Gênesis 31
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NVI
1 Egha Jekop orazi, Labanɨn otariba kamaghɨn mɨgɨa ghaze, “Jekop en afeziamɨn biziba bar ada inigha, gumazir bizir avɨriba itimɨn mɨn iti.”
1 Jacó, porém, ouviu falar que os filhos de Labão estavam dizendo: "Jacó tomou tudo que o nosso pai tinha e juntou toda a sua riqueza à custa do nosso pai".
2 Ezɨ Jekop gari, Laban fomɨra a gifongezɨ moghɨn datɨrɨghɨn amir puvatɨ, egha uan arazibagh ira.
2 E Jacó percebeu que a atitude de Labão para com ele já não era a mesma de antes.
3 Ezɨ Ikiavɨra Itir God kamaghɨn Jekop mɨgei, “Nɨ uamategh uan afeziam ko nɨn adarazir nguibamɨn mangɨ. Eghtɨ kɨ nɨ ko ikiam.”
3 E o Senhor disse a Jacó: "Volte para a terra de seus pais e de seus parentes, e eu estarei com você".
4 Ezɨ Jekop Resel ko Lea bagha akam amada, eghtɨ aning izɨ danganir an sipsipba itimɨn an ganam.
4 Então Jacó mandou chamar Raquel e Lia para virem ao campo onde estavam os seus rebanhos,
5 Ezɨ aning izezɨ Jekop kamagh aning mɨgei, “Kɨ gari guan afeziam fomɨra na gifongezir moghɨn ua na gami puvatɨ. Ezɨ nan afeziamɨn God a na ko iti.
5 e lhes disse: "Vejo que a atitude do seu pai para comigo não é mais a mesma, mas o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 Gua vɨrara fo, kɨ guan afeziam bagha uan gavgaviba sara ingari,
6 Vocês sabem que trabalhei para seu pai com todo o empenho,
7 ezɨ a dughiar avɨribar na gifara nan ivezim giraghɨrasi. Ezɨ God na gasɨghasɨghasa an amamangatɨzir puvatɨ.
7 mas ele tem me feito de tolo, mudando o meu salário dez vezes. Contudo, Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Laban faragha na mɨgɨa ghaze, kɨ sipsipba ko memen dighdiriba, bar uan ivezimɨn mɨn da iniam. Ezɨ memeba ko sipsipɨn kaba bar, nguzir dighdiribarama ote. Ezɨ a gɨn ghaze, kɨ meme ko sipsipɨn dighdirir ruariba itibara uan ivezimɨn mɨn da iniam. Ezɨ memeba ko sipsipba bar nguzir dighdirir ruaribarama ote.
8 Se ele dizia: ‘As crias salpicadas serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes salpicados; e se ele dizia: ‘As que têm listras serão o seu salário’, todos os rebanhos geravam filhotes com listras.
9 Kamaghɨn, guan afeziamɨn memeba ko sipsipba, God ada isa na ganɨngi.
9 Foi assim que Deus tirou os rebanhos de seu pai e os deu a mim.
10 “Ezɨ memeba uari gazɨghazir dughiamɨn, kɨ irebamɨn gari, memen apurir dighdirir igharagha gariba, darara memen amebabagh azɨghazɨsi.
10 "Na época do acasalamento, tive um sonho em que olhei e vi que os machos que fecundavam o rebanho tinham listras, eram salpicados e malhados.
11 Ezɨ Godɨn ensel irebamɨn nan dɨa ghaze, ‘Jekop.’ Ezɨ kɨ ghaze, ‘Kɨ kati.’
11 O anjo de Deus me disse no sonho: ‘Jacó! ’ Eu respondi: ‘Eis-me aqui! ’
12 Ezɨ a ghaze, ‘Nɨ gan. Memen apurir dighdirir igharagha gariba, darara memen amebabagh azɨghazɨsi. Kɨ Laban nɨ gamizir bizibar ganigha gɨvagha, egha bizir kam kamagh a gami.
12 Então ele disse: ‘Olhe e veja que todos os machos que fecundam o rebanho têm listras, são salpicados e malhados, porque tenho visto tudo o que Labão lhe fez.
13 Kɨrara, kɨ Godɨn kamnang Betelɨn nguibamɨn nɨ bato, danganir kamɨn, nɨ nan ziam fasa dagɨam asaragha borem a ginge. Egha guizbangɨra mɨgɨa na ko akar gavgavim akɨri. Ezɨ nɨ datɨrɨghɨra dɨkavigh uan biziba akɨrigh, egh nguibar kam ategh uamategh uan nguibamɨn mangɨ.’ ”
13 Sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna e me fez um voto. Saia agora desta terra e volte para a sua terra natal’ ".
14 Ezɨ Resel ko Lea akar kam baregha kamaghɨn a ikaragha ghaze, “Gan afeziam ga danɨngamin bizitam ua itir puvatɨ.
14 Raquel e Lia disseram a Jacó: "Temos ainda parte na herança dos bens de nosso pai?
15 Gan afeziam kantrin igharazibar amizibar mɨn ga gami. A ga amadagha gan ivezim inigha, dagɨar kaba bar ada makuni.
15 Não nos trata ele como estrangeiras? Não apenas nos vendeu como também gastou tudo o que foi pago por nós!
16 Ezɨ bizir avɨrir God gan afeziam da inigha nɨ ganɨngiziba, mar ga ko gan boribar biziba. Egh God nɨ mɨkemezɨ moghɨra nɨ damu.”
16 Toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos. Portanto, faça tudo quanto Deus lhe ordenou".
17 Ezɨ Jekop dɨkavigha uan amuiroghboriba inigha kamelbagh afe.
17 Então Jacó ajudou seus filhos e suas mulheres a montar nos camelos,
18 Egha uan sipsipba ko, memeba ko bizir igharazir a Mesopotemian iniziba sara me amangizɨma da men faragha ghue. Egha me bar Haranɨn nguibam ategha uamategha an afeziam, Aisak bagha Kenanɨn nguazimɨn zui.
18 e conduziu todo o seu rebanho, junto com todos os bens que havia acumulado em Padã-Arã, para ir à terra de Canaã, à casa de seu pai Isaque.
19 Me mangasava amir dughiamɨn, Laban uan sipsipɨn arɨzibagh isasa ghu. Ezɨ Resel modogha uan afeziamɨn dɨpenimɨn garir asebar marvir guaba okeme.
19 Enquanto Labão tinha saído para tosquiar suas ovelhas, Raquel roubou de seu pai os ídolos do clã.
20 Jekop arɨ mangasa, ifara deragha Aramian gumazim Laban mɨkemezir pu. Puvatɨ.
20 Foi assim que Jacó enganou a Labão, o arameu, fugindo sem lhe dizer nada.
21 A modogha uan biziba bar da inigha zui. A Labanɨn nguibam ategha Yufretisɨn Fanem atugha, Gileatɨn mɨghsɨaba itir danganimɨn zui.
21 Ele fugiu com tudo o que tinha e, atravessando o Eufrates, foi para os montes de Gileade.
22 Ezɨ dughiar pumuning gɨvazɨ dughiar mɨkezimɨn, gumaziba Laban mɨgɨa ghaze, Jekop arav ghugha gɨfa.
22 Três dias depois, Labão foi informado de que Jacó tinha fugido.
23 Ezɨ Laban uan adarazi inigha men gɨn zui. Egha 7plan aruebar ghuavɨra ikia Gileatɨn mɨghsɨabar itir danganimɨn Jekop bato.
23 Tomando consigo os homens de sua família, perseguiu Jacó por sete dias e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Ezɨ dɨmangan God irebamɨn otogha Aramian gumazim Laban mɨgɨa ghaze, “Nɨ Jekop, mɨgɨrɨgɨar kuratam o aghuitamɨn bar a damuan markɨ.”
24 Então, de noite, Deus veio em sonho a Labão, o arameu, e o advertiu: "Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças".
25 Dughiar kam Jekop Gileatɨn mɨghsɨamɨn danganim uan purirpenibar ingarigha dar iti, ezɨ Laban uan adarazi ko kagh otogha uaghan Gileatɨn mɨghsɨamɨn danganim uan purirpenibar ingarigha dar iti.
25 Labão alcançou Jacó, que estava acampado nos montes de Gileade. Então Labão e os homens se acamparam ali também.
26 Egha Laban Jekop bagha ghua a mɨgɨa ghaze, “Nɨ manmaghsua nan guivimning, kalabuziar amizimningɨn mɨn aning inigha zui?
26 Ele perguntou a Jacó: "Que foi que você fez? Não só me enganou como também raptou minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Nɨ manmaghsuavɨra na mɨkɨman aghuagha modogha nɨmɨram arav ghu? Nɨ izasa na mɨkemezɨ, kɨ uan adaraziv kemezɨ me ia bagha buaba ko gitabav soghezɨ ia bar akueghavɨra izeghai.
27 Por que você me enganou, fugindo em segredo, sem avisar-me? Eu teria celebrado a sua partida com alegria e cantos, ao som dos tamborins e das harpas.
28 Egha nɨ na ataghizɨ kɨ uan guivimning ko uan igiabar toregha dafarim me mɨkɨnizir puvatɨ. Kar nɨ bar arazir kuram na gami.
28 Você sequer me deixou beijar meus netos e minhas filhas para despedir-me deles. Você foi insensato.
29 Kɨ arazir kuratam nɨ damuamin gavgavim iti, ezɨ nɨn afeziamɨn God dɨmangan nan anogorogha ghaze, ‘Nɨ Jekop mɨgɨrɨgɨar kuratam o aghuitamɨn a damuan bar markɨ.’
29 Tenho poder para prejudicá-los; mas, na noite passada, o Deus do pai de vocês me advertiu: ‘Cuidado! Não diga nada a Jacó, não lhe faça promessas nem ameaças’.
30 Kɨ fo, nɨ uan nguibamɨn mangasa bar ifuegha na ataki. Egha nɨ tizim bagha nan dɨpenimɨn garir asebar marvir guaba okeme?”
30 Agora, se você partiu porque tinha saudade da casa de seu pai, por que roubou meus deuses? "
31 Ezɨ Jekop a ikaragha ghaze, “Nɨ ua na dam uan guivimning inian kɨ atiatigha, kamaghɨn kɨ modogha arav ghu.
31 Jacó respondeu a Labão: "Tive medo, pois pensei que você tiraria suas filhas de mim à força.
32 Nɨ uabɨ e getiva en gan, en tina nɨn marvir guaba inigha ara ize, nɨ a mɨsueghtɨ an aremegh. Kagh en adarazir damazibar nɨ biziba bar da buriva dar gan, egh bizir tizim a nɨn nanam, nɨ uamategh a inigh.” Jekop kamaghɨn fozir puvatɨ, Resel uan afeziamɨn asebar marvir guaba okeme.
32 Quanto aos seus deuses, quem for encontrado com eles não ficará vivo. Na presença dos nossos parentes, veja você mesmo se está aqui comigo qualquer coisa que lhe pertença, e, se estiver, leve-a de volta". Ora, Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Ezɨ Laban Jekopɨn purirpenimɨn aven ghugha biziba ghavkɨra dar gari. Egha gɨn Lean purirpenimɨn ghugha da buri. Egha a ingangarir amizimningɨn purirpenimningɨn aven ghugha marvir guaba bagha garava avenge. Egha men purirpeniba ategha Reselɨn purirpenimɨn aven ghu.
33 Então Labão entrou na tenda de Jacó, e nas tendas de Lia e de suas duas servas, mas nada encontrou. Depois de sair da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 Resel faraghavɨra uan afeziamɨn marvir guaba inigha, pilon a kamel gisɨn arɨgha apiaghirimɨn aven amadagha, pilon kam gisɨn apera. Ezɨ Laban purirpenimɨn aven ruiavɨra ikia ghua, egha uan marvir guabar apizir puvatɨ.
34 Raquel tinha colocado os ídolos dentro da sela do seu camelo e estava sentada em cima. Labão vasculhou toda a tenda, mas nada encontrou.
35 Ezɨ Resel uan afeziam mɨgɨa ghaze, “Nan ekiam, kɨ, amiziba e uan arɨmariam gami, egha dɨkavan ibura, ezɨ nɨ nan apangkuvigh nan ataran markɨ.” Ezɨ a ruia ghua marvir guabar apizir puvatɨ.
35 Raquel disse ao pai: "Não se irrite, meu senhor, por não poder me levantar em sua presença, pois estou com o fluxo das mulheres". Ele procurou os ídolos, mas não os encontrou.
36 Ezɨ Jekopɨn muriam bar ikuvizɨ a Labanɨn atara ghaze, “Ai, kɨ nɨn bizir tizimra pazava a gamizɨ nɨ osemegha nan agɨragha izi? Kɨ arazir kurar manatam nɨ gami?
36 Jacó ficou irado e queixou-se a Labão: "Qual foi meu crime? Que pecado cometi para que você me persiga furiosamente?
37 Nan biziba, nɨ bar da ghavkɨnigha dar ganigha gɨfa, egha nɨ uan bizir manamra gari a iti? Nɨ uan bizitamɨn gantɨ a ikɨtɨ, nɨ uan adarazi ko nan adarazir damazibar azenim datɨghtɨ, me vɨrara gan mɨgɨrɨgɨaba tuisɨgham. Egh fogh suam, tina guizɨn mɨgei, ezɨ tina ifari.
37 Você já vasculhou tudo o que me pertence. Encontrou algo que lhe pertença? Então coloque tudo aqui na frente dos meus parentes e dos seus, e que eles julguem entre nós dois.
38 “Kɨ 20plan azenibar nɨ ko iti. Ezɨ nɨn sipsipɨn amebaba ko memen amebaba deravɨram oti. Ezɨ kɨ nɨn sipsipɨn apurir tam amezir puvatɨ.
38 "Vinte anos estive com você. Suas ovelhas e cabras nunca abortaram, e jamais comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Ezɨ asɨzir atiaba nɨn sipsipba ko memebav sozi da ariaghiri, ezɨ kɨ tam inigha ghua nɨn akazir puvatɨ. Kɨ uabɨ sipsipba ko memen ariaghɨriba ikarvasi. Egha nɨ zurara uan bizir ovengeziba ikarvaghasa mɨgei. Egha uaghan arueba ko dɨmagaribar gumaziba okɨava atera zuir sipsipba ko memeba, nɨ uaghan da ikarvaghasa na mɨgei.
39 Eu nunca levava a você os animais despedaçados por feras; eu mesmo assumia o prejuízo. E você pedia contas de todo animal roubado de dia ou de noite.
40 Dughiar avɨriba aruem na mɨkarzim gaboi. Ezɨ dɨmagaribar ghuariaba na giri, ezɨ kɨ arugharugha egha deravɨram akuir puvatɨ.
40 O calor me consumia de dia, e o frio, de noite, e o sono fugia dos meus olhos.
41 Kɨ 14plan azenibar nɨn guivimning inigh aningɨn ikiasa ingari, egha kɨ 6plan azenibar nɨn sipsipba ko memen taba iniasa ingari. Kɨ 20plan azeniba bar, nɨ ko ikia egha nɨn ingari. Ezɨ nɨ nan ivezim dughiar avɨribar a giraghɨragha na ganɨdi.
41 Foi assim nos vinte anos em que fiquei em sua casa. Trabalhei para você catorze anos em troca de suas duas filhas e seis anos por seus rebanhos, e dez vezes você alterou o meu salário.
42 Eghtɨ nan inazim Abrahamɨn God, a Godɨn nan afeziam Aisak an ziam fem. A na ko ikian koghtɨ, nɨ ti pura na amadazɨ kɨ uamategha ghughai. Ezɨ puvatɨ, God nan itir osɨmtɨzim ko kɨ amir ingangaribar gani, egha kamaghɨn a dɨmangan akar gavgavim nɨ ganɨngi.”
42 Se o Deus de meu pai, o Deus de Abraão, o Temor de Isaque, não estivesse comigo, certamente você me despediria de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e, na noite passada, ele manifestou a sua decisão".
43 Ezɨ Laban a ikaragha ghaze, “Amizir kamning, kar nan guivimning, ezɨ aningɨn boriba uaghan nana. Ezɨ sipsipba ko memeba, da uaghan nana. Ezɨ bizir kagh itiba bar nananabara. Ezɨ kɨ bizir tizim damighvɨra uan guivimning ko, aningɨn boriba ko men anogorogham?
43 Labão respondeu a Jacó: "As mulheres são minhas filhas, os filhos são meus, os rebanhos são meus. Tudo o que você vê é meu. Que posso fazer por essas minhas filhas ou pelos filhos que delas nasceram?
44 Kamaghɨn ga datɨrɨghɨn akar dɨkɨrɨzir gavgavim damuam. Egh bizitam atɨgh an gan akar ga dɨkɨrɨzir kam gɨnɨghnɨghvɨra ikiam.”
44 Façamos agora, eu e você, um acordo que sirva de testemunho entre nós dois".
45 Egha Jekop dagɨar ruarir mam inigha ababanimɨn mɨn anesara.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a colocou de pé como coluna.
46 Egha uan adaraziv kemezɨ me dagɨar maba inigha an boroghɨn deravɨra dar pozim mɨkɨni. Egha Laban ko Jekop aning uan adarazi ko, me dagɨar pozir kamɨn boroghɨn dagheba api.
46 E disse aos seus parentes: "Juntem algumas pedras". Eles apanharam pedras e as amontoaram. Depois comeram ali, ao lado do monte de pedras.
47 Egha Laban dagɨar pozir kam, ziam “Jegar Sahaduta,” a gatɨ, ezɨ Jekop ziam, “Galet,” a gatɨ.
47 Labão o chamou Jegar-Saaduta, e Jacó o chamou Galeede.
48 Egha Laban Jekop mɨgɨa ghaze, “Dagɨar pozir kam, gan akar dɨkɨrɨzir gavgavir kamɨn ababanimɨn mɨn ikiam.” Ezɨ kamaghɨn danganir dagɨar pozim itir kam, an ziam Galet.
48 Labão disse: "Este monte de pedras é uma testemunha entre mim e você, no dia de hoje". Por isso foi chamado Galeede.
49 Egha Laban uaghan ghaze, “Dughiar ga ua uaning inigh ikian koghamim, Ikiavɨra Itir God gan araziba deraghvɨra dar ganam.” Kamaghɨn danganir kam, me ziar igharazir mam uaghan a dɨbora ghaze Mispa.
49 Foi também chamado Mispá, porque ele declarou: "Que o Senhor nos vigie, a mim e a você, quando estivermos separados um do outro.
50 Egha Laban ua ghaze, “Nɨ nan guivimning pazɨ aning damu, o amizir igharazibar ikiam, egh nɨ deraghvɨra nɨghnigh, gumazitam gan gari, o gan gari puvatɨ, God bar uabɨra ga amir arazibagh fo.”
50 Se você maltratar minhas filhas ou menosprezá-las, tomando outras mulheres além delas, ainda que ninguém saiba, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você".
51 Egha Laban ua Jekop mɨgɨa ghaze, “Nɨ dagɨar pozir kam ko dagɨar ruarir ababanimɨn mɨn kɨ asarazir kamɨn gan, aning gan tɨzimɨn iti.
51 Disse ainda Labão a Jacó: "Aqui estão este monte de pedras e esta coluna que coloquei entre mim e você.
52 Dagɨar pozir kam ko dagɨar ruarir kam, aning gan akar dɨkɨrɨzimɨn ababanimɨn mɨn ikɨ nɨghnɨzim ga danɨngam. Eghtɨ nɨ a gitagh nan bighan izɨ na mɨsoghan kogham, eghtɨ kɨ a gitagh nɨn bighan mangɨ nɨ mɨsoghan kogham.”
52 São testemunhas de que não passarei para o lado de lá para prejudicá-lo, nem você passará para o lado de cá para prejudicar-me.
53 Egha Laban me uan inazibar Godɨn ziam dɨborogha kamaghɨn mɨgei, “Abraham ko Nahorɨn God uabɨ, ga tuisɨgham.”
53 Que o Deus de Abraão, o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós". Então Jacó fez um juramento em nome do Temor de seu pai Isaque.
54 Egha Jekop mɨghsɨar kamɨn asɨzir mam mɨsuegha an ofa gamigha gɨvagha uan adarazir diazɨma me iza an ofa gamizir asɨzir kamɨn tuziba ko dagheba saram api. Me amegha gɨvagha, dɨmangan mɨghsɨamram akui.
54 Ofereceu um sacrifício no monte e chamou os parentes que lá estavam para uma refeição. Depois de comerem, passaram a noite ali.
55 Egha bar mɨzaraghara Laban uan guivimning ko uan igiar boribar toregha me ataghɨraghamin akar aghuiba me mɨgei. Egha me ategha uamategha uan nguibamɨn ghu.
55 Na manhã seguinte, Labão beijou seus netos e suas filhas e os abençoou, e depois voltou para a sua terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.