Lucas 11

Maŋkekerisiere Biŋe Quraŋ Jojofo Gariine (MLH) vs ARA

Sair da comparação
ARA Almeida Revista e Atualizada 1993
1 Yesuji kae mogo oŋga wosiru goko tariko kiŋariŋpuine yoŋoreone moji iŋi ojiya, “Ofoŋ, Jon Mitimeso ŋiji kiŋariŋpuine oŋgawowosire fuŋne qaji yareya, go oŋuakoŋ niŋo qaji noreigoŋ.”
1 De uma feita, estava Jesus orando em certo lugar; quando terminou, um dos seus discípulos lhe pediu: Senhor, ensina-nos a orar como também João ensinou aos seus discípulos.
2 Ojiko Yesuji iŋi yajiya, “Ŋoŋo oŋga wosikimiŋ eku iŋi miinebi:
2 Então, ele os ensinou: Quando orardes, dizei:
3 Go una so uqo munjaŋ sonoŋuŋgo noreigoŋ.
3 o pão nosso cotidiano dá-nos de dia em dia;
4 Goineji agiburaŋ enorebuŋ, niŋo sosowo yoŋore agiburaŋ oi bokegobeneŋ ine, go ore so niŋore agiburaŋ jure noreigoŋ.
4 perdoa-nos os nossos pecados, pois também nós perdoamos a todo o que nos deve;
5 Yesuji jikigaru iŋi yajiya, “Ŋoŋoreone moji ubu joŋiŋgo ogoinere pigo raru wiwigaku iŋi ojiiŋ, ‘Ogone, poroŋ yokaomo narende mobeine jiki bokirieru garebemiŋ.
5 Disse-lhes ainda Jesus: Qual dentre vós, tendo um amigo, e este for procurá-lo à meia-noite e lhe disser: Amigo, empresta-me três pães,
6 Ogone moji kadio goku nondeo ramume uqone tomiri ore gumebemiŋ ore baago.’
6 pois um meu amigo, chegando de viagem, procurou-me, e eu nada tenho que lhe oferecer.
7 Oŋu ojiko ogoineji pi maŋgone iŋi bokirieru ojiiŋ, ‘Go kubaŋ gari enorege. Noŋ mendi keku odaine ruabe odumadepuneji noke makipepenoŋuŋ ramegaru kubaŋ pegobeneŋ. Ore eru pakereru oi gareiŋgo embimbiŋgago.’
7 E o outro lhe responda lá de dentro, dizendo: Não me importunes; a porta já está fechada, e os meus filhos comigo também já estão deitados. Não posso levantar-me para tos dar;
8 Oŋu miiŋyoŋ, nonji ŋajibe maneniŋ: Pi rauineji ogoine fukega ore eru so pakereru oteiŋyoŋ, oi jibu yameŋ keku miku dimaga ore oi soine pakereru weuga ore so sosowo oteiŋ.
8 digo-vos que, se não se levantar para dar-lhos por ser seu amigo, todavia, o fará por causa da importunação e lhe dará tudo o de que tiver necessidade.
9 “Nonji ore mobeine oi iŋi ŋajibe maneniŋ: Ŋoŋo Anutu oŋga wosiinebi. Oŋga wosibi ya ŋareiŋ. Anuture yare jambae baku baainebi. Oi baabi ŋadume bofukenimiŋ. Dimaku mendigo qainebi. Qabi mendi ro ŋareiŋ.
9 Por isso, vos digo: Pedi, e dar-se-vos-á; buscai, e achareis; batei, e abrir-se-vos-á.
10 Moji Anutu oŋga wosiega, iŋoji ore tifeine raugaiŋ. Yare baaega, iŋoji ya bofukeiŋ. Mendiineo qaega ore mendi ro teiŋ.
10 Pois todo o que pede recebe; o que busca encontra; e a quem bate, abrir-se-lhe-á.
11 “Mamapune ŋoŋoreone moji iŋi fukega: Madeineji jembaende weume tifeineo qoti oteiŋ
11 Qual dentre vós é o pai que, se o filho lhe pedir [pão, lhe dará uma pedra? Ou se pedir] um peixe, lhe dará em lugar de peixe uma cobra?
12 me qoqu korunde weuko omeqoqo oteiŋ?
12 Ou, se lhe pedir um ovo lhe dará um escorpião?
13 Ore eru ŋoŋo ŋiŋigo sembene fukegobi eru jibu yauŋ fiine fiine oi odumadepuŋaŋuŋ yareniminde manegobi ine, Sombuŋ Mamanoŋunji yauŋine uruŋu sabarena? Iŋore mande eebobo oi nodureru fuŋine mo fukega. Ore eru Moro Tiriinere oŋga wosiru weu tenimiŋ ine, iŋoji aŋiineo Moro oi soreme maŋ-ŋaŋuŋgo rakaiŋ.” Oŋu.
13 Ora, se vós, que sois maus, sabeis dar boas dádivas aos vossos filhos, quanto mais o Pai celestial dará o Espírito Santo àqueles que lho pedirem?
14 Gemoji ŋi mo noŋguŋ bateko mutu gome Yesuji gemoine oi yobeko waperu rako namaŋine wirieko moke buŋo miya. Buŋo miko ŋiŋigo kubu yoŋoji oi ŋoneru waragabuŋ.
14 De outra feita, estava Jesus expelindo um demônio que era mudo. E aconteceu que, ao sair o demônio, o mudo passou a falar; e as multidões se admiravam.
15 Waregabuŋyoŋ, yoŋoreone goineji iŋi mibuŋ, “Iŋoji gemokaku yoŋore koito Gibio iŋore usunji gemo yobe yabeega.”
15 Mas alguns dentre eles diziam: Ora, ele expele os demônios pelo poder de Belzebu, o maioral dos demônios.
16 Oŋu mibi goineji Yesu buŋore budunji furugaiŋgo ore iko eteru iŋi weubuŋ, “Go mitigande qonikiŋgone mosi qoqowirie mo fukeko ŋonekimiŋ.”
16 E outros, tentando-o, pediam dele um sinal do céu.
17 Weu tebuŋyoŋ, iŋoji maŋ mamanesuyaŋuŋ mane foreru iŋi yajiya, “Kantri uri yoŋore siŋaŋpuji botuyaŋuŋgo kekepari eru pouganimiŋ, yoŋoji sisibiri ebi kantriyaŋunji sembearu sesuine akoŋ peiŋ. Oŋuakoŋ pi more kufufuŋ yoŋoji pouganimiŋ, piyaŋunji siŋsaŋ peiŋ.
17 E, sabendo ele o que se lhes passava pelo espírito, disse-lhes: Todo reino dividido contra si mesmo ficará deserto, e casa sobre casa cairá.
18 “Maneniŋ! Satande kufufuŋ yoŋoji oŋuakoŋ botuyaŋuŋgo kekepari eru pouganobuŋ ine, yoŋoji siŋaŋyayabe gioyaŋuŋ banimiŋ ore embimbiŋgabuŋ gemo qorumaŋyaŋunji uruŋu dimana? Ŋoŋo nonde iŋi migobi: Iŋoji Gibiore tobiriji gemokaku yobe yabeega.
18 Se também Satanás estiver dividido contra si mesmo, como subsistirá o seu reino? Isto, porque dizeis que eu expulso os demônios por Belzebu.
19 Oŋu migobiyoŋ, maneniŋ, nonji Gibiore tobiriji gemokaku yobe yabenobo ine, ŋoŋore ogopuji more tobiriji oi yobe yabenobuŋ? Ore eru yoŋoji buŋoŋaŋuŋ foriine me mata, oi osoeru mitarinimiŋ.
19 E, se eu expulso os demônios por Belzebu, por quem os expulsam vossos filhos? Por isso, eles mesmos serão os vossos juízes.
20 Oi mitarinimiŋyoŋ, Anuture usunji nonde me sisine boburogame gemo yobe yabeego ine, Anuture qorumanji ŋoŋoreo wareru fukega.
20 Se, porém, eu expulso os demônios pelo dedo de Deus, certamente, é chegado o reino de Deus sobre vós.
21 “Ŋi sanaŋine Gibio iŋoji tebe damuineke kae piine siŋaŋ gako meboineji soine peiŋ.
21 Quando o valente, bem-armado, guarda a sua própria casa, ficam em segurança todos os seus bens.
22 Oŋu peiŋyoŋ, ŋi sanaŋ qaŋqaŋine yobu Moro Tiriine iŋoji riŋaru wareru qaku gbiŋ eteru tebe damuine ŋesiŋine peteya, oi sosowo yaororu meboine basiru roru raru ogopuine boroiŋgaru yareiŋ.
22 Sobrevindo, porém, um mais valente do que ele, vence-o, tira-lhe a armadura em que confiava e lhe divide os despojos.
23 “Moji noke so goga, iŋoji kisiŋ nueega. Moji ŋiŋigo nonde tinao tumaŋganimiŋ so kepore yabeega, iŋoji oi boroiŋ yabeega.” Oŋu.
23 Quem não é por mim é contra mim; e quem comigo não ajunta espalha.
24 “Gemoji ŋi maŋgone waperu moreŋ buroineo raru kosa roregaru goku ŋema neiŋgo pi baaru mo so bofukeru takigako iŋi miiŋ, ‘Pine bokeru warego, oo moke kiriebemiŋ.’
24 Quando o espírito imundo sai do homem, anda por lugares áridos, procurando repouso; e, não o achando, diz: Voltarei para minha casa, donde saí.
25 Oŋu miku kirieru piine ofaŋgaru basarigako peya, oi oŋuakoŋ peko bofukeiŋ.
25 E, tendo voltado, a encontra varrida e ornamentada.
26 Oŋu bofukeru raru gemokaku goine 7 oga yabeiŋ. Gemokaku 7 oi iŋoyoŋe odureru sembene yobu fukegobi. Iŋoji oi oga yabeme wareru pi oo roperu ore maŋineo gonimiŋ. Oŋu fukeko ŋi iŋore fuŋne rone sembene fukeyayoŋ, jiki sembeqambea foreiŋ.” Oŋu.
26 Então, vai e leva consigo outros sete espíritos, piores do que ele, e, entrando, habitam ali; e o último estado daquele homem se torna pior do que o primeiro.
27 Yesuji buŋo oŋu miku gome ŋiŋigo kubu botuyaŋuŋgone ŋigo moji oŋgaku Yesu iŋi ojime maneya, “Kokone, ŋigoji kuagaru ro guto moŋ gume guya, nonji iŋore manebe kiwaqawaineke fukega.”
27 Ora, aconteceu que, ao dizer Jesus estas palavras, uma mulher, que estava entre a multidão, exclamou e disse-lhe: Bem-aventurada aquela que te concebeu, e os seios que te amamentaram!
28 Oŋu ojiyayoŋ, Yesuji iŋi bokirieya, “Oi migeyoŋ, nonji iŋi mibemiŋ: Ŋiŋigo Anuture buŋore kaje ruaru maneru reŋgaru kegboreegobi, yoŋoji kiwaqawaineke fukegobi.” Oŋu.
28 Ele, porém, respondeu: Antes, bem-aventurados são os que ouvem a palavra de Deus e a guardam!
29 Ŋiŋigo kubuji tumaŋgabi sogueme Yesuji jikigaru buŋo iŋi miya, “Ŋiŋigo muŋambe moreŋgo gogobi, yoŋo kufufuŋ kubu sembene. Yoŋoji Anuture mogere yameŋ keegobiyoŋ, moge mo kajeqouŋ ŋi Jonareo fuke foreya. Anutuji moge furuine mo so eŋareiŋ.
29 Como afluíssem as multidões, passou Jesus a dizer: Esta é geração perversa! Pede sinal; mas nenhum sinal lhe será dado, senão o de Jonas.
30 Buŋo ore fuŋine oi iŋi: Anutuji ronekoŋ Jona soreme Niniwe yoŋore botugo raru Anuture moge fukeya. Ore so Sombuŋ eru morende Ŋi foriineji oŋuakoŋ ŋiŋigo kubu yoore botugo fukeme maŋ-ŋaŋuŋ kerisienimiŋ ore bapakare ŋaberu mogeŋaŋuŋ fukeiŋ.
30 Porque, assim como Jonas foi sinal para os ninivitas, o Filho do Homem o será para esta geração.
31 “Fuŋneŋaŋunde soso mo oi iŋi: Anutuji ronekoŋ maŋgboroŋ ropekiine sogo oi kiŋ Solomon oteme Saut oobene kantri more kwin ŋigoji Solomonde maŋgboroŋ maneinde aŋi maneya. Aŋiine maneru moreŋ qaŋaŋgone pakereru kadi joroine yobu wareru goku Solomonde mamaneine maneya. Oi maneyayoŋ, maneniŋ, damaŋ yoo nonji botuŋaŋuŋgo fukeru dimaku Anuture maŋgboroŋ ropekiine roru warego, oi Solomonde maŋgboroŋ odurega. Oduregayoŋ, ŋoŋo jibu keta enareku mutu dimabi so sagaga.
31 A rainha do Sul se levantará, no Juízo, com os homens desta geração e os condenará; porque veio dos confins da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. E eis aqui está quem é maior do que Salomão.
32 “Jonaji Niniwe ŋiŋigo botuyaŋuŋgo raru Anuture buŋoji maŋyaŋuŋ bapakareko maneru oo akoŋ maŋyaŋuŋ kerisiebuŋyoŋ, maneniŋ, nonji botuŋaŋuŋgo fukeru dimaku Jonare eebobo odureru eego. Oŋu eegoyoŋ, ŋoŋo jibu keta enareegobi.
32 Ninivitas se levantarão, no Juízo, com esta geração e a condenarão; porque se arrependeram com a pregação de Jonas. E eis aqui está quem é maior do que Jonas.
33 “Moji lambe me doi qureru rouŋ guruineo me deroo so ruaiŋyoŋ, oi ore ŋeŋeo ruaiŋ. Oŋu ruame goineji pi maŋineo ropeiŋgo manegobi, yoŋoji ore tatama ŋoneru soine ropenimiŋ.
33 Ninguém, depois de acender uma candeia, a põe em lugar escondido, nem debaixo do alqueire, mas no velador, a fim de que os que entram vejam a luz.
34 Gore jiŋo oi maŋ sakigore doi fukega. Ore eru jibe moji jiŋogo so bosembeaga ine, oiji tiŋaru tamae foreko Anuture tatamaji soine maŋgoo ba tamaeko gogogo sosowo tatamaineo gomiŋ. Tatamaineo gomiŋyoŋ, aŋi sanaŋine sembeneji me ya moji jiŋogo bosembearu tatama kejigaga ine, oiji sakire gogogo oŋuakoŋ bokobeko qisiri maŋineo tiŋtuŋ gomiŋ.
34 São os teus olhos a lâmpada do teu corpo; se os teus olhos forem bons, todo o teu corpo será luminoso; mas, se forem maus, o teu corpo ficará em trevas.
35 “Oŋu fukeko mane, qisiriji maŋgore tatama kejigako egu kobeiŋ ore rugo baru sisiŋaŋ ee eigoŋ.
35 Repara, pois, que a luz que há em ti não sejam trevas.
36 Oŋu ende Anuture tatamaji maŋgo sosowo sagako guruine mo so ubu ega ine, gore sakiji oŋuakoŋ bugeqonikiŋke fukeru jiŋo maigoji tamaega. Doi yasogoji sakigoo igoko buruburuineke batamae guga, gogogo ore so Anuture tatamago rua foreru gomiŋ.” Oŋu.
36 Se, portanto, todo o teu corpo for luminoso, sem ter qualquer parte em trevas, será todo resplandecente como a candeia quando te ilumina em plena luz.
37 Yesuji buŋo oi miforeko Farisi (Kadi buŋore yameŋyameŋ) ŋi moji iŋi miku keporeme, “Go soine nonde pigo roperu ŋeku uqo nokimiŋ.” Oŋu miko raru roperu uqo noiŋgo ore ŋeya.
37 Ao falar Jesus estas palavras, um fariseu o convidou para ir comer com ele; então, entrando, tomou lugar à mesa.
38 Bonieru meine so jureru wakiru ŋeyayoŋ, Farisi ŋiji mosi oi ŋoneru waragaya.
38 O fariseu, porém, admirou-se ao ver que Jesus não se lavara primeiro, antes de comer.
39 Waragako Ofonji iŋi ojiya, “O Farisi ŋoŋo fofori munaŋqoqo ee eiŋ ore popu eru gombare sakiine jure mukuegobiyoŋ, ŋoŋo-ŋaŋunde manji kejigaga. Oi dukuŋ, omboŋ ebu eru mosi sembeine goine oiji puseko gogobi.
39 O Senhor, porém, lhe disse: Vós, fariseus, limpais o exterior do copo e do prato; mas o vosso interior está cheio de rapina e perversidade.
40 “O ŋoŋo, maŋ-ŋaŋuŋ tomiri. Moji sakiine sosowo bofukeya, iŋoji maŋine oŋuakoŋ bofukeya me mata? Ŋoŋo wamore maŋ-ŋaŋunde gio ore eru etaŋqataŋ egobi? Oi so sagaga.
40 Insensatos! Quem fez o exterior não é o mesmo que fez o interior?
41 Ore eru ya popu, juago ŋega, oi yauŋ-ŋaŋuŋ ŋiŋigo wakiqoqoine yareinebi. Oŋu ebi Anutuji munaŋ qa ŋareko ŋoŋore ya sosowo gbagbataeŋine peiŋ.” Oŋu.
41 Antes, dai esmola do que tiverdes, e tudo vos será limpo.
42 “O Farisi ŋiŋigo, yobiŋ paiŋaŋuŋgo ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo uqo munjaŋ sosowo boroiŋgaru mobeine 10:gone moakoŋ Anuture biŋe ruaegobi. Jama, supe eru munjaŋ fuŋne fuŋne oi oŋuakoŋ boroiŋgaru teŋgone moakoŋ oi Anuture biŋe ruaegobi. Pesiŋ oi poretiŋ ruaegobiyoŋ, Kadi buŋore koruŋ qoruine yo odureru bokeegobi: Go Anutu maŋ wombuŋgoji manjoko eteeigoŋ eru ŋiŋigo botuyaŋuŋgo eebobo poretiŋ boyoberu goigoŋ. Buŋo qoruine oi yameŋ keku boyoberu goinebi eru buŋo memenda oi oŋuakoŋ so odureru bokeinebi.
42 Mas ai de vós, fariseus! Porque dais o dízimo da hortelã, da arruda e de todas as hortaliças e desprezais a justiça e o amor de Deus; devíeis, porém, fazer estas coisas, sem omitir aquelas.
43 “O Farisi, yobiŋ paiŋaŋuŋgo ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo oŋgawowosi pigo ŋeŋe bobonio minemine ŋeniminde aŋi maneegobi. Nareŋgareŋ kae jiŋoo me kadio ŋiŋigo ŋone yabebi mijeriŋaŋuŋ enimiŋgo maneegobi.
43 Ai de vós, fariseus! Porque gostais da primeira cadeira nas sinagogas e das saudações nas praças.
44 O ŋoŋo, yobiŋ paiŋaŋuŋgo ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo jiŋoruŋ tinayaŋuŋ tomiri ore so fukegobi. Ŋiŋigoji qoŋgbuŋ kouineke uri pega, oi so maneru paiyaŋuŋgo kosabasa oderu ya botiineke yoŋoru kejigaegobi.” Oŋu.
44 Ai de vós que sois como as sepulturas invisíveis, sobre as quais os homens passam sem o saber!
45 Yesuji buŋo oŋu miko Kadi buŋore qaqaji yoŋoreone moji maneru bokirieru iŋi ojiya, “Qaqaji, go buŋo oŋu miku niŋo oŋuakoŋ mimigaŋgaŋ enorege.”
45 Então, respondendo um dos intérpretes da Lei, disse a Jesus: Mestre, dizendo estas coisas, também nos ofendes a nós outros!
46 Oŋu miyayoŋ, Yesuji buŋo iŋi miya, “O Kadi buŋore qaqaji, ŋoŋore paiŋaŋuŋgo oŋuakoŋ yobiŋ ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo buŋoine buŋoine mitigaru ore begi yobiŋineke oi ŋiŋigo paiyaŋuŋgo ruaru ruabi oi reŋganimiŋ ore yobiŋ yabeme jogbasasanaŋ eegobiyoŋ, ŋoŋo-ŋaŋe oi me sisiŋaŋunji kokiine mo bapi yabenimiŋ ore beusembeŋaŋuŋ mo so peega.
46 Mas ele respondeu: Ai de vós também, intérpretes da Lei! Porque sobrecarregais os homens com fardos superiores às suas forças, mas vós mesmos nem com um dedo os tocais.
47 “O ŋoŋo, yobiŋ paiŋaŋuŋgo ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo kajeqouŋ ŋiŋigo yoŋore jiŋoruŋgo simeŋ ako baku basarigaegobiyoŋ, ŋoŋo-ŋaŋunde apa ŋasopuji oi yabebi komebuŋ.
47 Ai de vós! Porque edificais os túmulos dos profetas que vossos pais assassinaram.
48 Ŋoŋo-ŋaŋunde apa ŋasopuji kajeqouŋ ŋiŋigo yabebi komebi ŋoŋoji yoŋore jiŋoruŋgo ako baku simeŋ baegobi. Oŋu baku oiji apa ŋasopuŋaŋuŋ yoŋore eebobo ore qotikeru buŋoyaŋuŋ kitiŋgaku miku munaŋ moge oŋuine dimagobi.
48 Assim, sois testemunhas e aprovais com cumplicidade as obras dos vossos pais; porque eles mataram os profetas, e vós lhes edificais os túmulos.
49 “Ore eru Anutu, maŋgboroŋ Rauine iŋoji iŋi miga, ‘Nonji kajeqouŋ ŋiŋigo eru aposol sore yabebe ŋoŋoreo warenimiŋ. Warebi yoŋoreone goine oi yabebi komenimiŋ eru goine kekesuesue eyarenimiŋ.’
49 Por isso, também disse a sabedoria de Deus: Enviar-lhes-ei profetas e apóstolos, e a alguns deles matarão e a outros perseguirão,
50 “Anutuji Sombuŋ moreŋ bofuke yapeya, damaŋ oone akoŋ fuŋgaru kajeqouŋ ŋiŋigo yabebi dariyaŋuŋ kesiebi wakiya, ore dari geoine sosowo oi ŋiŋigo muŋambe gogobi, oi ŋoŋore paio ropeko joiserereŋ manenimiŋ.
50 para que desta geração se peçam contas do sangue dos profetas, derramado desde a fundação do mundo;
51 Abelre dariji wakiko oone akoŋ fuŋgaru yaberu waperu goku Zekaraia boji koro alata eru boji soriŋ kubaine yokore botugo qabi dariine wakiko oo tariya. Nonji buŋo iŋi ŋajibe maneniŋ: Dariyaŋunde geoji ŋiŋigo muŋambe gogobi, ŋoŋore paio ropeko joiserereŋ manenimiŋ.
51 desde o sangue de Abel até ao de Zacarias, que foi assassinado entre o altar e a casa de Deus. Sim, eu vos afirmo, contas serão pedidas a esta geração.
52 “O Kadi buŋore qaqaji ŋoŋo, yobiŋ paiŋaŋuŋgo ropeiŋ ore oŋga joraku ‘Yei!’ migo. Ŋoŋo Anuture mamane rokiminde mendi ki made oi ŋiŋigo yaago roru sabare yareegobi. Ŋoŋo-ŋaŋe ore maŋgo so ropebuŋ eru goineji ore maŋgo ropenimiŋgo egobi, ŋoŋoji oi kiperu sabare yareru gobuŋ.”
52 Ai de vós, intérpretes da Lei! Porque tomastes a chave da ciência; contudo, vós mesmos não entrastes e impedistes os que estavam entrando.
53 Yesuji buŋo oŋu miku bokeru rako Kadi buŋore qaqaji eru Farisi yoŋoji fuŋgaru buŋo joineke miteku buŋo fuŋne fuŋne miiŋ ore kokoine weu tebuŋ.
53 Saindo Jesus dali, passaram os escribas e fariseus a argui-lo com veemência, procurando confundi-lo a respeito de muitos assuntos,
54 Weu tebi miineone buŋo mo mijibugame oiji kariŋgame buŋore budunji furugaiŋgo rubabuŋ. Oŋu.
54 com o intuito de tirar das suas próprias palavras motivos para o acusar.

Ler em outra tradução

Comparar com outra

Estude este capítulo no WhatsApp

Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 11, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.