Atos 19
Mamamili Wangka (MPJ) vs NVT
1 Yapulujpa tawun Kurinyjingka nyinapayi. Palunyangka Puulpa yapuwana yanu, tawun Yipajajja jarrpangu. Puulju-jananya nyangu kujupakaja, Jiijajmili walyjakaja ka kujungkarringu-jananya.
1 Enquanto Apolo estava em Corinto, Paulo viajou pelas regiões do interior até chegar a Éfeso, no litoral, onde encontrou alguns discípulos.
2 Japirnu-jananya, “Julyjunyurra Jiijajmili walyjarringu, kaji jarrpangu-nyurranya, Mamamili Kuurti?” Wajarnuluya, “Paki. Mamamili Kuurtikulajura ngurrpa, mirtalaju kulirnu.”
2 Ele lhes perguntou: “Vocês receberam o Espírito Santo quando creram?”. “Não”, responderam eles. “Nem sequer ouvimos que existe o Espírito Santo.”
3 Puulju-jananya japirnu, “Kajinyurra kalyungka jarrpangu?, Jiijajmili walyjarringu?” Wajarnuluya, “Jaanju-jananya kalyungka jarrpajunkupayi, palunyayuku-lanyajuya kalyungka jarrpajunkupayi.”
3 “Então que batismo vocês receberam?”, perguntou ele. “O batismo de João”, responderam.
4 Puulju-jananya wajarnu jilanya, “Jaanju wajarnu, ‘Walykuya jurraka junga nyina! Palunyangka kalyungkarna-nyurranya jarrpajunku.’ Yarrarnu-janampa wajarnu, Jaanju Yijurilmili marlajanukajaku jilanya, ‘Kujuparni marlakarti ngayungka yanku. Palunyanyurra nyakura ka kulilku yilta Mamamili.’” Palujanu Puulju-janampa wajarnu, palunya Jiijajpa julyjurni yanu.
4 Paulo disse: “João batizava com o batismo de arrependimento, dizendo ao povo que cresse naquele que viria depois, isto é, em Jesus”.
5 Wangkaya jilanya kulirnuka wajarnuluya, “Jiijajpa-lampa yilta maaja nyininpa, jilanyalaju kulirninpa. Palunyangka-lanyaju kalyungka jarrpajula!” Palunyangkaya kalyungka jarrpangu.
5 Assim que ouviram isso, foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 — ausente —
6 Paulo lhes impôs as mãos e o Espírito Santo veio sobre eles, e falaram em línguas e profetizaram.
7 — ausente —
7 Eram ao todo uns doze homens.
8 Puulpa Juwuku jaajingka yanu jarrpangu. Wululu-jananya murlpirrju nintilpayi, yupalja wirlarrangka. Jilanya-jananya wajalpayi kaya ngaparrju japilpayi. Nintilpayi-jananya, Mamalu-janampa ngampurrju kanyilkuraku, palumili walyjakaja.
8 Em seguida, Paulo foi à sinagoga e ali pregou corajosamente durante três meses, argumentando de modo convincente sobre o reino de Deus.
9 Karlkinjuya mirta kulirnu wangka Jiijajmili, parlanyarripayiya. Puulpaya nganarnpungu Jiijajmili wangkawinti, palujanu Puulju-jananya Jiijajmili walyjakaja katingu maya kujupakarti. Maya jiingka-jananya martulu yini Tayiranajalu julyju nintilpayi, palumili walyjakaja. Palungkaya mayangka Jiijajmili walyjakaja kujungkarripayi, karrpuparaku karrpu. Jiingkaya wangkama Jiijajkurnu wangka. Puulju-jananya wululu jiingka nintilpayi.
9 Mas alguns deles se mostraram endurecidos, rejeitaram a mensagem e falaram publicamente contra o Caminho. Paulo, então, deixou a sinagoga e levou consigo os discípulos, passando a realizar discussões diárias na escola de Tirano.
10 Jiingkaya kujungkarringu nyinangu rawa, yiiya kujarrangka. Kayilapaya martukaja jiimartaji wangkaya kulilpayi Jiijajmili, kaya walyjarrima. Parna Yayijamartajiluya Juwukajalukamu Juwuparnilulurrju kulinma Jiijajmili wangka.
10 Isso continuou durante os dois anos seguintes, e gente de toda a província da Ásia, tanto judeus como gregos, ouviu a palavra do Senhor.
11 Palunyajanu Puulju kujupa kujupa yalyjirrju ngapilpayi, Mamamili maparnju.
11 Deus concedeu a Paulo o poder de realizar milagres extraordinários.
12 Palunyangka Puulmili yangkijikamu wara mankupayiya, kaya kangkura pampulpayi ngarntakaja, martukaja, kaya kunyjunyurripayi. Malpuwintikajaya kunyjunyurrima, yangkijiwintilu-jananyaya jampa pampulpayi.
12 Quando lenços ou aventais usados por ele eram colocados sobre enfermos, estes eram curados de suas doenças e deles saíam espíritos malignos.
13 Karlkinpaya Juwukaja parra yankupayi, malpuwintikaja payira kurtingkura, maparnwintilu. Jilanyaya malpu payira kurtingkukijalu wajalpayi, “Ngayulurnanta payirni maparn Jiijajmililu. Pakala yarralura! Jilanya Puulju-jananya wajarni, kayila ngayulurnanta wajarni.”
13 Alguns judeus viajavam pelas cidades expulsando espíritos malignos. Tentavam usar o nome do Senhor Jesus, dizendo: “Ordeno que saia em nome de Jesus, a quem Paulo anuncia!”.
14 Yatilypa maju Kiipalu japan wulikaja kaja kanyilpayi. Palu kajaparakuluya yankura malpukaja payira kurtingkupayi. Jilanyaya malpuwinti kujungkaluya wajarnu, “Ngayunjulajunta payirni maparn Jiijajmililu. Pakala yarralura!”
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de Ceva, um dos principais sacerdotes.
15 Malpulu-janampa wajarnu, “Ngananyurra wajarni? Nintirna-pulampa Jiijajkukamu Puulku. Ngananyurra nyunturtinpa?”
15 Certa ocasião, o espírito maligno respondeu: “Eu conheço Jesus e conheço Paulo, mas quem são vocês?”.
16 Martu palu malpuwintilu-jananya pakarnu kurtakaja pungku. Kulujkajalurrju-janampa warlangu kaya nikitpala pinirringu, mijikurlu.
16 O homem possuído pelo espírito maligno saltou em cima deles e os atacou com tanta violência que fugiram da casa, despidos e feridos.
17 Jilanya-jananya malpulu pungunyjangkaya kulirnu Yipajajmartaji ngurlurringu, Juwukajakamu Juwuparnikaja, kaya Jiijajpa kuju marninypungu.
17 A notícia do ocorrido se espalhou rapidamente por toda a cidade de Éfeso, tanto entre judeus como entre gregos, e sobre eles veio um temor reverente, e o nome do Senhor Jesus era engrandecido.
18 Karlkinjuya Jiijajmili walyjakajalu nyuwanju kulirnuya kaya jakurljunu Jiijajmili walyjakajangka, jumajiya walyku nyinapayi, kaya jungarringu.
18 Muitos dos que creram confessaram suas obras pecaminosas.
19 Karlkin kujupaluya mirlimirlikaja manu kaya kujungkanu kampangu warungka. Mirlimirli palunyaya kanyilpayi walyku, malpumili, martu kujupaya pungkupayi. Kaya tilirnu warungka, yarnngaluya kurulu nyangu. Mirlimirli palunyaya julyju payamunu mani majuwintilu, pipiti jawujun talawintilu.
19 Vários deles, que haviam praticado feitiçaria, trouxeram seus livros de encantamentos e os queimaram publicamente. O valor dos livros totalizou cinquenta mil moedas de prata.
20 Palunyangkaya martumapukuyarraluya kulirnu kaya Jiijajmili walyjarringu.
20 Assim, a mensagem a respeito do Senhor se espalhou amplamente e teve efeito poderoso.
21 Palunyangka Puulju kulirnu tawun Jarujalumkarti yankukija, parna Majatuniyawana ka parna Yakayawanalurrju. Palunyalu-jananya jilanya wajarnu, “Jarujalumkuturna yanku, karna tawun Ruumkarti yanku.”
21 Depois disso, Paulo se sentiu impelido pelo Espírito a passar pela Macedônia e a Acaia antes de ir a Jerusalém. “E, de lá, devo prosseguir para Roma!”, disse ele.
22 Puulju-pulanya kurtingu walyja kujarra, Timitikamu Yirajajpa parna Majatuniyakarti, Jiijajmili wangka-jananya nintijulkura. Puulpa parna Yayijangka wulu nyinama, tawun Yipajajja.
22 Então, enviou adiante dele à Macedônia dois assistentes, Timóteo e Erasto, e permaneceu um pouco mais na província da Ásia.
23 Palunyangkaya yarnnga kujupa wirrilyirringu Puulku, jumaji Jiijajmili wangka nintijulpayi.
23 Por essa época, houve enorme tumulto em Éfeso por causa do Caminho.
24 Tawunja jiingka Yipajajja ngarapayi wanti Tayanaku jaaji. Ngururrpa jaajingka ngarapayi Tayana, Mamayuruya yankula marninypungkupayi, kuulujanuya ngapirnu. Palunyangka yirna kujulu yini Timitirijju ngapilpayi jaaji julikaja. Jaaji julikaja jiinya Tayanaku jaajiyuru ngapilpayi, jilpajanu. Martukajaluya jaaji julikaja palunya payamulaya kaya kati ngurra walyjangka marninypuwa. Yarnngaluya mankupayi mani maju, Timitirijmapulu, palumili warrkamupurlukakajalu.
24 Começou com Demétrio, ourives que fabricava modelos de prata do templo da deusa grega Ártemis e que empregava muitos artífices.
25 Karlki kujupaluya jilpangka warrkamurripayi, Timitirijju-janampa mirrangu kujungkanu, palumili warrkamupurlukalurrju. Wajarnu-jananya jilanya, “Yarnngaluya kulila! Ngayunpala jilpangka warrkamurrinpa. Jilpa palunyala jalamuninpa kala maju mani maninpa, jiikunyurra ninti nyininpa.
25 Ele os reuniu a outros que trabalhavam em ofícios semelhantes e disse: “Senhores, vocês sabem que nossa prosperidade vem deste empreendimento.
26 Martu yarnngangka-jananya Puulju wajarnu marrkurnu, ‘Wiyanyurra marninypuwa!, purli kuulujanukamu jilpajanu, Mamayuru.’ Yilta Puulju-janampa wajarnu, palunyangkaya martukajalu mirta payamulkuranpa, mani-lampa pakirriku. Martukajalu yarnngaluya kulirnuya Puulpa kaya mirta payamunkupayi, ngaamartajilu ka parna Yayijamartajilu.
26 Mas, como vocês viram e ouviram, esse sujeito, Paulo, convenceu muita gente de que deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. Fez isso não apenas aqui em Éfeso, mas em toda a província.
27 Martukajaluya mirta-lampaya payamunku jilpakaja ka yaalurrikula?, warrkamupa-lampa pakirriku. Yarnngaluya martukajalu Yayijamartajilu marninypunginpa Tayana ngarnkajanu, ka parna kujupalulurrjuya. Yaalurrikula? Tayana ngaa minyjilyarriku, palumili mayalurrju.”
27 Claro que não me refiro apenas à perda do respeito público por nossa atividade. Também me preocupa que o templo da grande deusa Ártemis perca sua influência e que esta deusa magnífica, adorada em toda a província da Ásia e ao redor do mundo, seja destituída de seu grande prestígio!”.
28 Wangka jiinyaya kulirnu, kaya wirrilyirringu, ngarnkangka mirrapayi jilanya, “Tayana-lampajuku murlpirrpa, maparn maju yilta, Yipajajmartajiku.”
28 Ao ouvir isso, ficaram furiosos e começaram a gritar: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
29 Palujanu yanuya-jananya karlkinpa jaarramunu, wirrilyiwintilu, kaya yarnnga karlkinpa wirrilyirringu Yipajajmartaji. Puulku walyja kujarra-pulanyaya yanu winirnu Kiyajkamu Yarajakajpa, palunya kujarrapula parna Majatuniyamartaji. Yankupayilupula kujungka Puulja. Winirnu-pulanyaya katingu parlkarrakarti, murrarniya kujungkarrima, palungka.
29 Em pouco tempo, a cidade toda estava uma confusão. O povo correu para o anfiteatro, arrastando os macedônios Gaio e Aristarco, companheiros de viagem de Paulo.
30 Puulju kulirnu yankura ka-jananya wangkara marrkulkura. Palunyangkaya Jiijajmili walyjakajalu marrkurnu, ka wajarnuya, “Mirta-jananya marrkula!, jurra!”
30 Ele também quis entrar, mas os discípulos não permitiram.
31 Maaja karlkin kujupaluraya kurtingu mirlimirli, Puulmili walyjalu. Wajarnuraya mirta parlkarra palungka yutirrira, pungkujakungkamarraya.
31 Alguns amigos de Paulo, oficiais da província, também lhe enviaram um recado no qual suplicaram que não arriscasse a vida entrando no anfiteatro.
32 Parlkarrangka palungkaya kujungkarringu kaya mirrara-ngkuya warrkilpayi jurtalu. Karlkin kujupaluya purtu kulilpayi, “Nyaakuya mirraninpa?”
32 Lá dentro, em polvorosa, o povo todo gritava, e cada um dizia uma coisa. Na verdade, a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Juwukajaluraya wajarnu maaja Yalikijantaku yankura purantakutu. Palujanu karlkin kujupaluya kulirnu, “Mayiti jiilu-jananya maaja Yalikijantalu jaarramunu.” Palunyangka Yalikijantalu-jananya maralu marrkurnu, martukaja yakarrirakuya. Purtu-jananya marrkurnu.
33 Entre a multidão, os judeus empurraram Alexandre para a frente e ordenaram que explicasse a situação. Ele fez sinal pedindo silêncio e tentou falar.
34 Kaya yintarnu, “Jiinga maaja Yalikijanta Juwu ngarani.” Kaya wulungulyu wiltu mirrapayi, “Tayana-lampa kuju maparn majuminyirri, Yipajajmartajiku.” Jilanyaya mirrangu rawa puri yapurrakartijanu puri kakarrakartirringu, “Tayana-lampajuku murlpirrpa, maparn maju yilta, Yipajajmartajiku.”
34 No entanto, quando a multidão percebeu que ele era judeu, começou a gritar novamente e continuou por cerca de duas horas: “Grande é Ártemis dos efésios!”.
35 Palunyajanu-jananya tawunku maajalu-jananya yakamanu. Kaya yakarringu wajarnu-jananya, “Yipajajmartajiluya kulila! Martukaja wirrirlijanulurrjukamu ngaamartajilu nintirayan Tayanaku, maparn majuminyirri nyininpa, ngaangkala Tayanaku jaajpa ngampurrju kanyirni. Purli palunya punkarnu-lanya ngarnkajanu, palunyala ngampurrju kanyirni. Jilanyaya martu yarnngalu kulirni, nintilu.
35 Por fim, o escrivão da cidade conseguiu acalmar a multidão e disse: “Cidadãos de Éfeso, todos sabem que Éfeso é a guardiã do templo da grande Ártemis, cuja imagem caiu do céu para nós.
36 Karlkilu-langkuya purtu warrkilku, ngayunjula mirta paki kanyirni. Palunyangkanyurra wiya martukaja pungkuraku, jurraya!
36 Portanto, sendo este um fato inegável, acalmem-se e não façam nada precipitadamente.
37 Palunyangkapula ngaa kujarralu mirta Tayana nganarnpungu, paki. Ngaa kujarralupula mirta Tayanaku wartakaja ngulyulu kangu, ngurrpapula.
37 Vocês trouxeram estes homens aqui, mas eles não roubaram nada do templo nem disseram coisa alguma contra nossa deusa.
38 Palunyangka Timitirijmapuya yankura kuutja wangkaraku, mirta ngaangka. Kuutjaya yarra wangkama!, kuutpurlukangkaluya, kuwarringa yupunpa.
38 “Se Demétrio e seus artífices têm alguma queixa contra eles, os tribunais estão abertos e há oficiais disponíveis para ouvir o caso. Que façam acusações formais.
39 Mayitpinyurra wangka kujupa kulirninpa, wangkakija. Majalaya ngulaku miitingku yiltakumarta!
39 E, se há outras queixas que desejam apresentar, elas podem ser resolvidas em assembleia, conforme a lei.
40 — ausente —
40 Corremos o perigo de ser acusados de provocar desordem, pois não há motivo para este tumulto. E, se exigirem de nós uma explicação, não teremos o que dizer”.
41 — ausente —
41 Então os despediu, e a multidão se dispersou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.