Gênesis 31
Bateli Vavaluna (MPX) vs NAA
1 Yakobo wasa i hago Leiban natunau bolau hi baaba kaiwena hi ba, “Tamala wana bugubugul gegewena Yakobo i bugulan te i gogomwaui e.”
1 Jacó ouvia os comentários dos filhos de Labão, que diziam: — Jacó se apossou de tudo o que era de nosso pai. Ele juntou toda essa riqueza a partir do que era de nosso pai.
2 I ola al Yakobo i kite Leiban wana ginol eliyana nige i oola valila.
2 Jacó, por sua vez, reparou que o rosto de Labão não lhe era favorável como anteriormente.
3 Inoke Yehoba i baek Yakobo elana i ba, “Nu sikal nu na tamwam ge tubum wali panuwaa tutumwau elal. He nau alou owa.”
3 E o Senhor disse a Jacó: — Volte para a terra de seus pais e para a sua parentela; e eu estarei com você.
4 Yaka Yakobo baaba i patuna Letiyeli ge Leya eliyalil nihi nem ge nihi kite uleya, labi toto wana bwasumu i teleliya.
4 Então Jacó mandou vir Raquel e Lia ao campo, para junto do seu rebanho,
5 Hi vin elana inoke i baek elal i ba, “Ya kite tamamiu wana ginol eliyau nige i oola valila, yaa nam wana Yabowaine i miminaa eliyau.
5 e lhes disse: — Vejo que o rosto do pai de vocês não me é favorável como anteriormente; porém o Deus de meu pai tem estado comigo.
6 He komiu ku atena te ginebi ge no gasisi bwalibwaligena ya tuwalali tamamiu kaiwena,
6 Vocês mesmas sabem que com todo empenho tenho trabalhado para o pai de vocês,
7 yaa i kakakaweyau ge pagewigewi molau i teliteli pwapwati. Yaa Yabowaine nige i tatalam tage wana ginol o eliyana ge nau ni pakalau.
7 mas ele me tem enganado e por dez vezes mudou o meu salário; porém Deus não permitiu que ele me prejudicasse.
8 Sauga ebo ni ba, ‘Bwasumu tuwaliya lelemwana nu ahel wam tuwalali molana,’ yaka bwasumu toabab gegewel hi ab natuliyau tuwaliya lelemwana. Ge sauga ebo ni ba, ‘Bolo tuwaliya gayatomwa nu ahel molam,’ yaka bwasumu toabab gegewel hi ab natuliyau tuwaliya gayatomwa.
8 Se ele dizia: “Os salpicados serão o seu salário”, então todos os rebanhos davam salpicados; e, se ele dizia: “Os listrados serão o seu salário”, então os rebanhos todos davam listrados.
9 Inoke ginol o eliyana Yabowaine tamamiu wana bwasumu i aheliem elana ge i pem eliyau.
9 Assim, Deus tirou o gado do pai de vocês e o deu a mim.
10 “He bwasumu wali lolagolagon ana sauga elana, kenonou etega ya kenonouan. Matau ya lihin ge ya kite goti melutauil bolo avaliyau ge goti meluyowau hi lolopoipoi, heliya tuwaliya gayatomwa, lelemwal ge leituntun.
10 — Pois, chegado o tempo em que os animais acasalavam, levantei os olhos e vi em sonhos que os machos que cobriam as ovelhas eram listrados, salpicados e malhados.
11 Yaka kenonou o elana Yabowaine wana anelose i baem eliyau i ba, ‘Yakobo.’ Yaka anana ya lahe ya ba, ‘O, nau iyahe.’
11 E o Anjo de Deus me disse em sonho: “Jacó!” E eu respondi: “Eis-me aqui!”
12 Inoke i ba, ‘Matam nu lihin ge nu kite te goti melutauil bolo avaliyau ge goti meluyowau hi lolopoipoi, heliya tuwaliya gayatomwa, lelemwal ge leituntun. He nau te ya ba ge hi ola o, kaiwena Leiban wana ginol eliyam gegewena iyaka ya kite.
12 Ele continuou: “Levante agora os olhos e veja que todos os machos que cobrem o rebanho são listrados, salpicados e malhados, porque vejo tudo o que Labão está fazendo com você.
13 Nau Yabowaine toto ya masala eliyam panuwa Betel elana, labi toto pat u pamilila ge enonu u hol pwatanaa, ge u papasila nu tapwaloloem ya te elau. He sauga ya nu lovivina yaka labi ya nu eguluwan ge nu sikal panuwa toto u masala.’”
13 Eu sou o Deus de Betel, onde você ungiu uma coluna, onde me fez um voto. Levante-se agora, saia desta terra e volte para a terra de sua parentela.”
14 Yaka Letiyeli ge Leya Yakobo anana hi lahe hi ba, “Nige tamama wana gogomwau etega ni nenem eliyama ge ana waisi naha pwapwawa!
14 Então Raquel e Lia disseram: — Será que ainda existe para nós parte ou herança na casa de nosso pai?
15 Wana ginol eliyama i ola ama panuwa getoga yowauiliyau. I paliagima eliyam, inoke molama gegewena iyaka i apapanak-an haba.
15 Não é verdade que ele nos considera como estrangeiras? Pois nos vendeu e consumiu tudo o que nos era devido.
16 He gogomwau bolo Yabowaine i aheliem tamama elana ge i pewa eliyam, gegewena o ama ge natumeyau eliyama to. He nu ginol ni ola hauna toto Yabowaine i baunan eliyam.”
16 Porque toda a riqueza que Deus tirou de nosso pai é nossa e de nossos filhos; agora, pois, faça tudo o que Deus pediu que você fizesse.
17 Inoke Yakobo natunau ge lagonau i usanil kamel pwataliyaa
17 Então Jacó se levantou e, fazendo montar seus filhos e suas mulheres em camelos,
18 ge wana bwasumu gegewel i panohouwa-agil awonaa. He wana bugubugul gegewena bolo i pwawal Mesopoteimiya i ahel, yaka i egon ni na tamana elana labi Kenani.
18 levou todo o seu gado e todos os seus bens que chegou a possuir, o gado de sua propriedade que havia acumulado em Padã-Arã, para ir a Isaque, seu pai, à terra de Canaã.
19 Mulaa abwe hi egon, Leiban i na wana sipi pupunoliya i tomwatomwa, yaka Letiyeli tamana wana limi ana yabowaineyau gogoginolil i kaomel.
19 Enquanto Labão tinha ido fazer a tosquia das ovelhas, Raquel roubou os ídolos do lar que pertenciam a seu pai.
20 He Yakobo nige wana egon wasana i babaunan Leiban gagama Alam elana, yaa i kakawe ge i lou sumi.
20 E Jacó enganou Labão, o arameu, não revelando que tinha planos de fugir.
21 Inoke wana bugubugul gegewena i bugulan ge i lou, yaka wewel Yupeleitis i kalapanet-an ge labi Giliyad oyana kaiweliya i nanawa.
21 E fugiu com tudo o que lhe pertencia. Levantou-se, passou o Eufrates e tomou o rumo dos montes de Gileade.
22 Lan etonina elana abwe Leiban wana wasa hi pek te Yakobo iyaka i lou.
22 No terceiro dia, Labão foi avisado de que Jacó ia fugindo.
23 Inoke tutunau i ahel alonau, ge lan seben hi tatauliulil Yakobo enaa, ana siga hi nopakelakelaubwa elana labi Giliyad oyana elal.
23 Reuniu os seus parentes e saiu no encalço de Jacó, por sete dias de viagem, e o alcançou nos montes de Gileade.
24 Bulina Yabowaine i masala Leiban ana kenonou elana ge i baek elana i ba, “Wam baaba gegewena Yakobo elana nu matahikan.”
24 De noite, porém, Deus veio em sonhos a Labão, o arameu, e lhe disse: — Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.
25 He Yakobo wana epanapana i pamilila to Giliyad oyana elal. Inoke sauga Leiban Yakobo i kukuhikan, yaka alonau tutunau wali epanapana hi pamilila al to. Epanapana hi pamilil|alt="Camp and mountains" src="HK00223B.TIF" size="col" ref="31:25"
25 Labão alcançou Jacó. Este havia armado a sua tenda naqueles montes. Também Labão armou a sua tenda com os seus parentes, nos montes de Gileade.
26 Inoke Leiban i na i baek Yakobo elana i ba, “Ga i ola ge u kakaweyau ge natuwau yowau u ahel egonagil i ola u oeliem haveyana?
26 E Labão disse a Jacó: — Que foi que você fez? Você me enganou e levou as minhas filhas como se fossem prisioneiras de guerra.
27 Hauna kaiwena u kakaweyau ge u lou sumi? Binimala valila no wasa nu pem, inoke wami egon ana yaliyaya naha ginol ge naha wonawona ginebi tambalin ge gita ona.
27 Por que você fugiu em segredo, e me enganou, e não me disse nada? Eu o teria despedido com alegria, com cânticos, com tamborins e com harpa.
28 Yaa nige no sauga etega u pepem tage tubuwau aloliyau ge hinaliyau na nalol ge na lokaiyoni elal. Sigasiga paganina hot u ginol!
28 E por que não permitiu que eu beijasse meus netos e minhas filhas? Nisso você agiu como um tolo.
29 No gasisi i gan bosowaiu na apanakimiu, yaa bulina tamwam wana Yabowaine i baem elau i ba, ‘Wam baaba gegewena Yakobo elana nu matahikan.’
29 Tenho em minhas mãos poder para fazer mal a vocês, mas ontem à noite o Deus do pai de vocês me falou e disse: “Cuidado! Não fale a Jacó nem bem nem mal.”
30 He ya atena te u egon kaiwena nuwam hot nu sikal wam panuwaa. Yaa hauna kaiwena no limi ana yabowaineyau gogoginolil u kaomel?”
30 E agora que você partiu de vez, pois está com saudades da casa de seu pai, por que roubou os meus deuses?
31 Inoke anana Yakobo i lahe i ba, “Ya lou sumi kaiwena ya lovakun. Ya nuwatu te nasi natumwau yowau nu ahel pasikalil.
31 Jacó respondeu: — Porque tive medo. Pensei assim: para que não aconteça que me tome à força as suas filhas.
32 Yaa ebo wam limi ana yabowaineyau nu pwawaliya ama etega eliyana, he gamagal o ni aliga. Tutulau mataliyaa u loya. Ge ebo wam bugul etega nu pwawaa eliyau, inoke nu ahe.” He Yakobo nige i aatena te Letiyeli tamana wana limi ana yabowaineyau i kaomel.
32 Que seja morto aquele com quem o senhor achar os seus deuses. Na presença de nossos parentes, verifique o que pertence ao senhor e, se estiver comigo, pode levar embora. Acontece que Jacó não sabia que Raquel os havia roubado.
33 Inoke Leiban i na i ulutuk Yakobo wana epanapana gamwanaa, yowau totuwalali eluwa wali epanapana gamwanaa ge Leya wana epanapana gamwanaa, yaa nige bugul etega i pwapwawa. I tagila Leya wana epanapana elana inoke i na i ulutuk Letiyeli wana epanapana gamwanaa.
33 Labão entrou na tenda de Jacó, na tenda de Lia e na tenda das duas servas, mas não achou nada. Tendo saído da tenda de Lia, entrou na tenda de Raquel.
34 He Letiyeli iyaka etimwawa tamana wana limi ana yabowaineyau i ahel ge i telel abamisiyo toto hi teteliya kamel pwatanaa gamwana etega elana, ge i anhikagil. Leiban epanapana gamwana gegewena i loyaan bubun, yaa nige bugul etega i pwapwawa.
34 Ora, Raquel havia pegado os ídolos do lar e, depois de colocá-los na sela de um camelo, estava sentada sobre eles. Labão apalpou toda a tenda e não os achou.
35 Yaka abwe Letiyeli i baek tamana elana i ba, “Tonowak, bahi nu huhuga eliyau. Nige bosowaiu na lut ge na talmilil maninimwa, kaiwena ya weikena kasiyebwa.” Inoke Leiban i loyaloya, yaa nige wana limi ana yabowaineyau i pwapwawal.
35 Então Raquel disse ao pai: — Não fique zangado, meu senhor, por eu não poder me levantar na sua presença, pois estou no meu período menstrual. Ele procurou, mas não encontrou os ídolos do lar.
36 Inoke Yakobo i huga ge Leiban i ba lalaan i ba, “Hauna nak ya ginol? O ebo hauna logugui ya leke ge kaiwena o lau u lau ge u tatauliulil-agau?
36 Então Jacó ficou zangado e discutiu com Labão. Dirigiu-se a Labão, dizendo: — Qual é a minha transgressão? Qual o meu pecado, para o senhor me perseguir com tanta fúria?
37 No bugubugul gegewena iyaka u loyaagil haba. Tab wam limi bugulina etega u pwawa? Ebo i ola, he nu teliya hiwe owa ge nau tutulau mataliyaa, yaka nihi hilela henala ge i sapu, owa o ebo nau.
37 Havendo apalpado todos os meus utensílios, quais foram os utensílios de sua casa que o senhor encontrou? Coloque-os aqui diante dos meus parentes e dos seus parentes, para que julguem entre nós dois.
38 “Ya miminaa eliyam baliman ana gewi tuwenti. Wam sipi ge goti ya matahikagil ge hi abab bubun. Nige wam sipi tauina etega ya aan kaome.
38 Vinte anos eu estive com o senhor. As suas ovelhas e as suas cabras nunca perderam as crias, e não comi um só carneiro do seu rebanho.
39 Sauga ebo bwasumu sosokana wam sipi o ebo goti etega i alapaaliga, inoke totou no sipi o ebo goti ya aahe ge ya teteli lahe. Nige tage toto i aliga na pwataniwa elam ge nu kite. Bwagana ebo i yaomala lana o ebo bulina, yaka lahena bana u aawa molamola eliyau.
39 Não lhe apresentei os animais que eram despedaçados pelas feras; assumi o prejuízo. Da minha mão o senhor o requeria, tanto o roubado de dia como de noite.
40 Lana sabwelu kalakalasina i lolau, ge bulina ya wawatut. Ge nige ya kekenu bubun.
40 De maneira que eu andava, de dia consumido pelo calor, de noite, pela geada; e o meu sono me fugia dos olhos.
41 Baliman ana gewi tuwenti ya miminaa eliyam ya olaola ya to. Baliman potin ya tovelam eliyam natumwau yowau labui kaiweliya, ge baliman sikis ya tuwalali wam bwasumu kaiweliya. Yaa pagewigewi molau u teliteli pwapwati.
41 Vinte anos permaneci em sua casa. Catorze anos trabalhei para o senhor pelas suas duas filhas e seis anos trabalhei para conseguir o seu rebanho; dez vezes o senhor mudou o meu salário.
42 Binimala tubu Abalahama wana Yabowaine toto nam Aisake i awatauwan, nige ni miminaa eliyau, he nimwau enoenovana ya te nu patunau na egon. Yaa Yabowaine no lomwan ge no tuwalali gagasisi i kite, inoke toto o kaiwena te bulin i ba pahenapowa.”
42 Se não fosse o Deus de meu pai, o Deus de Abraão e o Temor de Isaque, por certo o senhor me despediria agora de mãos vazias. Mas Deus viu o meu sofrimento e o trabalho das minhas mãos e ontem à noite ele repreendeu o senhor.
43 Inoke Leiban Yakobo anana i lahe i ba, “Yowau bolo e heliya natuwau, ge natuliyau heliya tubuwau. Bwasumu bolo e nau no bwasumu, ge bugubugul gegewena bolo u kitel e nau no bugul. Yaa iyaka nige bosowaiu bugul etega na ginol ge natuwau yowau aloliyau ge natuliyau na ahel pasikalil.
43 Então Labão respondeu a Jacó: — As filhas são minhas filhas, os filhos são meus netos, os rebanhos são meus rebanhos, e tudo o que você está vendo é meu. Que posso fazer hoje a estas minhas filhas ou aos filhos que elas deram à luz?
44 He alou owa ta pebabateli-agila. Ge etotohina pat ta pahe ni panuwahikagila wala bateli kaiwena.”
44 Venha, pois, e façamos uma aliança, eu e você, que sirva de testemunho entre mim e você.
45 Inoke Yakobo pat yayapona etega i ahe ge i pamilil i ola kokola.
45 Então Jacó tomou uma pedra e a erigiu por coluna.
46 Yaka i ba tutunau elal pat enuna hi bugulan ge epwepwet hi pahe. Inoke Yakobo ge Leiban hi pebabateli-agil, yaka avaliyau ge tutuliyau hi misiyo epwepwet gegelinaa ge hi anan.
46 E disse aos seus parentes: — Ajuntem pedras. Eles foram ajuntar pedras e fizeram um montão, ao lado do qual comeram.
47 He liwanina i ola hiwe. Leiban epwepwet o alana i tun Pana Alameik elana Yegal Sahaduta ge pana Hibilu elana Yakobo i tun Galid.
47 Labão deu-lhe o nome de Jegar-Saaduta, mas Jacó lhe chamou Galeede.
48 Leiban i baek Yakobo elana i ba, “Epwepwet toto e owa ge nau ni panuwahikagila wala bateli kaiwena toto nasi ta ginol.” Heiya te kaiwena alana hi tun Galid.
48 E Labão disse: — Seja hoje este montão de pedras por testemunha entre mim e você. Por isso foi chamado de Galeede
49 Inoke i ba al i ola, “Ya awanun Yehoba ni kite hikagila sauga ebo ta miwali.” Yaka epwepwet o alana al hi tun Mispa.
49 e Mispa, pois disse: — Que o
50 Inoke Leiban i ba vevehe al i ba, “Ebo natuwau yowau ali hehegan nu apapanak-an, o ebo yowau enuna al nu alolonagil, bwagana nige gamagal etega ni gagan ge ni kikite, yaa nu nuwahikan te Yabowaine iya owa ge nau ala topekiti.”
50 Se você maltratar as minhas filhas e tomar outras mulheres além delas, não estando ninguém conosco, lembre-se de que Deus é testemunha entre mim e você.
51 Yaka i baek al Yakobo elana i ba, “Epwepwet ge pat i milil i ola kokola nu kitel e, bolo ya ba ge ta ginolil owa ge nau ala luwaluwala.
51 E Labão continuou: — Eis aqui este montão de pedras e esta coluna que levantei entre mim e você.
52 Heliya nihi panuwahikagila wala bateli kaiwena. Inoke nau bahi epwepwet ya na lilikaan ge na nonowa wam labiya na hahaveyan eliyam, ge owa bahi epwepwet ya ge pat i milil i ola kokola ya nu lilikaan ge nu nenem no labiya nu hahaveyan eliyau.
52 Seja o montão testemunha, e seja a coluna testemunha de que para mal não passarei para o lado de lá do montão e você não passará para o lado de cá do montão e da coluna.
53 Ya awanun tubum Abalahama wana Yabowaine ge tubu Naho wana yabowaine, ebo ala toto eluwa etega bateli ya ni leke, nihi lahe.”
53 O Deus de Abraão e o Deus de Naor, o Deus do pai deles, julgue entre nós. E Jacó jurou pelo Temor de Isaque, seu pai.
54 Yaka Yakobo bwasumu etega i lol ge i powonan Yabowaine elana ge tutunau gegewel i yogaagil hi na hi anan. Hi anan haba inoke bulin o hi kenuana to Giliyad oyana elal.
54 E Jacó ofereceu um sacrifício na montanha e convidou seus parentes para uma refeição. Eles comeram e passaram a noite na montanha.
55 Lan i gan mweluluga kekeisi, Leiban natunau yowau avaliyau ge natuliyau i nalol, inoke i lokaiyoni elal, ge i sikal i na wana panuwaa.
55 Na manhã seguinte, Labão se levantou de madrugada, beijou os seus netos e as suas filhas e os abençoou. E, partindo, voltou para a sua casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 31, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.