Atos 7
Nuevo Testamento en mixteco de Yosondúa (MPMNT) vs VC
1 Ti ɨɨn sutu kuñaꞌnu un ni jikajnuꞌun da Esteban, ti ni kachi da:
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Yukan ti ni kachi Esteban:
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 Ti ni kachi Yandios nuu da: “Kuxio ñuu ra, xndoo jnaꞌan ra, ti kiꞌin ra ɨɨn ñuu nuu xnaꞌan ri roꞌo”, ni kachi Yandios.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Yukan kuu ja ni xndoo Abraham ñuu Mesopotamia nuu kanchuku yɨvɨ Caldea, ti kuaꞌan da ñuu Harán. Yukan ni kuncha da. Yukan ni jiꞌi tata da. Ti ni kachi Yandios nuu da ja na ndiji da ñuu Israel nuu kanchuku yo jaꞌa vijna.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Tu ni kuni Yandios ja kuñavaꞌa da ñuꞌun maa da, ni vasu ɨɨn tɨꞌlɨ nuu kuañu da, ko ni kachi Yandios nuu da: “Kuaꞌa ndɨꞌɨ ri ñuꞌun jaꞌa nuu ra kuu ra. Nu na jaa ɨɨn kɨvɨ kuū ra, ko kendo jiin jnaꞌan ra”, ni kachi Yandios jiin Abraham, vasu ti koo ga seꞌe da.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Suni ni kachi Yandios: “Jaku ni kuiya kunchuku jnaꞌan ra ɨɨn ñuu jika, nuu kanchuku ɨnga yɨvɨ. Chayɨka yɨvɨ un da saꞌa da jniñu, kuaꞌa tau da, ti kondoꞌo da kuun ciento kuiya ja tu kinyaꞌu da ni ɨɨn xuꞌun”, ni kachi Yandios.
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 Ti suni ni kachi ya: “Ruꞌu na xndichi ri yɨvɨ kuaꞌa nundoꞌo nuu jnaꞌan ra un. Xnaka kondoꞌo da sa kekoyo da, ti nchakoyo da ñuꞌun Israel jaꞌa, ti kunchañuꞌun da ruꞌu”, ni kachi ya.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Siaꞌan ni kachi Yandios nuu Abraham undi na janaꞌan. Yukan kuu ja ni xndoo Yandios ɨɨn jnuꞌun ja na saꞌa yɨvɨ ɨɨn seña yɨkɨ kuñu da nava ni kachi Yandios. Suni siaꞌan ni saꞌa Isaac jiin seꞌe da Jacob, ti suni siaꞌan ni saꞌa Jacob jiin ndɨ uxi uu seꞌe da. Ni ka jaꞌnu chaa un, ti ni ka xnukoo da nación Israel ―ni kachi Esteban nuu yɨvɨ un.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 Siin Esteban kaꞌan da nuu chaa ka kuñaꞌnu un, ti ni kachi da:
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 Maa ya ni saꞌa ja tu ni iyo xaan da nundoꞌo. Ni chindee Yandios José, ti Faraón, chaa ni kuñaꞌnu nuu nɨ ñuu Egipto yukan, ni jini da ja iyo inijnuni José, chi chindee Yandios maa da. Yukan ni kuu ja ni jaꞌa da jniñu nuu José, ti José ni taꞌu da jniñu nɨ ñuu Egipto, ti suni ni taꞌu da jniñu nuu yɨvɨ ni ka junukuachi ini veꞌe Faraón ―ni kachi Esteban nuu yɨvɨ un.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 Siin Esteban kaꞌan da nuu chaa ka kuñaꞌnu un, ti ni kachi da:
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Ko nu ni jini Jacob ja iyo triu ñuu Egipto, ti ni taji da seꞌe da ni ka jan kuan da triu yukan. Ni ka jaꞌan da ɨɨn jinu.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 Ni ka nandeokuñɨ tuku da ɨnga jinu, sa ni stuu José nuu da naa da ja ñani da kuu da. Yukan ti ni jini Faraón chaa ka kuu jnaꞌan José.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Yukan na ti ni kachi José jiin ñani da ja na kiꞌin tata da Jacob jiin taka ga jnaꞌan da un. Ti ja tɨndɨꞌɨ da, iyo uni xiko xiaꞌun yɨvɨ.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Yukan ti kuaꞌan Jacob ñuu Egipto. Yukan ni kuncha da undi ni jiꞌi da. Ti tɨndɨꞌɨ seꞌe da ni ka jiꞌi yukan.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Yukan ti ni jaa ɨɨn kɨvɨ ja ni ka nakiꞌin jnaꞌan da un yɨkɨ da jiin yɨkɨ taka seꞌe da kuanoꞌon undi ñuu Siquem, ti ni ka chunduji da yɨkɨ un ɨɨn ñaña nuu ni jaan Abraham nuu seꞌe Hamor undi najanaꞌan. Ja ni chaꞌu da jiin xuꞌun plata na ni kuncha da ñuu Siquem.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 Ni ka kaya xaan jnaꞌan Abraham ñuu Egipto un. Kuan kuyajni kuiya ja kuaꞌa Yandios ñuꞌun nuu jnaꞌan Abraham nava ni kachi ya undi nuu.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Nu ni kɨvɨ ɨnga chaa taꞌu jniñu ñuu Egipto, tu ni jini da jniñu ni saꞌa José, chi ja ni kuu naꞌan xaan ni jiꞌi da.
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 Ni xndaꞌu chaa taꞌu jniñu un jnaꞌan yo, ti ni ka jito da nundoꞌo. Ko ni ka kaya xaan da naa da. Ti ni kachi chaa taꞌu jniñu un ja nu ni kaku ɨɨn suchi lulu, na skaña da i ti na kuū i, chi kuan kaya xaan jnaꞌan Abraham, ni kachi chaa taꞌu jniñu un.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 Kuiya jña ni kaku Moisés. Ni kuncha i uni yoo jiin tata i, ko ni jini Yandios ja kuu i ɨɨn suchi vaꞌa, ti ni jajnaꞌan ini ya maa i.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Ni jaa ɨɨn kɨvɨ ja tukaa ga ni kuu kɨsaꞌyɨ i veꞌe i, ti ni ka chajiyo tata i maa i. Ko seꞌe sɨꞌɨ maa chaa taꞌu jniñu un ni naniꞌin yɨ, ti ni na kiꞌin ña kuaꞌan jiin ña. Yukan ni skuaꞌnu ñaꞌan un nava seꞌe maa ña.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Yukan ni skuaꞌa Moisés taka ja ka jini chaa Egipto, ti ni kuñaꞌnu da. Ni kuu ndichi xini da jiin taka jniñu ni saꞌa da jiin yɨvɨ.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 Nu uu xiko kuiya da, ti ni ndoꞌo ini da ja kin ndeꞌe da nasa kanchuku jnaꞌan da ñuu Israel.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Ɨɨn kɨvɨ ni jini da ja kani ɨɨn chaa Egipto un ɨɨn jnaꞌan da, ti Moisés ni nama da jnaꞌan da un, ni kani da chaa Egipto un, ti ni jaꞌni da.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 Ni ndoꞌo ini da ja kachi jnaꞌan da un ja Yandios ni taji maa da ja na nama da, ko tu ni ka chaku ini chaa un.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 Ti ɨnga kɨvɨ ni jini da ka kanaa uu chaa Israel un, ti ɨɨn da kundee jiin ɨnga da. Ti ni ndoꞌo ini Moisés ja kaꞌan da jiin da na ndumani da, ti ni kachi da: “Kunsoꞌo naa ra, tu vaꞌa ja ka kanaa ra, chi kuu jnaꞌan ra naa ra.”
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Ti chaa ni kundee un ni chindaꞌa da Moisés, ti ni kachi da: “Ansu niꞌin kuu chaa taꞌu jniñu nuu na ja xndichi ni saña naa na. Tundo ni taꞌu jniñu nuu ni.
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Xi kuni ni kaꞌni ni saña nanu ni jaꞌni ni chaa Egipto un iku”, ni kachi da.
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Nu ni jinisoꞌo Moisés ja ni kaꞌan chaa un siaꞌan, ni yuꞌu da ti kuaꞌan da ɨnga ñuu nani Madián. Yukan ni kuncha da ɨɨn ñuu jika un. Yukan ni nandaꞌa da, ti ni iyo uu seꞌe da ―ni kachi Esteban nuu yɨvɨ un.
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 Siin Esteban kaꞌan da:
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Nu ni jini da yukan ti ni naa ini da. Kuan tuꞌva da ja kin ndeꞌe vaꞌa da. Ti ni jinisoꞌo da kaꞌan Yandios.
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 Ti ni kachi ya: “Maa ri kuu Yandios. Tendɨꞌɨ jnaꞌan ra najanaꞌan ni ka nchañuꞌun da ruꞌu. Abraham, Isaac jiin Jacob ni ka nchañuꞌun da ruꞌu”, ni kachi ya. Ti ni kejaꞌa Moisés nɨꞌɨn da ja ni yuꞌu da, ti tukaa kuni da ndeꞌe da yukan.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Ti ni kachi tuku Yandios nuu da: “Tava ndijña ra, chi kachi ri ja ñuꞌun ii kuu nuu kandichi ra jña.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Jini ri ja ni ka ndoꞌo yɨvɨ Israel ñuu Egipto, ti kundaꞌu ini ri. Ni jinisoꞌo ri ka kaꞌan i ja tukaa ga ka kundee i kuchaku i. Yukan kuu ja ni kuun ri venama ri i. Ti roꞌo, noꞌon ra ñuu Egipto”, ni kachi Yandios ―ni kachi Esteban nuu yɨvɨ un.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 Siin Esteban kaꞌan da, ti ni kachi da:
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Yukan kuu ja kuaꞌa jniñu ñaꞌnu ni saꞌa Moisés ñuu Egipto, ti chaa kuñaꞌnu un ni yuꞌu da nu ni jini da taka jniñu saꞌa Yandios. Yukan sa ni ka jini chaa Israel un nasa jniñu saꞌa Yandios. Yukan ni kuꞌiin da uu xiko kuiya.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Suni maa Moisés un ni kachi da nuu yɨvɨ Israel: “Taji Yandios ɨɨn jnaꞌan ra ti kaꞌan da jnuꞌun ya nanu ni taji ya maa ri. Ti chunsoꞌo ra jnuꞌun kaꞌan chaa un naa ra”, ni kachi Moisés.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Na kuaꞌan Moisés jiin yɨvɨ Israel nuu ñuꞌun teꞌe un. Ni jaꞌan da yuku Sinaí, ti yukan ni kaꞌan da jiin ɨɨn tajnu Yandios. Ti yukan kuu nuu ni niꞌin da jnuꞌun Yandios ja na kuandatu yɨvɨ Israel, ti ni xndoo da jiin yo undi vijna ―kachi Esteban.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 Siin Esteban kaꞌan, ti ni kachi da: ―Ko jnaꞌan yo na janaꞌan, tu ni ka jandatu da nuu Moisés, chi ka kuni da ndeokuñɨ da ñuu Egipto.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Yukan kuu ja nɨ kande Moisés yuku Sinaí un, ni ka kejaꞌa chaa Israel un ka kaꞌan da jiin Aarón, ñani da: “Natejnaꞌan ɨɨn santu na koxnuu nuu yo nandi kiꞌin yo, chi ni yoxnuu Moisés nuu yo na ni ka kee yo ñuu Egipto, ko tu jini yo ndo ni jnaꞌan da vijna”, ni ka kachi da.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Ti ni ka saꞌa da ja natejnaꞌan da ɨɨn xndɨkɨ lulu. Yukan ni ka nachiñuꞌun da, ti ni ka jaꞌni da kuɨtɨ da ni ka soko da nuu un. Ni ka kusɨɨ ini da jiin ja ni ka saꞌa da un.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Yukan kuu ja ni xndoo Yandios maa da, ni ka siin da nava ichi kuankoyo da, ja suni ni ka nchañuꞌun da ndikandii, yoo jiin chuxini. Chi siaꞌan kaꞌan nuu tutu ni ka saꞌa chaa ni ka kaꞌan jnuꞌun Yandios na janaꞌan, chi nuu tutu un kachi siaꞌan:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Taka nuu ni ka jikonuu ra ni ka ndiso ra veꞌe ñɨ lulu nuu ni kunde santu nani Moloc. Ti suni ni ka ndiso ra ɨnga santu ni nani Renfán ja ni ka natejnaꞌan ra nanu ɨɨn chuxini. Ni ka nchañuꞌun ra santu un ja kuu santu ni ka saꞌa maa ra naa ra. Yukan kuu ja tukaa jito ri roꞌo naa ra. Ti taji ri roꞌo kinkoyo ra undi ɨnga ñuu Babilonia”, ni kachi Yandios ―kachi Esteban.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Siin Esteban kaꞌan, ti ni kachi da:
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 Yukan ti nu ni jaa ɨɨn kɨvɨ ni taꞌu Josué jniñu nuu jnaꞌan yo najanaꞌan, ni ka kaniꞌin da veꞌe un kuaꞌan da jiin undi nuu ñuu Canaán. Ti ni ka keniꞌin da yɨvɨ ñuu un kuaꞌan, chi ni chindee Yandios maa da naa da. Siaꞌan ni ka ñavaꞌa da veꞌe ñɨ un undi kɨvɨ ni kɨvɨ David ni taꞌu da jniñu.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Ni kuu ini Yandios David. Yukan kuu ja ni jikan David ɨɨn taꞌu nuu Yandios, chi ni ndoꞌo ini da ja saꞌa da ɨɨn veꞌe vaꞌa ja kuu Yandios, ya ni nchañuꞌun tata da najanaꞌan Jacob, ko tu ni kachi Yandios.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Ti Salomón, seꞌe yɨɨ David kuu ja ni saꞌa veꞌe Yandios.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 Vasu tu kancha Yandios chaku ini veꞌe ka saꞌa yɨvɨ, nava ni kachi chaa ni kaꞌan jnuꞌun Yandios undi janaꞌan:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Taꞌu ri jniñu andɨvɨ ti suni nuu ñuyɨvɨ,
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Chi maa ri ni saꞌa tendɨꞌɨ ja iyo jaꞌa.
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Siin Esteban kaꞌan, ti ni kachi da:
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 na ni ka jaꞌa da tau chaa ni ka kaꞌan jnuꞌun Yandios. Ti ni ka kachi profeta un ja chaa ni ka kaꞌan jnuꞌun Yandios. Ti ni ka kachi profeta un ja chaa ɨɨn chaa vaꞌa, ko ni ka jaꞌni yɨvɨ chaa un naa da. Ni chaa Jesús, ko roꞌo ni ka jnɨɨ ra ya, ti ni ka jaꞌni ra ya.
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 Undi najanaꞌan ni kaꞌan ɨɨn tajnu Yandios jnuꞌun ya nuu jnaꞌan yo ja na kuandatu da, ti ja ka jini ra, ko tu ka jandatu ra jnuꞌun ni kaꞌan tajnu un ―ni kachi Esteban nuu da naa da.
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Nu ni ka jinisoꞌo da jnuꞌun ni kaꞌan Esteban, ni ka kejaꞌa ka kuꞌyu yuꞌu da, chi ni ka kuɨtɨ xaan ini da naa da.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Jiin inijnuni Espíritu Santo ni ndakoto Esteban ichi andɨvɨ, ti ni jini da nukoo Yandios taꞌu ya jniñu, ti kandichi Jesús nuu ndaꞌa kuaꞌa ya.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Yukan ti ni kachi Esteban:
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Tendɨꞌɨ chaa un ni ka saꞌa soꞌo da, ti ni ka kana jiin koꞌo da, chi ni ka kuɨtɨ xaan ini da. Ni ka kututu yachi da nuu kandichi Esteban.
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 Ni ka keniꞌin da Esteban undi yuꞌu ñuu ja na kuaꞌa da yuu sɨkɨ da. Tendɨꞌɨ yɨvɨ un ni ka tava manga ka ñuꞌun, ti ni ka xndoo jiin ɨɨn chaa nani Saulo.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Ni ka kejaꞌa ka jaꞌa da yuu sɨkɨ Esteban, ti Esteban ni jikantaꞌu da nuu Jesús ti ni kachi da:
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Yukan ti ni jakunjitɨ da, ni kanajiin koꞌo da, ti ni kachi da:
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.