1 Reis 10
Godɨn Eghaghanim: Akar Gavgavir Dɨkɨrɨzir Ghurim ko Igiam (MSY2020) vs NTLH
1 Kantri Seban atrivir amizim kamaghɨn oraki, Ikiavɨra Itir God deraghavɨra Solomon gamizɨma a ziar ekiam iti. Kamaghɨn amizɨ, atrivir amizim Solomonɨn fofozim gɨfofoghasa azangsɨzir gavgavibar an azangsɨghasa izi.
1 A rainha de Sabá ouviu falar da fama de Salomão e foi até Jerusalém a fim de pô-lo à prova com perguntas difíceis.
2 Atrivir amizim uan ingangarir gumazir avɨriba ko, kamelɨn bɨzir avɨriba sara iza Jerusalemɨn oto. Kamelɨn kaba golɨn avɨriba ko, pauran igharagha garir mughuriar aghuiba itiba, ko dagɨar igharagha garir iveziba bar pɨn koziba inigha izi. Atrivir amizim izegha gɨvagha, uan azangsɨzir a Solomonɨn azangsɨghasa nɨghnɨghiziba, a bar dar an azangsɨsi.
2 Ela chegou com um grande grupo de servidores e também com camelos carregados de especiarias , pedras preciosas e uma grande quantidade de ouro. Quando se encontrou com Salomão, ela lhe fez todas as perguntas que pôde imaginar.
3 Ezɨ Solomon bar deraghavɨra an azangsɨziba ikarvaki. An azangsɨzir an azangsɨziba, Solomon tam ikarvaghan iburazir pu. Bar puvatɨ.
3 Ele respondeu a todas; não houve nenhuma que fosse difícil demais para ele responder.
4 Seban kantrin atrivir amizim, Solomonɨn nɨghnɨzir aghuim ko fofozim baraki, egha a uaghan atrivibar dɨpenir ekiar a ingarizimɨn gani.
4 A rainha de Sabá ouviu a sabedoria de Salomão e viu o palácio que ele havia construído.
5 Egha atrivir amizim uaghan garima, Solomon dughiabar vaghvagha dagher aghuir avɨriba isa, uan ingangarir gumazir dapaniba ko apiav ikia da api. Ezɨ atrivir amizim uaghan garima, ingangarir gumaziba ko men korotiar aghuir me azuiba ko gumazir wain anɨdiba, me kurkazir aghuiba iti. Egha a garima, Solomon asɨzir avɨriba inigha Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenimɨn ghua a bagha ofan bar isia mɨghɨribagh ami. A bizir aghuir kabar ganigha dɨgavir kuram gamigha ua mɨkɨman ibura.
5 Ela viu a comida que era servida na mesa dele, viu os apartamentos dos seus altos funcionários, a organização do pessoal que trabalhava no palácio e os uniformes que eles usavam. Viu os empregados que o serviam nas festas e os sacrifícios que ele oferecia no Templo. Isso tudo a deixou de boca aberta e muito admirada.
6 Egha gɨn, a kamaghɨn Atrivim Solomon mɨgei, “Kɨ uan kantrin ikiava bizir nɨ amibar eghaghaniba ko, nɨn nɨghnɨzir aghuim ko, fofozim barasi. Ezɨ kɨ datɨrɨghɨn fo, akar kaba da bar guizbangɨra.
6 Então ela disse ao rei Salomão: — Tudo aquilo que eu ouvi no meu país a respeito de você e da sua sabedoria é, de fato, verdade.
7 Kɨ faragha nɨghnɨzir gavgavim akar kabar itir puvatɨ. Egha datɨrɨghɨn kɨ uabɨ iza, uan damazimɨn bizir kabar ganigha gɨfa. Guizbangɨra, bizir kɨ datɨrɨghɨn gariba, da akar kɨ oraghiziba bar dagh afira. Nɨn nɨghnɨzir aghuim ko fofozir aghuim bar ekevezɨ, nɨn dagɨaba bar avɨraseme.
7 Porém eu não pude acreditar até que vim e vi com os meus próprios olhos. Acontece que não tinham me contado nem a metade. A sua sabedoria e a sua riqueza são muito maiores do que ouvi dizer.
8 Nɨn gumazamiziba ti zurara bar akueghama. Ezɨ nɨn ingangaribar faragha zuir gumazir nɨ ko ikia zurara nɨn nɨghnɨzir aghuiba baraziba, me ti bar akueghama.
8 Como são felizes as suas esposas! Que sorte têm os seus servidores, que estão sempre ao seu lado e têm o privilégio de ouvir os seus sábios provérbios!
9 Kɨ Ikiavɨra Itir God, nɨn Godɨn ziam fe. A navir aghuim nɨn ikia nɨ gamizɨ, nɨ Israelian atrivimɨn iti. A bar Israelia ia gifongegha, an ifongiar kam ian ikiavɨra iti. Nɨ guizɨn arazim ko arazir aghuimɨn deraghvɨra Israelian gan me geghuvam. A kamaghsua nɨ gamizɨ, nɨ atrivimɨn oto.”
9 Bendito seja o Senhor , seu Deus, que ficou tão contente com você, que o tornou rei de Israel! O amor dele por Israel é eterno; por isso, ele o tornou rei de Israel, para que você possa manter a lei e a justiça.
10 Egha Seban atrivir amizim golɨn bar avɨriba isa Solomon ganɨngi, ezɨ golɨn kabar osɨmtɨzim 4 tan gafira. Atrivir amizim uaghan pauran mughuriar aghuiba itir avɨriba ko, dagɨar igharagha garir iveziba bar pɨn kozir avɨriba a ganɨngi. Bar guizbangɨra, bizir kaba bar avɨraseme. Dughiar kamɨn gɨn, pauran avɨrir igharagha garitaba ua kantri Israelɨn aven izezir puvatɨ.
10 Ela entregou ao rei os presentes que havia trazido: mais de quatro mil quilos de ouro e uma grande quantidade de especiarias e pedras preciosas. Nunca mais veio uma quantidade tão grande de especiarias como a que a rainha de Sabá deu a Salomão.
11 Ezɨ Atrivim Hiramɨn ingangarir gumaziba, an kuriba ghua kantri Ofirɨn ghua golɨn avɨriba ko, temer aghuibar bɨghizir arariba ko, dagɨar avɨrir iveziba bar pɨn koziba, me da inigha Israelɨn ize.
11 (Os navios de Hirão, que haviam trazido ouro da terra de Ofir, também trouxeram de lá uma grande quantidade de madeira de sândalo e pedras preciosas.
12 Ezɨ Solomon uan ingangarir gumazibav mɨkemezɨ, me temer aghuir kaba inigha Ikiavɨra Itir Godɨn Dɨpenim bagh adɨrɨziar aghuibagh amua an dɨpenim bagha mabagh ami. Egha a me mɨkemezɨ, me temer aghuir kabar arariba inigha gumazir gitabav soziba bagha gitabar ingari. Bar fomɨra iza datɨrɨghɨn, gumaziba kantri Israelɨn aven, ua temer kamagh garitabar garir puvatɨ.
12 Salomão usou a madeira para fazer corrimãos para o Templo e para o palácio e também fez harpas e liras para os músicos. Foi a primeira vez que se viu essa madeira em Israel, e até hoje nunca mais se viu ali madeira igual àquela.)
13 Ezɨ Atrivim Solomon, bizir aghuir avɨriba isa Seban atrivir amizimɨn ifongiam agɨvasa a ganɨngi. Solomon atrivir amizim ganɨngizir bizir avɨriba, da bar bizir atrivir amizim Solomon bagha inigha izezir bizibagh afira. Ezɨ Seban atrivir amizim, uan ingangarir gumaziba ko me uamategha uan kantrin ghu.
13 O rei Salomão deu à rainha de Sabá tudo o que ela quis e pediu, além de todos os outros presentes de costume. Então a rainha e os seus servidores voltaram para Sabá, a sua terra.
14 Solomon azenibar vaghvagha 23 tan gol isi.
14 Todos os anos o rei Salomão recebia mais ou menos vinte e três mil quilos de ouro,
15 Egha a uaghan dagɨar ingangaribagh amir gumaziba da takis isi. Ezɨ Arebian atriviba ko, Israelɨn distrighbar garir gumazir dapaniba dagɨaba isa a ganɨdi.
15 além dos impostos pagos pelos comerciantes, dos lucros do comércio e dos impostos pagos pelos reis árabes e pelos administradores dos vários distritos do país.
16 Solomon mɨkemezɨma, an ingangarir gumaziba 200plan ter araribar orar mɨsoghamibar ingari. Egha me gol inigha orar kabar pogha da ave. Orar kaba vaghvagha da avezir golɨn osɨmtɨzim, a 7 kilogremɨn tu.
16 Salomão fez duzentos grandes escudos e mandou folhear cada um com quase sete quilos de ouro.
17 Egha 300plan ter araribar orar dozir mɨsoghamiba uaghan dar ingari. Egha gol inigha orar dozir kabar pogha da ave. Orar kaba vaghvagha da avezir golɨn osɨmtɨzim, a 2 kilogremɨn tu. Ezɨ Solomon mɨkemezɨma, me orar kaba bar da inigha dɨpenir me kamaghɨn dɨborimɨn da arɨki, Lebanonɨn Ruarir Pɨzimɨn Dɨpenim.
17 Também fez trezentos escudos menores e folheou cada um com quase dois quilos de ouro. Ele mandou colocar todos esses escudos no Salão da Floresta do Líbano .
18 Ezɨ Solomon mɨkemezɨ, me atrivir dabirabir ekiar mamɨn ingari. Egha me golɨn aghuim ko, elefanɨn atariba inigha an kurke.
18 Salomão também mandou fazer um grande trono, revestido de marfim e de ouro puro. O trono tinha seis degraus, com a figura de um leão nas pontas de cada degrau, isto é, havia doze leões ao todo. Atrás do trono havia uma figura de cabeça de touro e no lado de cada um dos dois braços do trono havia a figura de um leão. Nunca havia existido em outro reino um trono como esse.
21 Ezɨ ingangarir gumaziba gol inigha Solomon bagha dɨpaba apir itaribar ingari. Egha Lebanonɨn Ruarir Pɨzimɨn Dɨpenimɨn aven itir itariba bar, me golɨn aghuimɨn dar ingari. Solomonɨn dughiamɨn, gumazamizibar nɨghnɨzim, silva pura bizim, kamaghɨn amizɨ, me silvan bizir katamɨn ingarizir puvatɨ.
21 Todas as taças que o rei Salomão usava para beber eram de ouro, e todos os objetos do Salão da Floresta do Líbano eram de ouro puro. Não se usou prata porque no tempo de Salomão esse metal era considerado sem valor.
22 Solomon kurir avɨriba iti, ezɨ kurir kaba da Atrivim Hiramɨn kuriba ko, ongarimɨn arui. Kurir kaba zurara azenir 3pla gɨvaghtɨ, me bizir aghuir kaba ater ua Israelɨn izam. Kar gol, ko silva, ko elefanɨn atariba, ko monkiba, ko kuarazir bar diriba.
22 Salomão tinha uma frota de navios que viajava junto com a frota de Hirão. Cada três anos a sua frota voltava trazendo ouro, prata, marfim, macacos e micos.
23 Atrivim Solomon, dagɨar avɨriba ko bizir avɨriba ko nɨghnɨzir aghuiba ko fofozir aghuiba ikia, egha kantrin igharazibar atriviba bar me gafira.
23 O rei Salomão era mais rico e mais sábio do que qualquer outro rei,
24 Kantrin igharazibar atriviba bar, Ikiavɨra Itir God, Solomon ganɨngizir nɨghnɨzir aghuiba ko, fofozir aghuiba baraghasa Solomon bagha izi.
24 e pessoas do mundo inteiro queriam ir ouvir a sabedoria que Deus lhe tinha dado.
25 Atrivir kaba azenibar vaghvagha Solomon bagha bizir aghuiba isa izava a ganɨdi. Me bizir gumaziba silva ko golɨn ingariziba ko, korotiar aghuiba ko, afuziba ko, pauran igharagha garir mughuriar aghuiba zuiba ko, hoziaba ko, donkiba, a bagha da isa izi.
25 Todos aqueles que chegavam traziam um presente para ele: objetos de prata e de ouro, roupas, armas, especiarias , cavalos e mulas. E foi assim ano após ano.
26 Solomon dughiabar zurara mɨdorozir karisba ko, uan mɨdorozir gumaziba bagha hoziaba isi. Egha a karisba ko hoziaba da ikiasa a inabazir nguibar ekiabar ada arɨki, ezɨ maba a ko Jerusalemɨn iti. A 1,400plan karisba ikia, egha 12,000pla hoziaba iti.
26 Salomão ajuntou mil e quatrocentos carros de guerra e doze mil cavalos de cavalaria. Espalhou uma parte deles por várias cidades e deixou o resto em Jerusalém.
27 Solomon atrivimɨn itir dughiamɨn, a temer sidan avɨriba ko silvan avɨriba inigha Jerusalemɨn ize. Ezɨ dughiar kamɨn silvan avɨriba ikia, dagɨar kɨnibar mɨn pura tintinibar irav iti. Egha uaghan temer sidan bar avɨriba iti, mati temer Israelɨn mɨghsɨar muziaribar izezibar mɨn iti.
27 Em Jerusalém, durante o seu reinado, a prata era tão comum como as pedras, e havia tantos cedros como as figueiras bravas que existem nas planícies de Judá.
28 Solomon uan hoziaba, kantri Musri ko kantri Silisian da ini. A dagɨar ingangaribagh amir gumaziba amadima, me Silisian ghua a bagha hoziabagh ivesi.
28 Os agentes do rei controlavam a importação de cavalos de Musri e da Cilícia
29 Ezɨ dagɨaba bagha ingangaribagh amir gumazir kaba, Musrin karisba ko hoziabagh ivesi. Karisba vaghvagha dar ivezim 6,000 kinan tu, ezɨ hoziaba vaghvagha dar ivezim 1,500 kinan tu. Egha dagɨar ingangaribagh amir gumazir kaba, me karisba ko hoziaba isa ghua da amadima, Hitia ko Siriabar atriviba dagh ivesi.
29 e a importação de carros de guerra do Egito. Esses agentes forneciam cavalos e carros de guerra para os reis heteus e sírios, vendendo cada carro por seiscentas barras de prata e cada cavalo por cento e cinquenta barras de prata.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar 1 Reis 10, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.