Lucas 8
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NVT
1 Tsa yaha̱ can, tan cuahán ra Jesús tsicá ra iin iin ñuu nahnu tan iin iin ñuu nyihi. Tan caahán ra tsihin nyɨvɨ. Tan jacotó ra tsi ñi tuhun vaha nácaa cuñí Nyoo cundaca ñaha ra tsi ñi. Tan tsa utsi uvi taahan ra tsa tava̱ tyiñu ra, cuahán ra naha tsihin ra.
1 Pouco tempo depois, Jesus começou a percorrer as cidades e os povoados vizinhos, anunciando as boas-novas a respeito do reino de Deus. Iam com ele os Doze
2 Tan cuahán tucu juhva ñiñaha tsa janduvaha̱ ra: ñi cuhvi̱ tan ñi yɨhɨ̱ tatyi ña vaha. Tan tsihin ñi cuahán ña María tsa quee̱ ñuu Magdala, tan juvin ña cuví ña yɨhɨ̱ utsa tatyi ña vaha tan nduvaha̱ ña.
2 e também algumas mulheres que tinham sido curadas de espíritos impuros e enfermidades. Entre elas estavam Maria Madalena, de quem ele havia expulsado sete demônios;
3 Tan cuahán tucu ña Juana, ñasɨɨhɨ ra Chuza, ra cumí tyiñu cuenda ra Herodes, tan ña Susana tsihin tandɨhɨ ca ñiñaha tsa jatyinyeé tsi ra Jesús tsihin tsa iyó tsi ñi.
3 Joana, esposa de Cuza, administrador de Herodes; Susana, e muitas outras que contribuíam com seus próprios recursos para o sustento de Jesus e seus discípulos.
4 Tan cuaha xaan nyɨvɨ quee̱ ñi iin iin ñuu, tyin cua nyehe ñi nu caahán ra Jesús tuhun Nyoo. Tan tuvi xaan ñi nyecú, tan quitsaha̱ caahán ra tsihin ñi tsihin iin cuhva tsaha̱ cuenda ra, tan catyí ra:
4 Certo dia, uma grande multidão, vinda de várias cidades, juntou-se para ouvir Jesus, e ele lhes contou uma parábola:
5 ―Quita̱ iin ra vehe ra. Cuahán ra nu iyó tyiñu jahá ra, tyin cua tatsi ra tsɨtɨ trigu nu ñuhu ra. Tan cuhva tsa tatsí ra quɨtɨ́ ra tsɨtɨ can, tan cucoyo̱ juhva yuhu ityi. Tan tsañi̱ nyɨvɨ tsata can. Tan quitsi̱ saa tan tsatsi̱ tɨ.
5 “Um lavrador saiu para semear. Enquanto espalhava as sementes pelo campo, algumas caíram à beira do caminho, onde foram pisadas, e as aves vieram e as comeram.
6 Tan juhva ca tsɨtɨ can cucoyo̱ tyañu yuu. Cana̱ tsɨtɨ ican. Maa tyin na ityi̱ tsi tyin luxu cuii ñi ñuhu yɨhɨ́ tsaha tsi. Tan nduve catsin.
6 Outras caíram entre as pedras e começaram a crescer, mas as plantas logo murcharam por falta de umidade.
7 Tan juhva ca tsɨtɨ cucoyo̱ tyañu iñu. Maa tyin quɨvɨ cana̱ trigu iin caa ñi tsihin iñu can, iñu can tsahñi̱ tsi trigu can.
7 Outras sementes caíram entre os espinhos, que cresceram com elas e sufocaram os brotos.
8 Maa tyin juhva ca tsɨtɨ cucoyo̱ nu ñuhu vaha. Tan quɨvɨ tsahnu̱ tsi, vaha xaan tsaha̱ tsi tsɨtɨ. Tyin tsa iin ñi tsɨtɨ ican, cientu tsɨtɨ quita̱ tsihin tsi ―catyí ra Jesús.
8 Ainda outras caíram em solo fértil e produziram uma colheita cem vezes maior que a quantidade semeada”. Quando ele terminou de dizer isso, declarou: “Quem é capaz de ouvir, ouça com atenção!”.
9 Yaha̱ can tan ra tsicá tsihin ra, nducu̱ tuhun ra naha tsi ra náa cuñí tsi catyi cuhva tsa caha̱n ra tsihin nyɨvɨ.
9 Seus discípulos lhe perguntaram o que a parábola significava.
10 Tacan tan catyí ra tsihin ra naha:
10 Ele respondeu: “A vocês é permitido entender os segredos do reino de Deus, mas uso parábolas para ensinar os outros, a fim de que, ‘Quando olharem, não vejam; quando escutarem, não entendam’.
11 ’Cuhva tsa tsaha̱ yu tsi ñi, cuñí tsi catyi tsi tyehen: tsɨtɨ can, tuhun Nyoo cuví tsi.
11 “Este é o significado da parábola: As sementes são a palavra de Deus.
12 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ trigu ican yuhu ityi, nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo cuví can. Maa tyin quitsi̱ nu ña vaha tan quinyaa̱ nu tuhun Nyoo tsi ñi tan coto tsinu iñi ñi tan cacu ñi.
12 As sementes que caíram à beira do caminho representam os que ouvem a mensagem, mas o diabo vem e a arranca do coração deles e os impede de crer e ser salvos.
13 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ can tyañu yuu, juvin ñi nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo cuví can. Sɨɨ xaan naquihi̱n vaha ñi itsi juhva ñi quɨvɨ. Maa tyin ña yɨhɨ́ vaha yoho ñi, juhva ñi quɨvɨ tsinu̱ iñi ñi, tan quɨvɨ tsa quitsaha̱ nyehé ñi tundoho, tan jandɨhɨ̱ ñi tsa tsinú iñi ñi.
13 As sementes no solo rochoso representam os que ouvem a mensagem e a recebem com alegria. Uma vez, porém, que não têm raízes profundas, creem apenas por um tempo e depois desanimam quando enfrentam provações.
14 Tan nu cucoyo̱ tsɨtɨ tyañu iñu, juvin ñi nyɨvɨ tsiñi̱ tuhun Nyoo cuví can. Tsiñi̱ ñi tuhun Nyoo maa tyin ña nasama̱ ñi cuhva iyó ñi. Tyin yɨhɨ́ ñi, tyaá ca iñi ñi tuhun tundoho tan ñavin ca tuhun Nyoo. Tan inga ñi, nyiyo ca iñi ñi tsa cuca. Tan inga tucu ñi sɨɨ ca cuñí ñi tsihin tsa sɨɨ caá tsa iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan cuví ñi tumaa cuví yutun tsa ña tsaha̱ tsɨtɨ.
14 As que caíram entre os espinhos representam outros que ouvem a mensagem, mas logo ela é sufocada pelas preocupações, riquezas e prazeres desta vida, de modo que nunca amadurecem.
15 Maa tyin nu cucoyo̱ tsɨtɨ nu ñuhu vaha, yacan cuví nyɨvɨ tsa tsiñi̱ tuhun Nyoo, tan vaha añima ñi tyin tsinú iñi ñi tsihin tanɨɨ añima ñi. Tan vaha tyaá soho ñi tuhun Nyoo, tan ña naá maa iñi ñi tuhun ra. Tan javahá ñi tandɨhɨ tuhun caahán ra.
15 E as que caíram em solo fértil representam os que, com coração bom e receptivo, ouvem a mensagem, a aceitam e, com paciência, produzem uma grande colheita.”
16 ’Ndi intuhun yo ña tyaá yo ñuhu̱ tyuma tan tyihí xeehe yo xuu tsito a inga nu xeehe. Tyaá yo ñuhu̱ tyuma maa tyin tsaquín nyaa yo can iin nu sucun, tacan tan quɨhvɨ́ nyɨvɨ tsitsi vehe maa tyin nditsin.
16 “Não faz sentido acender uma lâmpada e depois cobri-la com uma vasilha ou escondê-la debaixo da cama. Pelo contrário, ela é colocada num pedestal, de onde sua luz pode ser vista pelos que entram na casa.
17 Tyin nduve iin tsa nyií xeehe, tan ña cua quituvi can. Tan ndi intuhun tsa xeehe, tan ña cua quita tsi nu nditsin, tan tsahan nacoto yo.
17 Da mesma forma, tudo que está escondido será revelado, e tudo que está oculto virá à luz e será conhecido por todos.
18 Yacan cuenda tya̱a soho ndo tuhun caahán yu. Tyin tatun tyaá yahvi ndo tuhun caahán yu, cuaha ca cua janaha yu tsi ndo. Maa tyin tatun ña cua tyaa soho ndo, tacan tan cua quinyaa Nyoo nda cuanda tsa luxu ñi tsa cuñí maa ndo tyin cumí ndo.
18 “Portanto, ouçam com atenção! Pois ao que tem, mais lhe será dado, mas do que não tem, até o que pensa ter lhe será tomado”.
19 Tacan tan tsaa̱ sɨhɨ ra Jesús tsihin yañi ra nu nyií ra. Maa tyin ña cuvi̱ tsaa ñi tyin tuvi xaan nyɨvɨ.
19 Então a mãe e os irmãos de Jesus foram vê-lo, mas não conseguiram chegar até ele por causa da multidão.
20 Tacan tan jacoto̱ nyɨvɨ nyecú ican tsi ra Jesús, tan catyí ñi:
20 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem vê-lo”.
21 Tacan tan nacaha̱n ra Jesús, tan catyí ra:
21 Jesus respondeu: “Minha mãe e meus irmãos são aqueles que ouvem a palavra de Deus e a praticam”.
22 Cuví tsi iin quɨvɨ quɨhvɨ̱ ra Jesús tsitsi iin yutun ndoo tsihin ra tsicá tsihin ra. Tan catyí ra tsihin ra naha:
22 Certo dia, Jesus disse a seus discípulos: “Vamos para o outro lado do mar”. Assim, entraram num barco e partiram.
23 Tan tsa ndi cuahán ca ra naha mahñu miñi ican, quixí ra Jesús. Tacan tan sana iñi ra naha tan tsaa̱ tatyi ñihi xaan. Tan quitsaha̱ tyihí tsi ndutya tsitsi yutun ndoo ican. Tan cuñí nyee yutun ndoo can tyin cuaha xaan ndutya quɨhvɨ̱.
23 Durante a travessia, Jesus caiu no sono. Logo, porém, veio sobre o mar uma forte tempestade. O barco começou a se encher de água, colocando-os em grande perigo.
24 Tacan tan jandoto̱ ra naha tsi ra Jesús. Tan catyí ra naha tsihin ra:
24 Os discípulos foram acordá-lo, clamando: “Mestre, Mestre, vamos morrer!”. Quando Jesus despertou, repreendeu o vento e as ondas violentas. A tempestade parou, e tudo se acalmou.
25 Tacan tan catyí ra tsihin ra tsicá tsihin ra:
25 Então ele lhes perguntou: “Onde está a sua fé?”. Admirados e temerosos, os discípulos diziam entre si: “Quem é este homem? Quando ele ordena, até os ventos e o mar lhe obedecem!”.
26 Tacan tan tsaa̱ ra naha nda Gadara tsa canyií yuhu miñi ityi nuu Galilea tsa canyií inga tsiyo miñi can.
26 Então chegaram à região dos gadarenos, do outro lado do mar da Galileia.
27 Tan quita̱ ra Jesús tsitsi yutun ndoo ican. Tan ican tsaa̱ iin ra ñuu tsa canyií Gadara can tsijataha̱n ra tsi ra. Tan tsanaha xaan yɨhɨ́ tatyi ña vaha tsi ra, tan ña nditsí ca maa ra jahma. Tan ña iyó ra vehe ra. Tsicá nuu ñi maa ra nu ñaña cumí santu.
27 Quando Jesus desembarcou, um homem possuído por demônios veio ao seu encontro. Fazia muito tempo que ele não tinha casa nem roupas e vivia num cemitério fora da cidade.
28 — ausente —
28 Assim que viu Jesus, gritou e caiu diante dele. Então disse em alta voz: “Por que vem me importunar, Jesus, Filho do Deus Altíssimo? Suplico que não me atormente!”.
29 — ausente —
29 Pois Jesus já havia ordenado que o espírito impuro saísse dele. Esse espírito tinha dominado o homem em várias ocasiões. Mesmo quando era colocado sob guarda, com os pés e as mãos acorrentados, ele quebrava as correntes e, sob controle do demônio, corria para o deserto.
30 Tan nducu̱ tuhun ra Jesús tsi tatyi ña vaha ican, tan catyí ra:
30 Jesus lhe perguntou: “Qual é o seu nome?”. “Legião”, respondeu ele, pois havia muitos demônios dentro do homem.
31 Tacan tan catyí nahnu tsihin ra Jesús tyin ña jacuhun ra tsi nahnu tsitsi Yavi Cunu nu cua nyehe nahnu tundoho tan ña cuvi maa quita nahnu.
31 E imploravam que Jesus não os mandasse para o abismo.
32 Tan tsica̱n nahnu tsi ra Jesús na cuhva ra quɨhvɨ nahnu tsitsi quɨnɨ tsa yucú yuhu miñi ican tsatsí tɨ naha tɨ. Tacan tan tsaha̱ ra Jesús ndatu tsa quɨhvɨ nahnu tsitsi quɨnɨ ican naha tɨ.
32 Ali perto, uma grande manada de porcos pastava na encosta de uma colina, e os demônios suplicaram que ele os deixasse entrar nos porcos. Jesus lhes deu permissão.
33 Tan quita̱ nahnu tsi ra ndaahvi can. Tan quɨhvɨ̱ nahnu tsitsi quɨnɨ ican naha tɨ. Tacan tan tsinu̱ quɨnɨ can naha tɨ. Tan yatyin ican nyaá iin xahva cunu yuhu miñi ican. Ican cucoyo̱ tɨ naha tɨ tsitsi miñi ican. Tan tsihi̱ tɨ naha tɨ tsitsi ndutya.
33 Os demônios saíram do homem e entraram nos porcos, e toda a manada se atirou pela encosta íngreme para dentro do mar e se afogou.
34 Tacan tan ra jahá cuenda tsi quɨnɨ ican naha ra, nayuhvi̱ xaan ra naha. Tan tsinú ra naha cuahán ra naha cua nacatyi tuhun ra naha tsa cuvi̱ can tsihin nyɨvɨ nda ñuu. Tan tandɨhɨ ñi nyɨvɨ tsa nyehe̱ ra naha, tan nacatyi̱ tuhun ra naha tsa cuvi̱ ican.
34 Quando os que cuidavam dos porcos viram isso, fugiram para uma cidade próxima e para seus arredores, espalhando a notícia.
35 Tacan tan tsaha̱n nyɨvɨ tsinyehe̱ ñi náa tsa cuvi̱, tan tsaa̱ ñi nu nyií ra Jesús. Tan nañihi̱ ñi tsi ra tsa tsa yaha̱ quita̱ tatyi ña vaha can. Nyaá ra tsaha ra Jesús. Tan tsa ñuhú ra jahma. Tan tsa vaha cuñí jiñi ra. Tan nayuhvi̱ xaan ñi cuvi̱.
35 O povo correu para ver o que havia ocorrido. Uma multidão se juntou ao redor de Jesus, e eles viram o homem que havia sido liberto dos demônios. Estava sentado aos pés de Jesus, vestido e em perfeito juízo, e todos tiveram medo.
36 Tacan tan tandɨhɨ ñi tsa nyehe̱ tsa cuvi̱ ican, nacatyí tuhun ñi tsihin tandɨhɨ ca nyɨvɨ nácaa quita̱ tatyi ña vaha tsi ra ndaahvi can, tan nduvaha̱ ra.
36 Os que presenciaram os acontecimentos contaram aos demais como o homem possuído por demônios tinha sido curado.
37 — ausente —
37 Todo o povo da região dos gadarenos suplicou que Jesus fosse embora, pois ficaram muito assustados. Então ele voltou ao barco e partiu.
38 — ausente —
38 O homem que tinha sido liberto dos demônios suplicou para ir com ele, mas Jesus o mandou para casa, dizendo:
39 — ausente —
39 “Volte para sua família e conte a eles tudo que Deus fez por você”. E o homem foi pela cidade inteira, anunciando tudo que Jesus tinha feito por ele.
40 Quɨvɨ tsa tsaa̱ ra Jesús inga tsaha tsa tsaha̱n ra inga tsiyo miñi can, cuaha xaan nyɨvɨ ndatú tsi ra. Tan sɨɨ xaan cuñí ñi tyin tsaa̱ nyico ra.
40 Do outro lado do mar, as multidões receberam Jesus com alegria, pois o estavam esperando.
41 Tacan tan tsaa̱ iin ra tsa nañí Jairo, ra cuví ityi nuu vehe ñuhu, tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra Jesús. Tan quitsaha̱ caahán ndaahvi ra tsihin ra na cuhun ra vehe ra.
41 Então um homem chamado Jairo, um dos líderes da sinagoga local, veio e se prostrou aos pés de Jesus, suplicando que ele fosse à sua casa.
42 Tyin iyó iin ñaha sehe ra, tan iyó utsi uvi cuiya ña. Tan tsa cuñí cúu ña jahá cuehe. Tacan tan cuahán ra Jesús vehe ra. Tan cuaha xaan nyɨvɨ cuahán tsihin ra, tan tyañu xaan nu cuahán ra tyañu ñi.
42 Sua única filha, de cerca de doze anos, estava à beira da morte. Jesus o acompanhou, cercado pela multidão.
43 Tan tsihin nyɨvɨ ican cuahán iin ñaha cuuhví. Tsa iyó utsi uvi cuiya ndohó ña cuehe tsa cuún nɨñɨ ña. Tan tsa ndɨhɨ maa xuhun ña janaa̱ ña tsihin doctor tan ña nduvaha̱ ña.
43 Uma mulher no meio do povo sofria havia doze anos de uma hemorragia, sem encontrar cura.
44 Maa tyin tsaa̱ ña nu cuahán ra Jesús, ityi tsata ra. Tan tɨɨ̱n ña jahma ra. Tan iin yaha ñi, tan tsicuɨñɨ̱ tsa cuún nɨñɨ ña.
44 Ela se aproximou por trás de Jesus e tocou na borda de seu manto. No mesmo instante, a hemorragia parou.
45 Tacan tan catyí ra Jesús:
45 “Quem tocou em mim?”, perguntou Jesus. Todos negaram, e Pedro disse: “Mestre, a multidão toda se aperta em volta do senhor”.
46 Maa tyin ra Jesús catyí ra:
46 Jesus, no entanto, disse: “Alguém certamente tocou em mim, pois senti que de mim saiu poder”.
47 Tacan tan ñaha can nyehé ña tyin tsa tsitó ra. Tan quitsaha̱ nɨhɨ́ ña tsihin tsa yuuhví ña. Tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ña nuu ra. Tan nacatyi̱ tuhun ña tsihin ra nacuenda tɨɨ̱n ña jahma ra, tan nácaa nduvaha̱ ña iin yaha ñi ican. Tan tsiñí tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nacatyí tuhun ña.
47 Quando a mulher percebeu que não poderia permanecer despercebida, começou a tremer e caiu de joelhos diante dele. Todos a ouviram explicar por que havia tocado nele e como havia sido curada de imediato.
48 Tacan tan catyí ra Jesús tsihin ña:
48 Então ele disse: “Filha, sua fé a curou. Vá em paz”.
49 Ndi caahán ca ra Jesús, tan tsaa̱ ñi iin ra quee̱ vehe ra Jairo, ra cuví ityi nuu vehe ñuhu. Tan catyí ra tsihin ra Jairo:
49 Enquanto Jesus ainda falava com a mulher, chegou um mensageiro da casa de Jairo, o líder da sinagoga, a quem disse: “Sua filha morreu. Não incomode mais o mestre”.
50 Maa tyin tsa tsiñi̱ ra Jesús tsa caha̱n ra ican, tan catyí ra tsihin ra Jairo:
50 Ao ouvir isso, Jesus disse a Jairo: “Não tenha medo. Apenas creia, e ela será curada”.
51 Tan cuhva tsa tsaa̱ ra Jesús vehe ra Jairo, ña tsaha̱ ra quɨhvɨ nyɨvɨ tsitsi vehe. Maa ñi maa ra Pedro tan ra Jacobo tan ra Juan tan jutu ñaha luhlu can tsihin sɨhɨ ña quɨhvɨ̱ ñi tsitsi vehe nu canyií ñaha luhlu tsa tsihi̱ can.
51 Quando chegaram à casa de Jairo, Jesus não deixou que ninguém o acompanhasse, exceto Pedro, João, Tiago e o pai e a mãe da menina.
52 Tan tandɨhɨ ñi tsacú xaan ñi tsa cuenda tyin tsihi̱ ña. Maa tyin ra Jesús catyí ra tsihin ñi:
52 A casa estava cheia de gente chorando e se lamentando, mas ele disse: “Parem de chorar! Ela não está morta; está apenas dormindo”.
53 Maa tyin tsacú naaha ñi tsa caahán ra tacan. Tan ña tsinú iñi ñi, tyin tsitó ñi tyin tsa tsihi̱ ña.
53 A multidão riu dele, pois todos sabiam que ela havia morrido.
54 Tacan tan tɨɨ̱n ra Jesús ndaha ña. Tan tsaa nacaha̱n ra tan catyí ra tsihin ña:
54 Então Jesus a tomou pela mão e disse em voz alta: “Menina, levante-se!”.
55 Tacan tan nandoto̱ ña. Tan iin yaha ñi nduvita̱ ña. Tan catyí ra Jesús:
55 Naquele momento, ela voltou à vida e levantou-se de imediato. Então Jesus ordenou que dessem alguma coisa para ela comer.
56 Tan jutu ña tsihin sɨhɨ ña, iyo xaan cuñí ñi. Maa tyin catyí ra Jesús tsihin ñi tyin yoñi maa tsihin cua cahan ñi tsa cuvi̱ ican.
56 Os pais dela ficaram maravilhados, mas Jesus insistiu que não contassem a ninguém o que havia acontecido.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 8, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.