Gênesis 42
Bateli Vavaluna (MPX) vs NAA
1 Yakobo wasa i hago te witi iyoho Itipita, inoke i baek natunau bolau elal i ba, “Ga i ola ku minamina ya ge ku pepegagayawa-agimiu?
1 Quando Jacó soube que havia mantimento no Egito, disse a seus filhos: — Por que vocês estão aí olhando uns para os outros?
2 Ya hago te witi iyoho Itipita. Nuku na enuna nuku pwamola kaiwela, yaka bahi galebu kaiwena ge ta aaliga.”
2 E acrescentou: — Ouvi dizer que há cereais no Egito. Vão até lá e comprem cereais, para que vivamos e não morramos.
3 Inoke Yosepa talinau elulutega hi egon nihi na Itipita witi nihi pwapwamola.
3 Então dez dos irmãos de José foram, para comprar cereal do Egito.
4 Yaa Yakobo nige Beniyamina, iya Yosepa talina hot, i tatalamwan aloliya hi nonok, kaiwena i lovakun eba nak etega ni pwawa.
4 Mas Jacó não enviou Benjamim, o irmão de José, na companhia dos irmãos, porque dizia: “E se lhe acontecer algum desastre?”
5 Inoke bolo hi na Itipita witi nihi pwapwamola, gamwaliyaa Yakobo natunau al ge, kaiwena galebu bwabwatana iyaka i masal panuwa Kenani elana.
5 Entre os que iam, pois, para lá, foram também os filhos de Israel, pois havia fome na terra de Canaã.
6 He sauga o elana Yosepa iya i tologugui bwabwatana panuwa Itipita, ge iya witi i palipali gamagalau elal bolo hi neem panuwa gegewena elal. Inoke sauga talinau hi na hi vin elana, hi kululu elana maniniliya i loek bilibiliya.
6 José era governador daquela terra; era ele quem vendia a todos os povos da terra. Os irmãos de José vieram e se prostraram com o rosto em terra, diante dele.
7 Sauga Yosepa talinau i kitel inoke i atena te iya talinau, yaa i ginol i ola te nige i aatenal. Inoke i nel elal anana i elolol i ba, “Komiu ga ku neem?”
7 Quando José viu os seus irmãos, reconheceu-os, porém não se deu a conhecer. Foi ríspido com eles e lhes perguntou: — De onde vocês vêm? Responderam: — Da terra de Canaã, para comprar mantimento.
8 He bwagana Yosepa i atena te iya talinau, yaa heliya nige hi aatena te henala iya.
8 José reconheceu os irmãos, mas eles não o reconheceram.
9 Inoke Yosepa ana kenonou bolo valila i kenonou-an talinau kaiweliya i nuwatuan.
9 Então José se lembrou dos sonhos que teve a respeito deles e lhes disse: — Vocês são espiões e vieram para ver os pontos fracos da terra.
10 Anana hi lahe hi ba, “Tonowak, ama nige toanugayawa i oola. Ha nem aanan pwapwamola kaiwena ha ola wam totuwalali.
10 Eles responderam: — Não, meu senhor. Estes seus servos vieram só para comprar mantimento.
11 Gegewema tamama maisena. He ama gamagalau waiwaisal, nige toanugayawa i oola.”
11 Somos todos filhos de um mesmo homem; somos homens honestos; estes seus servos não são espiões.
12 Analiya Yosepa i lahe i ba, “Nigeya! Ku nem nuku kite hauna labi wama panuwa gamwanaa bosowaina tolohaveyan etimwawa nihi tuk.”
12 Ele, porém, lhes respondeu: — Nada disso! Pelo contrário, vocês vieram para ver os pontos fracos da terra.
13 Inoke Yosepa anana hi lahe hi ola, “Tonowak, wam totuwalali ama alomeyau ge talimeyau gegewema ama gewi elulutega eluwa. Tamama maisena, iya i miminaa panuwa Kenani. Ama melumelu iyoho to alona ge tamama, ge toto etegana al iyaka nige i gagan.”
13 Eles disseram: — Nós, seus servos, somos doze irmãos, filhos de um homem na terra de Canaã. O mais novo está hoje com o nosso pai, outro já não existe.
14 Yosepa i baek elal i ba, “He i ola te ya ba haba eliyamiu: komiu toanugayawa.
14 Então José lhes disse: — É como já falei: vocês são espiões.
15 Wami baaba o eliyana na labosemiu ge na atena ebo komiu gamagalau waiwaisal o ebo nigeya. O sila kin, nige panuwa ya nuku eeguluwan ana siga ami melumelu ni nem na kite.
15 Nisto vocês serão provados: juro pela vida de Faraó que vocês não sairão daqui, sem que primeiro venha o irmão mais novo de vocês.
16 Inoke etega gamwamiwa nuku patuna ni na ami melumelu ni ahe ge ni pwatanim eliyau. Yaa gegewemiu al nuku minaa ga dela ana siga na atena ebo toto ku baunan i tunahot o ebo nigeya. Yaa ebo nige i tutunahot, he o sila kin, komiu toanugayawa!”
16 Enviem um de vocês, que busque o seu irmão. Vocês ficarão detidos para que sejam provadas as palavras de vocês, se há verdade no que dizem; ou se não, juro pela vida de Faraó que vocês são espiões.
17 Inoke gegewel Yosepa i telel dela hi miminaa o lan ana gewi eton.
17 E deixou todos presos por três dias.
18 Lan etonina elana Yosepa i baek elal i ba, “Nuku ginol ola hiwe no nuwatu, inoke nige na aapanakimiu, kaiwena nau Yabowaine ya lovakunan.
18 No terceiro dia, José lhes disse: — Façam o seguinte e viverão, pois temo a Deus.
19 Ebo tunahot komiu gamagalau waiwaisal, inoke talimiu etega ni minaa ga dela yaka gegewemiu al witi nuku ahe ge nuku sikal nuku pek tutumiyau togalebu elal.
19 Se são homens honestos, que um de vocês fique detido aqui onde estão presos; os outros podem ir, levando cereal para matar a fome das suas famílias.
20 Yaa ami melumelu nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau, inoke na atena te toto ku baunan eliyau i tunahot, yaka nige nuku yayaomal.” Inoke Yosepa wana baaba hi awa wawaisi-an.
20 E tragam-me o seu irmão mais novo, com o que serão verificadas as palavras de vocês, e vocês não morrerão. E eles se dispuseram a fazê-lo.
21 Yaka hi pebaaba-agil hi ola, “Valila wala ginol talila elana lahena te sauga ya ta pwawa e. Sauga i awanun nabinabi te bahi ta aapanak, he atena ana lomwan ta kite ya, yaa nige anana ta hahago. Inoke heiya te kaiwena ge pulowan ya i masal elala e.”
21 Então disseram entre si: — Na verdade, estamos sendo castigados por causa de nosso irmão, pois vimos a angústia de sua alma, quando nos pedia, e não lhe demos ouvidos; por isso, nos sobrevém agora esta ansiedade.
22 Yaka Lubeni i ba, “Valila ya ba eliyamiu te bahi nuku giginol panak geman elana, yaa nige anau ku hahago. He wana yaomal lahena te sauga ya ta pwawa e.”
22 Rúben respondeu-lhes: — Não é verdade que eu disse: “Não pequem contra o jovem”? Mas vocês não quiseram me ouvir. Pois agora estão vendo que o sangue dele está sendo requerido de nós.
23 Yosepa i hago hauna bana hi baaba, yaa nige hi aatena to, kaiwena iya i papana Itipita ge topapasikal etega i papasikal elal.
23 Eles, porém, não sabiam que José os entendia, porque lhes falava por meio de um intérprete.
24 Inoke Yosepa i eguluwagil i na i kahin. I pwaul i mowasi, inoke i sikal i na i baaba al elal. Yaka i ba wana totuwalali Simiyon hi ahe ge hi yowan mataliyaa.
24 E, retirando-se deles, José chorou. Depois, voltando para junto deles, lhes falou outra vez. Escolheu Simeão e o algemou na presença deles.
25 Inoke Yosepa i baek wana totuwalali elal witi nihi usan pakalaopop talinau wali beig gamwanaa, ge wali mani nihi teli pasikal maisena ge maisena wana beig gamwanaa. I ola al i ba aanan enuna nihi pek wali nawanawa kamwasaa kaiwena. He totuwalali hi ginol ola to kaiweliya,
25 José ordenou que lhes enchessem de cereal os sacos, e lhes restituíssem o dinheiro, a cada um no saco de cereal, e os suprissem de comida para o caminho. E assim foi feito.
26 inoke ali witi ana beig hi usan wali donki pwataliyaa ge hi egon.
26 E carregaram o cereal sobre os seus jumentos e partiram dali.
27 Hi vin abaveyaho elana ge abwe nihi kenu, yaka taliliya etegana wana beig i pwela tage wana donki aana ni ahe ge ni paan. Inoke wana mani i pwawaa wana beig awanaa.
27 Quando um deles abriu o saco de cereal, para dar de comer ao seu jumento na estalagem, encontrou o dinheiro na boca do saco de cereal.
28 Yaka i yoga talinau elal i ba, “No mani toto witi ya pwamolaya hi teli pasikal. Ku kite, iya hiwe no beig gamwanaa e.”
28 Então disse aos irmãos: — Devolveram o meu dinheiro. Está aqui na boca do saco de cereal. O coração dos irmãos se encheu de medo, e, tremendo, entreolhavam-se, dizendo: — O que é isto que Deus nos fez?
29 Sauga hi na hi vin tamaliya Yakobo elana panuwa Kenani, inoke bugul gegewena toto i masal elal hi wasaan elana.
29 E vieram para Jacó, seu pai, na terra de Canaã, e lhe contaram tudo o que lhes havia acontecido, dizendo:
30 Hi ba, “Itipita wali tologugui bwabwatana i ba lalaagima, ge i wolema tage ama toanugayawa.
30 — O homem, o senhor da terra, falou conosco de maneira ríspida e nos tratou como espiões da terra.
31 Yaa ha baek elana ha ba, ‘Ama gamagalau waiwaisal, nige toanugayawa i oola.
31 Dissemos a ele: “Somos homens honestos e não espiões.
32 He alomeyau ge talimeyau gegewema ama gewi elulutega eluwa ge tamama maisena. Talima etegana iyaka nige i gagan, ge ama melumelu iyoho Kenani alona ge tamama.’
32 Somos doze irmãos, filhos de um mesmo pai; um já não existe, e o mais novo está hoje com o nosso pai na terra de Canaã.”
33 “Inoke tologugui bwabwatana o i baem al eliyama i ola, ‘Wami baaba o eliyana na labosemiu ge na atena ebo komiu gamagalau waiwaisal o ebo nigeya. He talimiu etega nuku eguluwana te eliyau, yaka gegewemiu al witi nuku ahe ge nuku sikal nuku pek tutumiyau togalebu elal.
33 Então o homem, o senhor da terra, respondeu: “Nisto saberei que vocês são homens honestos: deixem comigo um de seus irmãos, peguem o cereal para remediar a fome de suas casas e vão embora.
34 Yaa ami melumelu nuku ahe ge nuku pwatanim eliyau, inoke na atena te komiu nige toanugayawa i oola yaa gamagalau waiwaisal. Inoke abwe talimiu toto ku eguluwan eliyau na pewa pasikal, ge na talamwagimiu hauna nuwamiu inoke nuku pwamola.’”
34 Mas tragam-me o seu irmão mais novo. Assim saberei que vocês não são espiões, mas homens honestos. Então entregarei o irmão de vocês, e vocês poderão negociar na terra.”
35 Sauga wali beig hi lopwelaan witi hi ligiligin palu, yaka maisena ge maisena wana mani ana os i pwawaa wana beig gamwanaa. Aloliya ge tamaliya mani ana os hi kitel inoke hi lovakun.
35 Aconteceu que, quando foram despejar o cereal que havia nos sacos, cada um tinha a sua trouxinha de dinheiro no saco de cereal. Ao ver as trouxinhas com o dinheiro, eles e o seu pai ficaram com medo.
36 Yaka abwe tamaliya Yakobo i baek elal i ba, “Nasi natuwau gegewel nuku payaomalil nige al na kikitel. Yosepa iyaka nige i gagan, Simiyon iyaka nige i gagan, ge sauga ya nuwamiu Beniyamina nuku ahe. Bugul gegewena iyaka i pulowan eliyau!”
36 Então Jacó, o pai deles, disse: — Vocês vão me deixar sem filhos. José se foi. Simeão se foi. Agora querem levar Benjamim! Todas essas coisas acontecem contra mim.
37 Inoke Lubeni i baek tamana elana i ba, “Ebo nige Beniyamina na papasikal eliyam, he natuwau bolau labui nu lolil. U teliya nimwawa o matamatahikan, inoke abwe na en pasikalim eliyam.”
37 Mas Rúben disse a seu pai: — O senhor pode matar os meus dois filhos, se eu não trouxer Benjamim de volta. Deixe que eu tome conta dele, e o trarei de volta para o senhor.
38 Yaa Yakobo i ba, “Natu nige na tatalamwan nuku aahe alomiu nuku nana Itipita. Talina iyaka i yaomal, iya maisena ya te i mina e. Iyaka ya liki, ebo nuku nawanawa kamwasaa ge nak etega ni pwawa, nasi nuwanakina ni paaligau.”
38 Mas Jacó respondeu: — O meu filho não irá com vocês. O irmão dele está morto, e ele é o único que ficou. Se lhe acontece algum desastre no caminho, vocês farão descer os meus cabelos brancos com tristeza à sepultura.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 42, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.