Gênesis 24
Anutu Sua Kini Potomaxana (MNA) vs ARC
1 Merere iur kampeŋana matakiŋa boozo ise ki Abaraam, mi ila ila ma Abaraam iwe kolman kat.
1 E era Abraão já velho e adiantado em idade, e o Senhor havia abençoado a Abraão em tudo.
2 — ausente —
2 E disse Abraão ao seu servo, o mais velho da casa, que tinha o governo sobre tudo o que possuía: Põe agora a tua mão debaixo da minha coxa,
3 — ausente —
3 para que eu te faça jurar pelo Senhor , Deus dos céus e Deus da terra, que não tomarás para meu filho mulher das filhas dos cananeus, no meio dos quais eu habito,
4 Kozo miili ma la pa toono tio mi wal tio, mi roogo moori sa ta niamŋan uyam tamen na, mi kami ma kamar.”
4 mas que irás à minha terra e à minha parentela e daí tomarás mulher para meu filho Isaque.
5 Mbesooŋo kini ileŋ sua tana, to iwi i ma iso: “Mi sombe moori leleene be izem lele kini ma niamru amar toono tiŋgi som, nako parei? Ko aŋur lutum ma imiili ma ila mini pa toono ta nu zem na?”
5 E disse-lhe o servo: Porventura não quererá seguir-me a mulher a esta terra. Farei, pois, tornar o teu filho à terra de onde saíste?
6 Abaraam ipekel kwoono ma iso: “Som kat! Ur lutuŋ ma imiili mini pa kar muŋguŋana ta aŋzem na pepe.
6 E Abraão lhe disse: Guarda-te, que não faças lá tornar o meu filho.
7 Pa Merere Anutu saamba kana, ta ikam yo ma aŋzem tamaŋ bizin mi toono tio na, ni imbuk sua be ikam toono ta tiŋgi pio mi zin popoŋana tio. Ni itunu ko iŋgo aŋela kini ma imuuŋgu pu. Tana nu ko rao ndeeŋe moori sa pa lutuŋ isu tiŋga.
7 O Senhor , Deus dos céus, que me tomou da casa de meu pai e da terra da minha parentela, e que me falou, e que me jurou, dizendo: À tua semente darei esta terra, ele enviará o seu Anjo adiante da tua face, para que tomes mulher de lá para meu filho.
8 Tamen sombe moori mburaana be niomru kimiili ma kamar lele tiŋgi som, inako sua mbukŋana ku taiŋgi iwe pataŋana pu som. Mi motom iŋgal, kam lutuŋ ma imiili ma ila mini pa kar tio muŋguŋana pepe.”
8 Se a mulher, porém, não quiser seguir-te, serás livre deste meu juramento; somente não faças lá tornar a meu filho.
9 Abaraam iso makiŋ, to mbesooŋo tana iur namaana ise Abaraam mbasaŋana, mi imbuk sua pini be ito sua kini tana.
9 Então, pôs o servo a sua mão debaixo da coxa de Abraão, seu senhor, e jurou-lhe sobre este negócio.
10 Tona mbesooŋo ikam kamel laamuru ki biibi kini mi koroŋ ambaimbaiŋan matakiŋa tomini, mi imaŋga raama ma ila. Ipa ma ila lele molo ki Mesopotamia. Ila igarau kar ki Naor,
10 E o servo tomou dez camelos, dos camelos do seu senhor, e partiu, pois que toda a fazenda de seu senhor estava em sua mão; e levantou-se e partiu para a Mesopotâmia, para a cidade de Naor.
11 mi rorou, to keteene su yok touŋana ta imbot igarau kar. Kar tana ka moori bizin, rorou to tilala be tise kan yok isu tana.
11 E fez ajoelhar os camelos fora da cidade, junto a um poço de água, pela tarde, ao tempo em que as moças saíam a tirar água.
12 Tana mbesooŋo isu mi isuŋ ta kembei. Iso: “O Merere Anutu ki biibi tio Abaraam, koozi swe kampeŋana ku pa biibi tio, mi lae tio mi kam ma uraata tio iur ŋonoono. Leleŋ be kam ta kembei:
12 E disse: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, dá-me, hoje, bom encontro e faze beneficência ao meu senhor Abraão!
13 Nio ko aŋmender kolouŋana pa yok touŋana ti. Mi iŋgi be zin moori kar kan timar ma tise yok i.
13 Eis que eu estou em pé junto à fonte de água, e as filhas dos varões desta cidade saem para tirar água;
14 Tana nio ko aŋso pa moori sa be ise koŋ yok. Mi sombe ni ipekel sua tio ta kembei: ‘Ina ambai. Nio ko aŋse kom be win. Mi ko aŋse yok pizin kamel ku tomini.’ Sombe ni iso ta kembei, inako moori ta tana tabe aŋkami pa mbesooŋo ku Isak. Naso aŋute kembei nu motom iŋgalŋgal sua ta mbuk pa biibi tio Abaraam na, mi urur lelem pini.”
14 Seja, pois, que a donzela a quem eu disser: abaixa agora o teu cântaro para que eu beba; e ela disser: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos, esta seja a quem designaste ao teu servo Isaque; e que eu conheça nisso que fizeste beneficência a meu senhor.
15 Ni izuŋzuŋ, mi moori ta, ni ikuundu kuuru mi imar pa yok touŋana tana. Moori tina zaana Rebeka, mi tamaana Betuel. Betuel, ni Naor mi Milka lutun. Mi Naor, ni Abaraam tiziini.
15 E sucedeu que, antes que ele acabasse de falar, eis que Rebeca, que havia nascido a Betuel, filho de Milca, mulher de Naor, irmão de Abraão, saía com o seu cântaro sobre o seu ombro.
16 Rebeka, ni moori kaibiim kat, mi tomooto tasa ire i zen. Ni isula yok touŋana ma ise ka yok ila kuuru kini, mi ikuundu ma ise mini,
16 E a donzela era mui formosa à vista, virgem, a quem varão não havia conhecido; e desceu à fonte, e encheu o seu cântaro, e subiu.
17 to mbesooŋo tana ipaŋuru i ma ila, mi iso pini. Iso: “Ai, irao liŋ koŋ yok risa ma aŋwin?”
17 Então, o servo correu-lhe ao encontro e disse: Ora, deixa-me beber um pouco de água do teu cântaro.
18 Rebeka ipekel kalŋaana ma iso: “Biibi tio, is, win.” To loŋa mi iur kuuru isu mi ise ka yok ma iwin.
18 E ela disse: Bebe, meu senhor. E apressou-se, e abaixou o seu cântaro sobre a sua mão, e deu-lhe de beber.
19 Iwin makiŋ, to Rebeka iso: “Nio ko aŋse kamel ku kan yok ma tiwin ma irao zin tomini.”
19 E, acabando ela de lhe dar de beber, disse: Tirarei também água para os teus camelos, até que acabem de beber.
20 Tana karau men mi iliŋ yok isula zwor kizin kamel mi ila ma ise mini. Inoknok ma kamel ta boozomen tiwin ma timap.
20 E apressou-se, e vazou o seu cântaro na pia, e correu outra vez ao poço para tirar água, e tirou para todos os seus camelos.
21 Mi mbesooŋo, ni imbotmbot, mi irre i men mi ikam ŋgar ta kembei: Pai kini ko iur ŋonoono, som som?
21 E o varão estava admirado de vê-la, calando-se, para saber se o Senhor havia prosperado a sua jornada ou não.
22 Zin kamel tiwin ma tirao, tona ni ikam ŋooro milmilŋana ma iur la Rebeka kuzuunu, mi ikam ŋgeeme milmilŋan bibip ru ma izun sala Rebeka namaana.
22 E aconteceu que, acabando os camelos de beber, tomou o varão um pendente de ouro de meio siclo de peso e duas pulseiras para as suas mãos, do peso de dez siclos de ouro,
23 To iwi lae pini ma iso: “Nu tomom asiŋ? Ko niam irao amkeene ruumu kini pa mbeŋ ta koozi?”
23 e disse: De quem és filha? Faze-mo saber, peço-te; há também em casa de teu pai lugar para nós pousarmos?
24 Mi Rebeka ipekel kalŋaana ma iso: “Nio Betuel lutuunu moori, mi tumbuŋ bizin Naor mi Milka.
24 E ela disse: Eu sou filha de Betuel, filho de Milca, o qual ela deu a Naor.
25 Ruumu tiam, iŋga irao. Mi zin mbili tomini na, kan kini irao.”
25 Disse-lhe mais: Também temos palha, e muito pasto, e lugar para passar a noite.
26 Tona mbesooŋo ilek kumbuunu mi ituundu su toono, mi ipakur Merere ta kembei.
26 Então, inclinou-se aquele varão, e adorou ao Senhor ,
27 Iso: “Nio aŋpakur Merere Anutu ki biibi tio Abaraam. Pa ni itoto sua ta imbuk pa biibi tio Abaraam mi iurur leleene pini. Tanata ipaŋgutŋguutu yo ma aŋmar aŋpet mi aŋdeeŋe kat Abaraam itunu wal kini tau.”
27 e disse: Bendito seja o Senhor , Deus de meu senhor Abraão, que não retirou a sua beneficência e a sua verdade de meu senhor; quanto a mim, o Senhor me guiou no caminho à casa dos irmãos de meu senhor.
28 Tona Rebeka iloondo ma ila, mi isotaara naana pa mbulu boozomen ta ipet pini su yok touŋana na.
28 E a donzela correu e fez saber estas coisas na casa de sua mãe.
29 — ausente —
29 E Rebeca tinha um irmão cujo nome era Labão; e Labão correu ao encontro daquele varão à fonte.
30 — ausente —
30 E aconteceu que, quando ele viu o pendente e as pulseiras sobre as mãos de sua irmã e quando ouviu as palavras de sua irmã Rebeca, que dizia: Assim me falou aquele varão, veio ao varão, e eis que estava em pé junto aos camelos, junto à fonte.
31 Ipet kini, to iso: “O kampeŋana ki Merere ko imbotmbot se ku. Parei ta nu mendernder mat? Mar ma tala ruumu. Pa nio aŋurpe nu niomŋan kamel ku muriyom kek.”
31 E disse: Entra, bendito do Senhor , por que estarás fora? Pois eu já preparei a casa e o lugar para os camelos.
32 Tana mbesooŋo ikam zin kamel mi ziŋan tila ruumu ki Laban. To Laban ikam mburu ma isu pizin kamel, mi ikam kan mbutmbuutu ma tikan. Mi ikam yok ma ila pa mbesooŋo ki Abaraam ziŋan zin wal ta tigaabi na, be tiŋguuru kumbun pa.
32 Então, veio aquele varão à casa, e desataram os camelos e deram palha e pasto aos camelos e água para lavar os pés dele e os pés dos varões que estavam com ele.
33 Mi tiurpe kini pini mi tiur su kereene uunu be ikan. Tamen ni iso: “Kini ti imbot muŋgu. Pa nio leŋ sua piom.” Laban iso: “Ambai. So yam lak.”
33 Depois, puseram de comer diante dele. Ele, porém, disse: Não comerei, até que tenha dito as minhas palavras. E ele disse: Fala.
34 — ausente —
34 Então, disse: Eu sou o servo de Abraão.
35 — ausente —
35 O Senhor abençoou muito o meu senhor, de maneira que foi engrandecido; e deu-lhe ovelhas e vacas, e prata e ouro, e servos e servas, e camelos e jumentos.
36 Biibi tio Abaraam kusiini Sara iwe kolmannan kat mi ipeebe Abaraam le pikin tomooto ta. Mi ni iur koroŋ kini ta munŋaana men be iwe lutuunu tana lene.
36 E Sara, a mulher do meu senhor, gerou um filho a meu senhor depois da sua velhice; e ele deu-lhe tudo quanto tem.
37 Mi biibi tio iso pio ma aŋbuk sua mbolŋana pini ta kembei: Zin Kanaan ta ni ziŋan timbotmbot na, nio irao aŋkam moori kizin sa pa lutuunu Isak na som.
37 E meu senhor me fez jurar, dizendo: Não tomarás mulher para meu filho das filhas dos cananeus, em cuja terra habito;
38 Bela aŋla pa itunu wal kini mi aŋru moori sa pa lutuunu.
38 irás, porém, à casa de meu pai e à minha família e tomarás mulher para meu filho.
39 Mi indeeŋe tau nio be aŋmaŋga ma aŋmar i na, aŋwi biibi tio ta kembei. Aŋso: ‘Mi sombe moori tana mburaana be niamŋan amar som, inako parei?’
39 Então, disse eu ao meu senhor: Porventura não me seguirá a mulher.
40 Mi ni ipekel kalŋoŋ ma isombe: ‘Merere ta imbotmbot raama yo mi aŋbesmbeeze pini i, ni ko iŋgo aŋela kini ma igaabu mi niomru kala, bekena uraata ku iur ŋonoono. Tana nu ko rao kam moori tasa ki wal ki tamaŋ bizin pa lutuŋ Isak.
40 E ele me disse: O Senhor , em cuja presença tenho andado, enviará o seu Anjo contigo e prosperará o teu caminho, para que tomes mulher para meu filho da minha família e da casa de meu pai.
41 Mi sombe wal tio tiyok som, inako sua ku mbukŋana tana iwe pataŋana pu som.’”
41 Então, serás livre do meu juramento, quando fores à minha família; e, se não ta derem, livre serás do meu juramento.
42 To mbesooŋo iseeŋge sua kini mini ma iso: “Koozi nio aŋmar yok touŋana na, aŋsuŋ ta kembei: ‘O Merere Anutu ki biibi tio Abaraam, sombe nu lelem be uraata tio iur ŋonoono, na lae tio be mbulu ta kembei ipet:
42 E hoje cheguei à fonte e disse: Ó Senhor , Deus de meu senhor Abraão, se tu, agora, prosperas o meu caminho, no qual eu ando,
43 — ausente —
43 eis que estou junto à fonte de água; seja, pois, que a donzela que sair para tirar água e à qual eu disser: Ora, dá-me um pouco de água do teu cântaro,
44 — ausente —
44 e ela me disser: Bebe tu também e também tirarei água para os teus camelos, esta seja a mulher que o Senhor designou ao filho de meu senhor.
45 Nio aŋzuŋzuŋ la leleŋ, mi motoŋ ila na, aŋre Rebeka ikuundu kuuru mi ipa ma imar. Ni isula ma ise yok makiŋ, to aŋso lae pini be ikam koŋ yok risa ma aŋwin.
45 E, antes que eu acabasse de falar no meu coração, eis que Rebeca saía com seu cântaro sobre o seu ombro, e desceu à fonte, e tirou água; e eu lhe disse: Ora, dá-me de beber.
46 To ni loŋa men mi iur kuuru kini isu, mi iso: ‘Is, win. Mi kamel ku tomini, ko aŋse kan ma tiwin.’ Tana nio aŋwin, mi ni ise yok pizin kamel tio tomini ma tiwin ma tirao.
46 E ela se apressou, e abaixou o seu cântaro de sobre si, e disse: Bebe, e também darei de beber aos teus camelos; e bebi, e ela deu também de beber aos camelos.
47 Tabe aŋwi i ma aŋso: ‘Nu asiŋ lutuunu moori?’ Mi ni iso: ‘Nio tamaŋ Betuel. Mi tumbuŋ bizin Naor mi Milka.’ Indeeŋe nio aŋleŋ sua tina, tona aŋkam ŋooro ma aŋur ila kuzuunu, mi aŋzun ŋgeeme ru sala namaana.
47 Então, lhe perguntei e disse: De quem és filha? E ela disse: Filha de Betuel, filho de Naor, que lhe gerou Milca. Então, eu pus o pendente no seu rosto e as pulseiras sobre as suas mãos.
48 Tona aŋlek kumbuŋ mi aŋtuundu su toono, mi aŋpakur Merere Anutu ki biibi tio Abaraam. Paso, ni ipaŋgutŋguutu yo ma aŋmar aŋpet ma aŋdeeŋe kat biibi tio tumbuunu moori be aŋkami pa lutuunu.
48 E, inclinando-me, adorei ao Senhor e bendisse ao Senhor , Deus do meu senhor Abraão, que me havia encaminhado pelo caminho da verdade, para tomar a filha do irmão de meu senhor para seu filho.
49 Tana koozi, sombe niom kakampe biibi tio mi koto mbulu ki toŋmatiziŋ ma koyok, na koso kat sua ma aŋleŋ. Mi sombe som, na kosotaara yo bekena aŋru zaala toro sa.”
49 Agora, pois, se vós haveis de mostrar beneficência e verdade a meu senhor, fazei-mo saber; e, se não, também mo fazei saber, para que eu olhe à mão direita ou à esquerda.
50 Tona Laban ziru Betuel tipekel kalŋaana ma tiso: “Mbulu taiŋgi ipet pa Anutu itunu tau. Tana niamru amrao amso sua sa som.
50 Então, responderam Labão e Betuel e disseram: Do Senhor procedeu este negócio; não podemos falar-te mal ou bem.
51 Rebeka, ni imbotmbot i. Kami mi niomru kala, bekena iwe biibi ku lutuunu kusiini, kembei ta Merere itunu iso na.”
51 Eis que Rebeca está diante da tua face; toma-a e vai-te; seja a mulher do filho de teu senhor, como tem dito o Senhor .
52 Mbesooŋo ki Abaraam ileŋ sua tana, to iŋgun kumbuunu mi ituundu su toono mi ipakur Merere.
52 E aconteceu que o servo de Abraão, ouvindo as suas palavras, inclinou-se à terra diante do Senhor ;
53 Tona ikam yorondiŋ mi natabu, mi koroŋ milmilŋan pakan, mi mburu ndabokbokŋan ma ikam pa Rebeka. Mi ikam Rebeka toono Laban ziru naana len koroŋ ambaimbaiŋan tomini bekena iroogokaala Rebeka pa Isak.
53 e tirou o servo vasos de prata, e vasos de ouro, e vestes e deu-os a Rebeca; também deu coisas preciosas a seu irmão e a sua mãe.
54 To ziŋan wal kini tikan kini mi tikeene. Mankwoono na, timaŋga to ni iso: “Nio leleŋ be aŋmiili ma aŋla mini ki biibi tio. Parei, niom koyok?”
54 Então, comeram, e beberam, ele e os varões que com ele estavam, e passaram a noite. E levantaram-se pela manhã, e disse: Deixai-me ir a meu senhor.
55 Tamen Rebeka toono Laban mi naana tiso: “E-e, kala loŋa pepe. Moori ti ko itiŋan tombot ŋana ri muŋgu, mana ko niomŋan kala.”
55 Então, disseram seu irmão e sua mãe: Fique a donzela conosco alguns dias ou pelo menos dez dias; e depois irá.
56 Tamen mbesooŋo iso pizin. Iso: “Kuruutu yo pepe. Koyok pio mibe loŋa aŋmiili ma aŋla ki biibi tio. Pa Merere ilae tio, mi ikam ma uraata tio iur ŋonoono kek.”
56 Ele, porém, lhes disse: Não me detenhais, pois o Senhor tem prosperado o meu caminho; deixai-me partir, para que eu volte a meu senhor.
57 To ziru tiso: “Kenako toboobo Rebeka ma imar, mi tiwi i ten.”
57 E disseram: Chamemos a donzela e perguntemos-lho.
58 Tana tiboobo Rebeka ma imar, to tiwi i. Tiso: “Parei, nu lelem sombe niomru tomtom ti kala ta buri?” Mi ni ipekel kwon ma iso: “E, nio leleŋ be aŋla.”
58 E chamaram Rebeca e disseram-lhe: Irás tu com este varão? Ela respondeu: Irei.
59 Tabe tiur Rebeka ziru moori tabe mataana pini i, be ziŋan mbesooŋo ki Abaraam mi wal kini tila.
59 Então, despediram Rebeca, sua irmã, e a sua ama, e o servo de Abraão, e os seus varões.
60 Mi tipombol Rebeka pa sua ta kembei. Tisombe:
60 E abençoaram Rebeca e disseram-lhe: Ó nossa irmã, sejas tu em milhares de milhares, e que a tua semente possua a porta de seus aborrecedores!
61 Tona Rebeka ziŋan zin mbesooŋo moori kini tise kamel, mi timaŋga be tila. Tana mbesooŋo ki Abaraam ikam Rebeka ma ziŋan timiili ma tila.
61 E Rebeca se levantou com as suas moças, e subiram sobre os camelos e seguiram o varão; e tomou aquele servo a Rebeca e partiu.
62 Indeeŋe mazwaana tana, Isak imbotmbot lele pakaana ki Negeb. Imbot lele bilimŋana ta igarau yok touŋana ta zaana Laai-Roi.
62 Ora, Isaque vinha do caminho do poço de Laai-Roi, porque habitava na terra do Sul.
63 Rorou ta na, ni ipera mat bekena iwwa lene ri. Mi mataana ila na, ire zin kamel timar.
63 E Isaque saíra a orar no campo, sobre a tarde; e levantou os olhos, e olhou e eis que os camelos vinham.
64 Mi Rebeka tomini mataana ila na, ire la pa Isak imar. Tana izem kamel kini, mi isu toono,
64 Rebeca também levantou os olhos, e viu a Isaque, e lançou-se do camelo,
65 mi iwi mbesooŋo ki Abaraam ma iso: “Tomtom ta ipa ma imar i, iŋga asiŋ?” Mi mbesooŋo iso: “Iŋga biibi tio.” To Rebeka ikam kawaala mi ipakaala mataana.
65 e disse ao servo: Quem é aquele varão que vem pelo campo ao nosso encontro? E o servo disse: Este é meu senhor. Então, tomou ela o véu e cobriu-se.
66 Tana Isak imar ipet kizin, to mbesooŋo iso i pa mbulu boozomen ta ipet pini isu lele ki Mesopotamia na.
66 E o servo contou a Isaque todas as coisas que fizera.
67 To Isak ikam Rebeka ma tilela beeze ta muŋgu naana Sara imbotmbot pa na, mi ziru tiwoolo. Mi Isak, ni leleene ilip kat pa Rebeka. Tabe mataana mbeleele naana ta imeete na, mi leleene ipata pini mini som.
67 E Isaque trouxe-a para a tenda de sua mãe, Sara, e tomou a Rebeca, e foi-lhe por mulher, e amou-a. Assim, Isaque foi consolado depois da morte de sua mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 24, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.