Atos 13
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Antioghɨn itir Kraisɨn adarasi, men marazi Godɨn akam inigha izir gumaziba ko tisaba. Men ziabar kara: Barnabas, ko Simeon (an ziar mam Niger) ko Sairinin gumazim Lusius, ko Manain (a Atrivim Herotɨn roroam, a Herot koma aghungi) ko Sol.
1 Na igreja de Antioquia havia os seguintes profetas e mestres: Barnabé; Simeão, chamado “o Negro”; Lúcio, de Cirene; Manaém, que havia sido criado junto com o governador Herodes ; e Saulo.
2 Ezɨ dughiar mamɨn Kraisɨn adarasi, me Godɨn apengan ikia uari isa God ganɨga, God ko mɨkɨmasa dagheba ta. Ezɨ Godɨn Duam kamaghɨn me mɨgei, “Kɨ Barnabas ko Sol uan ingangarim bagha aningɨn dia. Ia ingangarir kam bagh aning amɨseveghtɨ, aning nan ingangarim bagh mangɨ.”
2 Certa vez, quando eles estavam adorando o Senhor e jejuando, o Espírito Santo disse: — Separem para mim Barnabé e Saulo a fim de fazerem o trabalho para o qual eu os tenho chamado.
3 Kamaghɨn amizɨ, me God ko mɨkɨmasa dagheba tagha, God ko mɨgei. Egha uan dafariba Barnabas ko Sol gisɨn atɨgha, aning amadazɨ aning zui.
3 Então eles jejuaram, e oraram, e puseram as mãos sobre Barnabé e Saulo. E os enviaram na sua missão.
4 Ezɨ Godɨn Duam Barnabas ko Sol amadazɨ, aning Selusian nguibar ekiamɨn ghugha, ua kurim inigha Saiprusɨn Arighatɨzimɨn ghu.
4 Barnabé e Saulo, tendo sido enviados pelo Espírito Santo, foram até a cidade de Selêucia e dali embarcaram para a ilha de Chipre.
5 Egha me Salamisɨn otivigha Judaba God ko mɨgeir dɨpenibar, Godɨn akam akuri. Jon Mak aning ko ghua aningɨn akura.
5 Quando chegaram à cidade de Salamina, começaram a anunciar a palavra de Deus nas sinagogas . E eles tinham João Marcos para ajudá-los no trabalho missionário.
6 Me Saiprusɨn nguibar arighatɨzim bar a garua ghua, Pafosɨn nguibar ekiamɨn oto. Egha me Judan kukunir gumazir mam bato. A Godɨn akam inigha izir ifavarir gumazim, an ziam Bar-Iesus.
6 Eles atravessaram toda a ilha, chegando até a cidade de Pafos. Ali encontraram um judeu que era mágico e falso
7 A gavmanɨn gumazir dapanim Sergius Paulus ko iti. Sergius Paulus, a gumazir nɨghnɨzir aghuiba ko fofozir aghuiba itim. A Godɨn akam baraghasa, egha kamaghɨn a Pol ko Barnabasɨn diazɨ aning ize.
7 Ele era amigo de Sérgio Paulo, o governador da ilha, que era um homem muito inteligente. O Governador mandou chamar Barnabé e Saulo, pois queria ouvir a palavra de Deus.
8 Kukunir gumazir kam, me Grighɨn akamɨn ziar kam Elimas a gatɨ, an mɨngarim kukunir gumazim. Elimas, a gavmanɨn gumazim Sergius Paulus, nɨghnɨzir gavgavim Iesusɨn ikian an aghua. Elimas, Barnabas ko Solɨn ingangarim pazɨva a damuasa.
8 Mas o mágico Elimas (este é o nome dele em grego ) era contra os apóstolos . Ele não queria que o Governador aceitasse a fé cristã.
9 Ezɨ Sol, an ziar mam Pol, Godɨn Duam a gizɨvazɨma, a dɨkɨravɨra Elimasɨn gara kamaghɨn mɨgei,
9 Então Saulo, também conhecido como Paulo , cheio do Espírito Santo, olhou firmemente para Elimas
10 “Nɨ Satanɨn borim. Nɨ arazir aghuaribar apanimɨn iti. Ifavarir araziba ko arazir kuraba bar nɨ gizɨfa. Egha nɨ tizim baghavɨra Ekiamɨn arazir aghuibagh asɨghasɨsi? Nɨ ti arazir kuraba ataghɨraghan aghua?
10 e disse: — Filho do Diabo! Inimigo de tudo o que é bom! Homem mau e mentiroso! Por que é que você não para de torcer o verdadeiro ensinamento do Senhor?
11 Datɨrɨghɨn Ekiam nɨn apanim damu uan gavgavimɨn nɨn damazimning okavigham. Eghtɨ nɨ aruer angazangarimɨn ganan kogh dughiatabar ikegham.”
11 Agora escute! O Senhor vai castigá-lo. Você ficará cego e não verá a luz do sol por algum tempo. No mesmo instante Elimas sentiu uma nuvem escura cobrir os seus olhos e ele começou a se virar para todos os lados, procurando alguém que o guiasse pela mão.
12 Ezɨ gavmanɨn gumazir dapanim, Ekiamɨn akam baregha dɨgavir kuram gami. A bizir otivizir kabar ganigha, kamaghɨn a nɨghnɨzir gavgavim Ekiamɨn iti.
12 Quando o Governador viu isso, creu e ficou muito admirado com os ensinamentos a respeito do Senhor Jesus.
13 Ezɨ Pol ko gumazir a koma aruiba, me Pafosɨn kurim inigha ghua Pergan nguibamɨn otifi. A Pamfilian Provinsɨn aven iti. Ezɨ Jon Mak kagh me ategha uamategha Jerusalemɨn ghu.
13 Paulo e os seus companheiros navegaram da cidade de Pafos até Perge, uma cidade da província da Panfília. Porém João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Ezɨ me Pergan nguibamɨn dɨkavigha ghua Antioghɨn nguibamɨn otifi, a Pisidian Distrighɨn aven iti. Egha, Judaba avughsa Godɨn ziam fer dughiamɨn, me God ko mɨgeir dɨpenimɨn aven ghuegha apiaghav iti.
14 Eles continuaram a viagem, indo de Perge até a cidade de Antioquia, no distrito da Pisídia. No sábado entraram na sinagoga e sentaram-se.
15 Ezɨ God ko mɨgeir dɨpenimɨn garir gumazir dapanir ekiaba, me Moses Osirizir Araziba ko Godɨn akam inigha izir gumazibar akaba dar bora me mɨgei. Me dar ponegha gɨvagha, Pol ko Barnabas bagha akam amaga ghaze, “Aveghbuaba, ia akurvazir mɨgɨrɨgɨatam gumazir kabav kɨmsɨ, ia me mɨkɨm.”
15 Depois da leitura da Lei de Moisés e dos livros dos Profetas , os chefes da sinagoga mandaram dizer a eles: — Irmãos, se vocês têm alguma palavra para animar o povo, podem falar agora.
16 Ezɨ Pol dɨkavigha, uan dafarimɨn me aminiva, kamaghɨn me mɨgei, “Ia Israelɨn gumazamiziba ko, Kantrin Igharazibar Gumazamizir Godɨn atiatia uari isa God ganɨdiba, ia na baragh!
16 Então Paulo se levantou, fez um sinal com a mão, pedindo silêncio, e começou a dizer: — Homens de Israel e todos vocês não judeus que
17 Fomɨra Israelɨn gumazamizibar God en ovaviba amɨsevezɨma, kamaghɨn me an gumazamizibara. Egha gɨn me uan nguibam ategha ghua Isipɨn kantrin ghue. Egha dughiar kamɨn God me gamima men dɨbobonim bar pɨn ghua, me bar avɨraseme. Ezɨma gɨn God uan gavgavimɨn Isipɨn me inighava azenim gatɨ.
17 O Deus do povo de Israel escolheu os nossos antepassados quando moravam na terra do Egito e fez deles um grande povo. Ele os tirou de lá com grande poder
18 Egha a 40plan azenibar gumazamiziba puvatɨzir danganim me ko ikia, men osɨmtɨziba atera men akurvasi.
18 e, no deserto, aguentou aquela gente durante quarenta anos.
19 Egha Kenanɨn nguaziba, God 7plan gumazamizir bɨzim gasɨghasɨgha, men nguaziba isa uan gumazamizibagh anɨngi. Ezɨ me dar ghuaviba ikiangi.
19 Ele destruiu sete povos na terra de Canaã, e o povo de Israel se tornou dono das terras deles.
20 Bizir kaba 450 azenimɨn aven otifi.
20 Tudo isso levou uns quatrocentos e cinquenta anos. — Depois disso Deus lhes deu juízes, até o tempo de Samuel.
21 “Dughiar kamɨn Israelia atrivim bagha Godɨn azangsɨsi. Ezɨ a Sol me ganɨngi, a Kisɨn otarim, egha Benjaminɨn adarazir gumazim, a 40plan azenibar men gari.
21 Quando o povo pediu um rei, ele lhes deu Saul, filho de Quis, da tribo de Benjamim, para ser rei deles durante quarenta anos.
22 Ezɨ God Sol agɨvagha, Devit amɨsevezɨ an an danganim inigha atrivimɨn oto. Ezɨ a Devitɨn gun me mɨgei, ‘Kɨ Devitɨn gani, Jesin otarim, gumazir kɨ bar ifongezim, bizir kɨ ifongeziba a bar dar amuam.’
22 Depois que tirou Saul, Deus pôs Davi como rei e disse isto a respeito dele: “Encontrei em Davi, filho de Jessé, o tipo de pessoa que eu quero e que vai fazer tudo o que eu desejo.”
23 “God fomɨra akam akɨrizɨ moghɨn, God gumazir mam amadazɨ a Israelɨn ize. A Iesus, Devitɨn ovavir mam, a en Akurvazir Gumazim.
23 Um dos descendentes de Davi foi Jesus, a quem Deus pôs como Salvador de Israel, como havia prometido.
24 “Iesus tɨghar izamin dughiamɨn, Jon faragha izava navibagh iraghamin akam ko rurumɨn akamɨn Israelɨn gumazamizibav gei.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou a sua mensagem a todo o povo de Israel, dizendo que eles deviam se arrepender e ser batizados.
25 Jonɨn ingangarir dughiam gɨvasava amima, a kamaghɨn me mɨgei, ‘Ia ghaze, kɨ tina? Kɨ gumazir ia mɨzua itim puvatɨ. A nan gɨn izi. Kɨ an dagarir asuabar beniba fɨran derazir puvatɨ. Kɨ gumazir kɨnim.’
25 Mas, quando João estava terminando a sua missão, disse ao povo: “Quem é que vocês pensam que eu sou? Eu não sou aquele que vocês estão esperando. Mas escutem! Ele vem depois de mim, porém eu não mereço a honra de tirar as sandálias dos pés dele.”
26 “Aveghbuaba, ia Abrahamɨn igiaba, ko ia God gifuegha an apengan itir Kantrin Igharazibar Gumazamiziba, e bagha, God uam e iniasa mɨgɨrɨgɨar kam amadazɨ a ize.
26 Paulo continuou: — Meus irmãos, descendentes de Abraão, e também vocês não judeus que temem a Deus, escutem! Essa mensagem de salvação foi mandada para todos nós.
27 Jerusalemɨn gumazamiziba ko gumazir ekiaba, me kamaghɨn fozir puvatɨ, Iesus en Akurvazir Gumazim. Egha me zurara Sabatɨn dughiamɨn Godɨn akam inigha izir gumazimɨn akaba dɨbora, egha deragha dagh fozir puvatɨ. Egha ghaze gumazir kam aremegham. Kamaghɨn amizɨ, Godɨn akam inigha izir gumazimɨn akaba guizbangɨra otos.
27 De fato, os moradores de Jerusalém e os seus líderes não entenderam que Jesus é o Salvador. E também não compreenderam as palavras dos livros dos Profetas, que são lidos todos os sábados. Mesmo assim, ao condenarem Jesus, eles estavam cumprindo essas profecias .
28 Egha me a mɨsueghtɨ an aremeghan mɨgɨrɨgɨar otevir aghuitam batozir puvatɨ. Ezɨ me pamtem kamaghɨn Pailat mɨgei, nɨ mɨdorozir gumazibav kemeghtɨ me a mɨsueghtɨ an aremegh.
28 E, embora não encontrassem nenhuma razão para condená-lo à morte, pediram a Pilatos que mandasse matá-lo.
29 Godɨn akam inigha izir gumaziba fomɨra mɨkemezɨ moghɨn me ami. Egha me ter ighuvimɨn anedegha a inigha dagɨar torim gatɨ.
29 Depois de fazerem tudo o que as Escrituras Sagradas falam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o puseram num túmulo.
30 Ezɨ God a gamizɨ a ua dɨkafi.
30 Mas Deus o ressuscitou,
31 A ko Galilin Distrighɨn ikia Jerusalemɨn zuir gumazamiziba, me dughiar avɨribar an gani. Ezɨ datɨrɨghɨn gumazir uari an ganizir kaba, me an gun Judan gumazamizibav gei.
31 e durante muitos dias ele apareceu às pessoas que o tinham acompanhado da Galileia até Jerusalém. Agora essas pessoas são testemunhas que falam a respeito de Jesus ao povo de Israel.
32 “E Akar Aghuim kamaghɨn ia mɨgei. God fomɨra en ovaviba bagha akam akɨra ghaze, a gumazir uam e iniamim amadagham.
32 — E nós estamos aqui para trazer o evangelho a vocês.
33 Datɨrɨghɨn, a Iesus gamizɨ a matmatɨn ua dɨkafi. E men boriba, kamaghɨn amizɨ, an e bagha uan akar dɨkɨrɨzir kam gamizɨ a guizbangɨram oto. Onger Akabar Akɨnafarim sapta 2, kamaghɨn a mɨgei:
33 Deus fez agora para nós o que havia prometido aos nossos antepassados: ele ressuscitou Jesus, como está escrito no Salmo número dois: “Você é o meu Filho; hoje eu me tornei o seu Pai.”
34 “E fo, God a gamizɨma a ua matmatɨn dɨkafi. Ezɨ a ua matmatɨn mangɨ kurighan kogham. God bizir kamɨn kamaghɨn mɨkeme:
34 — E foi isto o que Deus disse a respeito da ressurreição de Jesus, afirmando que ele nunca seria destruído pela morte: “Eu vou dar a vocês as bênçãos sagradas e certas que prometi a Davi.”
35 “Ezɨ akar igharazir mam uaghan Godɨn Akɨnafarimɨn iti. A kamaghɨn mɨgei:
35 E em outra parte das Escrituras lemos também: “Tu não deixarás que o teu dedicado servo apodreça na sepultura.”
36 “E fo, dughiar kamɨn Devit nguazimɨn ikia, a Godɨn nɨghnɨzimɨn gɨn zui. Egha a gɨn aremezɨ, me an kuam inigha ghua an ovaviba afi naghɨn anefazɨ, an kuam kuri.
36 E Paulo disse ainda: — Na verdade, Davi, no seu tempo, cumpriu os planos de Deus. Depois morreu, foi sepultado ao lado dos seus antepassados e apodreceu na sepultura.
37 — ausente —
37 Mas isso não aconteceu com aquele que Deus ressuscitou. Meus irmãos, todos vocês precisam saber com certeza que é por meio de Jesus que a mensagem do perdão de pecados é anunciada a vocês. Precisam saber também que quem crê é libertado de todos os pecados dos quais a Lei de Moisés não pode livrar.
39 Moses Osirizir Araziba ian akuragh ian arazir kuraba gɨn amadaghtɨ, ia Godɨn damazimɨn deraghan kogham. Puvatɨ. Gumazir kam Iesusɨn ingangarimɨn, God gumazir nɨghnɨzir gavgaviba itiba bar, men akuragha men arazir kuraba bar, da gɨn amaga, me gamima me an damazimɨn dera.
39 — ausente —
40 Ia uari bagh gan, Godɨn akam inigha izir gumaziba fomɨra mɨkemezɨ moghɨn, bizitam ia batoghan kogham:
40 Portanto, tenham cuidado para que não aconteça o que os profetas disseram:
41 “ ‘Kɨ ian dughiamɨn bizir igharazitam damightɨ
41 “Prestem atenção, vocês que zombam de Deus! Fiquem espantados e morram. Pois o que vou fazer agora é uma coisa em que vocês não acreditariam, mesmo que alguém explicasse.”
42 Egha Pol ko Barnabas Judaba God ko mɨgeir dɨpenim ataghɨrazima, gumazamiziba kamaghɨn aning mɨgei, “Gua Sabatɨn munamɨn dughiamɨn uamategh izɨva bizir kabar mɨgɨrɨgɨar taba uam e mɨkɨm.”
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da reunião, as pessoas pediram com insistência que eles voltassem no sábado seguinte a fim de falarem sobre o mesmo assunto.
43 Egha me bar God ko mɨgeir dɨpenim ategha azenan ghue. Ezɨ Judan avɨriba ko gumazamizir igharaziba, me Judan Arazibar gɨn zuir gumazamiziba, me Pol ko Barnabasɨn gɨn zui. Ezɨ aning me mɨgɨa, men nɨghnɨziba fa ghaze, ia Godɨn nɨghnɨzimɨn gɨn mangɨ an apangkuvimɨn apengan ikɨ.
43 Depois da reunião, muitos judeus e outras pessoas convertidas ao Judaísmo acompanharam Paulo e Barnabé, que falavam com eles e animavam todos para que continuassem firmes na graça de Deus.
44 Ezɨ Sabatɨn dughiar igharazim otozɨ, nguibar ekiar kamɨn itir gumazamizir avɨrim bar iza uari akuvagha Ekiamɨn akam barasi.
44 No sábado seguinte quase todos os moradores da cidade foram ouvir a palavra do Senhor.
45 Ezɨ Judaba gumazamizir okoruar kamɨn ganigha, men naviba bar ikufi. Ezɨ me Polɨn akabar kurakuragha a mɨgei.
45 Quando os judeus viram aquela multidão, ficaram com muita inveja. Então começaram a dizer o contrário do que Paulo dizia e o insultaram.
46 Kamaghɨn amizɨ, Pol ko Barnabas atiatir puvatɨgha, akar bar gavgavimɨn me mɨgei, “Ia Judaba, ga faragha Godɨn akamɨn ia mɨkeme. Ezɨ ia akɨrim ragha akar kam gasara. Egha ghaze, e ikɨrɨmɨrir aghuir zurara itim inian kogham. Kamaghɨn amizɨ, ia oragh, ga uam akar kamɨn ia mɨkɨman kogham. Ga Kantrin Igharazibar Gumazamizibav kɨmam.
46 Porém Paulo e Barnabé falaram com mais coragem ainda. Eles disseram: — Era necessário que a palavra de Deus fosse anunciada primeiro a vocês que são judeus. Mas, como vocês não querem aceitá-la e acham que não merecem receber a vida eterna, então agora nós vamos anunciar a palavra aos não judeus.
47 Ekiam bizir kam bagha kamaghɨn e mɨkeme:
47 Pois esta é a ordem que o Senhor Deus deu a nós, o seu povo: “Eu coloquei você como luz para os outros povos, a fim de que você leve a salvação ao mundo inteiro.”
48 Ezɨ Kantrin Igharazibar Gumazamiziba, me akar kam baregha, bar akuegha ghaze, akar kam bar dera. Ezɨ gumazamizir God ikɨrɨmɨrir aghuir zurara ikiam bagha mɨseveziba, me bar nɨghnɨzir gavgavim an iti.
48 Quando os não judeus ouviram isso, ficaram muito alegres e começaram a dizer que a palavra do Senhor era boa. E creram todos os que tinham sido escolhidos para ter a vida eterna.
49 Ezɨ Ekiamɨn akam bar nguibaba bar dar ghu.
49 A palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Amizir maba God gifuegha an apengan ikia ziar ekiaba iti, ezɨ gumazir ziaba itir maba, me uaghan nguibar ekiar kamɨn iti. Judaba men navibagh inivima, me osɨmtɨziba Pol ko Barnabas garɨsi. Egha me uan distrighɨn aning batoke.
50 Mas os judeus atiçaram as mulheres não judias da alta sociedade convertidas ao Judaísmo e também os homens mais importantes da cidade. E começaram a perseguir Paulo e Barnabé e os expulsaram daquela região.
51 Kamaghɨn amizɨ, Pol ko Barnabas, uan dagarimningɨn itir nguaziba apɨsi, eghtɨ gumazamiziba fogh suam, men arazir kam osɨmtɨzim me ganɨngi. Ezɨ, Pol ko Barnabas Antiok ategha Aikoniam nguibamɨn ghu.
51 Então os apóstolos sacudiram a poeira das suas sandálias, em sinal de protesto contra eles, e foram para a cidade de Icônio.
52 Kamaghɨn amizɨ, Antioghɨn itir Kraisɨn suren gumazamiziba, Godɨn Duam bar me gizɨvazɨma me bar akonge.
52 E os cristãos de Antioquia continuaram muito alegres e cheios do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.