Atos 17
Godɨn Akar Aghuim; Akar Dɨkɨrɨzir Gavgavir Igiam (MSY) vs NVT
1 Pol ko an gɨn aruir gumaziba, me Amfipolis ko Apolonian nguibamning ategha ghuavɨra ikia Tesalonikan nguibamɨn oto. Tesalonikan nguibamɨn aven, Judabar dɨpenir God ko mɨgeir mam iti.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Egha Pol God ko mɨgeir dɨpenimɨn aven ghu. Kar a zuraram amir arazim. Egha Sabatɨn pumuning ko mɨkezimɨn Godɨn Akɨnafarimɨn itir osiziriba me geghara me mɨgei.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 An osiziriba men akakagha dar mɨngaribav gɨa ghaze, “Krais mɨzazim inigh aremegh ua dɨkavamin mɨgɨrɨgɨam, a guizbangɨra.” Egha kamaghɨn mɨgei, “Iesusɨn kɨ akam akurir kamnagh, a Gumazir God Ua Gumazamiziba Iniasa Mɨsevezim, a Krais.”
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Ezɨ Judan gumazir maba oregha nɨghnɨzir gavgavim akar kabar ikiava Pol ko Sailasɨn nɨghnɨzimɨn gɨn zui. Ezɨ uaghan Godɨn atiatir Grighɨn gumazir avɨrim ko ziaba itir amizir avɨriba sara.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Gumazir avɨrim Pol ko Sailasɨn nɨghnɨzimɨn gɨn zuima, Judaba kamaghɨn naviba bar ikufi. Egha puram aruir gumazir kurar maba akumakumigha gumazir bɨzir dafam gami. Egha ghua nguibar ekiamɨn aven arua pamtem atarava araghasi. Me Pol ko Sailas inigh avɨrir torim bagh mangasa, egha me aning buriasa ivemara Jesonɨn dɨpenimɨn aven ghue.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Egha me aningɨn apizir puvatɨgha, Jeson ko Kraisɨn marazi kurɨvegha nguibar ekiamɨn garir gumazir dapaniba bagha me inigha ghu. Egha kamaghɨn dei, “Gumazir kaba osɨmtɨzim nguazir kamɨn nguibaba bar dagh arɨgha iza datɨrɨghɨn kagh oto.
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Ezɨ Jeson me inigha uan dɨpenim gatɨ. Gumazir kaba bar moghɨra Sisar osirizir arazibar gɨn mangan aghua. Egha kamagh mɨgei, Atrivir ekiar igharazim uaghan iti, an ziam Iesus.”
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Ezɨ gumazamizir avɨrir uari akuvaziba ko nguibar ekiamɨn garir gumazir dapaniba, me men akar kam baragha dɨgavir kuram gamigha diava arai.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Egha nguibar ekiamɨn garir gumazir dapaniba, me Jeson ko an adaraziv kemezɨ, me sel givese. Ezɨ me me ataghizɨ, me zui.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Ezɨ amɨnim pɨrima, Kraisɨn adarazi zuamɨra aning amadazɨ aning Berian nguibamɨn ghu. Aning ghua otivavɨra Judabar dɨpenir God ko mɨgeimɨn aven ghu.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Berian Judaba, men araziba ko men nɨghnɨziba bar dera. Me Polɨn mɨgɨrɨgɨaba baraghasa bar ifonge. Egha me Polɨn mɨgɨrɨgɨabar mɨngariba abɨgh bar dagh fofoghasa zurara Godɨn Akamɨn Osiziribar gari. Me kamaghɨn foghasa, Polɨn mɨgɨrɨgɨaba, da guizɨn mɨgɨrɨgɨaba, o? Kamaghɨn, me Tesalonikan itir Judabar arazibagh afira.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Ezɨ Judan avɨriba nɨghnɨzir gavgavim Polɨn mɨgɨrɨgɨabar iti. Ezɨ uaghan Grighɨn amizir ziaba itir maba ko Grighɨn gumazir avɨriba sara.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Ezɨ Judan gumazir Tesalonikan itiba orazi, Pol Berian ikia Godɨn akam akuri. Ezɨ me uaghan Berian otivigha gumazamizir kabar nɨghnɨzim gasɨghasɨgha men navibagh inifi.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Ezɨ Kraisɨn adarazi zuamɨra Pol amadazɨ an ongarir mɨriamɨn ghu. Sailas ko Timoti Berian ikiavɨra iti.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Ezɨ Polɨn akua zuir gumaziba, ghua Atensɨn anetɨ. Ezɨ Pol, Sailas ko Timoti zuamɨra a bativasa, egha aning bagha akam isa me ganɨngi.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Egha Pol Atensɨn ikia Sailas ko Timoti bagha mɨzuai. Egha a gari, Atensɨn nguibar ekiamɨn aven marvir guaba bar izɨfa. Ezɨ kamaghɨn Polɨn muriam bar ikufi.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Egha a bizir kam bagha God ko mɨgeir dɨpenibar aven a Judaba ko Grighɨn Godɨn atiatia itir gumaziba sara mɨgei. Egha uaghan bizibagh ivezir danganimɨn zurara gumazir pura iza otivibav gei.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Ezɨ Epikurian ko Stoikɨn gumazir fofoziba Pol ko me uari adosi. Marazi kamagh mɨgei, “Onganir mam tizibav gei?” Ezɨ marazi kamagh mɨgei, “A ti aser igharazibar akam akuri.” Pol Iesus ko a ua dɨkavizir bizimɨn akar aghuim akurima, kamaghɨn me mɨgɨrɨgɨar kabar a gami.
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 — ausente —
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 — ausente —
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 (Atensɨn gumaziba ko Atensɨn azenan itir gumazir iza itiba, zurara pura ikiava nɨghnɨzir igiar otozir kamnaghra a mɨgɨava a barasi.)
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Ezɨ Pol Areopagusɨn tongɨn tugha kamagh mɨgei, “Ia Atensɨn gumaziba! Kɨ ian gari, ia godɨn mɨn asebar gɨn mangasa bar gavgafi.
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Kɨ arua bar deravɨra bizir ia ziaba febar ganis, egha kɨ uaghan ofa gamir danganir mamɨn gari, ziar kam an iti: e fozir puvatɨzir godɨn ofa gamir danganim. Ezɨ datɨrɨghɨn kɨ, godɨn ia fozir puvatɨgha egha gɨn zuim, kɨ an akam ia mɨkɨmasa.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 “Godɨn mam iti, a nguazir kam ko an itir biziba bar dar ingari, anarɨra overiam ko nguazimɨn Ekiam. Egha God gumazir dafaribar ingarir dɨpenibar itir puvatɨ.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Godɨn kam a uabɨ ikɨrɨmɨrim ko biziba bar gumazamizibagh anɨngi. Egha a bizitamɨn otevezir puvatɨ. Kamaghɨn e uan dafaribar an akurvagh bizitam damighan kogham.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Ezɨ God gumazir vamɨra an ingari, egha an ovavir kamɨn a gumaziba bar men ingari. Egha me isa nguazimɨn danganiba bar dagh arɨki. Egha a uabɨ me ikiamin ikɨrɨmɨrimɨn dughiaba arɨki. Egha danganir me itiba a me bagha nguazir mɨtaghniaba arɨki.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 God kamaghɨn ifonge, gumazamiziba a buriva, ti a bagh suighsuighɨva a gɨfogham, kamaghɨn a bizir kabagh ami. Guizbangɨra God e vaghvagha en saghon itir puvatɨ.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 ‘Anarɨra e gamima, e ikiava, aruava egha ikɨrɨmɨrim isi.’ Ezɨ ian fofozir gumazir mabara kamaghɨn mɨkeme, ‘E Godɨn boribara.’
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 “Kamaghɨn amizɨ, e guizbangɨra an ovavibar ikiava, egh kamaghɨn nɨghnɨghan kogh suam, God ti gol o silva o dagɨar nedaziba. Egh e kamaghɨn nɨghnɨghan kogh suam, a mati e gumaziba uari uan dafariba ko uan nɨghnɨzibar ingarizir marvir guaba.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 “Fomɨra gumazamiziba God gɨfozir puvatɨzɨ, egha me fozir puvatɨgha amizir biziba God dagh nɨghnɨzir puvatɨ. Egha datɨrɨghɨn God mɨgɨrɨgɨar gavgavim anɨga ghaze, gumazamizir managh managh nguazir kamɨn itiba, me bar uan navibagh iragh.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 God gumazamizibar arazir kuraba bagh me tuisɨghamin dughiam akɨrigha gɨfa. An arazir aghuimɨn mɨrara, a inabazir gumazim nguazir kamɨn gumazamiziba tuisɨgham. Gumazir kam aremezɨ God a gamizɨma a ua dɨkafi. Bizir kamɨn God e tuisɨghamin ingangarim gumazamiziba bar men akazɨ, me fo, a guizbangɨra otogham.”
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Egha me ua dɨkavamin mɨgɨrɨgɨam baregha, marazi a dɨpofi. Ezɨ marazi kamagh mɨgei, “Nɨ dughiatam ua bizir kam mɨkɨmtɨ, e nɨ baraghasa.”
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Ezɨma Pol me ategha ghu.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Ezɨ gumazir maba Polɨn nɨghnɨzimɨn gɨn ghua nɨghnɨzir gavgavim an mɨgɨrɨgɨabar iti. Men tongɨn Dionisius, a Areopagus kaunselɨn aven itir gumazir mam. Ezɨ uaghan amizir mam, an ziam Damaris, ko gumazamizir igharazir maba uakan.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.