Gênesis 41
mkw (MKW) vs NTLH
1 Na manima ya bamvula zole, Falawo lotaka ndosi. Yandi vwandaka ya kutelama na lweka ya nzadi ya Nile.
1 Dois anos se passaram. Um dia o rei do Egito sonhou que estava de pé na beira do rio Nilo.
2 Yandi talaka bangombe nsambwadi ya nkento ya kitoko mpe ya mafuta, vwandaka basika na kati ya nzadi, mpe bandaka kudya matiti yina vwandaka pene-pene ya nzadi ya Nile.
2 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
3 Na manima, bangombe nsambwadi ya nkento ya nkaka ya yimbi mpe ya kukonda vwandaka basika na kati ya nzadi, mpe yawu kwizaka vwanda pene-pene ya bangombe yina ya ntete, na lweka ya nzadi ya Nile.
3 Logo em seguida saíram do rio outras sete vacas, feias e magras, que foram ficar perto das primeiras vacas, na beira do rio.
4 Bangombe yina ya yimbi mpe ya kukonda kudyaka bangombe nsambwadi ya mafuta. Ni na ntangu yina Falawo vumbukaka.
4 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas. Aí o rei acordou.
5 Yandi lalaka dyaka, mpe yandi lotaka ndosi ya zole. Yandi talaka bayintu nsambwadi ya bambuma ya faline, ya nene mpe ya kitoko, yina basikaka na kititi kaka mosi ya mbuma ya faline.
5 Mas tornou a dormir e teve outro sonho. Desta vez ele viu sete espigas de trigo que saíam de um mesmo pé; elas eram boas e cheias de grãos.
6 Na manima, yandi talaka mpe bayintu nsambwadi dyaka basikaka. Yawu vwandaka ya kukonda mpe ya kuyuma na mupepe yina ke katukaka na yinsi ya kuyuma.
6 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
7 Bayintu ya bambuma ya faline ya kukonda minaka bayintu nsambwadi ya bambuma ya faline ya nene mpe ya mbote. Na yina, Falawo vumbukaka mpe bakulaka ti yandi lotaka ndosi.
7 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. O rei acordou: tinha sido um sonho.
8 Na suka, ntima ya Falawo vwandaka kwama. Yandi tumisaka ti ba bokila banganga na bantu nyonso ya ndwenga ya Ngipiti. Yandi zabisaka bawu bandosi ya yandi, kasi ata muntu mosi lendaka na kubangudila yandi yawu.
8 De manhã ele estava muito preocupado e por isso mandou chamar todos os adivinhos e todos os sábios do Egito. O rei contou os seus sonhos, mas nenhum dos sábios foi capaz de dar a explicação.
9 Na yina, mfumu yina vwandaka na kisalu ya kutudilaka ntinu malafu, zabisaka na Falawo: «Mfumu, mu zola kufungula masumu ya munu bubu yayi.
9 Então o chefe dos copeiros disse ao rei: — Chegou a hora de confessar um erro que cometi.
10 Kilumbu mosi, nge dasukilaka munu na mfumu ya bantu yina ke yokaka mampa, mpe nge tulaka beto na boloko na yisi ya lutumu ya kuluntu ya binwani.
10 Um dia o senhor ficou com raiva de mim e do chefe dos padeiros e nos mandou para a cadeia, na casa do capitão da guarda.
11 Beto lotaka bandosi na mpimpa kaka mosi. Ndosi na ndosi na mbangululu ya yawu.
11 Certa noite cada um de nós teve um sonho, e cada sonho queria dizer uma coisa.
12 Na kati ya boloko, ya vwandaka na ntwenya mosi ya mundongo ya mu-Ebeleyo, yandi vwandaka sadila kuluntu ya boloko. Beto zonzilaka yandi bandosi ya beto, mpe yandi pesaka na konso ndosi mbangululu ya yawu.
12 Lá na cadeia estava com a gente um moço hebreu, que era escravo do capitão da guarda. Contamos a esse moço os nossos sonhos, e ele explicou o que queriam dizer.
13 Mambu nyonso salamaka kaka mutindu yandi zonzaka. Ba vutulaka munu na kisalu ya munu, mpe ba ledikaka mfumu ya bantu yina ke yokaka mampa.»
13 E tudo deu certo, exatamente como ele havia falado. Eu voltei para o meu serviço, e o padeiro foi enforcado.
14 Falawo, ntinu ya Ngipiti, tumisaka ba bokila Yosefi. Na nswalu ba kwendaka basisa yandi na boloko. Ba katulaka yandi mandefo, mpe ba vwatisaka yandi kinkuti ya nkaka. Mpe yandi kwendaka na mantwala ya Falawo.
14 Então o rei mandou chamar José, e foram depressa tirá-lo da cadeia. Ele fez a barba, trocou de roupa e se apresentou ao rei.
15 Falawo tubaka na Yosefi: «Mu me lota ndosi, kasi ya kele ve na muntu yina lenda bangudila munu yawu. Ba me zabisa munu ti nge, nge lenda bangula bandosi yina ba ke zonzilaka nge.»
15 Então o rei disse: — Eu tive um sonho que ninguém conseguiu explicar. Ouvi dizer que você é capaz de explicar sonhos.
16 Yosefi vutulaka na Falawo mutindu yayi: «Ni munu ve. Ni Nzambi lenda pesa nge mvutu ya mbote.»
16 — Isso não depende de mim — respondeu José. — É Deus quem vai dar uma resposta para o bem do senhor, ó rei.
17 Falawo, ntinu ya Ngipiti, tubaka na Yosefi: «Mu lotaka ndosi. Ya vwandaka mutindu yayi: “Mu telamaka na lweka ya nzadi ya Nile.
17 Aí o rei disse: — Sonhei que estava de pé na beira do rio Nilo.
18 Mu talaka bangombe nsambwadi ya nkento ya kitoko mpe ya mafuta, yina vwandaka basika na kati ya nzadi, mpe bandaka kudya matiti yina vwandaka pene-pene ya nzadi ya Nile.
18 De repente, saíram do rio sete vacas bonitas e gordas, que começaram a comer o capim da beira do rio.
19 Mpe bangombe nsambwadi ya nkaka ya nzutu fyoti, ya kukonda, mpe ya yimbi, vwandaka basika na kati ya nzadi, mpe yawu kwizaka vwanda pene-pene ya bangombe yina ya ntete. Mu me talaka ntete ve bangombe ya mutindu yayi na yinsi nyonso ya Ngipiti.
19 Depois saíram do rio outras sete vacas, mas estas eram feias e magras. Em toda a minha vida eu nunca vi no Egito vacas tão feias como aquelas.
20 Bangombe nsambwadi ya yimbi mpe ya kukonda kudyaka bangombe ya mafuta.
20 E as vacas feias e magras engoliram as bonitas e gordas,
21 Kasi na manima ya kudya yawu, ata kima mosi lakisaka ti ba me kudya yawu. Bangombe ya nzutu fyoti vwandaka kaka ya yimbi mutindu yawu vwandaka ntete. Ni na ntangu yina mu vumbukaka.
21 mas nem dava para notar isso, pois elas continuavam tão feias como antes. Então eu acordei.
22 Mu talaka dyaka na ndosi, bayintu nsambwadi ya bambuma ya faline, ya nene mpe ya kitoko, yina basikaka na kititi kaka mosi.
22 Depois tive outro sonho. Eu vi sete espigas de trigo boas e cheias de grãos, as quais saíam de um mesmo pé.
23 Mpe mu talaka dyaka bayintu nsambwadi ya nkaka basikaka. Yawu vwandaka ya kukonda mpe ya kuyuma na mupepe yina ke katukaka na yinsi ya kuyuma.
23 Depois saíram sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto
24 Bayintu nsambwadi ya bambuma ya faline yina ya kukonda minaka bayintu ya mbote. Mu zabisaka bandosi yango na banganga, kasi ata muntu mosi lendaka ve na kubangudila munu yawu.»
24 e elas engoliram as sete espigas cheias e boas. Eu contei os sonhos aos adivinhos, mas nenhum deles foi capaz de explicá-los.
25 Yosefi tubaka na Falawo, ntinu ya Ngipiti mutindu yayi: «Bandosi nyonso zole kele na mbangululu kaka mosi. Nzambi ke na kulakisa na Falawo mambu yandi ke salama.
25 Então José disse ao rei: — Os dois sonhos querem dizer a mesma coisa. Por meio deles Deus está dizendo ao senhor o que ele vai fazer.
26 Bangombe nsambwadi ya mbote mpe bayintu nsambwadi ya bambuma ya faline ya mbote, ke na kulakisa bamvula nsambwadi. Yawu kele kwandi ndosi mosi.
26 As sete vacas bonitas são sete anos, e as sete espigas boas também são. Os dois sonhos querem dizer uma coisa só.
27 Bangombe nsambwadi ya kukonda na ya yimbi mpe bayintu nsambwadi ya kukonda na mupepe yina ke katukaka na yinsi ya kuyuma, ke na kulakisa bamvula nsambwadi ya nsatu ya nene.
27 As sete vacas magras e feias que saíram do rio depois das bonitas e também as sete espigas secas e queimadas pelo vento quente do deserto são sete anos em que vai faltar comida.
28 Yawu kele mutindu mu me zonza na nge: Nzambi me zabisa nge mambu yina yandi ke sala.
28 É exatamente como eu disse: Deus mostrou ao senhor, ó rei, o que ele vai fazer.
29 Na bamvula nsambwadi yina ke kwiza, madya ke vwanda mingi na yinsi nyonso ya Ngipiti.
29 Virão sete anos em que vai haver muito alimento em todo o Egito.
30 Na manima, ke kwiza bamvula nsambwadi ya nsatu ya nene, mpe kwaku na Ngipiti, bantu ke zimbana bamvula nsambwadi yina ya madya ya mingi. Nsatu ya nene ke bebisa yinsi.
30 Depois virão sete anos de fome.
31 Bantu ke zimbana bamvula nsambwadi ya madya ya mingi, samu ti nsatu ke vwanda ya kulutila.
31 E a fome será tão terrível, que ninguém lembrará do tempo em que houve muito alimento no Egito.
32 Kana ndosi yango kwizaka bambala zole na Falawo, ntinu ya Ngipiti, ya kele ti ni Nzambi bakaka nzengolo, mpe yandi ke lungisa yawu na nswalu nyonso.
32 A repetição do sonho quer dizer que Deus resolveu fazer isso e vai fazer logo.
33 Ntangu yayi, bika ti Falawo kusoola muntu mosi ya mayela mpe ya ndwenga, mpe yandi kupesa muntu yango luyalu ya yinsi ya Ngipiti.
33 E José continuou: — Portanto, será bom que o senhor, ó rei, escolha um homem inteligente e sábio e o ponha para dirigir o país.
34 Bika ti Falawo kutula bamfumu ya fyoti na yinsi. Bawu banda na kukatulaka kikunku mosi na kati ya bikunku tanu, ya bima nyonso yina ntoto ya Ngipiti ke pesa mutindu madya na bamvula nsambwadi ya madya ya mingi.
34 O rei também deve escolher homens que ficarão encarregados de viajar por todo o país para recolher a quinta parte de todas as colheitas, durante os sete anos em que elas forem boas.
35 Bika ti bawu kuyonzika madya nyonso ya bamvula ya mbote ke kwiza. Bawu kubumba bambuma ya faline, mpe bima ya kudya na bambanza yina kele na yisi ya lutumu ya Falawo, ntinu ya Ngipiti.
35 Durante os anos bons que estão chegando, esses homens ajuntarão todo o trigo que puderem e o guardarão em armazéns nas cidades, sendo tudo controlado pelo senhor.
36 Ya ke vwanda madya ke bumbama samu na yinsi, samu na bamvula nsambwadi ya nsatu ya nene yina ke na kukwiza na yinsi ya Ngipiti. Na yina, nsatu ke bebisa ve yinsi.»
36 Assim, o mantimento servirá para abastecer o país durante os sete anos de fome no Egito, e o povo não morrerá de fome.
37 Malongi ya Yosefi talanaka ya mbote na Falawo, mpe na bisadi nyonso ya Falawo, ntinu ya Ngipiti.
37 O conselho de José agradou ao rei e aos seus funcionários.
38 Falawo zabisaka bawu mutindu yayi: «Muntu yayi kele ya kufuluka na mpeve ya Nzambi. Wapi kisika beto lenda kuzwa muntu ya nkaka mutindu yandi?»
38 E o rei lhes disse: — Não poderíamos achar ninguém melhor para dirigir o país do que José, um homem em quem está o Espírito de Deus.
39 Falawo tubaka na Yosefi: «Samu ti, ni Nzambi me lakisa nge mambu nyonso yina, ya kele ve na muntu ya nkaka yina ke na mayela mpe na ndwenga mutindu nge!
39 Depois virou-se para José e disse: — Deus lhe mostrou tudo isso, e assim está claro que não há ninguém que tenha mais capacidade e sabedoria do que você.
40 Ni nge ke vwanda mfumu ya yinzo ya munu, mpe bantu ya munu nyonso ke zitisa nge. Mu ke lutila nge kaka na buntinu ya munu.
40 Você vai ficar encarregado do meu palácio, e todo o meu povo obedecerá às suas ordens. Só eu terei mais autoridade do que você, pois sou o rei.
41 Ntangu yayi, mu me pesa nge luyalu ya Ngipiti nyonso.»
41 Neste momento eu o ponho como governador de todo o Egito.
42 Falawo katulaka nela ya kinyemo ya kintinu na musapi ya yandi, mpe yandi tulaka yawu na musapi ya Yosefi. Yandi vwatisaka Yosefi balele ya lino ya mbote, mpe yandi tulaka Yosefi musanga ya wolo na laka.
42 Então o rei tirou do dedo o seu anel-sinete e o colocou no dedo de José. Em seguida mandou que o vestissem com roupas de linho fino e pôs uma corrente de ouro no pescoço dele.
43 Yandi yulukisaka Yosefi na kipusu-pusu ya kilandi ya yandi, mpe yandi lookaka na mantwala ya Yosefi mutindu yayi: «Beno lutisa!» Ni mutindu yayi Falawo, ntinu ya Ngipiti pesaka Yosefi luyalu ya yinsi nyonso ya Ngipiti.
43 Depois fez com que José subisse no carro reservado para a maior autoridade do Egito depois do rei e mandou que os seus homens fossem na frente dele, gritando: “Abram caminho!” Assim, José foi posto como governador de todo o Egito.
44 Falawo tubaka dyaka na Yosefi mutindu yayi: «Mu kele Falawo, ntinu ya Ngipiti, kasi na yinsi nyonso ya Ngipiti, ya kele ve na muntu yina lenda nanguna diboko ya yandi to dikulu ya yandi kondwa muswa ya nge.»
44 O rei disse a José: — Eu sou o rei, mas sem a sua licença ninguém poderá fazer nada em toda a terra do Egito. José tinha trinta anos quando entrou para o serviço do rei do Egito. Ele saiu da presença do rei e viajou por todo o Egito.
45 Falawo, ntinu ya Ngipiti, pesaka na Yosefi nkumbu ya Safanate-Paneya, mpe pesaka yandi kento, Asenate, mwana ya Poti-Fela, nganga-Nzambi ya mbanza One. Yosefi salaka nzyetolo ya luyalu na yinsi nyonso ya Ngipiti.
45 — ausente —
46 Yosefi vwandaka na bamvula makumi tatu ntangu ba nataka yandi na sika ya Falawo, ntinu ya Ngipiti. Yosefi bikaka Falawo, mpe kwendaka tambula bwala nyonso ya Ngipiti.
46 — ausente —
47 Na ntangu ya bamvula nsambwadi ya madya mingi, ntoto pesaka madya mingi.
47 Durante os sete anos de fartura a terra produziu cereais em grande quantidade.
48 Yosefi yonzikaka madya nyonso na bamvula nsambwadi yina landilaka na yinsi ya Ngipiti. Yandi bumbaka madya yango na kati ya bambanza. Na konso mbanza, yandi bumbaka madya yina katukaka na bilanga ya pene-pene.
48 E José ajuntou todos os cereais e os guardou em armazéns nas cidades, ficando em cada cidade os cereais colhidos nos campos vizinhos.
49 Yosefi bumbaka bambuma ya faline mingi. Yawu vwandaka mingi mutindu munyenge ya mubu, mpe ba bikaka kwandi na kutanga dyaka yawu. Samu ti ba lendaka ve na kutanga yawu.
49 José ajuntou tanto mantimento, que desistiu de pesar, pois não dava mais: parecia a areia da praia do mar.
50 Tekila mvula yina nsatu bandaka, Asenate, kento ya Yosefi, butaka bana zole. Asenate vwandaka mwana ya Poti-Fela, nganga-nzambi ya mbanza One.
50 Antes de começarem os anos de fome, José teve dois filhos com a sua mulher Asenate.
51 Yosefi pesaka nkumbu na mwana ya ntete Manase, mpe yandi tubaka: «Nzambi me sala ti mu zimbana bampasi ya munu nyonso na dikanda nyonso ya tata ya munu.»
51 Pôs no primeiro o nome de Manassés e explicou assim: “Deus me fez esquecer todos os meus sofrimentos e toda a família do meu pai.”
52 Yandi pesaka na mwana ya zole nkumbu Efalayime, mpe yandi tubaka: «Nzambi me pesa munu bana na yinsi yina mu vwandaka tala mpasi mingi.»
52 No segundo filho pôs o nome de Efraim e disse: “Deus me deu filhos no país onde tenho sofrido.”
53 Bamvula nsambwadi ya madya ya mingi kwizaka manisa na Ngipiti.
53 Então acabaram-se os sete anos de fartura no Egito,
54 Mpe bamvula nsambwadi ya nsatu ya nene kwizaka banda, mutindu Yosefi zonzaka. Nsatu ya nene vwandaka na bayinsi nyonso, kasi na Ngipiti nyonso madya vwandaka.
54 e, como José tinha dito, começaram os sete anos de fome. Nos outros países o povo passava fome, mas em todo o Egito havia o que comer.
55 Ntangu bantu nyonso ya Ngipiti bandaka kutala nsatu, bawu lookaka na sika ya Falawo yandi pesa bawu madya. Falawo vutulaka na bantu nyonso ya Ngipiti: «Beno kwenda tala Yosefi. Beno sala mutindu yandi ke zabisa beno.»
55 Quando os egípcios começaram a passar fome, foram pedir alimentos ao rei. Ele disse: — Vão falar com José e façam o que ele disser.
56 Ntangu nsatu ya nene yalaka yinsi nyonso, Yosefi zibulaka bayinzo yina ba bumbaka madya, samu na kutekisa mbuma ya faline na bantu ya Ngipiti. Nsatu kumaka mingi na yinsi ya Ngipiti.
56 Quando a fome aumentou no país inteiro, José abriu todos os armazéns e começou a vender cereais aos egípcios.
57 Bantu ya bayinsi nyonso vwandaka kwiza na Ngipiti na kusumba madya na Yosefi, samu ti nsatu vwandaka na yinza ya muvimba.
57 E de todos os países vinha gente ao Egito para comprar cereais de José, pois no mundo inteiro havia uma grande falta de alimentos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Gênesis 41, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.