Lucas 12
Godɨn Akar Aghuim; Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir Igiam (MSY) vs NAA
1 Ezɨ dughiar kamɨn gumazamizir bar avɨrim uari akuvaghav ikia uari dɨkabɨri. Ezɨ Iesus maghɨra uan suren gumaziba faragha dav gɨa ghaze, “Ia uari bagh gan. Farisiba mati, yis bretɨn aven ghughava a gamizɨma a bar buiz moghɨn ian aven mangɨ ia gasɨghasɨgham. Kamaghɨra ifavarir araziba uaghan bar ia gasɨghasigham.
1 Visto que milhares de pessoas se aglomeraram, a ponto de se atropelarem umas às outras, Jesus começou a dizer, antes de tudo, aos seus discípulos:
2 Bizir tizir mongeziba, da azenim giregham. Akar aven itiba, gumaziba dagh fogham.
2 Não há nada encoberto que não venha a ser revelado, nem oculto que não venha a ser conhecido.
3 Ezɨ bizir ia amɨnir bɨrimɨn mɨkemeziba, me aruer angazangarimɨn da baragham. Ezɨma bizir tizir ia sighsirir akabar uan kuaribagh arɨgha dɨpenir averiabar uariv kemeziba, me dɨpenibagh isɨn tuiv dar gun mɨkɨmam.”
3 Porque tudo o que vocês disseram às escuras será ouvido em plena luz; e o que disseram ao pé do ouvido no interior da casa será proclamado dos telhados.
4 Egha Iesus ghua kamaghɨn mɨgei, “Nan namakaba, kɨ ia mɨgei, ia gumazir namnar kɨnibav sozibar atiatingan markɨ. Egh me gɨn ua bizitam damighan kogham.
4 — Digo a vocês, meus amigos: não temam os que matam o corpo e, depois disso, nada mais podem fazer.
5 Ezɨ, tinarama ia an atiatingam, kɨ ian akagham. Ia Godɨn atiating, a ian namnam gasɨghasighɨva, gɨn ia inigh helɨn avim mɨkɨnamin gavgavim iti. Ezɨ kɨ guizbangɨra ia mɨgei, ia Godɨn atiating.
5 Eu, porém, vou mostrar a quem vocês devem temer: temam aquele que, depois de matar, tem poder para lançar no inferno. Sim, digo que a esse vocês devem temer.
6 Ezɨ ia fo, gumazim kuarazir dozir 5 pla 2 toearama dagh ivese. Ezɨ God men tav bakɨnɨghnɨzir puvatɨ.
6 — Não se vendem cinco pardais por duas moedinhas? Entretanto, Deus não se esquece de nenhum deles.
7 Egha God uaghan ian dapanir arɨziba dar pone, egha a bar deraghavɨra ia gɨfo. Kamaghɨn amizɨma, ia atiatingan markɨ. Ia kuarazir dozir kabar mɨn itir puvatɨ. Ia Godɨn damazimɨn bar ekefe, egha dagh afira.”
7 Até os cabelos da cabeça de vocês estão todos contados. Não temam! Vocês valem bem mais do que muitos pardais.
8 Egha Iesus ghua kamaghɨn mɨgei, “Kɨ ia mɨgei, Gumazir manam gumazamizibar damazimɨn ghaze, a nan anam, eghtɨ Gumazibar Otarim uaghan Godɨn enselbar damazibar mɨkɨm suam, gumazir kam a nan anam.
8 — Digo mais a vocês: todo aquele que me confessar diante dos outros, também o Filho do Homem o confessará diante dos anjos de Deus;
9 Eghtɨ gumazitam gumazamizibar damazimɨn mɨkɨm suam, a nan anav puvatɨ, eghtɨ kɨ uaghan Godɨn enselbar damazibar mɨkɨm suam, gumazir kam nan anav puvatɨ.
9 mas o que me negar diante das pessoas será negado diante dos anjos de Deus.
10 Eghtɨ gumazitam akar kuratam Gumazibar Otarim mɨkemeghtɨ, God an arazir kurar kam gɨn amadagham. Eghtɨ gumazitam Godɨn Duam akar kuratam a mɨkemeghtɨma, God an arazir kurar kam, a gɨn amadaghan kogham.
10 Todo aquele que disser uma palavra contra o Filho do Homem, isso lhe será perdoado; mas, para o que blasfemar contra o Espírito Santo, não haverá perdão.
11 Me ia inigh God ko mɨgeir dɨpenibar mangam. Egh gavmanɨn gumazir ekiaba ko gumazir ziaba itibar damazibar mangɨtɨma, ia atiatingan markɨ. Egh suam, kɨ manmaghɨn ua bagh ganam, o manmaghɨn mɨkɨmam?
11 — Quando levarem vocês às sinagogas ou à presença de governadores e autoridades, não se preocupem quanto à maneira como irão responder, nem quanto às coisas que tiverem de falar.
12 Dughiar kamra Godɨn Duam nɨ mɨkemeghtɨma nɨ me mɨkɨmam.”
12 Porque o Espírito Santo lhes ensinará, naquela mesma hora, as coisas que vocês devem dizer.
13 Ezɨ gumazir mam gumazamizibar torimɨn ikia kamaghɨn Iesus mɨgei, “Tisa, nan aveghbuam mɨkemeghtɨma a gan afeziam ga bagha taghizir bizitaba na bagh taba tuiragh.”
13 Nesse ponto, um homem que estava no meio da multidão disse a Jesus: — Mestre, diga a meu irmão que reparta comigo a herança.
14 Ezɨ Iesus a ikara, “Tinara guan osɨmtɨzibar kɨr guan biziba tuiraghasa, na mɨsefe?”
14 Mas Jesus lhe respondeu:
15 Egha a me mɨgei, “Ia uari bagh ganigh. Biziba bar dagh ifongezir arazir kaba bagh, uari bagh ganigh! Gumazimɨn dabirabim a bizir avɨrir a itir kaba saram otozir puvatɨ.”
15 Então lhes recomendou:
16 Eghava an akar isɨn zuir kamɨn me mɨgei, “Gumazir dagɨaba bar avɨrasemezir mam iti. Egha uan nguazimɨn dagher aghuir avɨriba isi.
16 E Jesus lhes contou ainda uma parábola, dizendo:
17 Ezɨ a kamaghɨn uabɨ gɨnɨghnɨsi, ‘Kɨ manmaghɨn damuam? Kɨ uan daghebar arɨghamin danganiba puvatɨ.’
17 Então ele começou a pensar: “Que farei, pois não tenho onde armazenar a minha colheita?”
18 “Egha a ghaze, ‘Kɨ kamaghɨn damuam. Kɨ uan dagher dɨpeniba kuarighɨva, dɨpenir ekiabara ingarigham. Egh dɨpenir ekiaba, kɨ uan maziaba ko dagheba ko biziba bar dar arɨgham.
18 Até que disse: “Já sei! Destruirei os meus celeiros, construirei outros maiores e aí armazenarei todo o meu produto e todos os meus bens.
19 Egh kɨ uabɨra uabɨ mɨkɨmam, “Nɨ dughiar avɨriba bagha ua bagha bizir aghuir avɨrim arɨki. Egh nɨ damɨva, wainɨn dɨpabar amɨva, egh dughiar aghuarim iniva, egh bar akuegh ikiam.” ’
19 Então direi à minha alma: ‘Você tem em depósito muitos bens para muitos anos; descanse, coma, beba e aproveite a vida.’”
20 “Ezɨ God a mɨgɨa ghaze, ‘Nɨ gumazir onganim. Dɨmagarir kamra nɨn ikɨrɨmɨrim kɨ a inightɨ, naremegham. Eghtɨ tina nɨ ua bagh arɨghizir bizir kabanagh iniam?’
20 Mas Deus lhe disse: “Louco! Esta noite lhe pedirão a sua alma; e o que você tem preparado, para quem será?”
21 “Ezɨ tina ua bagh biziba puv dar pozim mɨkɨnɨva, egh a Godɨn damazimningɨn onganarazibar amutɨ, bizir kam a bativam.”
21 — Assim é o que ajunta tesouros para si mesmo, mas não é rico para com Deus.
22 Egha Iesus uan suren gumaziba kamaghɨn me mɨgei, “Kamaghɨn amizɨ, kɨ ia mɨgei, ia pamten uan ikɨrɨmɨrim gɨnɨghnɨgh, egh kamaghɨn azangan markɨ, e dagher manatam ramam, o e dɨpar manatam ramam? Egh ia pamten uan nivafɨzibagh nɨghnɨgh mɨkɨman markɨ, e inir manatam uan nivafɨzim avam?
22 A seguir, Jesus se dirigiu aos seus discípulos, dizendo:
23 Gumazimɨn ikɨrɨmɨrim, a daghebagh afira, ezɨ gumazimɨn namnam inibagh afira.
23 Porque a vida é mais do que o alimento, e o corpo, mais do que as roupas.
24 Ia kotkotbar gan. Me dagheba opari puvatɨghava dagh eghuvir puvatɨ, me dagheba arɨzir dɨpeniba puvatɨ. Ezɨ God dagheba dagh anɨdi! Ezɨ ian dabirabim bar kuarazibagh afira.
24 Observem os corvos, que não semeiam, não colhem, não têm despensa nem celeiros; contudo, Deus os sustenta. Vocês valem muito mais do que as aves!
25 Egh ian tav deraghvɨra ikɨsɨ nɨghnɨgh kamaghɨn a ti uan ikɨrɨmɨrim damutɨ a tong ruaragham? Bar puvatɨ.
25 Quem de vocês, por mais que se preocupe, pode acrescentar um côvado ao curso da sua vida?
26 Nɨ bizir muziarir kam damuan iburagh, nɨ tizim bagha biziba bar a dagh nɨghnɨzir avɨribagh ami?
26 Portanto, se não podem fazer nada quanto às coisas mínimas, por que se preocupam com as outras?
27 “Ia akɨmarir aghuaribagh nɨghnɨgh. Da manmaghɨn otifi? Me ingangarir ekiatam gamir puvatɨ. Egha me korotiatam isamizir puvatɨ. Ezɨ kɨ ia mɨgei, fomɨra Atrivim Solomon bizir bar avɨriba itima an azuir adiariba bar dera, egha an korotiatam akɨmarir kabar mɨn otozir puvatɨ.
27 Observem como crescem os lírios: eles não trabalham, nem fiam. Eu, porém, afirmo a vocês que nem Salomão, em toda a sua glória, se vestiu como qualquer deles.
28 E fo, graziba pura biziba, da iti, gurumɨn gumazitam da akoreghɨva da isɨva avitam mɨkɨnigham. Grazir kɨnir kabanagh God adiariba me gazui. Ia bizir kam gɨfogh, God uaghan adiariba ia danɨngam. Ia gumazamizir nɨghnɨzir gavgavir muziarim itiba!
28 Ora, se Deus veste assim a erva que hoje está no campo e amanhã é lançada no forno, muito mais fará por vocês, homens de pequena fé!
29 Egh ian nɨghnɨzim dagheba ko dɨpabara ikian markɨ. Egh ia pamtem dagh nɨghnɨghan markɨ.
29 Portanto, não fiquem perguntando o que irão comer ou beber e não fiquem preocupados com isso.
30 Nguazir kamɨn gumaziba bizir kaba puv dagh nɨghnɨsi. Ezɨ ian Afeziam fo, ia da iniam.
30 Porque os gentios de todo o mundo é que procuram estas coisas; mas o Pai de vocês sabe que vocês precisam delas.
31 Eghtɨ ia faragh God atɨghtɨma, a ian Atrivimɨn ikɨtɨma, ia an gɨn mangɨ. Eghtɨ, a bizir kaba ia danɨngam.”
31 Busquem, antes de tudo, o seu Reino, e estas coisas lhes serão acrescentadas.
32 Egha Iesus ghua kamaghɨn mɨgei, “Ia sipsipɨn bɨzir muziarim, ian Afeziam ia damightɨ, ia Atrivimɨn otivasa a bar akonge. Kamaghɨn ia atiatingan markɨ.
32 — Não tenha medo, ó pequenino rebanho; porque o Pai de vocês se agradou em dar-lhes o seu Reino.
33 Ia uan biziba amangɨva dagɨaba inigh, egh gumazir onganarazibar anɨng. Egh uari bagh dagɨaba azuir mɨtariba inigh dar arightɨma da dɨghorighɨran kogham. Ian bizir aghuir Godɨn Nguibamɨn itiba, da gɨvaghan kogham. Godɨn nguibamɨn okɨmakɨar gumaziba roghɨra izan kogham, eghtɨ barareba dagh asɨghasɨghan kogham.
33 Vendam os seus bens e deem esmola; façam para vocês mesmos bolsas que não desgastem, tesouro inesgotável nos céus, onde o ladrão não chega, nem a traça corrói,
34 Danganir manam nɨn bizir aghuiba iti, danganir kam nɨn navir averiamɨn aven itir ifongiam, a uaghan ikiam.”
34 porque, onde estiver o tesouro de vocês, aí estará também o seu coração.
35 Egha Iesus ghua kamaghɨn mɨgei, “Ia ingaramin korotiabar aghuighɨva otivamin bizim bagh ganɨva uan lamba ateghtɨma da isi, mamaghɨra ikɨ.
35 — Estejam preparados, com o corpo cingido e as lamparinas acesas.
36 Egh mati gumazim uan otarim amir ikɨzir isam bagha ghugha uamategh izasa, me a mɨzuai. Eghtɨ a uamategh izɨ tiam gafughtɨ me zuamɨram a bagh tiam kuigham.
36 Façam como os homens que esperam pelo seu senhor, ao voltar ele das festas de casamento; para que logo abram a porta, quando vier e bater.
37 Ingarir gumazir kabar gumazir aruam uamategh izɨ men gantɨ, me a mɨzua gari. Kamaghɨn me bar akuegham. Kɨ guizbangɨra ia mɨgei, a dagheba, me danɨngsɨ, uabɨn kurukegham. Egh me mɨkemeghtɨ, me dakozim dapiaghtɨ a izɨ dagheba me danɨngam.
37 Bem-aventurados aqueles servos a quem o senhor, quando vier, encontrar vigilantes. Em verdade lhes digo que ele há de cingir-se, dar-lhes lugar à mesa e, aproximando-se, os servirá.
38 Egh men gumazir aruam dɨmagarir arɨzim, o amɨnim titɨm a uamategh izɨ men gantɨ me a bagh gan mɨzuam ikɨtɨ, kamaghɨn me bar akuegham.
38 Quer ele venha à meia-noite ou de madrugada, bem-aventurados serão eles, se os encontrar vigilantes.
39 Ia arazir kam gɨnɨghnɨgh. Gumazir manam, okɨmakɨar gumaziba dɨmagarimɨn izava an dɨpenim akarasava amima, a men dughiam gɨfogha, egha men arafa. Egha me ataghizɨ me an dɨpenim akarizir puvatɨ.
39 Porém, considerem isto: se o pai de família soubesse a que hora viria o ladrão, não deixaria que a sua casa fosse arrombada.
40 Kamaghɨra, ia uaghan aravagh ikɨ gan. Guizbangɨra, dughiar ia Gumazibar Otarim mɨzuaman koghamim, a dughiar kamram otogham.”
40 Estejam também vocês preparados, porque o Filho do Homem virá à hora em que vocês menos esperam.
41 Ezɨ Pita Iesusɨn azara, “Ekiam, nɨ akar isɨn zuir kamɨn erara mɨgei, o e bar moghɨra?”
41 Então Pedro perguntou: — Senhor, esta parábola é só para nós ou também para todos?
42 Ezɨ Ekiam an akam ikara, “Ingangarir gumazir manamra nɨghnɨzir aghuiba ikia deravɨra uan ingangarim gami? An gumazir ekiam a damutɨ, a ingangarir gumazir igharazibar ganam. Egh dughiar an gumazir ekiam ifongezimɨn, a dagheba isɨ ingangarir gumazibar anɨngam.
42 O Senhor respondeu:
43 Ingangarir gumazir kam ingara itima, an gumazir ekiam izava a batogha an ingangarir kamɨn garima, gumazir kamɨn navir averiam bar an dera.
43 Bem-aventurado aquele servo a quem seu senhor, quando vier, achar fazendo assim.
44 Ezɨ kɨ guizbangɨra ia mɨgei, ingangarir gumazir kamɨn ekiam a damightɨma, an an ingangarir gumazir mabar ekiamɨn ikɨva an biziba bar dar ganam.
44 Em verdade lhes digo que lhe confiará todos os seus bens.
45 Egh ingangarir gumazibar dapanim uabɨra uabɨ mɨkɨmam, ‘Nan gumazir ekiam dughiar ruarimɨn ikegh izam.’ Egh a dɨkavigh ingangarir gumaziba ko ingangarir amizibav soghɨva, damɨva, wainɨn dɨpabar amɨva dapanim onganigham.
45 Mas o que acontecerá se aquele servo disser consigo mesmo: “Meu senhor demora para vir”, e começar a espancar os empregados e as empregadas, a comer, a beber e a embriagar-se?
46 Eghtɨ an ekiam, dughiar an ingangarir gumazim a bagha garir puvatɨzimɨn, an otogham. A dughiar a fozir puvatɨzimɨn uamategham. Eghtɨma an ekiam bar anerghorarighɨva a inighɨva gumazir God gɨfozir puvatɨziba ko anetɨgham.
46 Virá o senhor daquele servo, em dia em que não o espera e em hora que não sabe, e irá aplicar-lhe um castigo severo, condenando-o com os infiéis.
47 “Ingangarir gumazibar dapanim fo, an ekiam bizir tizim damuasava a mɨkeme, ezɨma an a gamizir puvatɨ. Eghtɨ an ekiam dughiar avɨribar a ifozoregham.
47 — Aquele servo que conheceu a vontade de seu senhor e não se aprontou, nem fez segundo a sua vontade, será punido com muitos açoites.
48 Eghtɨ ingangarir gumazim an ekiam ifongezir arazibagh fozir puvatɨghɨva, egh a uabɨ mɨsoghamin arazibar amutɨ, an ekiam dughiar avɨribar a ifozoreghan kogham. Tina bar bizir avɨriba ini, a ua bizir avɨriba God danɨngam. Ezɨma tina God bizir avɨriba an dafarim garɨki, God uam a dam avɨriba inisɨva an azangsɨgham.”
48 Aquele, porém, que não soube a vontade do seu senhor e fez coisas dignas de reprovação levará poucos açoites. Mas àquele a quem muito foi dado, muito lhe será exigido; e àquele a quem muito se confia, muito mais lhe pedirão.
49 Egha Iesus mɨgɨa ghua kamaghɨn mɨgei, “Kɨ nguazim avim a darɨghasa izi. Ezɨ avim datɨrɨghɨra isiasa kɨ ifonge.
49 — Eu vim para lançar fogo sobre a terra, e bem que eu gostaria que já estivesse aceso.
50 Kɨ tɨghar rurir mam a iniam. A mati dɨpam gumazim avarazɨ moghɨn, osɨmtɨziba na bativam. Ezɨ kɨ a inizir puvatɨ. Kamaghɨn kɨ bar oseme, mangɨ dughiar kam otogham!
50 Mas existe um batismo pelo qual tenho de passar, e como me angustio até que o mesmo se cumpra!
51 Nɨ ghaze, kɨ navir amɨrɨzim inigha nguazir kamɨn izi? puvatɨ, kɨ ia mɨgei, kɨ gumazamiziba abɨghasa ize.
51 Vocês pensam que vim para dar paz à terra? Eu afirmo a vocês que não; pelo contrário, vim para trazer divisão.
52 Datɨrɨghɨn tugh mangɨ 5 plan amuiroghboriba dɨpenir tamɨn ikɨv uari tuiragham, 3 pla pumuningɨn apanimɨn ikiam, eghtɨ, pumuning 3 plan apanimɨn ikiam.
52 Porque, daqui em diante, estarão cinco divididos numa casa: três contra dois e dois contra três.
53 Me uari tuiragham, afeziam uan otarimɨn apanimɨn ikiam, eghtɨ otarim uan afeziamɨn apanimɨn ikiam. Amebam uan guivimɨn apanimɨn ikiam, eghtɨ guivim uan amebamɨn apanimɨn ikiam. Otarimɨn amuim uan pamɨn amebamɨn apanimɨn ikiam, eghtɨ, otarimɨn amebam uan otarimɨn amuimɨn apanimɨn ikiam.”
53 Estarão divididos: pai contra filho, filho contra pai; mãe contra filha, filha contra mãe; sogra contra nora e nora contra sogra.
54 Egha Iesus gumazamizir avɨribav gei, “Ia gantɨ, ghuariam aruem magɨramin amadagham anangtɨma, ia zuamɨra suam, ‘Amozim izam,’ eghtɨma a izam.
54 Jesus disse ainda às multidões:
55 Egh Sainain amɨnim vangtɨ, ia suam, aruem gan bar puvɨra isiam. Eghtɨ an otogham.
55 E, quando notam que sopra o vento sul, dizem que fará calor, e assim acontece.
56 Ifavarir gumaziba! Ia overiam ko nguazimɨn otivamin bizibar gun mɨkɨmasa fo. Manmaghɨn amizɨ, ia datɨrɨghɨn otivamin bizibagh fozir puvatɨ?”
56 Hipócritas! Vocês sabem interpretar a aparência da terra e do céu, mas não sabem discernir esta época?
57 Egha Iesus mɨgɨa ghua kamaghɨn mɨgei, “Ezɨ ia uari uarir azangsɨghan aghua, bizir tizim a dera.
57 — E por que não julgam também por vocês mesmos o que é justo?
58 Egh nɨn apanim nɨ inigh mejistretbar damazimɨn mangɨtɨma, nɨ a ko osɨmtɨzir kam akɨrsɨ tuavimɨn a mɨkɨm ganigh. Puvatɨghtɨma, a nɨ inigh jasɨn damazimɨn mangam. Eghtɨ jas nɨ inigh polisɨn dafarim datɨghtɨma polis nɨ isɨ kalabuziam datɨgham.
58 Quando você for com o seu adversário ao magistrado, faça o possível para chegar a um acordo com ele enquanto vocês estão a caminho, para não acontecer que ele arraste você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça e o oficial de justiça ponha você na prisão.
59 Kɨ nɨ mɨgei, nɨ azenim girɨghan kogham, kamaghɨra ikɨ mangɨ nɨ ivezim bar anetɨgh azenim giram.”
59 Digo-lhe que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.