Atos 19
Nuevo Testamento en mixteco de Yosondúa (MPMNT) vs NVT
1 Apolos ni kendo da ñuu Corinto, ti Pablo kuaꞌan da yuku ñuhún ñuu Asia un, ti ni jaa da ñuu Efeso. Ni jaa da nuu iin tɨjnɨ yɨvɨ ka kandixia jnuꞌun ni kaꞌan Juan ja ni skuanducha.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Ti ni jikajnuꞌun da nuu da, ti ni kachi da:
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Ti ni jikajnuꞌun tuku Pablo nuu da naa da, ti ni kachi da:
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Ti ni kachi Pablo nuu da:
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Nu ni ka jinisoꞌo da jnuꞌun ni kaꞌan Pablo, ti ni ka janducha da, chi ni ka kandixia da ja Jesús kuu Cristo.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Yukan na ti Pablo ni chuxndee da ndaꞌa da sɨkɨ da naa da, ti ni ka niꞌin da Espíritu Santo, ti ni ka kejaꞌa da ka kaꞌan da ɨnga yuꞌu yɨvɨ, ti suni ka kaꞌan da jnuꞌun Yandios.
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 Ti ka iyo yajni uxi uu jnaꞌan da.
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Nu uni yoo ni kunde Pablo un, ni jaꞌan da veñuꞌun nuu ka nchañuꞌun yɨvɨ Israel un. Tu ni yuꞌu da ja kaꞌan da jiin yɨvɨ un, ti ni xnaꞌan da nuu da naa da, ti kuaꞌa jnuꞌun ni kaꞌan da nasa taꞌu Yandios jniñu.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Yukan ni kaꞌiin tɨjnɨ yɨvɨ Israel ja niꞌin xaan ini da. Tu ni ka kandixia da jnuꞌun ni kaꞌan Pablo. Ti ni ka kachi da jiin jnaꞌan da un ja tu iyo vaꞌa jnuꞌun Jesús. Yukan ti Pablo ni kuxio da nuu veꞌnuꞌun da, ti ni kuu sɨɨn da kuaꞌan da jiin chaa ni ka kandixia jiin da un. Ti ni nayaꞌa da ɨɨn skuela chaa nani Tiranno. Yukan ti taka kɨvɨ ni xnaꞌan Pablo jiin taka yɨvɨ ka jakoyo skuela un.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Ni skuaꞌa da uu kuiya yukan. Ti tendɨꞌɨ yɨvɨ kanchuku ndañuu Asia un ni ka jinisoꞌo i jnuꞌun Jesús. Ni ka jinisoꞌo yɨvɨ Israel, ti suni ni ka jinisoꞌo yɨvɨ ɨnga nación.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Ni saꞌa Pablo kuaꞌa jniñu ñaꞌnu yukan, chi ni chindee Yandios maa da, ti ni ka jini yɨvɨ un nava saꞌa jniñu Yandios.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Ti yɨvɨ un ni ka yɨndaꞌa i savaꞌni ga pañitu xi savaꞌni ga saꞌma, ja ni kueꞌe Pablo, ti ni ka yɨndaꞌa i nuu yɨvɨ ka kuꞌu, ti yɨvɨ un ni ka nduvaꞌa i. Suni ni ka yɨndaꞌa i nuu yɨvɨ ka jnaꞌan tachi xaan, ti tachi xaan un ni kee kuaꞌan, ti ni ka nduvaꞌa yɨvɨ un.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Yukan ka jikonuu tɨjnɨ chaa Israel ja suni ka kenchaa da tachi xaan nuu yɨvɨ, chi ka kuu da chaa tasɨ. Ka kuni kenchaa da tachi xaan un nuu yɨvɨ jiin sɨvɨ Jesús, ti ni ka kachi da jiin tachi xaan un:
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Siaꞌan ni ka saꞌa ndɨ uxia seꞌe Esceva, ɨɨn chaa kuu sutu kuñaꞌnu.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Ni ka kachi da jniñu taꞌu Jesús nuu tachi xaan un, ti tachi xaan un ni ka kachi:
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Yukan ti chaa ka jnaꞌan tachi xaan un, ni kanda da sɨkɨ chaa kuachi un ni jnɨɨ da i, ti ni jaꞌa da tau i ja undi ni ka tuji i. Ni tevichi lɨɨ da suchi un naa i. Siaꞌan ni ka kee i veꞌe un, ni ka jinu i.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Yukan ti tendɨꞌɨ yɨvɨ ñuu Efeso ni ka jinisoꞌo nava ni ka jnaꞌan suchi un. Ni ka jinisoꞌo yɨvɨ Israel, ti suni ni ka jinisoꞌo yɨvɨ ɨnga nación. Yukan kuu ja tendɨꞌɨ yɨvɨ un ni ka kejaꞌa ka yuꞌu da, ti ni ka kejaꞌa ka kaꞌan da ja ñaꞌnu kuu jniñu ni saꞌa Jesús.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Kuaꞌa yɨvɨ ni ka kandixia Jesús, ti vekoyo i ka kaꞌan i ja tu iyo vaꞌa jniñu ni ka saꞌa i niku.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Ni ka kachi kaji i nasa ni ka xndaꞌu i yɨvɨ. Chaa tasɨ un ni ka yɨndaꞌa da tutu tasɨ, ti tendɨꞌɨ yɨvɨ un ni ka jini ja ni ka jaꞌma da un. Ti ni ka tava da nasa nchaa tutu un, ti ni ka jini da ja nchaa uu xiko uxi mil xuꞌun plata.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Siaꞌan ni jichanuu jnuꞌun Yandios, ti ni ka kandixia kuaꞌa yɨvɨ un, ti Yandios ni jaꞌa ya jnundee ini nuu yɨvɨ un.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Yukan ni ndoꞌo ini Pablo ja nandeokuñɨ da ndañuu Macedonia. Yaꞌa da ndañuu Macedonia. Yaꞌa da ndañuu Acaya, ti noꞌon da undi Jerusalén, ko ni kachi da:
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Yukan ti ni taji Pablo Timoteo jiin Erasto undi Macedonia, chi ni ka chindee da jiin da, ti ni kendo Pablo jaku ga kɨvɨ ñuu Asia.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Ti kɨvɨ un ni ka ndondaa yɨvɨ ñuu Efeso, ja kuaꞌa yɨvɨ ni ka kandixia Jesús.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Ni iyo ɨɨn chaa ni nani Demetrio. Ni saꞌa da jniñu jiin plata, ti ni ka natejnaꞌan da mani santu kuachi. Nanu santu ni nani Diana. Ti chaa ka saꞌa jniñu jiin da un, ni ka niꞌin kuaꞌa da xuꞌun, chi ni kuu yaꞌu xaan.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Ti Demetrio un ni nastutu da taka chaa un jiin uu ga chaa ka saꞌa jniñu sɨkɨ jniñu un, ti ni kachi da:
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Ko jini yo ja kaꞌan Pablo ja santu kuachi ka saꞌa yo, ansu maa Yandios kuu. Ti siaꞌan ni skandixia da kuaꞌa yɨvɨ, ti tukaa ka jaan i santu ka saꞌa yo. Ti ansu nɨnɨ ñuu Efeso jaꞌa, chi nɨ ñuu Asia. Siaꞌan ka jini yo nava saꞌa da.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Chi nu tukaa kuaan yɨvɨ santu ka saꞌa yo, ti tu iyo vaꞌa nu siaꞌan, ko viꞌi ga kuu nu na xndoo da ja tukaa kunchañuꞌun da santu Diana, chi maa ña kuu ɨɨn santu ja kuu ñaꞌnu ga. Vijna nɨ ñuyɨvɨ ka nchañuꞌun i santu un. Sandau xi jaa ɨɨn kɨvɨ ti tukaa kunchañuꞌun i Diana ―ni kachi Demetrio.
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Nu ni ka jinisoꞌo da jnuꞌun ni kaꞌan Demetrio, ni ka kuɨtɨ xaan ini da, ti ni ka kanajiin da:
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Yukan ti ni ka ndondaa yɨvɨ nɨ tuꞌu ñuu yukan, ni ka jnɨ yɨvɨ un Gayo jiin Aristarco, uu chaa ñuu Macedonia, chi ka yaku da jiin Pablo. Ti taka yɨvɨ ñuu un ni ka ndututu ɨɨn nuu iyo junta nɨ tuꞌu ñuu.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Kuni kiꞌin Pablo nuu ka kanajiin yɨvɨ un, ti ni ka kaꞌan da jiin da, ko chaa ka kandixia jiin da tu ni ka jaꞌa da jnuꞌun.
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Ti yukan kaꞌiin tɨjnɨ chaa ñuu Asia, ja ka kuu mani da jiin Pablo. Suni ni ka kasjnuꞌun da nuu Pablo ja tu kiꞌin da un.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Ti nuu junta un ni ka kejaꞌa ka kanajiin yɨvɨ. Tɨjnɨ ni ka kaꞌan ɨɨn jnuꞌun, ti uu ga ni ka kaꞌan ɨnga jnuꞌun, chi ni ka kuvaa da ka kanajiin da. Kuaꞌa da tu ka jini ndoo ni ka ndututu da.
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Ti chaa Israel un ni ka chindaꞌa da ɨɨn chaa nani Alejandro, ja na kaꞌan da nuu tendɨꞌɨ yɨvɨ, ni ka jani sava yɨvɨ un jnuꞌun nuu da ndoo ni ka ndututu da, chi tu jini kuɨtɨ da. Yukan ti Alejandro ni saꞌa da seña jiin ndaꞌa da ja na kasɨyuꞌu yɨvɨ un, chi kuni kachi da ja ansu chaa Israel ni ka ndondaa sɨkɨ ñuu un.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Ko nu ni ka jini yɨvɨ un ja kuu da ɨɨn chaa Israel, ti ni ka kanajiin yɨvɨ un yajni uu hora, ti ni ka kachi da:
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Yukan ti ɨɨn chaa kuu secretario ñuu un, nu ni kundee da ni ka jasɨyuꞌu yɨvɨ un, ti ni kejaꞌa kaꞌan da nuu i:
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Ti tu ni ɨɨn yo kachi ja ansu jandaa kuu. Kasɨ yuꞌu ni naa ni. Ti tukaa ndoo kaꞌan ni naa ni, chi tu ni ka jani vaꞌa ini ni.
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Ti ka yɨndaꞌa ni Gayo jiin Aristarco. Tu ni ka sakuiꞌna da ini veꞌe Diana, ni tu ka kaꞌan da sɨkɨ Diana.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Ti nuu Demetrio jiin uu ga chaa ka saꞌa jniñu jiin da un, ka ñuꞌun kuachi da jiin yɨvɨ, ti na kin kankuachi da nuu juez jiin nuu juzgado, na kankuachi da nuu justicia nava na niꞌin da ichi da.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Nu ɨnga jniñu ka jikan ni naa ni, kuu kakan ni nuu ɨɨn junta nava kaꞌan nuu ley.
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 Siaꞌan saꞌa ni naa ni, chi kuu kankuachi i sɨkɨ ni, ti kachi i ja ni ka ndondaa ni naa ni sɨkɨ justicia ja ni ka ndututu ni jaꞌa. Ti nu na kuni justicia ja ni ka ndututu ni naa ni vijna, ti kajnuꞌun da niꞌin naa ni, ti tundo kachi ni nuu da ―ni kachi secretario un.
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 Nu ni ndɨꞌɨ ni kaꞌan da siaꞌan, ti ni nataji da taka yɨvɨ un kuanoꞌon i veꞌe i.
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.