Marcos 12
Ja Mark Animirrawung ta Nungmalal ta Ngaralk (MPH) vs NVT
1 Malany warrwakapa la Jesus annyunmangung pu la iminy pu, “Ja arrarrkpi animiyarmany apaniyurka walij tuka wungurlyak kunak. Malany yanat manilanganiny mingkaga tuka walij atiyurjiny la muj atjakan yurrng ta palapala tuka arrarrkpi awanarnti mampayatayan mata warlk. Malany yanatapa aninguliny manjat kirrk. Kayirrk la yanatapa ja arrarrkpi nakapa awunimany pata wera muj pata arrarrkpi pata wemin apayatayantung ta walij. Malany nukapa ja arrarrkpi la wenat angpungulinnguliny kirrk pa apululkanyang nuyu ta walij tuka awuyamangung tuka yanat nuyu ta kunak. Warrwak la yanatapa ja nuyu kunak yuran tuka nungmatpa kunak.
1 Então Jesus começou a lhes ensinar por meio de parábolas: “Um homem plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao seu redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
2 Malany warrwakapa ta apururrk walij apalkpany la ja arrarrkpi ja nuyu kunak inilangakan ja iyamangung nuyu pa apanima ta walij tuka yanat nuyu atiyurjiny.
2 No tempo da colheita da uva, enviou um de seus servos para receber sua parte da produção.
3 Malany pata arrarrkpi pata awulangaling wakapa tuka mingkaga iwumany nuka ja arrarrkpi la iwuwuning la iwakan yalayala marrik kunuka muj atimurnanganya warak nuyu ja nuyu kunak.
3 Os lavradores agarraram o servo, o espancaram e o mandaram de volta de mãos vazias.
4 Malany ja nuyu kunak inilangakan parak jara ja arrarrkpi tuka atjurjinang walij. Malany wenatapa pata arrarrkpi nakapa iwuwung wilkpujpilkpuj akutju la iwungalkpung tuka wanji.
4 Então o dono da terra enviou outro servo, mas eles o insultaram e bateram na cabeça dele.
5 Kayirrk la ja nuyu kunak inilangakan jara ja arrarrkpi tuka atjurjinang ta walij la wenatapa pata arrarrkpi iwuwung iwularr. Malany nungpakapa angminang akut ta awunilangakangung pata awuyamangung nuyu pa apumanyi nuyu ta walij la makiny, arrarrkpi pata wakapa awulangaling tuka mingkaga nakapa awuntuwuning yara pata awuntuwuning wiwularr la yara pata awuntuwuning kayirrk la awunpulangakangung.
5 O próximo servo que ele mandou foi morto. Outros servos que ele enviou foram espancados ou mortos,
6 Malany ja nuyu kunak wakapa tuka atjurjinang ta walij awk innyatpang yarakapju ja arrarrkpi ta iwanilangaka pa apanima nuyu ta walij. Malany ja nuyu kunak iminy ta nuyu wiyu, ‘Kija nganunmen arakap akutju ngiwalangaka ja ngapi wiyu ngimalkpany. Malany ngapi ngimiyarma mira malany wenatapa pata arrarrkpi pata kawulangali tuka katjurjin ta walij awk nakapa awamartukpun nuyu.’
6 até que só restou um: seu filho muito amado. Por fim, o dono o enviou, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
7 Malany pata arrarrkpi wakapa awulangaling tuka atjurjinang walij awk iwayawng ja nuyu kunak inimalkpany la aminy pu la wemin, ‘Kapin ta iwamaju ja nuwarlkparrakan nuka ja marryun angpanima nuyu kunak. La arriwanawun nuka ja marryun kayirrk la arrungpanama kani tuka katjurjin walij awk la atpanuken ngarrurri wiyu.’
7 “Os lavradores, porém, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
8 Kayirrk la iwumany nakapa ja marryun la iwuwung imajungan la iwakan yalayala.
8 Então o agarraram, o mataram e jogaram seu corpo para fora do vinhedo.
9 Malany kiki iwanamin ja nuyu kunak? Wakapa iwana tuka katjurjin ta walij awk la awunpaniwun kirrk pata arrarrkpi. Kayirrk la awunpannyun parak wera pata arrarrkpi pa angkayatayan nuyu.
9 “O que vocês acham que o dono do vinhedo fará?”, perguntou Jesus. “Ele virá, matará os lavradores e arrendará o vinhedo a outros.
10 Malany nuwurri kurrungpawurrun tuka iwumirrawung tuka God nuyu ja jurra:
10 Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular.
11 Malany God aninguliny tukapa ta waryat wungurlyak mira.
11 Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?”
12 Malany pata awukenang pu pata Jew arrarrkpi awalyungan ta annyunmangung pu la wularrut angkuwurrung parak ta wenat animangung pu - malany wenatapa kapin pata tumurrunti pata awuyamangung tuka atjurjinang walij awk. Malany wenatapa marrikpan mali la angkumiyarmangung iwumanyi warak tuka iwuwutakanyi. Malany wenat amurtpiny awuntumurtpan pata arrarrkpi kayirrk la iwarutpan ja Jesus la awuran.
12 Os líderes religiosos queriam prender Jesus, pois perceberam que eram eles os lavradores maus a que Jesus se referia. No entanto, por medo da multidão, deixaram-no e foram embora.
13 Malany ta warrwak yara pata Jew arrarrkpi pata awukenang pu awuntumirtujpan yara pata arrarrkpi. Malany yara awuntumany pata awunpukikang pata awukenang pu ta awulangaling ta wulatpiyi wu pata awuntuwarnangajpuning Pharisees la yara pata jawirna nuyu ja yukenang pu Herod. Malany pata awukenang awunpulangakan arrarrkpi pa iwulagarruni ja Jesus. Malany wenatapa awunmeny nuyu tuka inginkanyi ajirrik ta aliwi, pa angpungulanyi nuyu lirri.
13 Mais tarde, os líderes enviaram alguns fariseus e membros do partido de Herodes com o objetivo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
14 Malany wenatapa aminy nuyu ja Jesus, “Nuyi ta Ngarrunukiki, ngarri ngarrungpurrun tuka nuyi kungmiyarma kanmin ta manjat la kannginka aralpa ta ngaralk. Kapin ta nuyi kannginka wu amparrkamparrk nakapa kanmin parak pu ta manjat kirrk wu pata kawuken la muj pata wera. Malany nuyi kanpunukiki akut ta God nuyu ta ngaralk tuka manjat warakju. Kiki ja ngarruntakpanyi: ‘Kurlingka manjat la nungmurrunti ta ngarri ta Jew ta ngarratulkanyi wu ja karriwarnangajpun tax pata Roman kawuken tuka ngarrurri ngarrurru ta kunak?’”
14 Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto. É imparcial e não demonstra favoritismo. Ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. Agora, diga-nos: É certo pagar impostos a César ou não?
15 Malany Jesus wularrut aniwurruning kapin tuka imi, “Makiny nungpaka nungmurrunti ta kurratulkanyi nakapa ja rrupiya” nakapa animanyi kit lirri iwarnamanyi pata Roman kawuken la kapin ta imina “Ee kurratulkanya ja tax rrupiya” nakapa animanyi kit ta lirri iwarnamanyi pata Jew arrarrkpi - murnin wenat angkumiyarmangung marrik awukena wu pata Roman kawuken. Kayirrk la Jesus iminy pu, “Yunyi ngarruntagarrukun. Kurlingka nuwurri kurryatpi ja rrupiya? Ngungmiyarma ngiwayan.”
15 Devemos pagar ou não?”. Jesus percebeu a hipocrisia deles e disse: “Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha? Mostrem-me uma moeda de prata,
16 Malany pata arrarrkpi iwung Jesus ja waryat la yukeny innyayawng la iminy, “Nuka nganti kilangali tuka waryat? Nganti ja nuka la nganti ingurlaj?”
16 Quando lhe deram a moeda, ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”. “De César”, responderam.
17 Malany Jesus iminy pu, “Ma, nuwurri ja kutpunpanawn pata Roman kawuken ja nuka awk ja wenat pu, la nuwurri kurriwanawn God ja yanat nuyu akutju.”
17 “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele. Sua resposta os deixou muito admirados.
18 Wakapa awaning yara pata Jew arrarrkpi malany wenat angkuwurruning kapin ta ngantiyirrik ja kaniwularrun naka marrik muj imajpungkiga. Malany wenatapa awuntuwarnangajpuning ‘Sadducees’. La muj awunmeny ta iwulagarruni Jesus.
18 Depois vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos, e perguntaram:
19 Malany wenat aminy nuyu, “Nuyi ta Ngarrunukiki, ja Moses ta animirrawung tuka God nuyu ta wulatpiyi tuka kangmin parak: Kapin ja arrarrkpi kawani jita warramumpik tuka kaniwularrun la marrik awunpatping warrayngiw nakapa ja awulingan kinyima kawani jakapa jita warramumpik. Malany nakapa ja arrarrkpi la warramumpik iwanatpi warrayngiw ja yanat nuyu ja awulingan ja imajungan.
19 “Mestre, Moisés nos deu uma lei segundo a qual se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho que dará continuidade ao nome do irmão.
20 Kapin tuka kangmin parak. Malany awaning wurrkamaj yurnu la ngarrkarrk pata awulinganut. Malany ja wulku inyimany warramumpik awaning warrwak la imajungan la marrik muj ingatpa ja warrayngiw.
20 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos.
21 Kayirrk la ja numatpa wulku inyimany awaning jakapa jita warramumpik malany nungpakapa aminang angpuyarruning ta God nuyu ta wulatpiyi. Kayirrk la imajungan ja numatpa wulku la marrik muj ingatpa ja warrayngiw. Kayirrk la ja jara ja awulingan inyimany akutju la imajungan akutju la marrik muj ingatpa ja warrayngiw.
21 O segundo irmão se casou com a viúva, mas também morreu sem deixar filhos. Então o terceiro irmão se casou com ela.
22 Nungpakapa angminy parak pu pata awulinganut. Malany wenatapa angpuyarrung ta God nuyu ta wulatpiyi tuka inyjumangung jakapa warramumpik awaning. Malany wenatapa pata arrarrkpi amajungan kirrk la marrik muj awunpatpa warrayngiw. Malany ta warrwakapa la jita warramumpik inymajungan akutju.
22 O mesmo aconteceu até o sétimo irmão, e nenhum deixou filhos. Por fim, a mulher também morreu.
23 Arta! Nuwurri kutpin mali pata amajungan pata arrarrkpi awk awamajpungkinka awawani rtirr wernangkat akutju, tukapa ta kurruntakajpun: malany wenatapa pata awulinganut la jakapa jita warramumpik ta awamurnanganiga awawani rtirr akutju, malany wenatapa pata awulinganut nganti ja inypanima awawani? Malany wurrkamaj yurnu la ngarrkarrk pata awulinganut awaning jakapa jita warramumpik warrwakapa la angawularrung.”
23 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
24 Malany Jesus iminy pu, “Nuwurri kurlingka kurrungatpi wularri? Nuwurri marrik kurrungpurru ta God nuyu ta ngaralk martapapa mira la muj marrik kurrungpurru ta God nuyu ta wutkut ta kannyatpi.
24 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus.
25 Malany pata amajungan pata arrarrkpi awamajpungkinka wernakat akutju malany awanamin kapin pata God kangkumaga nuyu wurluj ta kapa yurrng. Malany wenatapa pata kangkumaga God nuyu ta wurluj ta kapa yurrng marrik awuntumang la wemin. La pata arrarrkpi kawani kapa yurrng marrik ami ta nungpakapa akutju. La marrik awuntuwarlku la awunpu la wemin.
25 Pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
26 — ausente —
26 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nos escritos de Moisés, no relato sobre o arbusto em chamas? Deus disse a Moisés: ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’.
27 — ausente —
27 Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos. Vocês estão completamente enganados!”.
28 Malany yarakap arrarrkpi ta Jew wulatpiyi awunnyukikang yalyungan nuyu ja Jesus la aniwurrung tuka Jesus awunilakpany ta manjat. Kayirrk la inilakajpung Jesus, “Ngampiwi ta God nuyu ta wulatpiyi ta wungurlyak mira?”
28 Um dos mestres da lei estava ali ouvindo a discussão. Ao perceber que Jesus tinha respondido bem, perguntou: “De todos os mandamentos, qual é o mais importante?”.
29 Kayirrk la Jesus inilakpany, “Ta wungurlyak mira ta God nuyu ta wulatpiyi tukapa:
29 Jesus respondeu: “O mandamento mais importante é este: ‘Ouça, ó Israel! O Senhor, nosso Deus, é o único Senhor.
30 Yanatju God kurriwamiyarma martapapa mira.
30 Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma, de toda a sua mente e de todas as suas forças’.
31 Kayirrk la warrwak ta wungurlyak mira ta God nuyu ta wulatpiyi tuka kangmin parak:
31 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’. Nenhum outro mandamento é maior que esses”.
32 Malany ja Jew ja kawunnyukiki ta wulatpiyi wu iminy, “Nungpakapa ta anminy ta nungmalal mira, nuyi ta Ngarrunukiki! God yarakapju ja kiwken ngarrurru amparrkamparrk. Nuyipa kanmin ta manjat, ‘Marrik nganti muj ja jara ja god la Yanatju parang!’
32 O mestre da lei respondeu: “Muito bem, mestre. O senhor falou a verdade ao dizer que há só um Deus, e nenhum outro.
33 La ngarrurri arriwamiyarma God aralpa mira, marrik ta lagarrukuj. La muj ngarrurri arriwamiyarma God tuka arrkijalk pularr ngarrurru. Malany ngarrurri arriwamiyarma mira God tuka karralyu kiki katpin la muj tuka karrungpurrun. La muj arriwamiyarma mira tuka katjama. Tukapa ta arrungpamiyarma mira ngarrurri ngarrurru ta arrungpayarrun God nuyu ta wulatpiyi la marrik arrungmiyarmang ta arrunjarru ta mulil kapin tuka arriwunyay ngarrurri irratat arriyu.”
33 E sei que é importante amá-lo de todo o meu coração, de todo o meu entendimento e de todas as minhas forças, e amar o meu próximo como a mim mesmo. É mais importante que oferecer todos os holocaustos e sacrifícios exigidos pela lei”.
34 Malany ta Jesus yalyungan nuyu ja arrarrkpi ta inginkangung la aniwurruning ta manjat kirrk. Kayirrk la Jesus iminy, “Malany nuyipa kungpurrun ta manjat parak. Malany nuyipa wanyji ta God iwanuken nuwu.”
34 Ao perceber quanto o homem compreendia, Jesus disse: “Você não está longe do reino de Deus”. Depois disso, ninguém se atreveu a lhe fazer mais perguntas.
35 Warrwak la Jesus awunnyukikang arrarrkpi wukej tuka God nuyu ta karrpin mira ta akurlyak kurrampalk. Malany iminy, “Nuwurri kurriwurrun ja David ja iwaning wularrut mira, la kayirrk pata karrunpukiki ta wulatpiyi kamin ngarrurru ja ingurlyak ja arrarrkpi nakapa kimin wawupawu ja David. Malany kiki kangmin parak ta nungpakapa?
35 Mais tarde, enquanto ensinava o povo no templo, Jesus fez a seguinte pergunta: “Por que os mestres da lei afirmam que o Cristo é filho de Davi?
36 Malany kurrungpawurrun ta tukapa: La ja God nuyu ja Nyunyuk Iyarmu iminy nuyu David, “Kungpamirrawun tuka ta ngaralk:
36 O próprio Davi, falando por meio do Espírito Santo, disse: ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
37 Nungpakapa ja David ininnyang monmon nakapa ja ingurlyak ja arrarrkpi ja God inilangakanka, la David iniwarnangajpuning ja Kiwken. Kiki kangmin parak nukapa ja arrarrkpi ja David kimin wawupawu?”
37 Uma vez que Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”. E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Malany ja Jesus angkat awunnyukikang pata arrarrkpi. La iminy, “Kutpunpayan mira pata kawunpukiki ta wulatpiyi awk. Wenat kamin mali wingurlyakut. La kawuyarni ja manpurrwa ja yarntulyakut pa kamamin pu mali arrarrkpi awuntayan. La muj wenat kangkumiyarma arrarrkpi ta kawunpilima warak tuka kawa kawulakpolorrki.
38 Jesus também ensinou: “Cuidado com os mestres da lei! Eles gostam de se exibir com vestes longas e de receber saudações respeitosas quando andam pelas praças.
39 Malany wenatapa pata kawunpukiki wulatpiyi awk kangkumiyarma tuka awamartukpun pu la muj kangkumiyarma awanarnti tuka mangurlyak mata warlk tuka karrungatpi iwarruj. La muj kapin ta kawa tuka kangpatpi mulil nakapa kangkumiyarma awanarnti tuka mangulyak mata warlk akutju.
39 E como gostam de sentar-se nos lugares de honra nas sinagogas e à cabeceira da mesa nos banquetes!
40 Malany wenatapa kawunpulagarrukun pata tuwarlkparrakanut pata warramumpik pata marrik nganti awunnyayatayanyjing. La muj kawuli wumpulaj pu kurrampalk la kunuka yirrik ja kiwatpi awk. La wenatapa pata kawunpukiki ta wulatpiyi awk kawa tuka kurrampalk tuka kangpatpi akut iwarruj la kawulangali iwarruj arntulyak pa awuntangula ajirrik wigarra yirrk awanamin puka pata tumalalut mira. La naka kiwumalagarr ta kiwuyarrun God! La malany God iwayintukun pu pata arrarrkpi ta nungmurrunti ta kamin. La pukapa pata arrarrkpi kawunpukiki ta wulatpiyi nakapa iwayintukun mira wu.”
40 No entanto, tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados”.
41 Malany ta warrwak Jesus yuran ap wanyji tuka rrupiya iwutpangung tuka God nuyu ta kurrampalk. Malany iwaning awunnyayantung pata arrarrkpi ta iwutpangung ja rrupiya nuyu ja God. Malany yara pata imurra rrupiya iwatpang pata arrarrkpi iwutpangung imurra.
41 Jesus sentou-se perto da caixa de ofertas do templo e ficou observando o povo colocar o dinheiro. Muitos ricos contribuíam com grandes quantias.
42 Kayirrk la jita namarlaja jita warramumpik inyurlgenyka. Malany ninypurnirri arrarrkpi imajungan ngaw. Malany inyanat ingutpan ngarrkarrk ja ilinyjinyut ja rrupiya tuka iwulatikang rrupiya awk.
42 Então veio uma viúva pobre e colocou duas moedas pequenas.
43 Kayirrk la Jesus ilajantiny pu pata awarrangung rtil wiyu nuyu la iminy pu, “Ngapi nganamin nuwurru manjat: juka jita namarlaja jita warramumpik ingutpan kirrk ja ingatpang la pata iwatpang imurra rrupiya nakapa iwulatiny anyakju.
43 Jesus chamou seus discípulos e disse: “Eu lhes digo a verdade: essa viúva depositou na caixa de ofertas mais que todos os outros.
44 Malany wenatapa pata iwatpang imurra rrupiya kamin mali iwutpan imurra ja rrupiya, la naka kiwatpi akutju imurra kiw wu tuka kunak. La jita namarlaja jita warramumpik naka ingutpan kirrk ja ingatpang. Marrik muj kunuka ingamurnanganya, marrik muj ingatpa ja walij nuyu inyjakpolorrka.”
44 Eles deram uma parte do que lhes sobrava, mas ela, em sua pobreza, deu tudo que tinha”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.