Daniel 2
mkw (MKW) vs NAA
1 Na mvula ya zole ya kintinu ya Nebukadenesale, ntinu Nebukadenesale kuzwaka bandosi. Yandi vwandaka dyaka ve na kizunu mpe yandi vwandaka lala dyaka ve pongi ya mbote.
1 No segundo ano do seu reinado, Nabucodonosor teve uns sonhos que o deixaram perturbado e sem poder dormir.
2 Ntinu tumisaka ba bokila bantu yina ke talaka, banganga, na bantu ya bampandu, samu ti ba zabisa mpe ba bangula yandi bandosi. Bawu kwizaka mpe bawu kwendaka telama na mantwala ya ntinu.
2 Então o rei mandou chamar os magos, os encantadores, os feiticeiros e os caldeus, para que lhe dissessem o que ele havia sonhado. Eles vieram e se apresentaram diante do rei.
3 Mpe ntinu tubaka na bawu: «Mu me sala ndosi mosi mpe mu ke dyaka na kizunu ve. Mu zola kubakula nsasa ya ndosi yango.»
3 Ele lhes disse: — Tive um sonho e fiquei perturbado, querendo saber que sonho foi esse.
4 Bantu ya bampandu vutulaka na ntinu, na ndinga ya alameye mutindu yayi: «Bika ti ntinu kuzinga bantangu nyonso! Zabisa beto bisadi ya nge ndosi yina nge me lota mpe beto ke bangudila nge yawu.»
4 Os caldeus disseram ao rei em aramaico: — Que o rei viva eternamente! Conte o sonho a estes seus servos, e daremos a interpretação.
5 Ntinu vutulaka na bantu ya bampandu: «Lukanu yina mu me baka ni yayi: Kana beno zabisa ve munu ndosi mpe kana beno bangudila munu yawu ve, ba ke saasa beno mpe bayinzo ya beno ke kuma mazala.
5 Mas o rei respondeu aos caldeus: — Uma coisa é certa: se não me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês serão despedaçados, e as casas de vocês serão reduzidas a ruínas.
6 Kasi, kana beno zabisa munu ndosi mpe beno bangudila munu yawu, mu ke pesa beno makabu ya mingi mpe mu ke zangula beno. Na yina, beno zabisa munu ndosi mpe beno bangudila munu yawu.»
6 Mas, se me contarem o sonho e a sua interpretação, vocês receberão de mim dádivas, prêmios e grandes honras. Portanto, contem-me o sonho e a sua interpretação.
7 Na mbala ya zole, bawu tubaka na ntinu: «Bika ti ntinu kuzabisa ndosi na beto bisadi ya yandi mpe beto ke bangudila yandi yawu.»
7 Os caldeus responderam pela segunda vez: — Que o rei conte o sonho a estes seus servos, e nós lhe daremos a interpretação.
8 Ntinu vutulaka: «Ya tsyelika, mu ke na kutala ti beno ke na kuzola kulutisa munu ntangu samu ti, beno zaba mutindu ya lukanu yina mu me baka.
8 O rei respondeu: — Bem percebo que vocês estão querendo ganhar tempo, porque sabem que o que eu disse está resolvido,
9 Kana beno zabisa munu ve ndosi yina, beno nyonso ke kuzwa kitumbu mosi. Beno me wisana samu na kwiza zonza mambu ya luvunu na mantwala ya munu, samu na kutala kana mambu ke soba. Ve, beno zabisa munu ndosi mpe kuna, mu ke zaba ti beno ke lenda na kubangudila munu yawu.»
9 isto é, se não me contarem o sonho, todos vocês receberão a mesma sentença. Vocês combinaram dizer palavras mentirosas e perversas na minha presença, esperando que a situação mude. Portanto, contem-me o sonho, e saberei que vocês podem me dar a interpretação.
10 Bantu ya bampandu vutulaka na ntinu: «Ata muntu awa na ntoto lenda kusala dyambu yina ntinu ke na kulomba. Ya kele mpe ve na ntinu mosi yina vwandaka na bunene to na lulendo me lombaka kima ya mutindu yayi na muntu yina ke talaka mambu, na nganga mosi to na muntu ya bampandu.
10 Os caldeus responderam na presença do rei: — Não há nenhum mortal sobre a face da terra que possa fazer o que o rei exige. Nunca houve um rei, por maior e mais poderoso que fosse, que tenha exigido semelhante coisa de um mago, encantador ou caldeu.
11 Dyambu yina ntinu ke na kulomba kele mpasi mingi. Ya kele ve na muntu yina lenda kuzabisa ntinu dyambu yayi, kana kaka banzambi ve. Kasi banzambi ke zingaka ve na kati ya yinza ya bantu.»
11 Isso que o rei exige é difícil, e não há ninguém que o possa revelar diante do rei, a não ser os deuses, e estes não moram entre os mortais.
12 Na yina, ntinu kumaka na nkele ya kulutila. Yandi tumisaka ti ba kufwa bantu nyonso ya ndwenga ya Babilone.
12 Ao ouvir isto, o rei ficou tão irado e furioso, que mandou matar todos os sábios da Babilônia.
13 Nsangu ya nzengolo ya kufwa bantu nyonso ya ndwenga mwanganaka. Ba kwendaka sosa mpe Danyele na bampangi ya yandi samu na kufwa bawu.
13 Saiu o decreto, segundo o qual os sábios deviam ser mortos. Foram buscar também Daniel e os seus companheiros, para que fossem mortos.
14 Danyele kwendaka solola na Aleyoke na mayela mpe na nkebolo nyonso. Aleyoke vwandaka mfumu ya bankebi ya ntinu. Ni yandi kubamaka samu na kwenda kufwa bantu ya ndwenga ya Babilone.
14 Então Daniel, com cautela e prudência, foi falar com Arioque, chefe da guarda do rei, que tinha saído para matar os sábios da Babilônia.
15 Danyele yufulaka na Aleyoke, mfumu ya bankebi ya ntinu: «Samu na yinki ntinu me baka nzengolo ya ngolo mutindu yayi?» Aleyoke zabisaka na Danyele wapi mutindu vwandaka dyambu yango.
15 Daniel perguntou a Arioque, encarregado do rei: — Por que esse decreto do rei é tão urgente? Então Arioque explicou o caso a Daniel.
16 Na yina, Danyele kwendaka na sika ya ntinu. Yandi lombaka na ntinu na kubikila yandi mwa ntangu samu ti yandi zabisa na ntinu mbangululu ya ndosi.
16 Daniel foi falar com o rei, para pedir que lhe desse tempo, e ele revelaria ao rei a interpretação.
17 Na manima, Danyele vutukaka na yinzo. Yandi zabisaka dyambu yina na bampangi ya yandi Ananya, Misayele mpe Azalya.
17 Então Daniel foi para casa e explicou a situação a Hananias, Misael e Azarias, seus companheiros,
18 Yandi zabisaka bawu na kulomba kyadi ya Nzambi ya mazulu samu na mansweki yina. Samu ti, ba kufwa ve Danyele na bampangi ya yandi mpe bantu ya nkaka ya ndwenga ya Babilone.
18 para que pedissem misericórdia ao Deus do céu sobre este mistério, a fim de que Daniel e os seus companheiros não fossem mortos com o resto dos sábios da Babilônia.
19 Na mpimpa, Danyele kuzwaka lumoni ya mansweki yina. Na yina, Danyele kembilaka Nzambi ya mazulu.
19 Então o mistério foi revelado a Daniel numa visão de noite. Daniel bendisse o Deus do céu,
20 Danyele tubaka:
20 dizendo: “Bendito seja o nome de Deus, de eternidade a eternidade, porque dele é a sabedoria e o poder!
21 «Yandi ke sobaka bantangu mpe mambu nyonso.
21 É ele quem muda o tempo e as estações, remove reis e estabelece reis; ele dá sabedoria aos sábios e entendimento aos inteligentes.
22 Yandi ke lakisaka mansweki ya kubumbama.
22 Ele revela o profundo e o escondido; conhece o que está em trevas, e com ele mora a luz.
23 «Nge Nzambi ya bankooko ya munu,
23 Ó Deus de meus pais, eu te agradeço e te louvo, porque me deste sabedoria e poder, e agora me revelaste o que te pedimos, porque nos fizeste saber este caso do rei.”
24 Na manima, Danyele kwendaka na sika ya Aleyoke, yina ntinu tumisaka na kwenda kufwa bantu nyonso ya ndwenga ya Babilone. Danyele kwendaka zabisa yandi: «Bika kufwa bantu ya ndwenga ya Babilone! Nata munu na sika ya ntinu. Mu ke zabisa mpe mu ke bangudila ntinu ndosi ya yandi.»
24 Por isso, Daniel foi falar com Arioque, a quem o rei tinha encarregado de exterminar os sábios da Babilônia. Daniel entrou e lhe disse: — Não mate os sábios da Babilônia! Leve-me à presença do rei, e revelarei ao rei a interpretação.
25 Na nswalu nyonso, Aleyoke nataka Danyele na sika ya ntinu mpe yandi tubaka: «Na kati ya bantu yina beto bakaka na ngolo kuna na Yuda, mu me kuzwa muntu yina lenda kuzabisa mpe kubangula ndosi ya ntinu.»
25 Então Arioque depressa levou Daniel à presença do rei e lhe disse: — Achei um dos filhos dos exilados de Judá, que revelará ao rei a interpretação.
26 Ntinu yufulaka na Danyele, yina ba vwandaka bokila mpe Beletesasale: «Ya tsyelika, nge lenda zabisa munu ndosi yina mu salaka mpe kubangudila munu yawu?»
26 O rei perguntou a Daniel, cujo nome era Beltessazar: — Você é capaz de me contar o que vi no sonho e qual é a sua interpretação?
27 Na mantwala ya ntinu, Danyele vutulaka: «Mansweki yina ntinu ke na kulomba ba zabisa yandi, ata muntu ke lenda na kuzabisa yandi yawu, ya vwanda bantu ya ndwenga, banganga, bantu yina ke talaka to bantu ya bampandu.
27 Daniel respondeu na presença do rei: — O mistério que o rei exige, nem sábios, nem magos nem encantadores o podem revelar.
28 Kasi na zulu, ya kele na Nzambi mosi yina ke lakisaka mansweki mpe ni yandi me lakisa na ntinu Nabukadenesale mambu yina ke salama na bilumbu yina ke kwiza. Ntinu, ndosi yina nge salaka, balumoni yina nge kuzwaka na yisi ya pongi ni yayi:
28 Mas há um Deus no céu, que revela os mistérios, pois fez saber ao rei Nabucodonosor o que vai acontecer nos últimos dias. O sonho e as visões que o senhor teve, quando estava em sua cama, são estes:
29 Ntinu, na ntangu nge vwandaka ya kulala, nge kuzwaka mabanza na mambu yina ke salama na bilumbu yina ke kwiza. Muntu yina ke lakisaka mansweki, me lakisa nge mambu yina ke salama.
29 — Quando o senhor, ó rei, estava na sua cama, surgiram em sua mente pensamentos a respeito do que vai acontecer no futuro. Deus, que revela os mistérios, revelou ao senhor o que vai acontecer.
30 Kana ba me lakisa munu mansweki yayi, yawu zola kutuba ve ti, ni munu me lutila bantu nyonso na ndwenga. Kasi yawu kele samu ti, ntinu kuzwa mbangululu ya ndosi ya yandi mpe ti yandi kuzaba yinki ke na kukwamisa ntima ya yandi.
30 Quanto a mim, este mistério me foi revelado, não porque exista em mim mais sabedoria do que em todos os outros homens, mas para que a interpretação fosse revelada ao rei, e para que ele entenda o que passou pela sua mente.
31 Ntinu, lumoni yina nge kuzwaka ni yayi: Nge talaka kiteki ya nene. Kiteki yango vwandaka nene ya kulutila mpe yawu vwandaka lezima mingi. Yawu vwandaka ya kutelama na mantwala ya nge mpe yawu vwandaka ya nsisi.
31 — O senhor, ó rei, estava olhando e viu uma grande estátua. Esta, que era imensa e de extraordinário esplendor, estava em pé, bem na sua frente; e a aparência dela era terrível.
32 Kiteki yango vwandaka na yintu ya wolo ya kuvedila, ntulu mpe maboko ya yawu vwandaka ya palata, kivumu mpe mabunda ya yawu vwandaka ya kisengo ya mbwaki.
32 A cabeça era de ouro puro, o peito e os braços eram de prata, o ventre e os quadris eram de bronze;
33 Mitanga ya yawu vwandaka ya bisengo, yisi ya makulu ya yawu vwandaka ya bisengo mpe ya ntoto ya kuya.
33 as pernas eram de ferro, e os pés eram em parte de ferro e em parte de barro.
34 Nge vwandaka tala kiteki yina tii na ntangu yina ditadi mosi kwabukaka yawu mosi. Yawu kwizaka bula yisi ya makulu ya kiteki yina vwandaka ya bisengo mpe ya ntoto ya kuya. Mpe yawu mwangisaka makulu yango.
34 Enquanto o senhor estava olhando, uma pedra foi cortada sem auxílio de mãos humanas, atingiu a estátua nos pés de ferro e de barro e os despedaçou.
35 Kaka na mbala mosi, kisengo na ntoto ya kuya mpe kisengo ya mbwaki, wolo na palata, nyonso mwanganaka mutindu matiti yina mupepe ke katulaka na kisika yina ba ke bulaka bambuma, mpe ata kima bikanaka. Kasi ditadi yina kwizaka tuta kiteki, yawu kumaka mongo ya nene mpe yawu bakaka ntoto nyonso.
35 O ferro, o barro, o bronze, a prata e o ouro foram despedaçados no mesmo instante, e se fizeram como a palha das eiras no verão. O vento os levou, e deles não se viu mais nenhum vestígio. Mas a pedra que atingiu a estátua se tornou uma grande montanha, que encheu toda a terra.
36 «Ni ndosi yina ntinu kuzwaka mpe beto ke bangudila yandi yawu.
36 — Este é o sonho; e também a sua interpretação diremos ao rei.
37 Ntinu, nge kele ntinu ya bantinu, samu ti Nzambi ya mazulu me pesa nge kimfumu, lulendo, ngolo mpe nkembo.
37 O senhor, ó rei, que é rei de reis, a quem o Deus do céu conferiu o reino, o poder, a força e a glória;
38 Nzambi me tula bantu, bibulu ya mfinda mpe bandeke ya mazulu na yisi ya lutumu ya nge. Bisika ni bisika yina bawu kele, nge ke yala bawu nyonso. Yintu ya wolo, ni nge!
38 em cujas mãos foram entregues os filhos dos homens, onde quer que eles habitem, e os animais do campo e as aves do céu, para que dominasse sobre todos eles, o senhor, ó rei, é a cabeça de ouro.
39 Na manima ya nge, ya ke vwanda na kimfumu ya nkaka, kasi yawu ke kuma ve mutindu ya nge. Na manima dyaka, ya ke vwanda na kimfumu ya tatu yina kele kidimbu ya kisengo ya mbwaki. Kimfumu yango ke yala ntoto nyonso.
39 — Depois do senhor, se levantará outro reino, inferior ao seu; e um terceiro reino, de bronze, que terá domínio sobre toda a terra.
40 Na manima, ya ke vwanda na kimfumu ya yiya. Yawu ke vwanda ngolo mutindu kisengo. Mutindu kisengo ke mwangisaka mpe ke nikaka bima nyonso, kimfumu ya yiya yina ke mwangisa mpe ke nika bimfumu yina tekilaka.
40 O quarto reino será forte como o ferro; pois o ferro quebra e despedaça tudo; como o ferro quebra todas as coisas, assim esse reino fará em pedaços e destruirá todos os outros.
41 Nge me tala mutindu vwandaka yisi ya makulu mpe misapi ya makulu ya kiteki ya kuyilama na ntoto ya kuya mpe na bisengo, yawu zola kutuba ti, kimfumu yayi ke kukabuka. Kasi, mwa ngolo ya kisengo ke kondwa ve samu ti, nge me tala kisengo ya kuvukana na ntoto ya kuya.
41 — Quanto aos pés e aos dedos dos pés que o senhor viu, que eram em parte de barro de oleiro e em parte de ferro, isto significa que esse será um reino dividido. Contudo, haverá nele alguma coisa da firmeza do ferro, porque o senhor viu o ferro misturado com barro.
42 Kasi misapi ya makulu kisika yina kisengo vwandaka ya kuvukana na ntoto ya kuya, ke na kulakisa ti, kimfumu yayi ke vwanda na lweka mosi ya ngolo mpe lweka ya nkaka ya kulemba.
42 Como os dedos dos pés eram em parte de ferro e em parte de barro, assim, por um lado, o reino será forte e, por outro, será frágil.
43 Nge me tala kisengo ya kuvukana na ntoto ya kuya. Yawu zola kutuba ti, bawu ke vukana samu na kusala bangwisani ya bantu. Kasi bawu ke vwanda ve muntu mosi. Mutindu mosi mpe, kisengo ke vukanaka ve na ntoto ya kuya.
43 Quanto ao ferro misturado com o barro que o senhor viu, isto significa que procurarão se misturar por meio de casamentos, mas não se ligarão um ao outro, assim como o ferro não se mistura com o barro.
44 Na ntangu ya bantinu yina, Nzambi ya mazulu ke basisa kimfumu yina ke mwangana ve. Mpe kimfumu yango ke vwanda ve na yisi ya lutumu ya bantu ya nkaka. Kimfumu yango ke mwangisa bimfumu nyonso yina tekilaka, mpe yawu ke vwanda bantangu nyonso.
44 Mas, nos dias desses reis, o Deus do céu levantará um reino que jamais será destruído e que não passará a outro povo. Esse reino despedaçará e consumirá todos esses outros reinos, mas ele mesmo subsistirá para sempre,
45 Ni yawu ke na kulakisa ditadi yina nge me tala, ditadi yina vwandaka me kwabuka yawu mosi na mongo. Yawu me kwiza nika kisengo, kisengo ya mbwaki, ntoto ya kuya, wolo mpe palata. Nzambi ya nene me lakisa nge mambu yina ke salama na bilumbu ke kwiza. Ndosi yayi kele ya tsyelika mpe mbangululu ya yawu kele ya tsyelika.»
45 assim como o rei viu que do monte foi cortada uma pedra, sem auxílio de mãos humanas, e ela despedaçou o ferro, o bronze, o barro, a prata e o ouro. O Grande Deus revelou ao rei o que vai acontecer no futuro. Certo é o sonho, e fiel é a sua interpretação.
46 Na yina, ntinu Nabukadenesale kubwaka kizizi na ntoto. Yandi yinamaka na mantwala ya Danyele. Yandi tumisaka ti ba pesa Danyele makabu na mananasi ya nsunga ya mbote.
46 Então o rei Nabucodonosor se inclinou e se prostrou com rosto em terra diante de Daniel. Ordenou que oferecessem a Daniel uma oferta de cereais e incenso.
47 Ntinu tubaka na Danyele: «Nzambi ya beno kele Nzambi ya banzambi. Yandi kele Mfumu ya bantinu. Ni yandi ke lakisaka mansweki, samu ti nge me lenda na kulakisa mansweki yayi.»
47 O rei disse a Daniel: — Certamente o Deus que vocês adoram é o Deus dos deuses e o Senhor dos reis. Ele é quem revela os mistérios, pois você foi capaz de revelar este mistério.
48 Na manima, ntinu zangulaka Danyele mpe pesaka yandi makabu mingi ya mfunu. Yandi pesaka Danyele lutumu na kizunga nyonso ya Babilone. Mpe tulaka yandi mfumu ya ntete ya bantu nyonso ya ndwenga ya Babilone.
48 Então o rei engrandeceu Daniel e lhe deu muitos e grandes presentes. Ele o pôs como governador de toda a província da Babilônia. Também o fez chefe supremo de todos os sábios da Babilônia.
49 Danyele lombaka na ntinu na kupesa lutwadusu ya kizunga ya Babilone na sika ya Sadelake, Mesake mpe Abede-Nengo. Danyele bandaka na kusala kuna na yinzo ya kintinu.
49 A pedido de Daniel, o rei pôs Sadraque, Mesaque e Abede-Nego como administradores da província da Babilônia; mas Daniel permaneceu na corte do rei.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Daniel 2, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.