Mateus 5
Le'ec Ada' U T'an A Dios A Tumulbene (MOPNT) vs NAA
1 Pues te'i. Le'ec a Jesusu, u yilajoo' boon u yaabil a cristianojo, mentücü, naq'ui tuwich witz. Tinlaji te'i. Le'ecoo' boon u yaj tz'ocsaj t'ana, naatz'oo' tu tzeel.
1 Ao ver as multidões, Jesus subiu ao monte. Ele se assentou e os seus discípulos se aproximaram dele.
2 Caji u ca'ansoo' u yaj tz'ocsaj t'an.
2 Então ele passou a ensiná-los. Jesus disse:
3 —Boon tuule'ex a ac a weele'ex ti ma'ax to jumbelaque'ex a na'at etel a Dioso, qui'e'ex cuchi a wool, u men ti'i a jabixe'exe, yane'ex a cuuchil ti ca'an,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj tz'ocsaj t'an.
3 — Bem-aventurados
4 —Boon tuule'ex a yaje'ex a wool u men a sip'il a yan yoc'olcaba, qui'e'ex cuchi a wool, u men ti'i a jabixe'exe, bel u ca'a tz'abül te'ex a jetz'a'an-oolili,— cu t'an a Jesusu.
4 — Bem-aventurados
5 —Boon tuule'ex a ma' ta'ache'ex a choq'uic a bajile'ex ca' yanac jadi' jabix a c'ate'exe, qui'e'ex cuchi a wool, u men ti'i a jabixe'exe, p'aatül u ca'a te'ex a yoc'olcaba,— cu t'an a Jesusu.
5 — Bem-aventurados os mansos,
6 —Boon tuule'ex a c'ate'ex a toj na'at jabix cuchi wi'ije'ex wa uc'aje'ex ti'iji, qui'e'ex cuchi a wool, u men ti'i a jabixe'exe, bel u ca'a tz'abül a toj na'at te'exe,— cu t'an a Jesusu.
6 — Bem-aventurados
7 —Boon tuule'ex a walaque'ex a ch'a'ic u yotzilil a maca, qui'e'ex cuchi a wool, u men le'ec a walac u ch'a'ic u yotzilil a maca, bel ilic u ca'a ch'a'bül u yotzilil,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj tz'ocsaj t'an.
7 — Bem-aventurados
8 —Boon tuule'ex a tane'ex a tz'ocsic Dios tulacale'ex a woolo, qui'e'ex cuchi a wool, u men le'ec a jabixe'exe, bele'ex a ca'a a wila' a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
8 — Bem-aventurados
9 —Boon tuule'ex a walaque'ex a jetz'cunaj-oolo, qui'e'ex cuchi a wool, u men le'ec a jabixe'exe, bele'ex a ca'a aalbül ti u mejene'ex a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
9 — Bem-aventurados
10 —Boon tuule'ex a tane'ex a c'ümic a yaj yoc'lal a toj na'ata, qui'e'ex cuchi a wool, u men ti'i a jabixe'exe, yane'ex a cuuchil ti ca'an,— cu t'an a Jesusu.
10 — Bem-aventurados
11 —Boon tuule'ex a tane'ex a p'a'asbül wa yajcunbul, wa tan u yaalbül a c'as ta woc'ole'ex ti ma' yan u jajili, pero chen u men tene'exe, qui'e'ex cuchi a wool,— cu t'an a Jesusu.
11 — Bem-aventurados são vocês quando, por minha causa, os insultarem e os perseguirem, e, mentindo, disserem todo mal contra vocês.
12 —Qui'aque'ex a wool tu jajil u men yan ti yaab a qui' te'ex a taac'a'an ich ca'an. Jabix ilic ti tan u betabül a yaj te'exe, baalo' ilic a betabi ti'ijoo' boon tuul u yadajoo' u t'an a Dios uchiji,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj tz'ocsaj t'an.
12 Alegrem-se e exultem, porque é grande a sua recompensa nos céus; pois assim perseguiram os profetas que viveram antes de vocês.
13 —Pues te'i. Jabix ilic a taab a walac u ch'ooch'quintic a janal ti'i ma' u jomol c'astala, baalo' ilic inche'exe. Tane'ex a c'ütic u wich a c'as yoc'olcaba. C'u' betiqui, ca' joboc u ch'ooch'il a taaba, ¿biqui ca' yanac u ch'ooch'il tucaye'? Ma' ca' yan u c'abeetil. Jadi' walac u pulbul y u wa'wa'che'bel,— cu t'an a Jesusu.
13 — Vocês são o sal da terra; ora, se o sal vier a ser insípido, como lhe restaurar o sabor? Para nada mais presta senão para, lançado fora, ser pisado pelos homens.
14 —Inche'exe, jabixe'ex jun p'eel sasil ti'ijoo' a cristiano yoc'olcab. Le'ec a caj a que'en pol witzi, ma' muctzil ta wichi,— cu t'an a Jesus ti'ijoo' u yaj tz'ocsaj t'an.
14 — Vocês são a luz do mundo. Não se pode esconder uma cidade situada no alto de um monte.
15 —Ma' ta'achoo' u t'übic a c'aac' ti'i ca' u tz'aa'oo' yalam cajon. Walacoo' u tz'eec tu cuuchil ti'i ca' u sasilcunte boon a yan ich naj. Baalo' ilic cuchi inche'exe, jabixe'ex a c'aac' abe'e,— cu t'an a Jesusu.
15 Nem se acende uma lamparina para colocá-la debaixo de um cesto, mas num lugar adequado onde ilumina bem todos os que estão na casa.
16 —Yane'ex a sasilcuntic u wich a cristiano yoc'olcab ti'i ca' u yiloo' a quich'pan meyaj a tane'ex a betiqui. Ti baalo'o, a cristianojoo' abe'e, beloo' u cu yadü' u qui'il ti Tate'ex a que'en ti ca'ana,— cu t'an a Jesusu.
16 Assim brilhe também a luz de vocês diante dos outros, para que vejam as boas obras que vocês fazem e glorifiquem o Pai de vocês, que está nos céus.
17 —Pues te'i. Ma' a tuclique'ex wa udeen in jobes a ley u tz'iibtaj aj Moisesi. Ma'ax a tuclique'ex wa udeen in tupu' u t'an boon tuul u yadajoo' u t'an a Dios uchi. Ma' udeen ti'i ca' in tupu'i. Udeen ti'i ca' in jajcunte wa ti'i ca' in chicbes u jajil,— cu t'an a Jesusu.
17 — Não pensem que vim revogar a Lei ou os Profetas; não vim para revogar, mas para cumprir.
18 —Tan in wadic te'ex u jajil. Ma' tu tupbul ma'ax jun cuul a t'an ichil a ley abe'e, asto ti u jobeeb a yoc'olcab etel a ca'ana,— cu t'an a Jesusu.
18 Porque em verdade lhes digo: até que o céu e a terra passem, nem um i ou um til jamais passará da Lei, até que tudo se cumpra.
19 —Le'ec mac ca' u ca'balcunte u muc' a leye, ca'ax ma' top yaab u muc' a ley abe'e, y ca' u ca'ansoo' a cristiano ti baalo'o, le'ec mac a tan u betic abe'e, bel u ca'a aalbül ti ma'ax c'u' aj beel ala'i tu cuenta a Dioso. C'u' betiqui, mac ca' u tz'oques a ley y ca' u ca'ansoo' a cristiano ti baalo'o, ala'aji, bel u ca'a aalbül ti top c'abeet tu cuenta a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
19 Aquele, pois, que desrespeitar um destes mandamentos, ainda que dos menores, e ensinar os outros a fazer o mesmo, será considerado mínimo no Reino dos Céus; aquele, porém, que os observar e ensinar, esse será considerado grande no Reino dos Céus.
20 —Le'ecoo' u yaj ca'ansajil u ley aj Moises u yet'ocoo' a fariseo u c'aba'oo' u na'ata, top que'enoo' u yool u tz'oques u t'an a Dioso. C'u' betiqui, wa ma' mas toje'ex a na'at tuwichoo' u na'at u yaj ca'ansajil u ley aj Moisese, u yet'ocoo' a fariseojo, ma' yan q'uin a woc'ole'ex tu cuenta a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
20 Porque eu afirmo que, se a justiça de vocês não exceder em muito a dos escribas e fariseus, jamais entrarão no Reino dos Céus.
21 —Pues te'i. A wu'yaje'ex ti aalbi ti'ijoo' ti uchben mamaa' ti ma' u quimsicoo' u yetcristianojil. Le'ec mac a ca' uchuc u quimsaja, tz'abül u ca'a ichil u sip'il,— cu t'an a Jesusu.
21 — Vocês ouviram o que foi dito aos antigos: “Não mate.” E ainda: “Quem matar estará sujeito a julgamento.”
22 —C'u' betiqui, tan in wadic te'ex. Tulacal a mac a ca'ax chen tz'iic ti'i u yet'oco, sabeensil u tz'abül ichil u sip'il. Le'ec mac ca' u p'a'aste u yet'oco, sabeensil u bensabül tu taanoo' u yaabil aj il sip'ili. Le'ec mac ca' u yadü' tu c'asil ti pula'an u yet-hermanojili, sabeensil u beel ichil a infierno tuba yan a c'aac'a,— cu t'an a Jesusu.
22 Eu, porém, lhes digo que todo aquele que se irar contra o seu irmão estará sujeito a julgamento; e quem insultar o seu irmão estará sujeito a julgamento do tribunal; e quem o chamar de tolo estará sujeito ao inferno de fogo.
23 —Jujun tuule'exe, le'ec ti que'ene'ex a tz'aa' a sij-ool ti'i a Dioso, uchac u c'aal te'ex ti yane'ex a sip'il ti'i ulaac' a hermanojo.
23 Portanto, se você estiver trazendo a sua oferta ao altar e lá se lembrar que o seu irmão tem alguma coisa contra você,
24 Se' p'üte'ex a sij-ool te'i jabix tu taan a Dioso. Ca' xique'ex a tojquinte a sip'il etel a hermano ca' tun talaque'ex a tz'aa' a sij-oolo,— cu t'an a Jesusu.
24 deixe diante do altar a sua oferta e vá primeiro reconciliar-se com o seu irmão; e então volte e faça a sua oferta.
25 —Le'ec ti tan to u beel u tzole'ex yotoch caj aj tzolo, seebte'ex a bajil a wemes u yool. Wa ma'a, bel u cu bense'ex tu taan aj il sip'ili. Le'ec aj il sip'ili, bel u cu c'ube'ex ti'i a soldadojo. Bel u cu c'üle'ex ich cuarto.
25 — Entre em acordo sem demora com o seu adversário, enquanto você está com ele a caminho, para que o adversário não entregue você ao juiz, o juiz entregue você ao oficial de justiça, e você seja jogado na prisão.
26 Tan in wadic te'ex u jajil. Ma' ta joc'ole'ex te'i asto a bo'tique'ex a multa. Ma'ax jun p'e centavo bel u ca'a emsabül te'ex,— cu t'an a Jesusu.
26 Em verdade lhe digo que você não sairá dali enquanto não pagar o último centavo.
27 —Pues te'i. A wu'yaje'ex ti aalbi ti'ijoo' ti uchben mamaa' ti ma' u cüjtaloo' etel a ca'ax macaca.
27 — Vocês ouviram o que foi dito: “Não cometa adultério.”
28 C'u' betiqui, baala' in t'an inene. Tulacal a jujun tuulu, ca'ax chen tan u tz'i'lic a cüjtal etel ix ch'up ti tan u cha'antiqui, ac u betaj tun ichil u püsüc'al,— cu t'an a Jesusu.
28 Eu, porém, lhes digo: todo o que olhar para uma mulher com intenção impura, já cometeu adultério com ela no seu coração.
29 —Uchac tane'ex a cüxtic a sip'il chen etel c'u' a tane'ex a cha'antic jabix cuchi u nec' a wich ta waj seeb ta waj toj tan u tz'eec te'ex ca' a cüxte'ex a sip'ili. P'üte'ex a cha'antic jabix cuchi tane'ex a joc'sic u nec' a wichi, y a pule'exe. Mas toj jabix cuchi ca' sa'tüc te'ex jun cuul u nec' a wich tuwich ca' culaque'ex ti ca' cuul u nec' a wich y pulbule'ex a ca'a ichil a infiernojo,— cu t'an a Jesusu.
29 — Se o seu olho direito leva você a tropeçar, arranque-o e jogue-o fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que ter o corpo inteiro lançado no inferno.
30 —Wa cuchi tane'ex a cüxtic a sip'il chen etel c'u' a tane'ex a betiqui, jabix cuchi a waj seeb c'ü'e'ex a waj toj a tan u tz'eec te'ex ca' a cüxte'ex a sip'ili, mas qui' cuchi a ch'üquique'ex y ca' a pule'ex. Mas toj cuchi ca' sa'tüc te'ex jun p'eel a c'ü' tuwich ca' culaque'ex ti ca' p'eel a c'ü' y pulbule'ex a ca'a ichil a infiernojo,— cu t'an a Jesusu.
30 E, se a sua mão direita leva você a tropeçar, corte-a e jogue-a fora. Pois é preferível você perder uma parte do seu corpo do que o corpo inteiro ir para o inferno.
31 —Pues te'i. Aalbi ilic ti'ijoo' ti uchben mamaa' a t'an ada'a. “Le'ec mac u c'ati u p'ütü' u yütana, yan u tz'iibtic u ju'umil ca' u tz'aa' ti'i ti'i u p'ütical,” cu t'an ti'ijoo' uchi,— cu t'an a Jesusu.
31 — Também foi dito: “Aquele que repudiar a sua mulher deve dar-lhe uma carta de divórcio.”
32 —C'u' betiqui, baala' in t'an inene. Le'ec a tan u p'ütic u yütana, tan u tz'eec ti'i u yütan ca' u cüxte u sip'il, le'ec ca' cüjlac etel ulaac'. C'u' betiqui, wa cuchi cüjlaji u yütan etel ulaac'a, jede'ec cuchi u paatal u p'ütiqui. Le'ec mac ca' u yütante a ac p'üta'an u men u yichama, tan ilic u cüxtic u sip'il ala'aji, le'ec a cüjtala,— cu t'an a Jesusu.
32 Eu, porém, lhes digo: quem repudiar a sua mulher, exceto em caso de relações sexuais ilícitas, a expõe a se tornar adúltera; e aquele que casar com a repudiada comete adultério.
33 —Pues te'i. A wu'yaje'ex ti aalbi ilic ti'ijoo' ti uchben mamaa' a t'an ada'a. “Le'ec ti tane'ex a tz'eec a t'an a bete'ex jun p'eel ba'ala, ma' a c'ajsique'ex u c'aba' Dios ichil a t'ane'ex wa chen tus. Bete'ex c'u' a wadaje'ex a betic tu taan a Noochtzili,” cu t'an ti'ijoo' uchi,— cu t'an a Jesusu.
33 — Vocês também ouviram o que foi dito aos antigos: “Não faça juramento falso, mas cumpra rigorosamente para com o Senhor o que você jurou.”
34 —C'u' betiqui, baala' in t'an inene. Ma' a c'ajsique'ex a ma'ax c'u'i ichile'ex a t'an ti'i ca' chiclac wa jaj. Ma' a c'ajsique'ex a ca'an ichile'ex a t'an ti'i ca' chiclac wa jaj u men le'ec a ca'ana, le'ec u tintaan a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
34 Eu, porém, lhes digo: não jurem de modo nenhum; nem pelo céu, por ser o trono de Deus;
35 —Ma'ax a c'ajsique'ex a yoc'olcab ichile'ex a t'an ti'i ca' chiclac wa jaj u men le'ec a yoc'olcaba, u cuuchil u yoc a Dioso. Ma'ax a c'ajsique'ex a caj Jerusalen ichile'ex a t'an ti'i ca' chiclac wa jaj u men le'ec a caj Jerusalene, u cuuchil a noxi' rey, le'ec a Dioso,— cu t'an a Jesusu.
35 nem pela terra, por ser estrado de seus pés; nem por Jerusalém, por ser a cidade do grande Rei.
36 —Ma'ax a c'ajsique'ex ma'ax a pol xan ichile'ex a t'an ti'i ca' chiclac wa jaj u men ma' yane'ex a muc' a su'tesic ma'ax jun xiit a tzo'otzel ca' p'aatüc ti süc wa box,— cu t'an a Jesusu.
36 Não jure pela sua cabeça, porque você não pode fazer com que um só cabelo fique branco ou preto.
37 —Le'ec biq'uin a c'ate'ex a wadü' a le'eque, jadi' ade'ex a le'ec iliqui. Le'ec biq'uin a c'ate'ex a wadü' a ma'a, jadi' ade'ex a ma' iliqui. Ti baalo'o, ma' u yantal u chucaan a t'ana, le'ec a walac u tal etel a quisini,— cu t'an a Jesusu.
37 Que a palavra de vocês seja: Sim, sim; não, não. O que passar disto vem do Maligno.
38 —Pues te'i. A wu'yaje'ex ti aalbi ilic ti'ijoo' ti uchben mamaa' a t'an ada'a. “Le'ec u cüxtaj u sip'il ti ca' u tucaj u nec' u wich ulaac' maca, yan ilic u tucbul u nec' u wich tu jelil. Le'ec u cüxtaj u sip'il ti ca' u tochaj u coj ulaac' maca, yan ilic u tochbol u coj tu jelil,” cu t'an ti'ijoo' uchi,— cu t'an a Jesusu.
38 — Vocês ouviram o que foi dito: “Olho por olho, dente por dente.”
39 —C'u' betiqui, baala' in t'an inene. Cha'e'ex u beticoo' a c'as te'ex a mac a c'asa. Le'ec mac ca' u jütz'ü' a p'u'uc tu yaj toj tu yaj seebe, sute'ex a junxeele, ti'i ca' ilic u jütz'ü',— cu t'an a Jesusu.
39 Eu, porém, lhes digo: Não resistam ao perverso. Se alguém lhe der um tapa na face direita, ofereça-lhe também a face esquerda.
40 —Wa yan mac a bini tu taan aj il sip'il ti'i ca' u toco' jun tziil a noc'o, cha'a ti'i ca' u toco' ulaac',— cu t'an a Jesusu.
40 Se alguém quer processar você e tirar-lhe a túnica, deixe que leve também a capa.
41 —Wa yan mac u tz'aa' te'ex ca' a cuche'ex u cuch jun p'e kilometro y media, cuche'ex jun p'e kilometro y media manal,— cu t'an a Jesusu.
41 Se alguém obrigar você a andar uma milha, vá com ele duas.
42 —Mac a tan u matic a c'u' te'exe, tz'aje'ex ti'i. Mac a tan u maantic a c'u' te'exe, tz'aje'ex ilic ti'i,— cu t'an a Jesusu.
42 Dê a quem lhe pede e não volte as costas ao que quer lhe pedir emprestado.
43 —Pues te'i. A wu'yaje'ex ti aalbi ilic ti'ijoo' ti uchben mamaa' a t'an ada'a. “Yacunte a wet'oc. Motzinte a wettz'iiquil,” cu t'an ti'ijoo' uchi,— cu t'an a Jesusu.
43 — Vocês ouviram o que foi dito: “Ame o seu próximo e odeie o seu inimigo.”
44 —C'u' betiqui, baala' in t'an inene. Yacunte'exoo' a tz'iic te'exe. C'ajes a Dios yoc'oloo' a tanoo' u betic te'ex a yaja,— cu t'an a Jesusu.
44 Eu, porém, lhes digo: amem os seus inimigos e orem pelos que perseguem vocês,
45 —Ca' a bete'ex a baalo'o, chica'an ti inche'ex u mejene'ex a Dios ti ca'an u men baalo' ilic a walac u betic ala'aji. Walac u tz'eec u sac a q'uin yoc'ol a toj u na'at y yoc'ol a ma' toj u na'ata. Walac ilic u tz'eec ca' uchuc a ja' yoc'ol a toj u na'at y yoc'ol a ma' toj u na'ata,— cu t'an a Jesusu.
45 para demonstrarem que são filhos do Pai de vocês, que está nos céus. Porque ele faz o seu sol nascer sobre maus e bons e vir chuvas sobre justos e injustos.
46 —Wa cuchi jadi' a yajoo' u yube'ex a tane'ex a yacuntiqui, ma' tu yaalbül a qui'ile'ex u men a Dioso. Baalo' ilic a walacoo' u betic a cristiano a jabixoo' a motztziloo' aj mol taq'uin ti'i a gobiernojo. Chen walacoo' u yacuntic a qui'oo' etele,— cu t'an a Jesusu.
46 Porque, se vocês amam aqueles que os amam, que recompensa terão? Os publicanos também não fazem o mesmo?
47 —Wa cuchi jadi' a wetqui'ile'ex a walaque'ex a tziquiqui, ¿c'u' ti qui'il a tane'ex a betic a ma' ta'ach u betic a ca'ax macaca? Le'ecoo' a ma' u yeeloo' a Dioso, baalo' ilic a walacoo' u betiqui,— cu t'an a Jesusu.
47 E, se saudarem somente os seus irmãos, o que é que estão fazendo de mais? Os gentios também não fazem o mesmo?
48 —Tojquinte'ex a na'at tu jajil u men le'ec a Tate'ex a que'en ti ca'ana, toj tu jajil,— cu t'an a Jesusu.
48 Portanto, sejam perfeitos como é perfeito o Pai de vocês, que está no céu.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 5, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.