Atos 19
Le'ec Ada' U T'an A Dios A Tumulbene (MOPNT) vs NTLH
1 Pues te'i. Le'ec ti que'en to ich caj Corinto aj Apoloso, tan u beel aj Pablo tuba yan a witz a yaaba. C'ochi ich caj Efeso. Te'i u c'ümaj u bajil eteloo' a cristiano a walacoo' u tz'ocsic u t'an aj Juan aj tz'aj ocja'a.
1 Enquanto Apolo estava na cidade de Corinto, Paulo viajou pelo interior da província da Ásia e chegou a Éfeso. Ali encontrou alguns cristãos
2 —Le'ec ti caje'ex to a tz'oquese, ¿a c'ümaje'ex wa u Püsüc'al a Dioso?— cu t'an aj Pablo ti'ijoo'o. —Ma',— cu t'anoo' ti'i. —Ma'ax ti wu'yaj wa yan u Püsüc'al a Dioso,— cu t'anoo' ti'i.
2 e perguntou: — Quando vocês creram, vocês receberam o Espírito Santo? Eles responderam: — Nós nem mesmo sabíamos que existe o Espírito Santo.
3 —¿C'u' ti ocja'il a c'ümaje'ex?— cu t'an aj Pablo ti'ijoo'o. —Ti c'ümaj a ocja' jabix ca' u yadaj aj Juan aj tz'aj ocja'a,— cu t'anoo' ti'i.
3 — Então que tipo de batismo vocês receberam? — perguntou Paulo. — O batismo de João Batista! — responderam.
4 —Le'ec aj Juana, u tz'aj ti ocja' boon u jelajoo' u tucul ca' u tucloo' a quich'pan tuculu. “Tz'ocse'ex mac a watac to pachili,” cu t'an aj Juan uchi. Le'ec abe'e, le'ec a Jesusu, le'ec u yaj Sa'alil a cristianojo,— cu t'an aj Pablo ti'ijoo' boon a walacoo' u tz'ocsic aj Juana.
4 Então Paulo disse: — João batizava aqueles que se arrependiam dos seus pecados. E também dizia ao povo de Israel que eles deviam crer naquele que havia de vir depois dele, isto é, em Jesus.
5 Le'ec ti ca' u yubajoo' abe'e, u c'ümajoo' a ocja' tu c'aba' a Noochtzili, le'ec a Jesusu.
5 Depois de ouvirem isso, aqueles homens foram batizados em nome do Senhor Jesus.
6 Pachili, le'ec aj Pablojo, u tz'aj u c'ü' yoc'oloo' u pol. Oqui u Püsüc'al a Dios ichiloo' u püsüc'ala. Le'ecoo' abe'e, uchoo' u t'an etel a t'an a jumpaay u wich le'ec a ma' u yeeloo'o. U yadajoo' ilic u t'an a Dioso.
6 Aí Paulo pôs as mãos sobre eles, e o Espírito Santo veio sobre eles. Então começaram a falar em línguas estranhas e a anunciar também a mensagem de Deus.
7 Ala'oo'o, doce tuuloo' tu bajil.
7 Esses homens eram mais ou menos doze.
8 Pues te'i. Le'ec aj Pablojo, ox p'e uj que'en ich caj Efeso. Tan ti tan u yocol ichil a naj tuba walacoo' u much'tal aj Israele. Ma' saac ti t'an aj Pabloji. U tzicbaltaj biqui ti walac u tücaa' a Dios yoc'lal ca' tz'ocsabüc u t'an.
8 Durante três meses Paulo foi à sinagoga e falou com coragem ao povo. Ele conversava com eles e tentava convencê-los a respeito do Reino de Deus .
9 Yan a top ma' yan q'uin u yubaj t'an tu yaamoo' a cristiano abe'e. Le'ecoo' abe'e, ma' u c'atoo' u tz'oques aj Pablojo. U yadajoo' a c'as yoc'ol a Jesucristo tu taanoo' a cristianojo. P'ütboo' ala'oo' u men aj Pablojo. U bensajoo' boon a cajoo' u tz'oques a Jesus tu pacha. Aj Pablojo, caji ti tzicbal eteloo' ala'oo' sansamal ichil u escuela a maestro u c'aba' aj Tiranno.
9 Mas alguns eram teimosos, não acreditavam e, em frente de todos, ainda falavam mal do Caminho do Senhor . Então Paulo abandonou a sinagoga, levando os cristãos consigo, e começou a falar diariamente na escola de um homem chamado Tirano.
10 Ca' p'e jaab u betaj ti baalo' aj Pablojo, mentücü, tulacal a boon a que'en ich cuenta Asia ca'ax aj Israeloo' ca'ax ma', u yubajoo' u pectzil a Noochtzili.
10 Ele fez isso durante dois anos, até que todos os moradores da província da Ásia, tanto os judeus como os não judeus, ouviram a mensagem do Senhor.
11 Pues te'i. Tz'abi ti'i aj Pablo u men Dios ca' u bete' a noxi' milagro.
11 Deus fazia milagres extraordinários por meio de Paulo,
12 Le'ec u paño wa ulaac' u noc' aj Pablojo, walac u bensabül ti'i a c'oja'ana. Walac u ch'anül u men. Walac u joc'ol a c'ac'asba'al a que'en tu püsüc'al u men.
12 tanto que as pessoas pegavam lenços e aventais que ele usava e os levavam para os doentes tocarem. E, quando estes tocavam neles, ficavam curados; e de outras pessoas saíam os espíritos maus.
13 Pues te'i. Yanoo' aj Israel a walacoo' u manül cajil caj ti'i u yaaltic u joq'ues a c'ac'asba'al ichil u püsüc'al a maca. U tuclajoo' u yadü' u c'aba' a Noochtzil le'ec a Jesus ti'i ca' u joq'esoo' a c'ac'asba'al ichil u püsüc'al a maca. —“Etel u muc' u c'aba' a Jesus le'ec a tzicbalbi u men aj Pablojo, tan ti wadic tech. Joq'uen,” quechac ti'i,— cu t'anoo' tu bajil.
13 Alguns judeus que andavam de um lugar para outro, expulsando espíritos maus, quiseram usar também o nome do Senhor Jesus para expulsar os espíritos maus, dizendo a eles: — Pelo poder do nome de Jesus, o mesmo que Paulo anuncia, eu mando que vocês saiam!
14 Pues te'i. Jun tuul u noochil u yaj mansaj t'an a cristiano ti'i a Dioso, Esceva u c'aba'. Yan u mejen siete tuul. Le'ecoo' a siete tuulu, tanoo' u yaaltic u yadü' c'u' u tuclajoo' u yadü' ti'i a yan a c'ac'asba'al ichil u püsüc'ala.
14 Os homens que faziam isso eram os sete filhos de um judeu chamado Ceva, que era Grande Sacerdote .
15 C'u' betiqui, le'ec a c'ac'asba'ala, uchi u nuuc. —In weel u wich a Jesusu. In weel u wich aj Pablojo, pero ¿maque'ex inche'exe?— cu t'an a c'ac'asba'al ti'ijoo' a siete tuulu.
15 Mas certa vez um espírito mau disse a eles: — Eu conheço Jesus e sei quem é Paulo. Mas vocês, quem são?
16 Pues te'i. Le'ec a winic a yan a c'ac'asba'al ichil u püsüc'ala, u pulaj u bajil yoc'ol a siete tuulu. Cho'boo' u men a jun tuulu. Yajcunboo' a siete tuulu. Pitnoc'oo' ti joc'oo' ichil a naja. Puutz'oo'.
16 Então o homem que estava dominado pelo espírito mau os atacou e bateu neles com tanta violência, que eles fugiram daquela casa feridos e com as roupas rasgadas.
17 Weecoo' u pectzil ich caj Efeso c'u' a maniji. Le'ecoo' aj Israel eteloo' a ma' Israele, u yubajoo'. Saacajoo'. U yadajoo' u qui'il u c'aba' a Noochtzil a Jesusu.
17 E todos os que moravam em Éfeso, judeus e não judeus, souberam disso. Eles ficaram com muito medo, e o nome do Senhor Jesus se tornou mais respeitado ainda.
18 Yanoo' aj pulya'aj a tanoo' u tz'ocsic a Jesusu, u tzolajoo' a c'as u betajoo'o.
18 Então muitos dos que creram vinham e confessavam publicamente as coisas más que haviam feito.
19 Yanoo' aj pulya'aja, u talesajoo' u ju'umil u meyaj. U chuwajoo' tu taan tulacal a cristianojo. Xocbi u tool a ju'um abe'e. Watac cincuenta mil p'eel a taq'uin u tool.
19 E muitos daqueles que praticavam feitiçaria ajuntaram os seus livros e os trouxeram para queimar diante de todos. Quando calcularam o preço dos livros queimados, o total chegou a cinquenta mil moedas de prata .
20 Baalo' ti chica'an ti yan u muc' u pectzil a Noochtzili. Yaaboo' a cristiano a cajoo' u tz'oques u t'an a Noochtzili.
20 Assim, de maneira poderosa, a mensagem do Senhor era anunciada e se espalhava cada vez mais.
21 Pues te'i. Le'ec ti uchi tulacal abe'e, aj Pablojo, u c'atiintaj beel ti sut ich cuenta Macedonia ich cuenta Acaya. Tu pach abe'e, yan u beel ich caj Jerusalen. —Le'ec ca' manüquen te'iji, yan in beel in wila' a caj Romaja,— cu t'an aj Pablo tu bajili.
21 Depois desses acontecimentos, Paulo resolveu passar pelas províncias da Macedônia e da Acaia e ir até Jerusalém. Ele dizia: — Depois que eu visitar Jerusalém, preciso ir a Roma.
22 U tücaa'taj ca' tuul u yet'oc ich cuenta Macedonia, le'ec aj Timoteo etel aj Erasto. Le'ec aj Pablojo, culaji to ich cuenta Asia ma' yaab q'uin.
22 Então Paulo enviou para a Macedônia dois dos seus ajudantes, Timóteo e Erasto, mas ele ficou mais algum tempo na província da Ásia.
23 Pues te'i. Ti a q'uin ti tan u tuclic a beel aj Pablojo, liq'ui u tz'iiquil u yaabil a cristiano yoc'oloo' a hermanojo.
23 Foi nessa ocasião que houve na cidade de Éfeso uma grande desordem por causa do Caminho do Senhor .
24 Aj Demetrio u lic'saj u tz'iiquil a cristianojo. Walac u püt plata ala'aji. Walac u pütic a tz'i' naj etel plata. Quet u wich a tz'i' naj etel a c'unaj tuba walac u c'ajsabül santo Diana. Yaab u naal u yetmeyaj u men aj Demetrio.
24 Um ourives chamado Demétrio fazia pequenos modelos de prata do templo da deusa Diana, e o seu negócio dava muito lucro aos que trabalhavam com ele.
25 U much'quintajoo' u yetmeyaj etel boon ulaac' a c'üs quet u meyajoo'o. —In wet'oque'ex, ¿ma' wa a weele'ex ti etel a meyaj ada'a, yaab a taq'uin a walac ti betiqui?— cu t'an aj Demetrio ti'ijoo'o. —Ti weel,— cu t'anoo' ti'i.
25 Então ele chamou estes e outros da mesma profissão e disse: — Meus amigos, vocês sabem que a nossa riqueza vem deste nosso ofício.
26 —¿Ma' wa tane'ex a wilic a wu'yic c'u' a tan u betic aj Pablojo?— cu t'an ti'ijoo'. —Ma' chen wa'ye' ich caj Efeso, pero c'üs ca'ax tubajac ich cuenta Asia tan u jelic u tucul a cristiano aj Pablojo. Tan u tz'ocsabül u t'an. “Ma jiil Dios a dios a betabi u men cristiano,” cu t'an aj Pablojo,— cu t'an aj Demetrio ti'ijoo'o.
26 Vocês mesmos podem ver e ouvir o que esse tal de Paulo está fazendo. Ele afirma que os deuses feitos por mãos humanas não são deuses de verdade. E está conseguindo convencer muita gente, tanto daqui como de quase toda a província da Ásia.
27 —Top ma' qui' c'u' a tan u yadic aj Pablojo,— cu t'an aj Demetriojo. —Uchac u jobol ti meyaj. Ma' jadi' abe'e, le'ecoo' a cristianojo, uchac u p'üticoo' u c'ajsic u c'unajil santo Diana. Le'ec a boon a que'en ich cuenta Asia wa c'üs tulacal a yoc'olcaba, walac u c'ajsic santo Diana. Beloo' u ca'a u p'ütü' u c'ajes ado'o,— cu t'an aj Demetrio ti'ijoo' u yet'oc a walacoo' u püt plataja.
27 Assim nós estamos correndo o perigo de ver o povo rejeitar o nosso negócio. E não é só isso. Existe o perigo de o templo da grande deusa Diana não ficar valendo mais nada e também de ser destruída a grandeza dessa deusa adorada por todos na Ásia e no mundo inteiro.
28 Pues te'i. Ca' u yubajoo' u t'ana, tz'iicajoo'. —Nooch u c'abeetil a Dianaja, u diosil a caj Efesojo,— cu t'anoo' ti chich.
28 Quando a multidão ouviu isso, ficou furiosa e começou a gritar: — Viva a grande Diana de Éfeso!
29 Tanoo' u lic'sic u tz'iiquil tu bajil a caja. Müchbi ca' tuul u yetmanül aj Pablojo. Le'ec aj Gayo etel aj Aristarco u c'aba' a ca' tuulu. Cuenta Macedonia u caaloo'. Much'lajoo' a caj ti jomol ichil a noxi' naja. U bensajoo' a ca' tuul te'i.
29 E a confusão se espalhou por toda a cidade. A multidão agarrou Gaio e Aristarco, dois macedônios que viajavam com Paulo, e os arrastou até o teatro.
30 Le'ec aj Pablojo, u c'atiintaj ocol ichil a naj abe'e. Ma' ilic cha'bi ca' xi'ic u menoo' boon a hermano a te'iji.
30 Paulo queria falar ao povo, mas os irmãos não deixaram.
31 Yanoo' a nooch u wichiloo' u meyaj ich cuenta Asia a qui'oo' tu wich aj Pablojo. U tücaa'tajoo' u pectzil ti'i aj Pablo ti'i ma' u yocol ichil a noxi' naj abe'e.
31 Alguns altos funcionários daquela província, que eram amigos de Paulo, mandaram a ele um recado, pedindo que não fosse ao teatro.
32 Pues te'i. Le'ecoo' a cristiano ichil a noxi' naja, choconacoo'. Jujumpaay c'u' a tanoo' u yadic a cristianojo. Ma' u yeeloo' c'u' a tan u manülü. Le'ec a yaaboo'o, ma' u yeeloo' c'u' ca'a ti much'a'anoo'.
32 Naquela altura dos acontecimentos a multidão que se achava no teatro estava em completa desordem: uns gritavam uma coisa, e outros gritavam outra, pois a maioria nem sabia por que estava ali.
33 Le'ecoo' aj Israele, u tutulca'tajoo' aj Alejandro tu taanoo' a yaaba. Yanoo' tu yaam a yaaba, u yadajoo' ti'i aj Alejandro c'u' ca'a ti much'a'anoo' a caja. Le'ec aj. Alejandrojo, u pecsaj u c'ü' ti'i u p'üticoo' u peec a cristianojo. —Ma' yan u sip'il aj Israele,— cu t'anac cuchi ti'ijoo'.
33 Algumas pessoas ficaram pensando que Alexandre era o culpado, pois os judeus o obrigaram a ir e ficar lá na frente. Aí Alexandre fez um sinal com a mão e tentou falar para se defender diante do povo.
34 Aj Alejandrojo, eeltabi ti aj Israel ala'i u menoo' a yaaba, mentücü, cajoo' ti t'an ti chich. —Nooch u c'abeetil a Dianaja, u diosil a caj Efesojo,— cu t'anoo' ti chich. Watac ca' p'e hora tan ti tanoo' u yadic ti baalo'.
34 Mas, quando perceberam que ele era judeu, ficaram gritando todos juntos a mesma coisa durante duas horas: — Viva a grande Diana de Éfeso!
35 Pues te'i. Aj tz'iib ti'i a caja, u wet'ajoo' u t'an a cristianojo. —Winique'ex ich caj Efeso,— cu t'an ti'ijoo'. —Le'ec a caj Efeso, le'ec u yaj cananil u yotoch a santo Diana a top c'abeete. Tulacal a yoc'olcaba, u yeel ti baalo'. U yeeloo' ilic ti walac ti cününtic a tunich a c'axi ti ca'an le'ec u p'is u wich Dianaja,— cu t'an aj tz'iib ti'ijoo' a much'a'anoo'o.
35 Finalmente o secretário da prefeitura da cidade conseguiu acalmar o povo. Ele disse o seguinte: — Cidadãos de Éfeso! Todos sabem que a nossa cidade é a guardadora do templo da grande Diana e da pedra sagrada que caiu do céu.
36 —Ma'ax mac jede'ec u paatal u yadic wa chen tus abe'e, mentücü, mas qui' ca' a seelte'ex a bajil. Ma' a betique'ex a ca'ax c'u'ac wa sic'a'ane'ex a wool ta bajil,— cu t'an aj tz'iib ti'ijoo'o.
36 Ninguém pode negar isso. Assim fiquem calmos e não façam nada sem pensar bem.
37 —A talesaje'ex wa'ye' a winicoo' ado'o, le'ec u yetmanül aj Pablojo. Ma' uchoo' u xuuch' ichil u yotoch ti dios, ma'ax u maclant'antajoo' ti dios,— cu t'an aj tz'iib.
37 Vocês trouxeram aqui estes homens, mas eles não assaltaram o templo, nem ofenderam a nossa deusa.
38 —Wa le'ec aj Demetrio u yet'ocoo' u yetmeyaja, wa u c'atoo' u tzolo' a maca, yan u beel u yadü' ti'i aj il sip'il yotoch caj. Te'i jede'ec u paatal u yadic u sip'ili,— cu t'an aj tz'iib ti'ijoo' a cristianojo.
38 Se Demétrio e os seus ajudantes têm alguma acusação contra alguém, eles podem apresentar suas acusações no tribunal, pois para isso há dias certos de reunião, e também existem os governadores.
39 —Wa yan ulaac' a c'ate'ex a wadü'ü, yan a wadique'ex ti'ijoo' aj cünün caj ti much'lacoo'o,— cu t'an aj tz'iib ti'ijoo' a cristianojo.
39 Porém, se vocês querem mais alguma coisa, isso será tratado na reunião do povo, convocada de acordo com a lei .
40 —Aleebe uchac ti c'axül ichil ti sip'il u men much'a'ano'on ti ma' yan u tojil. Ma' yan c'u' a ca' ti wadü'ü, wa ca' c'aatbüc ti chi',— cu t'an ti'ijoo' a cristianojo.
40 Pois corremos o risco de sermos acusados de revolta, por causa do que está acontecendo hoje. Não há motivo para toda esta confusão. E nós não poderíamos justificar tudo isso.
41 Le'ec ti ca' u yadaj abe' aj tz'iibi, u yadaj ti'ijoo' a cristiano ca' joc'ocoo' ichil a noxi' naja.
41 Depois de dizer essas palavras, ele terminou a reunião.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.