Lucas 2
Ya̱ʼa̱ tseʼe je̱ nam ko̱jtstán juuʼ veʼe je̱ Nteʼyamˍ xyaktaajnjimdu je̱ nMa̱j Vintsá̱namda Jesucristo ka̱jx (MTONT) vs NTLH
1 Tá̱vani tseꞌe je̱ Yakna̱pe̱jtpa Juan kyeꞌex vyeꞌna, vanꞌit tseꞌe je̱ Augusto César je̱ kyutojku̱n du̱pu̱u̱jm je̱tseꞌe je̱ jayu yaknu̱jaꞌadat anañu̱joma. Augusto César je̱ꞌe̱ veꞌe xya̱a̱j juuꞌ veꞌe je̱ ma̱ja̱ kutojku̱n du̱ka̱ꞌmip vanꞌit.
1 Naquele tempo o imperador Augusto mandou uma ordem para todos os povos do Império. Todas as pessoas deviam se registrar a fim de ser feita uma contagem da população.
2 Mutoꞌk nax ya̱ꞌa̱ veꞌe ku veꞌe je̱ jayu yaknu̱jaajy, je̱ Cirenio veꞌe yakkutojkp vyeꞌna je̱p je̱ Augusto César kya̱ꞌp pyaꞌtkup je̱m siiriait yꞌit jo̱o̱tm.
2 Quando foi feito esse primeiro recenseamento, Cirênio era governador da Síria.
3 Ax ka̱kje̱ꞌe̱ tseꞌe je̱ jyu̱jpit jayu je̱ kyajpu̱n du̱ꞌana̱jkxidi je̱tseꞌe na̱jkx je̱m yakjavye̱tta.
3 Então todos foram se registrar, cada um na sua própria cidade.
4 Ku̱x je̱ David je̱ chaan je̱ kyo̱o̱j je̱ꞌe̱ veꞌe yꞌijt je̱ José, paaty tseꞌe du̱tukvaach je̱ kajpu̱n juuꞌ veꞌe du̱xa̱a̱j Nazaret, je̱m galiléait yꞌit jo̱o̱tm, je̱tseꞌe ñu̱jkx je̱m Belén, je̱ David je̱ kyajpu̱n, je̱m judéait yꞌit jo̱o̱tm.
4 Por isso José foi de Nazaré, na Galileia, para a região da Judeia, a uma cidade chamada Belém, onde tinha nascido o rei Davi. José foi registrar-se lá porque era descendente de Davi.
5 Je̱m tseꞌe ñu̱jkx yakjavye̱jtpa kijpx ma̱a̱t je̱ ñu̱da̱ꞌa̱x María. Onu̱k ma̱a̱tani tseꞌe je̱ María vyeꞌna.
5 Levou consigo Maria, com quem tinha casamento contratado . Ela estava grávida,
6 Je̱m tseꞌe Belén vye̱ꞌnada ku veꞌe du̱paatni je̱ ke̱ꞌe̱x aats.
6 e aconteceu que, enquanto se achavam em Belém, chegou o tempo de a criança nascer.
7 Ax je̱m tseꞌe du̱yakkeꞌx je̱ kyo̱o̱p ónu̱k, je̱tseꞌe je̱ vit du̱tukvimpittni, je̱tseꞌe du̱yakmaꞌvi je̱m je̱ jaach je̱ kaaj yꞌaja̱ꞌkxin jo̱o̱tm ku̱x kaꞌa veꞌe vanꞌit yꞌukꞌitu̱paattini je̱p je̱ jayu tyu̱jkp joma veꞌe ku̱myataandi.
7 Então Maria deu à luz o seu primeiro filho. Enrolou o menino em panos e o deitou numa manjedoura , pois não havia lugar para eles na pensão.
8 Joma tseꞌe je̱ Belén, ta̱mji tseꞌe vye̱ꞌnada je̱ carnero vinténivada juuꞌ veꞌe tsonajxtup je̱m tsoots jo̱o̱tm joma veꞌe du̱vintsa̱a̱nada je̱ kyarneeroda.
8 Naquela região havia pastores que estavam passando a noite nos campos, tomando conta dos rebanhos de ovelhas.
9 Tun toꞌmayji tseꞌe vyinkuvaꞌkijidi toꞌk je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n je̱ yꞌaangeles je̱tseꞌe je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n je̱ mya̱jin tya̱ꞌkxvaꞌkxy joma veꞌe je̱ carnero vinténiva vye̱ꞌnada, je̱tseꞌe o̱o̱y tyuntsa̱ꞌkidi.
9 Então um anjo do Senhor apareceu, e a luz gloriosa do Senhor brilhou por cima dos pastores. Eles ficaram com muito medo,
10 Vanꞌit tseꞌe je̱ ángeles ña̱ꞌmu̱xjidi:
10 mas o anjo disse: — Não tenham medo! Estou aqui a fim de trazer uma boa notícia para vocês, e ela será motivo de grande alegria também para todo o povo!
11 U̱xyam tseꞌe tu̱mke̱ꞌxu̱xjada je̱m je̱ David kyajpu̱n ka̱jxm toꞌk je̱ Yaktso̱o̱kpa, je̱ꞌe̱ts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Cristo, juuꞌ veꞌe je̱ Nteꞌyam vyinko̱o̱n je̱tseꞌe yakkutojknit, je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n.
11 Hoje mesmo, na cidade de Davi , nasceu o Salvador de vocês — o Messias , o Senhor!
12 Ya̱ꞌa̱ts je̱ꞌe̱ veꞌe mtuknu̱jávajadap: Vit vimpídu̱t tseꞌe xpaaꞌttat je̱ piꞌk maax myaꞌaj je̱m je̱ jaach je̱ kaaj yꞌaja̱ꞌkxin jo̱o̱tm.
12 Esta será a prova: vocês encontrarão uma criancinha enrolada em panos e deitada numa manjedoura .
13 Tun toꞌmayji tseꞌe du̱jaaꞌkꞌixpaatti je̱ ángeles ma̱a̱t nu̱may a̱a̱ꞌk je̱ aangelesta juuꞌ veꞌe je̱m tsapjo̱o̱tm tso̱o̱ꞌndup, je̱tseꞌe je̱ Nteꞌyam du̱yakmá̱jada du̱yakjaanchada je̱tseꞌe vyaꞌanda:
13 No mesmo instante apareceu junto com o anjo uma multidão de outros anjos, como se fosse um exército celestial. Eles cantavam hinos de louvor a Deus, dizendo:
14 Yakma̱ja yakjaancha xa veꞌe je̱ Nteꞌyam yꞌijtnit, juuꞌ veꞌe je̱m tsapjo̱o̱tm,
14 — Glória a Deus nas maiores alturas do céu! E paz na terra para as pessoas a quem ele quer bem!
15 Ku veꞌe je̱ ángeles ña̱jkxtinuva je̱m tsapjo̱o̱tm, vanꞌit tseꞌe je̱ carnero vinténiva ñavyaajnjidi:
15 Quando os anjos voltaram para o céu, os pastores disseram uns aos outros: — Vamos até Belém para ver o que aconteceu; vamos ver aquilo que o Senhor nos contou.
16 Jatyji tseꞌe ña̱jkxti, je̱tseꞌe du̱paatti je̱ María ma̱a̱t je̱ José, je̱ts je̱ piꞌk maax myaꞌaj je̱m je̱ jaach je̱ kaaj yꞌaja̱ꞌkxin jo̱o̱tm.
16 Eles foram depressa, e encontraram Maria e José, e viram o menino deitado na manjedoura.
17 Ku veꞌe du̱ꞌixti, vanꞌit tseꞌe du̱ꞌavaꞌnidi vintso̱ veꞌe je̱ ángeles tu̱vyaꞌnu̱xjada je̱ piꞌk mix ka̱jx.
17 Então contaram o que os anjos tinham dito a respeito dele.
18 Pa̱n pa̱n jaty tseꞌe du̱ꞌamo̱tunajxtu, atu̱va ato̱ki tseꞌe du̱tuktaandi ti jatyeꞌe kyo̱jtstup.
18 Todos os que ouviram o que os pastores disseram ficaram muito admirados.
19 Ax nu̱jomts ya̱ꞌa̱ veꞌe je̱ María je̱m jyaꞌvin ka̱jxm du̱yaktáñ je̱tseꞌe du̱payo̱ꞌo̱y.
19 Maria guardava todas essas coisas no seu coração e pensava muito nelas.
20 Vimpijttinu tseꞌe je̱ carnero vinténivada joma veꞌe je̱ kyarneeroda je̱tseꞌe je̱ Nteꞌyam du̱yakmá̱jada du̱yakjaanchada je̱tseꞌe je̱ kuko̱jtsu̱n du̱mo̱ꞌo̱da je̱ꞌe̱ ka̱jx ku veꞌe du̱ꞌixti du̱mó̱tudi juuꞌ veꞌe toojnju ko̱jtsju, ku̱x veꞌem je̱ꞌe̱ veꞌe yꞌijt ax joꞌn je̱ ángeles ña̱ꞌmu̱xjidi.
20 Então os pastores voltaram para os campos, cantando hinos de louvor a Deus pelo que tinham ouvido e visto. E tudo tinha acontecido como o anjo havia falado.
21 Kutoodojtu̱k xa̱a̱j tseꞌe je̱ ixtaꞌnu̱n du̱pa̱a̱jmjidi je̱ piꞌk mix je̱tseꞌe du̱xa̱pa̱a̱jmji. Jesús tseꞌe tyukxa̱a̱jidu, je̱ xa̱a̱jjyam juuꞌ veꞌe je̱ ángeles tukna̱ꞌmu̱xju je̱ María ku veꞌe kaꞌanum vyeꞌna ónu̱k ma̱a̱t.
21 Uma semana depois, quando chegou o dia de circuncidar o menino, puseram nele o nome de Jesus. Pois o anjo tinha dado esse nome ao menino antes de ele nascer.
22 Ku tseꞌe je̱ xa̱a̱j pyuuk joma veꞌe je̱ María ñaajkvaatsjini ax joꞌn je̱ Moisés je̱ pyavaꞌnu̱n vyaꞌañ, vanꞌit tseꞌe je̱ piꞌk mix du̱pako̱o̱ndi je̱m Jerusalén je̱tseꞌe je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n du̱tukka̱tá̱kadat.
22 Chegou o dia de Maria e José cumprirem a cerimônia da purificação , conforme manda a Lei de Moisés. Então eles levaram a criança para Jerusalém a fim de apresentá-la ao Senhor.
23 Veꞌem tseꞌe du̱toondi ku̱x veꞌemeꞌe je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n je̱ pyavaꞌnu̱n vyaꞌañ je̱ts nu̱jomeꞌe pa̱n nu̱vinxu̱peꞌe je̱ mix ónu̱k juuꞌ veꞌe mutooꞌva̱jkp ke̱ꞌxtup, je̱ Nteꞌyamts je̱ꞌe̱ veꞌe jye̱ꞌe̱.
23 Pois está escrito na Lei do Senhor: “Todo primeiro filho será separado e dedicado ao Senhor.”
24 O̱jtstu tseꞌe je̱tseꞌe du̱pa̱a̱mdi je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n je̱ vyintsa̱ꞌkin ax joꞌn vyaꞌañ je̱p pavaꞌnu̱n ku̱jxp: nu̱me̱jtsk je̱ muuꞌx ukpu̱ nu̱me̱jtsk je̱ pak.
24 Eles foram lá também para oferecer em sacrifício duas rolinhas ou dois pombinhos, como a Lei do Senhor manda.
25 Ax je̱m tseꞌe Jerusalén jyoojntyka vyeꞌna toꞌk je̱ jayu juuꞌ veꞌe du̱xa̱a̱j Simeón. Tu̱vts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ jyáyuvin je̱ jyoojntykin yꞌijt je̱tseꞌe je̱ Nteꞌyam du̱vinjava du̱vintsa̱ꞌa̱ga, yꞌaꞌixpts je̱ꞌe̱ veꞌe ku veꞌe je̱ israeejlit jayu je̱ Nteꞌyam yakjo̱tꞌamá̱jajadat. Mya̱a̱tts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Espíritu Santo;
25 Em Jerusalém morava um homem chamado Simeão. Ele era bom e piedoso e esperava a salvação do povo de Israel. O Espírito Santo estava com ele,
26 yaktuknu̱jaꞌvi tseꞌe je̱ts kaꞌa veꞌe yꞌo̱o̱ꞌku̱t pa̱n kaꞌanumeꞌe du̱ꞌix je̱ Cristo, juuꞌ veꞌe je̱ Nteꞌyam vyinko̱o̱n je̱tseꞌe yakkutojknit.
26 e o próprio Espírito lhe tinha prometido que, antes de morrer, ele iria ver o Messias enviado pelo Senhor.
27 Je̱ Espíritu Santo tseꞌe yakna̱jkxju je̱p ma̱ja̱ tsaptu̱jkp. Ku veꞌe je̱ María je̱ts je̱ José du̱yakna̱jkxti je̱ Jesús je̱p ma̱ja̱ tsaptu̱jkp je̱tseꞌe du̱tóndat je̱ piꞌk mix ma̱a̱t ax joꞌn je̱ Moisés je̱ pyavaꞌnu̱n vyaꞌañ,
27 Guiado pelo Espírito, Simeão foi ao Templo. Quando os pais levaram o menino Jesus ao Templo para fazer o que a Lei manda,
28 vanꞌit tseꞌe je̱ Simeón du̱tse̱e̱ꞌntsa̱a̱jv je̱ piꞌk mix je̱tseꞌe je̱ Nteꞌyam du̱yakma̱ji du̱yakjaanchi. Jidu̱ꞌu̱m tseꞌe vyaajñ:
28 Simeão pegou o menino no colo e louvou a Deus. Ele disse:
29 Ma̱ja̱ Vintsá̱n, ax nvaatanits je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ts a̱tseꞌe nꞌo̱o̱ꞌknit toꞌk aaj toꞌk jo̱o̱t,
29 — Agora, Senhor, cumpriste a promessa que fizeste e já podes deixar este teu partir em paz.
30 ta̱ a̱tseꞌe ya̱ nviijn ntukꞌix je̱ Yaktso̱o̱kpa
30 Pois eu já vi com os meus próprios olhos a tua salvação,
31 juuꞌ mitseꞌe mnu̱pa̱a̱jmtki je̱tseꞌe anañu̱joma je̱ jayu du̱yaktso̱ꞌo̱ku̱t.
31 que preparaste na presença de todos os povos:
32 Yaknu̱ke̱ꞌxnatá̱kapts je̱ꞌe̱ veꞌe mits je̱ mtooꞌ pa̱n pa̱n jatyeꞌe ka je̱ israeejlit jáyuvap,
32 uma luz para mostrar o teu caminho a todos os que não são judeus e para dar
33 Atu̱va ato̱ki tseꞌe je̱ Jesús je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak tyaandi ku veꞌe du̱ꞌamo̱tunajxti ti jatyeꞌe je̱ Simeón kyo̱jts je̱ piꞌk mix ka̱jx.
33 O pai e a mãe do menino ficaram admirados com o que Simeão disse a respeito dele.
34 Vanꞌit tseꞌe je̱ Simeón kyunooꞌkxjidi je̱tseꞌe je̱ María du̱nu̱u̱jmi, je̱ Jesús je̱ tyaak:
34 Simeão os abençoou e disse a Maria, a mãe de Jesus: — Este menino foi escolhido por Deus tanto para a destruição como para a salvação de muita gente em Israel. Ele vai ser um sinal de Deus; muitas pessoas falarão contra ele,
35 ax veꞌem tseꞌe yaknu̱jávat pa̱n ti veꞌe toꞌk jadoꞌk vyinmaayp je̱m jyaꞌvin ka̱jxm. Je̱ts mits, veꞌemts mits ya̱ꞌa̱ veꞌe xjávat ax joꞌn je̱ tsojx ku̱du̱tuknajxy je̱ mjaꞌvin ―jidu̱ꞌu̱m tseꞌe je̱ Simeón je̱ María du̱nu̱u̱jmi.
35 e assim os pensamentos secretos delas serão conhecidos. E a tristeza, como uma espada afiada, cortará o seu coração, Maria.
36 Je̱p tseꞌe vyeꞌniva toꞌk je̱ Nteꞌyam je̱ yꞌayook ko̱jtsnajxpa, Ana je̱ꞌe̱ veꞌe xya̱a̱j, je̱ Fanuel je̱ꞌe̱ veꞌe tyeeꞌip, je̱ Aser je̱ chaan je̱ kyo̱o̱j. Amá̱janits je̱ꞌe̱ veꞌe o̱o̱y. Vuxtojtu̱k joojnt tseꞌe du̱ma̱a̱ttsu̱u̱ni je̱ ñu̱yaaꞌy;
36 Havia ali também uma profetisa chamada Ana, que era viúva e muito idosa. Ela era filha de Fanuel, da tribo de Aser. Sete anos depois que ela havia casado, o seu marido morreu.
37 ax u̱xyam, kuꞌa̱a̱ꞌk ta̱ꞌa̱xta̱jkanits je̱ꞌe̱ veꞌe majktupxu̱k maktaaxk joojnt. Jé̱pjyamts je̱ꞌe̱ veꞌe ma̱ja̱ tsaptu̱jkp kyatsa̱a̱ꞌn, ijtpts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱p je̱ Nteꞌyam du̱vinjava du̱vintsa̱ꞌa̱ga jó̱vum xa̱a̱j jó̱vum tsooj, ijtpts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱p yꞌayooja je̱tseꞌe chapka̱ts.
37 Agora ela estava com oitenta e quatro anos de idade. Nunca saía do pátio do Templo e adorava a Deus dia e noite, jejuando e fazendo orações.
38 Je̱pna tseꞌe vye̱ꞌnada je̱ Jesús ma̱a̱t je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak ku veꞌe je̱ Ana ñu̱na̱jkxjidi. Vanꞌit tseꞌe je̱ Nteꞌyam du̱yakma̱ji du̱yakjaanchi je̱tseꞌe je̱ Jesús du̱nu̱ka̱jts je̱ja je̱ nu̱may jayu vyinkujkta juuꞌ veꞌe du̱ꞌaꞌíxtup ku veꞌe je̱ jerusaleenit jayu cho̱ꞌo̱ktat.
38 Naquele momento ela chegou e começou a louvar a Deus e a falar a respeito do menino para todos os que esperavam a libertação de Jerusalém.
39 Tá̱vani veꞌe du̱kutyonda je̱ Ma̱ja̱ Vintsá̱n je̱ pyavaꞌnu̱n, vanꞌit tseꞌe ña̱jkxtinuva je̱m galiléait yꞌit jo̱o̱tm joma veꞌe kyukajpu̱nada, je̱m Nazaret.
39 Quando terminaram de fazer tudo o que a Lei do Senhor manda, José e Maria voltaram para a Galileia, para a casa deles na cidade de Nazaré.
40 Je̱ piꞌk mix, ye̱e̱ꞌkpts je̱ꞌe̱ veꞌe, majuva̱jkpts je̱ꞌe̱ veꞌe, vijꞌata̱a̱tspts je̱ꞌe̱ veꞌe, kunooꞌkxjupts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Nteꞌyam.
40 O menino crescia e ficava forte; tinha muita sabedoria e era abençoado por Deus.
41 Vinjoojnt tseꞌe je̱ Jesús je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak ña̱jkxta yꞌijt je̱m Jerusalén, je̱ pascua xa̱a̱j du̱ꞌana̱jkxada.
41 Todos os anos os pais de Jesus iam a Jerusalém para a Festa da Páscoa .
42 Ku veꞌe je̱ Jesús makme̱jtsk joojnt vyeꞌna, nu̱jom tseꞌe ña̱jkxti je̱m Jerusalén, veꞌem ax joꞌn du̱tonda yꞌijt.
42 Quando Jesus tinha doze anos, eles foram à Festa, conforme o seu costume.
43 Ku tseꞌe je̱ xa̱a̱j ñajxy, je̱tseꞌe vyimpijttini, taannu tseꞌe je̱ Jesús je̱m Jerusalén. Kaꞌa tseꞌe je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak du̱nu̱jaꞌvi je̱ts je̱meꞌe tu̱yꞌuktaanni,
43 Depois que a Festa acabou, eles começaram a viagem de volta para casa. Mas Jesus tinha ficado em Jerusalém, e os seus pais não sabiam disso.
44 veꞌemeꞌe vyinmaaydi je̱ts je̱m je̱ꞌe̱ veꞌe pyamé̱tsjada je̱ nu̱may jayu ma̱a̱t. Veꞌem tseꞌe toꞌk xa̱a̱j yo̱ꞌydi. Ku tseꞌe du̱jo̱o̱ꞌkꞌíxtidini joma veꞌe je̱ jyuuꞌtta je̱ myugoꞌokta je̱ts joma veꞌe je̱ jayu juuꞌ veꞌe mya̱a̱tnayꞌíxajada,
44 Eles pensavam que ele estivesse no grupo de pessoas que vinha voltando e por isso viajaram o dia todo. Então começaram a procurá-lo entre os parentes e amigos.
45 kaꞌa tseꞌe du̱paatti. Vanꞌit tseꞌe vyimpijttinuva jadoꞌk nax je̱m Jerusalén je̱tseꞌe o̱jts du̱ꞌíxtada.
45 Como não o encontraram, voltaram a Jerusalém para procurá-lo.
46 Kutoojk xa̱a̱jnum tseꞌe du̱paattini je̱p ma̱ja̱ tsaptu̱jkp, je̱p tseꞌe du̱ma̱a̱ttsa̱a̱nada vyeꞌna je̱ tsaptu̱jkpit yakꞌixpa̱jkpata̱jk, je̱tseꞌe du̱ꞌamo̱tutu̱va je̱ts du̱ꞌamo̱tunaxy pa̱n ti jaty je̱ꞌe̱ veꞌe kyo̱jtstup.
46 Três dias depois encontraram o menino num dos pátios do Templo, sentado no meio dos mestres da Lei, ouvindo-os e fazendo perguntas a eles.
47 Atu̱va ato̱ki tseꞌe tyaandi je̱ jáyuda pa̱n pa̱n jatyeꞌe du̱ꞌamo̱tunajxtup ku veꞌe du̱ꞌixti du̱mó̱tudi vintso̱ veꞌe vyija je̱ts vintso̱ veꞌe du̱ꞌatsa̱a̱jv.
47 Todos os que o ouviam estavam muito admirados com a sua inteligência e com as respostas que dava.
48 Ku tseꞌe je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak yꞌixpaatjidi, atu̱va ato̱ki tseꞌe tyaandi. Vanꞌit tseꞌe je̱ tyaak ña̱ꞌmu̱xji:
48 Quando os pais viram o menino, também ficaram admirados. E a sua mãe lhe disse: — Meu filho, por que foi que você fez isso conosco? O seu pai e eu estávamos muito aflitos procurando você.
49 Vanꞌit tseꞌe je̱ Jesús yꞌatsa̱a̱jv:
49 Jesus respondeu:
50 Kaꞌa tseꞌe du̱vinmó̱tudi je̱ ayook juuꞌ veꞌe tukmuko̱jtsju̱du.
50 Mas eles não entenderam o que ele disse.
51 Vanꞌit tseꞌe kyuta̱jkini ma̱a̱t je̱ tyeeꞌ je̱ tyaak je̱tseꞌe jye̱ꞌydini je̱m Nazaret, je̱p tseꞌe je̱ꞌe̱ kya̱ꞌp pyaꞌtkup ñaajkꞌijtji. Nu̱jomts ya̱ꞌa̱ veꞌe je̱ tyaak je̱m jyaꞌvin ka̱jxm du̱yakꞌit.
51 Então Jesus voltou com os seus pais para Nazaré e continuava a ser obediente a eles. E a sua mãe guardava tudo isso no coração.
52 Vintso̱ tseꞌe je̱ it ñaxy, ye̱e̱ꞌkpts je̱ꞌe̱ veꞌe, víjipts je̱ꞌe̱ veꞌe, tyukxo̱o̱jntkpts je̱ꞌe̱ veꞌe je̱ Nteꞌyam je̱ts anañu̱joma je̱ jayu.
52 Conforme crescia, Jesus ia crescendo também em sabedoria, e tanto Deus como as pessoas gostavam cada vez mais dele.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.