antes e lhes disse: “Vocês são espiões! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
10 Wüh gü ba dene, “Mere kpara, ah bala de. Ani koro ka-ani bü nzö teka ase ndo. Ani de wü mürü mani nda-ani de.
10 “Não, meu senhor!”, responderam eles. “Seus servos vieram apenas para comprar mantimentos.
11 Ani ka-ani ꞌburu de wü di kpara biringbö. Ani de züka wü kpara. Fanü fanü, ani su wu de.”
11 Somos todos irmãos, membros da mesma família. Somos homens honestos, meu senhor, e não espiões!”
12 Yüsefa gü ba dene, “Wü ngbü esu ka-wü dela wu! Wü ka-wü nda-wü wü mürü mani fanü! Wü ena adu amala nga tö ka-ani ne fü wü vügü ka-ani!”
12 Mas José insistiu: “São espiões, sim! Vieram para descobrir os pontos fracos de nossa terra”.
13 Wüh gü ba dene, “Mere kpara deyï, ani endaꞌba te-ani fü ye. Ani su wu nda-ani de. Ani ka-ani ꞌburu de wü di kpara biringbö. Wö ani bï ani ta baka wü kpara nzükpa de füh ye ꞌbasu. Fü gara enga ni ani biringbö ayia adürü. Ambadu ka-ani ladü kpa ekötï, kpaka wö ani, agbü Kanana kpala.”
13 Eles disseram: “Senhor, na verdade, nós, seus servos, éramos doze irmãos, todos filhos de um homem que vive na terra de Canaã. Nosso irmão mais novo está em casa com o pai, e um de nossos irmãos já não está conosco.”
14 Yüsefa gü ba dene, “Wü ngbü fï bü esu wu, neh teka ne? Ni wu eyi, gü ba, wü de wü mürü mani!
14 José, porém, continuou a insistir: “Como eu disse, vocês são espiões!
15 — ausente —
15 Mas há uma forma de verificar sua história. Juro pela vida do faraó que vocês só deixarão o Egito quando seu irmão mais novo vier para cá.
16 — ausente —
16 Um de vocês deve buscá-lo. Os outros ficarão presos aqui. Então veremos se sua história é verdadeira ou não. Pela vida do faraó, se não tiverem um irmão mais novo, saberei com certeza que são espiões”.
17 Fü Yüsefa ayia aza ewü, agü agbü ku. Fü ewü ara kpala sïkpï bata.
17 Então José os colocou na prisão por três dias.
18 Fütanga sïkpï bata la, fü Yüsefa atima kpara de wüh za ewü, koro de ewü engagira ni. Fü ah arü amala ngü fü ewü, gü ba dene, “De-wü deyï, ni ele aküwa wü, angü ni ka-ni de kpara ka Me. Te di bala, ni ele ngü biringbö de wü mere, fü ni ace kpa ni te wü.
18 No terceiro dia, José lhes disse: “Sou um homem temente a Deus. Façam o que direi e viverão.
19 Ni le de gara süka wü biringbö ngbü ciki gbü ku sene. Fü gara wü la ayia ago de ndo fü wü kpara ka-wü de kpa ekötï la, de wüh zü ka tala.
19 Se são mesmo homens honestos, escolham um de seus irmãos para continuar preso. Os demais podem voltar para casa com cereais para seus parentes que estão passando fome.
20 Te wü du koro eyi kpa ekötï la, de wü za enga ni wü engu la, du di fü ni kpakine. Te ni wu mbarase la eyi cu de jia ni la, ni ena awu, gü ba, ngü ka-wü eyi fanü, fü ni ace kpa te wü.” Te wüh je ngü la, fü ewü ayia ꞌburu ale ngü la.
20 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo. Com isso, provarão que estão dizendo a verdade e não morrerão”. Eles concordaram e,
21 Fütanga ngü la, fü ewü akpo da ero mö esüka wü sela, gü ba dene, “Yi ceka la! Mere kuru koro kpah eyi eküte nih dene! Maguma Me siti eyi eküte nih, teka mere *siti ngü, ta te nih mere eküte Yüsefa ne. Angü ah ku gba ta te-ye eyi fü nih ma, nih le ngü tete na de. Nih wu cïcïnga na kpah de. Dela eyi mere siti dürü ngü ka-nih, te nih mere.”
21 conversando entre si, disseram: “É evidente que estamos sendo castigados por aquilo que fizemos a José tanto tempo atrás. Vimos sua angústia quando ele implorou por sua vida, mas nós o ignoramos. Por isso estamos nesta situação difícil”.
22 Fü Rübena ayia amala ngü fü wü di enga ni ye la, gü ba dene, “Ni mala ta fü wü eyi, gü ba dene, ‘Ani mere e amere siti ngü fü mbarase la de.’ Wü le aje ngü, de ta te ni mala fü wü ne, ꞌburu ꞌdö de. Enatikine ani maka mere siti kuru eyi gbü ngü la.”
22 Rúben disse: “Não lhes falei que não pecassem contra o rapaz? Mas vocês não quiseram me ouvir. Agora, temos de prestar contas pelo sangue dele!”.
23 Yüsefa, mü ngbü eje ngü, de te wü di enga ni mü ngbü emala esüka wü, la nde ꞌburu. Amba wüh wu bala nda-wü de, angü Yüsefa ngbü emala ngü fü ewü ꞌburu gbü ganzi mö. Fü gara kpara angbü efü ngü la fü ewü.
23 Não sabiam, porém, que José os entendia, pois falava com eles por meio de um intérprete.
24 Te Yüsefa je ngü de te ewü ngbü emala la, fü zikiꞌdi gba ayia amo engu. Fü ah ayia afü kpa ekere e, angbü eku gba kpala, angü wüh ena awu ngura gbü jia ni wu. Fü ah aku gba kpala baaala, ayia atüka te-ye, adu kpaka wü di enga ni ye. Fü ah adu aza gara süka ewü de ïrï ye Sïmïyona ne, ai engu gbü jia ewü sela, agü agbü ku. Fü ah ace kpa te wü bu ye na.
24 José se afastou dos irmãos e começou a chorar. Quando se recompôs, voltou a falar com eles. Escolheu Simeão e mandou amarrá-lo diante dos demais.
25 Fütanga ngü la, fü Yüsefa ayia amala ngü fü wü mürü tima ka-ye, gü ba dene, “Wü nü enü, wü cö ndo gbü wü kombo ka wü kpara ne, de wü to kpah gara e-mazü fü ewü teka kaje.” Amba Yüsefa le aza jiase esaka wü di enga ni ye la nda de. Fü ah afï nga mani, amala fü wü kpara ka-ye la, gü ba, “Wü kpara ka-ni deyï, te wü za jiase ka wü kpara la eyi la, de wü za jiase la, lügü fü ewü zïrrrï, gbü mani, gbü kombo, gbü jia ndo ka-ewü la.” Fü wü kpara ka Yüsefa la adu amere kpah bala.
25 Em seguida, José ordenou que seus servos enchessem de cereais os sacos que os irmãos haviam trazido e, em segredo, devolvessem o pagamento, colocando o dinheiro na boca de cada saco. Também mandou que lhes dessem mantimentos para a viagem, e assim fizeram.
26 Fü wü di enga ni ye Yüsefa ayia abï jia ndo ka-wü gbü wü kombo la, ao füh wü dongï ka-wü, angbü ego di kpa ekötï.
26 Os irmãos colocaram os sacos de cereal sobre seus jumentos e partiram de volta para casa.
27 Te wüh ngbü ego tete na, fü sü atï te ewü te kaje. Fü gara süka ewü ayia afuru mö kombo ka-ye, teka acö jia ndo, ato fü dongï ka-ye. Ah ga, ni ceka kpï de, gbo! te jiase ka-ye gbü jia ndo la.
27 Contudo, quando um deles abriu a bagagem a fim de pegar cereal para seu jumento, encontrou o dinheiro na boca do saco.
28 Fü ah adu amala ngü fü wü di enga ni ye, gü ba dene, “Wü di enga ni ni deyï, wü ceka la! Nda-ni jiase, de te ni se ndo di ne, ka-ye ladü dene!” Fü ewü aci ꞌburu angbü eyï ayï ka cürü. Maguma ewü tïne kpo ma. Fü ewü agü ba dene, “Ata! Me mere fü ani de bane neh ene ngü ne?”
28 “Vejam só!”, exclamou para seus irmãos. “Devolveram meu dinheiro; está aqui no saco!” O coração deles desfaleceu e, tremendo, disseram uns aos outros: “O que Deus fez conosco?”.
29 Fü ewü ayia ago akoro kpa ekötï, kpaka wö wü, agbü *Kanana. Fü ewü ayia amala nga ngü la ꞌburu fü wö wü, gü ba dene,
29 Quando os irmãos chegaram à casa de Jacó, seu pai, na terra de Canaã, relataram-lhe tudo que havia acontecido com eles.
30 “Wö ani deyï, ngü mere ani agbü Ezepeto kpala fa sü. Komoko de kpala, te di de mere kpara ka wü Ezepeto, te ngbü ecïnzï ndo ne, ngbü emala ngü fü ani ꞌduwa kuwa kuwa bala. Ah gü ba, ‘Ani de siti wü kpara. Ani koro gbü mani, awu sü ka-ani.’
30 Disseram: “O homem que governa o país falou conosco asperamente e nos acusou de sermos espiões em sua terra,
31 Ani gü ba, ‘Ah bala de. Ani de mürü mani nda-ani de. Ani de züka wü kpara, te ani yia cu agba wö ani.
31 mas nós lhe garantimos: ‘Somos homens honestos, e não espiões.
32 Ani ꞌburu wü di kpara biringbö, angü wüh bï ani ꞌburu nzükpa de füh ye ꞌbasu. Fü gara enga ni ani ayia adürü. Amba gara na ladü kpa ekötï akine.’
32 Somos doze irmãos, filhos do mesmo pai. Um de nossos irmãos já não está conosco, e o mais novo está em casa com nosso pai, na terra de Canaã’.
33 Mere kpara la gü ba dene, ‘Ni ele awu ngü te ani mala ne cu de jia ni. Te ah bala la, ni ele fü Sïmïyona angbü ciki kpala, de du ani ne lügü nga wü, du de jia ndo fü wü kpara ka-ani kpa ekötï, teka tala.’
33 “Então o homem que governa o país disse: ‘Saberei com certeza se vocês são homens honestos da seguinte forma: deixem um de seus irmãos comigo e voltem para casa levando cereais para seus parentes que estão passando fome.
34 Ah gü ba dene, ‘Te ani du koro eyi kpa ekötï kpakine la, de ani za enga ni ani, Benzamina ne, du koro di, teka fü ni awu engu cu de jia ni. Te ni wu engu eyi la, fü ni ale, gü ba, ngü ka-ani, ka-ye fanü. Fü ni adu ace kpa te Sïmïyona, teka fü ani adu tïne, angbü ese wü e-mazü ka-ani ba e te ani ngbü ele.’ Dela ngü de te mere kpara ka wü Ezepeto la mala fü ani kpala. Fü ani ayia alügü nga ani, adu akoro dene.” Dela ngü te wü di enga ni ye Yüsefa mala fü wö wü.
34 Tragam-me, porém, seu irmão mais novo e saberei que são homens honestos, e não espiões. Então eu lhes devolverei seu irmão, e vocês poderão negociar livremente nesta terra’”.
35 Baka te ewü kpo ngbü eü wü kombo ka-wü, teka afü jia ndo la gbü wü gara e ne, wüh te eceka de, gbo! te jiase ka-ewü, ta te ewü se ndo di ne, ka-wü ꞌburu ladü te nga wü biri biri ꞌburu. Te wüh wu jiase la, fü ewü angbü de mere cürü te wü, de wü wö wü ꞌburu.
35 Ao esvaziarem os sacos, viram que dentro de cada um havia uma bolsa com o dinheiro do pagamento pelos cereais. Os irmãos e o pai ficaram apavorados quando viram as bolsas de dinheiro.
36 Fü wö ewü, Yakobo, ayia amala ngü fü ewü, gü ba dene, “Yi ceka la bü mere siti cïnga de eküte ra ne! Yüsefa dürü kpah eyi! Sïmïyona dürü kpah eyi! Yi yia kpah eza Benzamina esaka ra asidi! Ma ena amere ngü ra tïne neh fe? Yi ena aza engu, adu di kpala, amere de engu neh ene? Ööö! Wüh le amörö wü di ra ne anza fere le ꞌburu?”
36 Jacó disse: “Vocês estão tirando meus filhos de mim! José se foi, Simeão não está aqui, e agora querem levar Benjamim também. Tudo está contra mim!”.
37 Fü Rübena ayia amala ngü fü wö ye, gü ba dene, “Wö ni deyï, ah bala de. Ye to Benzamina esaka ni, de ni ceka kpï fütanganga na me-ni. Ye fï nga ngü de. Angü engu tï akpi de. Ni ena adu de engu, akoro di kpaka ye akine. Te ni du koro de engu de la, de ye za wü di ni de ꞌbasu ne, ye mörö ewü asidi dada na.”
37 Então Rúben disse ao pai: “Se eu não trouxer Benjamim de volta, o senhor pode matar meus dois filhos. Eu me responsabilizo por ele e prometo trazê-lo de volta”.
38 Yakobo gü ba dene, “Aꞌa! Ni le bala de! Ye ni Benzamina nü de! Angü ni ewü bï ewü ngbee ꞌbasu ake Yüsefa. Yüsefa kpi kpah eyi. Dudu esaka ni ngbee biringbö dene. Te siti ngü mere engu esaka wü kpa te kaje la, ni ena amere dela tïne neh baye? Engu dela, ni ena akpi tïne ka mere cïnga de? Ye ni, Benzamina, tï anü de wü kpala de! Ni mala eyi dela!”
38 Jacó, porém, respondeu: “Meu filho não descerá com vocês. Seu irmão José morreu, e Benjamim é tudo que me resta. Se alguma coisa acontecesse com ele na viagem, vocês me mandariam velho e infeliz para a sepultura”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.