2 Reis 17
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Atrivim Ahas Judan atrivimɨn itima, an namba 12ɨn azenimɨn aven, Elan otarim Hosia, a Israelian atrivimɨn oto. Egha 9plan azenibar atrivimɨn ikia Samarian nguibar ekiamɨn iti.
1 No ano doze do reinado de Acaz, de Judá, Oseias, filho de Elá, se tornou rei de Israel e governou nove anos em Samaria.
2 An arazir kuraba Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn dagh ami. Egha a Israelian atrivir igharazir an faragha zuiba amizɨ moghɨn, an arazir kurar bar avɨribagh amizir puvatɨ.
2 Ele fez coisas erradas, que não agradam a Deus, o Senhor , porém não tanto quanto os reis que governaram Israel antes dele.
3 An atrivimɨn itir dughiamɨn, Asirian Atrivim Salmaneser iza Israelia ko mɨsosi. Egha Asirian mɨdorozir gumaziba Israelia abɨra, ezɨ Hosia Salmaneserɨn akar dɨkɨrɨzimɨn a gamua ghaze, an an apengan ikɨva, egh zurara azenibar a takisɨn mɨn dagɨaba a danɨngam.
3 O rei Salmaneser, da Assíria, fez guerra contra ele; Oseias foi dominado por Salmaneser e lhe pagava um imposto todos os anos.
4 Egha azenir mamɨn, Hosia gumazir maba amangizɨ, me Isipɨn Atrivim So bagha ghuegha an azai, eghtɨ a Hosian akuragham. Egha uaghan azenir kamɨn, Hosia azenibar zurara ami moghɨn, a Salmaneser bagha takisɨn mɨn dagɨaba amadir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, Salmaneser kamaghɨn fo, Hosia a gifaragha uan akar dɨkɨrɨzim abɨki. Kamaghɨn amizɨ, a uan mɨdorozir gumaziba amangizɨ me ghua, Hosian suiragha kalabus gatɨ.
4 Mas certo ano Oseias mandou alguns mensageiros a Sô, rei do Egito, pedindo a sua ajuda, e parou de pagar o imposto anual à Assíria. Quando Salmaneser soube dessa revolta, mandou prender Oseias e colocá-lo na prisão.
5 Dughiar Asirian Atrivim Salmaneser, Hosia kalabus gatɨzimɨn gɨn, Salmaneser uan mɨdorozir gumaziba inigha ghua Israelian nguazimɨn aven arua bar me mɨsosi. Me ghua Samarian nguibar ekiamɨn otivigha, me korogha, 3plan azenibar me ko mɨsosi.
5 Então Salmaneser invadiu Israel e cercou a cidade de Samaria. No terceiro ano do cerco,
6 Ezɨ namba 9ɨn azenimɨn Hosia Israelian atrivimɨn itima, Asirian atrivim Samariaba dɨkabɨragha, men nguibar ekiam ini. Egha a Israelia inigha Asirian kantrin ghu. Egha marazi isa Halan nguibar ekiam gatɨ, egha marazi isa Gosanɨn Distrighɨn aven itir, Haborɨn Fanemɨn boroghɨra me arɨki. Ezɨ marazi Midian kantrin nguibabar iti.
6 que era o nono ano do reinado de Oseias, o rei da Assíria conquistou a cidade de Samaria e levou os israelitas para a Assíria como prisioneiros. Ele mandou que alguns fossem morar na cidade de Hala, outros, perto do rio Habor, que fica no distrito de Gozã, e ainda outros, nas cidades da Média.
7 Osɨmtɨzir Israelia bativir kaba, dar mɨngarim kamakɨn. Me Ikiavɨra Itir God, men Godɨn damazimɨn arazir kuram gami. Ikiavɨra Itir God fomɨra men inazir afeziaba Isipɨn atrivimɨn dafarimɨn ua me ini. Ezɨ me bizir kam gɨnɨghnɨzir pu. Bar puvatɨ. Israelia asebar ziaba fe,
7 A cidade de Samaria foi conquistada porque os israelitas pecaram contra o Senhor , seu Deus, que os havia livrado de Faraó, rei do Egito, e os havia tirado para fora daquele país. Eles adoraram outros deuses,
8 egha me uan atirivibar arazir kurar me faragha amizibar gɨn zui. Egha me ikɨzir igharazir fomɨra nguazir kamɨn ikezibar, arazir kurabar gɨn zui. Ezɨ Ikiavɨra Itir God ikɨzir kaba batuegha, nguazir kam isa Israelia ganɨngi.
8 seguiram os costumes dos povos que o Senhor havia expulsado conforme eles avançavam e seguiram também os costumes adotados pelos reis de Israel.
9 Ezɨ Israelia Ikiavɨra Itir God, men God akɨrim ragha a gasaragha moga, arazir kurar bar avɨribagh ami. Kar, arazir Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn derazir puvatɨziba. Me mɨghsɨabar pɨn itir asebar ziaba famin danganiba, uan nguibar ekiaba ko nguibar doziba bar, dar boroghɨn, dar ingari.
9 Os israelitas fizeram coisas que o Senhor , seu Deus, não aprova. Eles construíram lugares pagãos de adoração em todas as suas cidades, desde o menor povoado até a maior cidade.
10 Egha me mɨghsɨabar oraziba ko temer ekiabar apebabar dughuazibar ghua, uari bagha dagɨar guarir dɨghoriba itiba ko temer guarir aser amizim Aseran nedazim itiba saram asava, egha dar ziaba fe.
10 Em todos os morros e debaixo de todas as árvores que dão sombra, eles levantaram colunas do deus Baal e postes da deusa Aserá .
11 Egha me danganir kabar ikia, asebar ziaba fer arazir ikɨzir igharaziba fomɨram amizibagh ami, ikɨzir kaba, Ikiavɨra Itir God fomɨra nguazir kamɨn me batoke. Me pauran mughuriar aghuim zuiba tua, aseba bagha ofa gami. Ezɨ Israelian arazir kurar kaba Ikiavɨra Itir God gamima, an anɨngaghe.
11 E também queimaram incenso em todos os altares pagãos, seguindo o costume dos povos que o Senhor havia expulsado da Terra Prometida . Eles provocaram a ira de Deus, o Senhor , com todas as coisas más que fizeram;
12 Fomɨra Ikiavɨra Itir God kamaghɨn me mɨkeme, “Ia asebar marvir guabar ziaba fan markɨ.” Ezɨ me an akam baraghan aghuagha marvir guar kabar ziaba fe.
12 e adoraram ídolos, coisa que o Senhor havia proibido.
13 Ezɨ Ikiavɨra Itir God uan akam inigha izir gumaziba amangizɨ, me vaghvagha Israel ko Judan ghuegha, kamaghɨn Akar Gavgavim me ganɨga ghaze, “Ia nɨghnɨzibagh iragh, egh ia uan arazir kuraba ategh nan Akar Gavgaviba, ko arazir kɨ ifongezibar gɨn mangɨ. Arazir kaba, kɨ ian inazir afeziabagh anɨngi. Kɨ akar kaba isa, uan ingangarir gumazibar akabagh atɨzɨ, me ia mɨkeme, kar nan akam inigha izir gumaziba.”
13 O Senhor Deus havia mandado mensageiros e profetas darem o seguinte aviso a Israel e a Judá: “Abandonem os seus maus caminhos e obedeçam aos meus mandamentos, que estão na Lei que eu dei aos seus antepassados e que entreguei a vocês por meio dos meus servos , os profetas.”
14 Ezɨ Israelian dapaniba gavgavigha Godɨn akam barazir puvatɨ, egha an akam batuegha uan inazir afeziabar arazibar gɨn zui. Inazir afeziar kaba, me nɨghnɨzir gavgavim Ikiavɨra Itir Godɨn ikian aghua, a men God.
14 Mas os israelitas do Reino do Norte não quiseram obedecer; foram teimosos como os seus antepassados, que não confiaram no Senhor , o Deus deles.
15 Israelia akɨrim ragha arazir God ifongezibagh asava, Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir a men inazir afeziaba ko amizim, ko an ikiangsɨzir a me ganɨngiziba, me bar dar aghua. Me akaba batogha, egha ghua asebar ziaba fe. Aser kaba guizbangɨn godba puvatɨ. Ezɨ Israelian gumazamiziba bizir ifavarir kɨnir kabar ziaba fe, me uari pura bizir ifavarir kɨnibar mɨn otifi. Fomɨra Ikiavɨra Itir God me mɨkeme, me men boroghɨra itir ikɨzibar arazibar gɨn mangan markɨ, ezɨ Israelia an akam batuegha, arazir kabar gɨn zui.
15 Eles não quiseram obedecer aos seus ensinamentos e não guardaram a aliança que ele tinha feito com os seus antepassados e desprezaram os avisos dele. Adoraram ídolos sem valor e desse modo eles mesmos ficaram sem valor. Seguiram os costumes das nações vizinhas, desobedecendo à ordem que o Senhor tinha dado para que não as imitassem.
16 Egha me Ikiavɨra Itir God, men Godɨn Akar Gavgaviba bar da batuegha da abɨki. Egha me gol inigha bulmakaun apurir pumuningɨn marvir guamningɨn ingarigha, aningɨn ziamning fe. Egha me aser amizim Aseran marvir guamɨn ingarigha an ziam fe. Egha uaghan, overiamɨn itir mɨkoveziba bar dar ziaba fava, egha asem Balɨn ziam fe.
16 Eles desobedeceram a todas as leis do Senhor , seu Deus, e fizeram dois touros de metal para adorar. Também fizeram um poste da deusa Aserá , adoraram as estrelas e serviram o deus Baal.
17 Egha me uan otariba ko guivibav sogha, avimɨn aven me tua aser kabar ofa gami. Egha me ganganir gumaziba ko gumazamizir aremezibar duaba ko mɨgeiba bagha ghua, egha uarir akurvaghasa men azai. Egha me imezibagh amir arazibagh ami. Israelia ti nɨghnɨzir vamɨra iti, a kamakɨn, me Ikiavɨra Itir Godɨn damazimɨn arazir kuram damuvɨra ikiasava ami. Ezɨ Ikiavɨra Itir God men arazir kurar kamɨn ganigha puvɨra men atari.
17 Queimaram os seus filhos e filhas como sacrifício a deuses pagãos, consultaram médiuns e adivinhos e só fizeram coisas erradas, que o Senhor não aprova, e por isso ele ficou irado com eles.
18 Ikiavɨra Itir God bar Israelian anɨngaghegha, men guabar ganan aghua. Kamaghɨn amizɨ, a men nguazimɨn me batoghezɨ, me ghua saghon itir kantrin ghu. Ezɨ Judan anabamɨn gumazamiziba uan nguazimɨn ikiavɨra iti.
18 O Senhor ficou tão irado, que os expulsou da sua presença, deixando somente o Reino de Judá.
19 Egha Judaba, me uaghan Ikiavɨra Itir God, men God, an Akar Gavgavibar gɨn zuir puvatɨ. Israelia gɨn ghuezir arazir kurar kabara, Judan gumazamiziba uaghan dar gɨn zui.
19 Mas mesmo o povo de Judá não obedeceu às leis do Senhor , seu Deus; eles imitaram os costumes adotados pelo povo de Israel.
20 Ezɨ Ikiavɨra Itir God akɨrim ragha bar Israelia gasara. Egha a puv me gamua, egha apaniba amangizɨ me iza me gasɨghasɨki. Israelia arazir kuraba ataghizir puvatɨ, ezɨ Ikiavɨra Itir God men aghuagha, me batoghezɨ me an damazimɨn saghon ghue.
20 Por isso, o Senhor rejeitou todos os descendentes de Israel; ele os castigou, entregando-os a inimigos cruéis, e no fim os expulsou da sua presença.
21 Fomɨra Israelia ko Judaba uari inigha Atrivim Devitɨn adarazir apengan iti. Egha gɨn Ikiavɨra Itir God Israelia gamizɨ, me Judan adarazi ko uari abɨki. Egha Israelian adarazi dɨkavigha Nebatɨn otarim Jeroboam amɨsevezɨ, a men atrivimɨn oto. Egha Jeroboam me gamima, me Ikiavɨra Itir God ategha, arazir kurar avɨrir bar ekiabagh ami.
21 Depois que o Senhor Deus separou Israel de Judá, os israelitas colocaram Jeroboão, filho de Nebate, como seu rei. Jeroboão os fez abandonar o Senhor e os levou a cometer um terrível pecado.
22 Egha gɨn Israelia uaghan, Jeroboam amizɨ moghɨn, arazir kurar bar igharazibagh ami. Me arazir kaba ataghizir puvatɨ. Bar puvatɨ.
22 Os israelitas seguiram Jeroboão e continuaram a praticar todos os pecados que ele havia cometido,
23 Ezɨ gɨn Ikiavɨra Itir God bar men aghua, egha me batoghezɨ me uan kantrin saghon ghue. Ikiavɨra Itir Godɨn arazir kamɨn mɨngarim kamakɨn, God dughiar avɨriba ikiangsɨzir akaba isa Israelia bagha uan akam inigha izir gumazibagh anɨngi. Kar an ingangarir gumaziba, ezɨ me arua Israelia mɨgɨavɨra iti, ezɨ me me baraghan aghua. Kamaghɨn amizɨ, Asiriaba iza Israelia mɨsogha me abɨragha, me inigha uan kantrin ghue, ezɨ me kantrin kamɨn ikiavɨra iti.
23 até que finalmente o Senhor os expulsou da sua presença, como havia avisado por meio dos seus servos, os profetas. E assim o povo de Israel foi levado para o cativeiro na Assíria, onde eles moram até hoje .
24 Asirian atrivim ghua, Babilonɨn nguibar ekiamɨn gumazamiziba, ko Kutan nguibar ekiam, Ivan nguibar ekiam, ko Hamatɨn nguibar ekiam, ko Sefarvaimɨn nguibar ekiamɨn gumazamiziba, a bar me inigha Samarian nguibar ekiabar ghuegha, Israelian nguibar ekiabar me arɨki. Ezɨ gumazamizir kaba bar Israelian nguazim gapia.
24 O rei da Assíria trouxe gente das cidades de Babilônia, Cutá, Iva, Hamate e Sefarvaim e os fez morar nas cidades de Samaria , em lugar dos israelitas que haviam sido levados como prisioneiros. Esses assírios tomaram posse daquelas cidades e ficaram morando ali.
25 Egha me iza kagh apiagha Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fer puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, Ikiavɨra Itir God laionba amangizɨ, da iza men maraziv suagharɨki.
25 Quando foram morar lá, eles não adoravam a Deus, o Senhor , e por isso ele mandou leões, que mataram alguns deles.
26 Ezɨ gumazir maba ghua kamaghɨn Asirian atrivim mɨgei, “Gumazamizir nɨ inigha ghua Samarian nguibabagh arɨghiziba, me nguazir kamɨn asebar arazibagh fozir puvatɨ. Kamaghɨn amizɨ, aser kam laionba amangizɨ da iza gumazamizibav sozi me ariaghiri.”
26 O rei da Assíria ficou sabendo que as pessoas que ele havia mandado morar nas cidades de Samaria não conheciam a lei do deus daquela terra, e por isso esse deus havia mandado leões, que estavam matando aquelas pessoas.
27 Atrivim akar kam baregha uan gumazir dapanir mam mɨgɨa ghaze, “Nɨ mangɨ Israelian ofa gamir gumazir e inigha kagh izezir kabar tam inigh izɨ. Egh uam anemadaghtɨ, a Samarian kantrin mangɨ ikɨ, egh nguazir kamɨn asebar arazibar gumazamizibar sure damu.”
27 Então o rei deu a seguinte ordem: “Mandem de volta um dos sacerdotes que nós trouxemos como prisioneiros. Façam com que ele volte e fique morando lá, para ensinar ao povo a lei do deus daquela terra.”
28 Ezɨ me Israelian ofa gamir gumazir mam inigha, ua Samarian anemada, ezɨ a ghua Betelɨn nguibamɨn ikiava, Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fer arazibar gumazamizir kabar sure gami.
28 Então um sacerdote israelita que havia sido levado da cidade de Samaria foi e ficou morando em Betel, onde ensinava ao povo como adorar a Deus, o Senhor .
29 Ezɨ ikɨzir kabar gumazamiziba me uan arazibar gɨn ghuavɨra ikia, egha uari bagha asebar marvir guabar ingari. Egha me marvir guar kaba isa, Israelia fomɨra asebar ziaba fasa mɨghsɨabar pɨn itir danganir ingarizir kabagh arɨki. Egha ikɨzir vaghvaziba uari bagha marvir guabar ingara da isa nguibar me itibagh arɨsi.
29 Mas o povo que ficou morando no território de Samaria continuou a fazer os seus próprios ídolos e os colocou nos santuários que os samaritanos haviam construído. Cada povo, nas cidades onde estava morando, fez os seus próprios ídolos:
30 Babilonɨn ikegha izezir gumazamiziba, uari bagha asem Sukotbenotɨn marvir guamɨn ingari, ezɨ Kutan gumazamiziba, asem Nergalɨn marvir guamɨn ingari, ezɨ Hamatia uari bagha asem Asiman, marvir guamɨn ingari,
30 isto é, o povo de Babilônia fez imagens do deus Sucote-Benote; o povo de Cutá, imagens de Nergal; o povo de Hamate, imagens de Asima;
31 ezɨ Ivan gumazamiziba asem Niphasɨn marvir guam ko asem Tartakɨn marvir guamɨn ingari. Ezɨ Sefarvaimia me uan boribav sogha da tua, ofan mɨn asemning Adramelek ko Anamelek ganɨdi.
31 o povo de Iva, imagens de Nibaz e Tartaque; e o povo de Sefarvaim queimava os seus filhos em sacrifício aos seus deuses Adrameleque e Anameleque.
32 Egha gumazamizir kaba uaghan Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fe. Me uari uan adarazir gumazir maba mɨsevima, me Ikiavɨra Itir Godɨn ofa gamir gumazibar otifi. Godɨn ofa gamir gumazir kaba me asebar ziam fer danganir mɨghsɨabar itibar ikia, egha gumazamizir asɨzir me ofa bagha isa izibar ofa gami.
32 Esses povos também adoravam a Deus, o Senhor , mas ao mesmo tempo escolhiam no meio deles todos os tipos de pessoas para servirem como sacerdotes nos lugares pagãos de adoração e para oferecerem sacrifícios por eles naqueles lugares.
33 Egha arazir kamɨn me Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fa, egha uaghan me uan nguibamɨn amir arazimɨn gɨn ghua uan asebar ziaba fe.
33 E assim eles adoravam o Senhor , mas também adoravam os seus próprios deuses, de acordo com os costumes dos países de onde tinham vindo.
34 Egha datɨrɨghɨn uaghan gumazamizir kaba arazir kamɨn gɨn ghuavɨra iti. Me guizbangɨra Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fer puvatɨ, egha me arazir God ifongeziba ko, bizir a damuasa me mɨkemeziba ko, Araziba ko, Akar Gavgaviba, me dar gɨn zuir puvatɨ, kar a Jekopɨn ovavir boribagh anɨngizir araziba. Jekop a gumazir kam, God ziar igharazir kam Israel a ganɨngi.
34 Até hoje eles continuam com os seus antigos costumes. Eles não adoram a Deus, o Senhor , nem obedecem às leis e aos mandamentos que ele deu aos descendentes de Jacó, a quem tinha dado o nome de Israel.
35 Ikiavɨra Itir God fomɨra Israelia ko akar dɨkɨrɨzir mam gami, egha mɨghɨgha kamaghɨn me mɨgɨa ghaze, “Ia asebar ziaba fan markɨ. Ia men apengan ikian markɨ, egh me bagh teviba apɨran markɨ. Egh me bagh ofabar amuan markɨ. Bar markɨ.
35 O Senhor havia feito uma aliança com eles e havia ordenado o seguinte: “Não adorem outros deuses; não se ajoelhem diante deles, não os sirvam, nem ofereçam sacrifícios a eles.
36 Ia nan ziamra fɨ, kɨ Ikiavɨra Itir God, egh nan apengan ikɨ. Nan gavgavir ekiamɨn, kɨ Isipɨn ia inigha ize. Kamaghɨn amizɨ, ia na bagh teviba apɨrɨva, na baghvɨra ofabar amu.
36 Obedeçam a mim, o Senhor , que tirei vocês do Egito com grande poder e força; ajoelhem-se diante de mim e ofereçam sacrifícios a mim.
37 Ia arazir kɨ ifongeziba, ko bizir kɨ damuasa ia mɨkemeziba, ko nan Araziba bar, ko nan Akar Gavgavir kɨ ia bagha osirigha ia ganɨngiziba, ia bar dar gɨn mangɨ. Ia asebar ziaba fan markɨ.
37 Obedeçam sempre às leis e aos mandamentos que escrevi para vocês. Não adorem outros deuses,
38 Ia Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir kɨ ia koma amizir kam, gɨn amangan markɨ. Egha ia mangɨ asebar ziaba fan markɨ.
38 nem esqueçam a aliança que fiz com vocês.
39 Puvatɨ. Ia nan ziamra fɨ, kɨ Ikiavɨra Itir God, ian God. Egh ia nan apengara ikɨ. Ia kamaghɨn damutɨ, kɨ ian akuraghtɨ apaniba ia abɨnan kogham.”
39 Adorem a mim, o Senhor , o Deus de vocês, e eu os livrarei de todos os seus inimigos.”
40 Ezɨ gumazamizir kaba an akam barazir puvatɨgha, uan arazir me fomɨra amizibar gɨn ghuavɨra iti.
40 Mas esses povos não atenderam e continuaram a seguir os seus velhos costumes.
41 Ikɨzir igharazibar gumazamizir iza Samarian itir kaba, me Ikiavɨra Itir Godɨn ziam fa, egha uaghan uan asebar ziaba fe. Ezɨ datɨrɨghɨn men ovavir boriba uaghan, men arazir kabara gɨn ghuavɨra iti.
41 E assim eles adoravam a Deus, o Senhor , mas também adoravam os seus ídolos; e até hoje os seus descendentes continuam a fazer a mesma coisa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 2 Reis 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.