João 6
Nuevo Testamento en mixteco de Yosondúa (MPMNT) vs NTLH
1 Yukan na ti sa kuaꞌan Jesús jiin chaa ka skuaꞌa jiin ya ichi ɨnga yuꞌu mini Galilea. Ti mini un suni nani mini Tiberias.
1 Depois disso, Jesus atravessou o lago da Galileia, que também é chamado de Tiberíades.
2 Kuaꞌa xaan yɨvɨ ni ka ndikun i Jesús, chi ni ka jini i taka jniñu ñaꞌnu saꞌa ya. Ni saꞌa ya jniñu ñaꞌnu xaan ga, chi ni saꞌa ya ja ni ka nduvaꞌa yɨvɨ ka kuꞌu.
2 Uma grande multidão o seguia porque eles tinham visto os milagres que Jesus tinha feito, curando os doentes.
3 Yukan ti kuaꞌan Jesús jiin ndajaꞌa ya, ni ndaa ya ɨɨn yuku, ti yukan ni jakuɨñɨ ya.
3 Ele subiu um monte e sentou-se ali com os seus discípulos.
4 Ti ja kuan kuyajni kɨvɨ viko Pascua ka nasaꞌa yɨvɨ hebreo, ja ka nukuꞌun ini i kɨvɨ ni ka kekoyo i nuu ñuꞌun nación Egipto na janaꞌan.
4 A Páscoa , a festa principal dos judeus, estava perto.
5 Ni jitonuu Jesús ti ni jini ya ja kuaꞌa xaan yɨvɨ ni ka kaa kuankoyo. Ti ni kachi ya jiin Felipe:
5 Jesus olhou em volta de si e viu que uma grande multidão estava chegando perto dele. Então disse a Filipe:
6 Siaꞌan ni ni kaꞌan ya, chi kuni ya ja na ndee nu nasa kaꞌan Felipe nu kandixia ndaa da maa ya xi tuu, vanuxia ja jini vaꞌa maa ya nasa saꞌa ya.
6 Ele sabia muito bem o que ia fazer, mas disse isso para ver qual seria a resposta de Filipe.
7 Ti ni kachi Felipe jiin ya:
7 Filipe respondeu assim: — Para cada pessoa poder receber um pouco de pão, nós precisaríamos gastar mais de duzentas moedas de prata .
8 Ti ɨnga ndajaꞌa ya ni kaꞌan da, ti chaa un kuu Andrés, ñani Simón Pedro. Ti kachi da:
8 Então um dos discípulos, André, irmão de Simão Pedro, disse:
9 ―Chukan kande ɨɨn chaa lulu, ndiso da uꞌun staa stila cebada jiin uu chāká. Ko yukan tu kujaa chi kuaꞌa xaan yɨvɨ naa i ―ni kachi da.
9 — Está aqui um menino que tem cinco pães de cevada e dois peixinhos. Mas o que é isso para tanta gente?
10 Yukan na ti ni taꞌu Jesús jniñu nuu ndajaꞌa ya:
10 Jesus disse: Então todos se sentaram. (Havia muita grama naquele lugar.) Estavam ali quase cinco mil homens.
11 Ti ni kiꞌin Jesús ndɨ uꞌun staa yukan, ti ni nakuantaꞌu ya nuu Yandios. Ti ni jaꞌa ya nuu ndajaꞌa ya ja na tejnaꞌan da nuu yɨvɨ kanchuku yukan. Suni siaꞌan ni saꞌa ya jiin chāká un, ti jiin yukan ni ni ka yaji vaꞌa yɨvɨ un naa i.
11 Em seguida Jesus pegou os pães, deu graças a Deus e os repartiu com todos; e fez o mesmo com os peixes. E todos comeram à vontade.
12 Nu ni kuu ni ka yaji vaꞌa yɨvɨ un staa, ti ni kachi Jesús jiin ndajaꞌa ya:
12 Quando já estavam satisfeitos, ele disse aos discípulos:
13 Ni ka nastutu da, ti ni chitu uxi uu chika jiin pedazu staa un. Siaꞌan chika ni ndututu vasu uꞌun ni jnaꞌan staa ni tejnaꞌan Jesús, ko uxi uu chika pedazu staa un ni kendoso.
13 Eles ajuntaram os pedaços e encheram doze cestos com o que sobrou dos cinco pães.
14 Nu ni ka jini yɨvɨ jniñu ñaꞌnu ni saꞌa Jesús yukan, so ni ka naa ini i, ti ka kaꞌan jiin jnaꞌan i:
14 Os que viram esse milagre de Jesus disseram: — De fato, este é o
15 Yukan ti ni jinijnuni maa Jesús ja ka kuni yɨvɨ kin kiꞌin i ya, ti chayɨka i ya ja na kuu ya rey, ti na taꞌu ya jniñu nuu i naa i. Yukan kuu ja ni kaa ga Jesús kuaꞌan ya undi xini yuku un.
15 Jesus ficou sabendo que queriam levá-lo à força para o fazerem rei; então voltou sozinho para o monte.
16 Ja kuan ini, ti chaa ka skuaꞌa jiin Jesús, ni ka nuu da jaꞌa yuku un, ti ni ka najakoyo da yuꞌu mini un.
16 De tardinha, os discípulos de Jesus desceram até o lago.
17 Ni ka kɨvɨ da barco, ti kuankoyo da ichi ɨnga nuu yuꞌu mini undi ñuu Capernaum. Ni kuu ñaa, ti tujaꞌi najaa Jesús nuu kaꞌiin da un naa da.
17 Subiram num barco e começaram a atravessar o lago na direção da cidade de Cafarnaum. Quando já estava escuro, Jesus ainda não tinha vindo se encontrar com eles.
18 Ti ni jakunchaa ɨɨn tachi xaan, ja ni kejaꞌa saꞌiyo nuu nducha mini un.
18 De repente, um vento forte começou a soprar e a levantar as ondas.
19 Ti va sa uꞌun xi iñu ni mil metro kuu ja ni ka jika da jiin barco da, ti ni ka jini da jika Jesús kuaja ya nuu nducha mini un, kuan kuyajni ya nuu barco un. Ti chaa un ni kejaꞌa ka yuꞌu da.
19 Os discípulos já tinham remado uns cinco ou seis quilômetros, quando viram Jesus andando em cima da água e chegando perto do barco. E ficaram com muito medo.
20 Ti ni kachi maa Jesús jiin da naa da:
20 Mas Jesus disse:
21 Yukan na sa ni ka ndusɨɨ ini da ja ni kɨvɨ Jesús ini barco un. Siaꞌan na sa ni ka jakoyo yachi da nuu kuankoyo da un.
21 Então eles o receberam com prazer no barco e logo chegaram ao lugar para onde estavam indo.
22 Ni kuxian ɨnga kɨvɨ, ti yɨvɨ kuaꞌa ni ka kendo i ɨnga nuu yuꞌu mini un. Ni ka jini i ja ɨɨn ni barco ni kunde yuꞌu mini un. Ti suni ni ka jini i ja ndajaꞌa Jesús ni ka kɨvɨ da barco un ti kuankoyo da. Ko ni ka jini vaꞌa i ja tu ni kɨvɨ Jesús.
22 No dia seguinte a multidão que estava no lado leste do lago viu que ali só havia um barco pequeno. Sabiam que Jesus não tinha embarcado com os discípulos, pois estes haviam saído sozinhos.
23 Ti yukan kaꞌiin tɨjnɨ ga barco ja ni ka jakoyo ichi ñuu Tiberias, ni ka jakoyo yajni nuu ni nakuantaꞌu Jesús nuu Yandios, na ni jaꞌanya staa ni ka yaji yɨvɨ un.
23 Enquanto isso, outros barcos chegaram da cidade de Tiberíades e encostaram perto do lugar onde a multidão tinha comido pão depois de o Senhor Jesus ter dado graças.
24 Ni ka jini yɨvɨ ja tu kande Jesús yukan, ti suni ni ka jini i ja, ja kuankoyo ndajaꞌa ya. Yukan kuu ja ni ka kɨvɨ i barco ti kuankoyo i undi ñuu Carpernaum, kuan nunduku i Jesús.
24 Quando viram que Jesus e os seus discípulos não estavam ali, subiram nos barcos e saíram para Cafarnaum a fim de procurá-lo.
25 Ni ka jakoyo yɨvɨ naa i undi ɨnga yuꞌu nducha un, ti yukan ni ka nakejnaꞌan i jiin Jesús. Ti ka jikajnuꞌun i ya:
25 A multidão encontrou Jesus no lado oeste do lago, e perguntaram a ele: — Mestre, quando foi que o senhor chegou aqui?
26 Ti ni kachi Jesús:
26 Jesus respondeu:
27 Ko ɨɨn ja yaji yo, tu kuñɨɨ. Ti na kachi ri jiin ra ja koto nakutu ini ra so nɨnɨ ja kuu ja kaji ra nuu ñuyɨvɨ jaꞌa. Chi suꞌva ja na nakutu ini ra ja na kendo ndaa ra nuu Yandios, nava na kunchuku ra jiin ya ja kuu saa ni. Ti yukan kuu ja kuaꞌa maa chaa kuu Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ nuu ra naa ra. Chi maa Tata yo Yandios, ni jaꞌa ya jniñu jaꞌa nuu Seꞌe ya ja na nakuni ra naa ra nau kuu ya ―ni kachi Jesús.
27 Não trabalhem a fim de conseguir a comida que se estraga, mas a fim de conseguir a comida que dura para a vida eterna. O
28 Yukan na ti ni ka jikajnuꞌun tuku i Jesús:
28 — O que é que Deus quer que a gente faça? — perguntaram eles.
29 Ti ni kachi Jesús:
29 — Ele quer que vocês creiam naquele que ele enviou! — respondeu Jesus.
30 Ti ni ka kachi yɨvɨ un jiin ya:
30 Eles disseram: — Que milagre o senhor vai fazer para a gente ver e crer no senhor? O que é que o senhor pode fazer?
31 Chi chaa ni ka kuu jnaꞌan tata na na janaꞌan, ni ka yaji da ɨɨn nuu staa ja ni nani “maná”, ja ni jaꞌa maa Yandios nuu da naa da. Ni ka yaji da maná un nuu ñuꞌun teꞌe nanu kaꞌan nuu tutu Yandios, ja kachi: “Ni jaꞌa ya staa ni ka yaji yɨvɨ. Ja ni kuun ichi andɨvɨ.” Siaꞌan kaꞌan nuu tutu Yandios ―ni ka kachi yɨvɨ un jiin ya.
31 Os nossos antepassados comeram o maná no deserto, como dizem as Escrituras Sagradas : “Do céu ele deu pão para eles comerem.”
32 Ti ni kachi Jesús jiin yɨvɨ un naa i:
32 Jesus disse:
33 Chi ja vaji ichi andɨvɨ, yukan saꞌa ja na kuchaku yɨvɨ naa i jiin Yandios. Chi ni kuun vaji ichi andɨvɨ ti ni chaa nuu ñuyɨvɨ ja na kaji yɨvɨ naa i, nava siaꞌan na nakuni ndaa i nau kuu ja ni chaa nuu ñuyɨvɨ jaꞌa ―ni kachi Jesús.
33 Porque o pão que Deus dá é aquele que desce do céu e dá vida ao mundo.
34 Yukan ti ni ka kachi tuku yɨvɨ un:
34 — Queremos que o senhor nos dê sempre desse pão! — pediram eles.
35 Ti ni kachi Jesús:
35 Jesus respondeu:
36 Ja ni kachi ri nuu ra naa ra ja vasu ni ka jini ra jniñu ñaꞌnu saꞌa ri, ko tu ka kuni kandixia ra ruꞌu.
36 Mas eu já disse que vocês não creem em mim, embora estejam me vendo.
37 Taka yɨvɨ ja ni nachiꞌi Tata ri ndaꞌa ri ti ja ni kandixia i ruꞌu, yukan kuu ja nakɨndaꞌa ri yɨ. Ti jantaꞌu ri taka yɨvɨ ka kuni kɨvɨkoyo nuu ri, ti tu nataji ri ni ɨɨn yɨvɨ un ja na kiꞌin yɨ, chi sa suꞌva nakinseꞌe ri yɨ.
37 Todos aqueles que o Pai me dá virão a mim; e de modo nenhum jogarei fora aqueles que vierem a mim.
38 Ti jandaa ndixia kuu chi vaji ri ichi andɨvɨ, ko ve saꞌa ri nava kuni maa ya ni taji ruꞌu, ansu ja saꞌa ri nava kuni maa ri.
38 Pois eu desci do céu para fazer a vontade daquele que me enviou e não para fazer a minha própria vontade.
39 Ti jniñu kuni Tata ri kuu ja ni ɨɨn yɨvɨ yɨndaꞌa ri, koto ma skuita ri yɨ, ti naa i. Chi sa suꞌva na koto vaꞌa ri yɨ nava naxndoto ri i ja kuu maa kɨvɨ kaꞌnu, kɨvɨ nasaꞌa ndaa maa Yandios kuachi yɨvɨ naa i.
39 E a vontade de quem me enviou é esta: que nenhum daqueles que o Pai me deu se perca, mas que eu ressuscite todos no último dia.
40 Ja kuni Tata ri kuu ja na kuchaku siaꞌan ni ga yɨvɨ ka kandixia ndaa maa Seꞌe ya. Nu na jaa maa kɨvɨ kaꞌnu ti xndichi ndaa Yandios yɨvɨ ni ka saꞌa ndevaꞌa. Ti kɨvɨ un naxndoto ri yɨvɨ ka kandixia ja kunchuku i jiin ya ja kuu saa ni ―ni kachi Jesús.
40 Pois a vontade do meu Pai é que todos os que veem o Filho e creem nele tenham a vida eterna; e no último dia eu os ressuscitarei.
41 Yukan na ti tu ni ka jajnaꞌan ini chaa hebreo ka kakuñaꞌnu un. Chi ni ka kejaꞌa ka kaꞌan da sɨkɨ Jesús. Ni ka kejaꞌa ka ndajnuꞌun xeꞌe da:
41 Eles começaram a criticar Jesus porque ele tinha dito: “Eu sou o pão que desceu do céu.”
42 Chi vanuxia ka jini yo tata da, jiin nana da. Tata da un kuu José, ti maa da nani Jesús. Tu iyo vaꞌa ja kaꞌan da ja ni kii da ichi andɨvɨ ―kachi yɨvɨ un, ka ndajnuꞌun xeꞌe i.
42 E diziam: — Este não é Jesus, filho de José? Por acaso nós não conhecemos o pai e a mãe dele? Como é que agora ele diz que desceu do céu?
43 Yukan sa ni kachi Jesús:
43 Jesus respondeu:
44 Tata ri Yandios, ni taji ya ruꞌu ja na kundiso jniñu ri. Ti nu tu kuaꞌa ya inijnuni ra naa ra ti tu kuu kandixia ra ruꞌu. Ko nu na kandixia ra ruꞌu, yukan na ti naxndoto ri roꞌo ja kuu maa kɨvɨ kaꞌnu, kɨvɨ nasaꞌa ndaa maa Yandios kuachi sɨkɨ yɨvɨ ni ka saꞌa ndevaꞌa un.
44 Só poderão vir a mim aqueles que forem trazidos pelo Pai, que me enviou, e eu os ressuscitarei no último dia.
45 Undi na janaꞌan, yoso jnuꞌun Yandios nuu tutu ni ka chaa profeta un naa da ja kachi: “Kuaꞌa Yandios inijnuni nuu tendɨꞌɨ yɨvɨ ja na kandixia i ya”, kachi nuu tutu ya. Yukan kuu ja nu na chunsoꞌo ra jnuꞌun kaꞌan Tata ri, ti nu na saꞌa ra nava kachi ya, yukan na ti nduu ra yɨvɨ ka kandixia ruꞌu.
45 Nos
46 Ti vasu siaꞌan kaꞌan ri, ko ansu kachi ri ja iyo yɨvɨ ni ka jini nuu maa Tata ri. Ko iyo Ɨɨn ja vaji nuu maa ya ja ndiso jniñu. Ti maa Ɨɨn ni yukan kuu ja ni jini nuu maa Tata ya Yandios.
46 Isso não quer dizer que alguém já tenha visto o Pai, a não ser aquele que vem de Deus; ele já viu o Pai.
47 Ko jandaa kaꞌan ri, ja nu na kandixia ra ruꞌu, yukan na ti kuchaku ra jiin ri ja kuu saa ni.
47 — Eu afirmo a vocês que isto é verdade: quem crê tem a vida eterna.
48 Maa ri kuu nanu staa kaji ra, chi saꞌa ri ja na kuchaku ra saa ni jiin Yandios saa ni.
48 Eu sou o pão da vida.
49 Ndeꞌe naa ra. Chaa ni ka kuu tata ra na janaꞌan, ni ka yaji da maná ni jaꞌa Yandios, ko ni jaa kɨvɨ ni ka jiꞌi da.
49 Os antepassados de vocês comeram o maná no deserto, mas morreram.
50 Ko vijna na ti ni taji Yandios Ɨɨn ja kuu nanustaa kaji ra, ti jiin yukan na ti tukaa ga naa ra nuu Yandios.
50 Aqui está o pão que desce do céu; e quem comer desse pão nunca morrerá.
51 Ti maa ri kuu nanu staa yukan, chi nu na kaji ra, yukan na ti tukaa ga kendo ra kunchuku ra nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, chi nukoyo ra ti kunchuku ra jiin Yandios ja kuu saa ni. Nu na kuantaꞌu ra ja kuaꞌa ri nuu ra jaꞌa, ti kuchaku ra ja kuu saa ni. Ti staa kuaꞌa ri un, yukan kuu yɨkɨ kuñu maa ri ja chunaa ri nuu yɨvɨ ñuyɨvɨ jaꞌa naa i, nava na ketaꞌu i ti noꞌon i kunchuku i jiin Yandios ―ni kachi Jesús jiin yɨvɨ naa i.
51 Eu sou o pão vivo que desceu do céu. Se alguém comer desse pão, viverá para sempre. E o pão que eu darei para que o mundo tenha vida é a minha carne.
52 Yukan na ti ni ka kejaꞌa chaa hebreo ka kuñaꞌnu un ka ndajnuꞌun da, ti ka kaꞌan da:
52 Aí eles começaram a discutir entre si. E perguntavam: — Como é que este homem pode dar a sua própria carne para a gente comer?
53 Ti ni kachi Jesús:
53 Então Jesus disse:
54 Ko nu na kaji ra yɨkɨ kuñu ri, ti koꞌo ra nɨñɨ ri, yukan na ti, naxndoto ri roꞌo nu najaa kɨvɨ kaꞌnu ja na saꞌa ndaa Yandios kuachi yɨvɨ, ti sa kuu kɨvɨ ra ti kunchuku ra jiin Yandios ja kuu saa ni.
54 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue tem a vida eterna, e eu o ressuscitarei no último dia.
55 Chi nu na kandixia ra jniñu saꞌa ri jiin yɨkɨ kuñu ri jiin nɨñɨ ri. Ti yukan saꞌa ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.
55 Pois a minha carne é a comida verdadeira, e o meu sangue é a bebida verdadeira.
56 Nu na siuku ra taka yukan, yukan na ti kuncha ri jiin ra, ti maa ra suni kunchuku ra jiin ri, ti ɨɨn ni ga ni ka nduu yo naa yo.
56 Quem come a minha carne e bebe o meu sangue vive em mim, e eu vivo nele.
57 Maa ya ñaꞌnu, ya kuu Tata ri, chaku ya. Ti maa ya kuu ja ni taji ruꞌu jiin jniñu jaꞌa. Yukan kuu ja kancha ri jiin maa ya, ti chaku ri. Ko nu na kɨvɨkoyo ra nu kancha ri, ti kanuu ja na kandixia ra ja ruꞌu kuu nanu staa, ja saꞌa ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.
57 O Pai, que tem a vida, foi quem me enviou, e por causa dele eu tenho a vida. Assim, também, quem se alimenta de mim terá vida por minha causa.
58 Maa ri kuu ja ni kii ichi andɨvɨ, ti kuu ri nanu staa ja kaji ra naa ra, ko jiin yukan ti tukaa jnaꞌan ra nanu ni ka jnaꞌan yɨvɨ ni ka kuu jnaꞌan ra na janaꞌan. Chi tendɨꞌɨ i ni ka yaji maná, ko ni jaa kɨvɨ nu ni ndɨꞌɨ i ni ka jiꞌi. Ko roꞌo, nu na kinkoyo ra nuu kancha ri, yukan na ti kunchuku ra jiin ri ja kuu saa ni ―ni kachi ya.
58 Este é o pão que desceu do céu. Não é como o pão que os antepassados de vocês comeram e mesmo assim morreram. Quem come deste pão viverá para sempre.
59 Siaꞌan ni kaꞌan Jesús jiin yɨvɨ naa i ini veñuꞌun Israel kande ñuu Capernaum nuu ni skuaꞌa ya jiin yɨvɨ un naa i.
59 Jesus disse isso quando estava ensinando na sinagoga de Cafarnaum.
60 Ko yukan na ti kuaꞌa yɨvɨ ka skuaꞌa jiin Jesús, ni ka jinisoꞌo i jnuꞌun un ja siaꞌan ni kaꞌan ya. Ti ni kejaꞌa ka ndajnuꞌun i:
60 Muitos seguidores de Jesus ouviram isso e reclamaram: — O que ele ensina é muito difícil! Quem pode aceitar esses ensinamentos?
61 Ko maa Jesús, ni jini ni ya ja siaꞌan ka ndajnuꞌun xeꞌe i ja yɨɨ xaan jnuꞌun ni kaꞌan ya, ti ni kachi ya:
61 Não disseram nada a Jesus, mas ele sabia que eles estavam resmungando contra ele. Por isso perguntou:
62 Xi nu ka jani ini ra ja yɨɨ xaan jnuꞌun un, ti ¿nasa kachi ga ra nu na kuni ra ruꞌu, ja kuu ri maa Seꞌe Yɨvɨ Ñuyɨvɨ, ndaa ri kinoꞌon ri nuu ni kuncha ri undi nuu nusa? ¿Va nasa kachi ga ra nu siaꞌan nu?
62 E o que aconteceria se vocês vissem o
63 Ko sa ti chaku ini ra nava iyo jnuꞌun kaꞌan ri, yukan na ti sa kuni ndaa ra taka ja saꞌa Espíritu Yandios ja kancha ya jiin ra. Chi yɨkɨ kuñu ra ja ka chaku ra jiin nuu ñuyɨvɨ jaꞌa, yukan tu kuxii chi jaa ɨɨn kɨvɨ ti naa. Ko ja saꞌa maa Espíritu Yandios kuu ja na kuchaku ra ja kuu saa ni.
63 O Espírito de Deus é quem dá a vida, mas o ser humano não pode fazer isso. As palavras que eu lhes disse são espírito e vida,
64 Ko ka iyo sava ra ja tu ka kandixia jnuꞌun un ―ni kachi Jesús jiin yɨvɨ naa i.
64 mas mesmo assim alguns de vocês não creem. Jesus disse isso porque já sabia desde o começo quem eram os que não iam crer nele e sabia também quem ia traí-lo.
65 Ni kachi tuku Jesús:
65 Jesus continuou:
66 Undi kɨvɨ yukan ti kuaꞌa yɨvɨ ni ka skuaꞌa jiin Jesús, ni ka xndoo i ya. Ti tukaa ni ka siin yɨ jiin ya.
66 Por causa disso muitos seguidores de Jesus o abandonaram e não o acompanhavam mais.
67 Ni jikajnuꞌun nuu Jesús ndɨ uxi uu ga chaa ka skuaꞌa jiin ya, ti ni kachi ya:
67 Então ele perguntou aos doze discípulos:
68 Ti ni kachi Simón Pedro:
68 Simão Pedro respondeu: — Quem é que nós vamos seguir? O senhor tem as palavras que dão vida eterna!
69 Ka kandixia ndaa na maa ni, chi ka jini na ja maa ni kuu Cristo. Maa ni kuu Seꞌe maa Yandios.
69 E nós cremos e sabemos que o senhor é o Santo que Deus enviou.
70 Ti ni kachi Jesús jiin da naa da:
70 Jesus disse:
71 Siaꞌan ni kaꞌan Jesús sɨkɨ Judas, seꞌe yɨɨ Simón, chaa ñuu Cariote, chi chaa yukan kuu ja kin nukuaꞌa ya nuu chaa ka jito uꞌu ya. Yukan kuu ja kin saꞌa Judas vasu ni jikonuu jnaꞌan da jiin Jesús.
71 Ele estava falando de Judas, filho de Simão Iscariotes. Pois Judas, embora fosse um dos doze discípulos, ia trair Jesus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar João 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.