Atos 17
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NVT
1 Nu cuahán ra Pablo tsihin ra Silas, yaha̱ ra naha ñuu Anfípolis, tan ñuu Apolonia. Yaha̱ can tan tsaa̱ ra naha ñuu Tesalónica nu nyaá iin vehe ñuhu nyɨvɨ Israel.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Tan tsaha̱n ra Pablo vehe ñuhu can, tumaa cuhva tuhvá maa ra tsaahán tan iin tan iin ñuu. Tan caha̱n ra tuhun Nyoo tsihin nyɨvɨ tsicá vehe ñuhu can uñi taahan quɨvɨ quitatú ñi.
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 Tan cahvi̱ ra nu libru Nyoo tan tsaha̱ cuenda ra tuhun ra Cristo tsi ñi nu catyí tsi tyin cua nyehe ra tundoho tan cua cúu ra. Yaha̱ can tan cua nandoto ra. Tan catyí ra tsihin ñi:
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Tan juhva nyɨvɨ Israel can tsinu̱ iñi ñi tsa caahán ra. Tan ndu ii̱n ñi tsihin ra naha. Tan cuaha xaan nyɨvɨ Grecia tsa tuhvá jacahnú tsi Nyoo tan natsinu̱ ndɨhɨ iñi ñi. Tan cuaha ñiñaha cuca tsa iyó ñuu can natsinu̱ ndɨhɨ iñi ñi tsa caahán ra tuhun ra Cristo.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Maa tyin ra ñuu Israel tsa ña tsinú iñi, ndasɨ cuñí ra naha nyehé ra naha tyin cuaha xaan nyɨvɨ nyicún tsi ra Pablo. Tan jandu ii̱n ra naha tsi taahan ra caquiñi tsa tsicá nuu jutsan ñi maa. Tan quitsaha̱ caahán yuhu tahan nyɨvɨ ñuu can jaha̱ ra naha. Tan quɨhvɨ̱ ra caquiñi can vehe ra Jasón, tyin nanducú ra naha tsi ra Pablo tan ra Silas, tyin cuñí ra naha tsa quita ra Pablo naha ra. Tyin ra caquiñi can cuñí ra naha nacuhva cuenda ra naha tsi ra Pablo naha ra tsi nyɨvɨ.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Maa tyin tsa ña nañihi̱ ra naha tsi ra Pablo tan ra Silas ican, quihi̱n ra naha tsi ra Jasón. Tan ixta̱ caa ra naha tsi ra. Tan quihi̱n ndɨhɨ ra naha tsi taahan ca ra hermano tan cuahán ra naha nuu ra cumí tyiñu ñuu can. Tan cana̱ tsaa ra caquiñi can naha ra tan catyí ra naha:
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Tan ra Jasón can tsaha̱ ra yuvehe ra na cuyucu ra naha. Tan tandɨhɨ maa ra naha tan ña tyaá yahvi ra naha tsi ra cuví rey cahnu nda ñuu Roma. Tyin catyí ra naha tyin iyó inga rey tsa nañí Jesús ―catyí ra naha.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Tsa tsiñi̱ nyɨvɨ tan ra cumí tyiñu tsa caahán ra caquiñi can naha ra quitsaha̱ caahán yuhu tahan ñi.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Maa tyin ra Jasón tan inga ra naha tsaha̱ ra naha xuhun tan jaña̱ ra cumí tyiñu tsi ra naha.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Tan juvin ñi tsacuaa can jacuhu̱n ra hermano naha ra tsi ra Pablo tsihin ra Silas ñuu Berea. Tan tsa tsaa̱ ra naha, tsaha̱n ra naha vehe ñuhu nyɨvɨ Israel.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Tan nyɨvɨ Israel tsa iyó ñuu Berea can vaha ca nyɨvɨ cuví ñi tan ñavin ca nyɨvɨ ñuu Tesalónica tyin tsihin tsa nɨɨ iñi ñi tan naquihi̱n ñi tuhun Nyoo. Tan tandɨhɨ quɨvɨ nanducú ñi nuu tutu Nyoo, nyehé ñi tatun nditsa tsa caahán ra Pablo.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Yacan cuenda cuaha xaan ñi natsinu̱ iñi ñi tsi ra Cristo tsihin tucu nyɨvɨ Grecia tahan ñi ñiñaha cuca tan rayɨɨ naha ra.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Maa tyin tsa tsito̱ ra Israel tsa iyó ñuu Tesalónica tyin ra Pablo nyií ra Berea caahán ra tuhun Nyoo, tan cuahán ra naha tan natyuhu̱ ra naha tsi nyɨvɨ Berea can.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Maa tyin ra hermano numi ñi jacuhu̱n ra naha tsi ra Pablo nda ityi yuhu ndutya ñuhu. Maa tyin ra Silas tsihin ra Timoteo ndoo̱ ra naha ñuu Berea.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Tan ra tsa cuahán tsihin ra Pablo tsindaca̱ ra naha tsi ra nda ñuu Atenas. Tacan tan cuanuhu̱ ra naha nda Berea cua nacatyi tuhun ra naha tsihin ra Silas tan ra Timoteo tyiñu tsa caha̱n ra Pablo tsihin ra naha, tyin na janumi ra naha tan cuhun ra naha nu nyií ra.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Tsitsi tsa ndatú ra Pablo tsi ra Silas tan ra Timoteo ñuu Atenas can, ndasɨ cuñí añima ra tsa nyehé ra tyin cuaha xaan tsitoho iyó ñuu can.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Yacan cuenda caha̱n ra tsihin ra Israel naha ra, tan tsihin inga ra tsa tuhvá jacahnú tsi Nyoo tsitsi vehe ñuhu can. Tan tandɨhɨ quɨvɨ caahán ra tsihin nyɨvɨ tsa cuahán nuyahvi.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Tan ñihi̱ tahan ra tsihin nyɨvɨ tsa cahví tuhun tsa jacuahá nyɨvɨ tsa nañí epicúreo. Tan ñihi̱ tahan tucu ra tsihin nyɨvɨ tsa cahví tuhun tsa jacuahá nyɨvɨ tsa nañí estoico. Tan caha̱n ñi tsihin ra. Tan yɨhɨ́ ra catyí ra naha:
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Tacan tan tsindaca̱ ra naha tsi ra Pablo iin nu nañí Areópago, nu tuhvá ra cumí tyiñu naha ra ndu iín. Tan catyí ra naha tsihin ra:
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Tyin jacotó un tuhun tsa ña tsitó ndi. Tan cuñí tucu ndi coto ndi náa cuñí tsi catyí tandɨhɨ tuhun ihya ―catyí ra naha tsihin ra.
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 Tyin tandɨhɨ nyɨvɨ Atenas tan nyɨvɨ inga ñuu tsa iyó ican taahán xaan iñi ñi tyaa soho ñi tan nacatyi tuhun ñi náa ndɨhɨ tuhun tsaa.
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Tacan tan ra Pablo nduvita̱ nyityi ra tyañu nu yucú ra naha nu cuví Areópago, tan catyí ra:
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Tyin tsaha̱n yu tsinyehe̱ yu nu tuhvá ndo ndu iín. Tan nyehe̱ yu iin altar nu nyaá letra tsa catyí tyehen: “Tsehe cuví cuenda Nyoo tsa ña nacotó yo” catyí letra can. Nyooho jacahnú ndo tsi Nyoo tsa ña nacotó ndo. Juvin Nyoo can cuví tsa caahán yu tuhun tsihin ndo.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 Nyoo tsa javaha̱ ñuhu ñayɨvɨ tan tandɨhɨ tsa iyó nu ñuhu ñayɨvɨ ihya, tsii maa ra cuví andɨvɨ tan ñuhu ñayɨvɨ. Tan ña iyó ra tsitsi vehe ñuhu tsa javahá nyɨvɨ.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Tan ña nyitá iñi ra tsa jatyinyeé nyɨvɨ tsi ra. Tyin maa ra tsaha̱ ñayɨvɨ coo tandɨhɨ yo. Tan tsahá ra tatyi tsa ixtá tatyi yo. Tan maa ra tsahá tandɨhɨ tsa tsiñí ñuhu tsi yo.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 Javaha̱ Nyoo tsi intuhun rayɨɨ. Tan tsa yaha̱ can tsicoo̱ cuaha nyɨvɨ tata ra. Tan maa ra naha cuví tsii tsaahnu tandɨhɨ yo. Yacan cuenda intuhun ñi nɨñɨ nyisó tandɨhɨ yo. Tan tsaha̱ Nyoo tsa coo yo nanɨɨ cahnu ñuhu ñayɨvɨ. Tsa ndi cumañi ca coo yo tan catyí ra náa cuiya coo intuhun intuhun yo nu ñuhu ñayɨvɨ ihya. Tan catyí tucu ra maa nda cua coo intuhun intuhun yo.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Tacan javaha̱ ra tyin na quitsaha nanducu yo tsi ra. Tumaa iin ra cuaa nanducú tsihin ndaha ra tsa nanducú ra, tacan cua nanducu yo tsi ra tan cua nañihi yo tsi ra tyaa̱ ra cuhva. Vasu ndi maa ña cañi nyaá ra tsihin intuhun intuhun yo.
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 Tyin iyó yo tan candá yo jahá maa ra. Tumaa catyí tucu iin ra ñuu ndo, tyin catyí ra: “Tata Nyoo cuví tsi yo” catyí ra.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 Tatun tata Nyoo cuví tsi yo, ña taahán tsi caca iñi yo tyin Nyoo cuví ra iin tsitoho tsa tsinu̱ tsihin xuhun cuaan, a xuhun cuitsin, a tsihin yuu vaha. Tan ndi ñavin Nyoo tsa tsinu̱ tsihin tsa tsiñituñi iñi nyɨvɨ cuví ra.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Taha̱n tsanaha Nyoo ña cuxaa̱n ra tsi nyɨvɨ tsa tsicá iñi tacan tyin ña tsitó ñi náa tsa javahá ñi. Maa tyin vityin catyí ra tsihin nyɨvɨ tandɨhɨ ñi ityi tyin na ndu uvi iñi ñi cuatyi ñi tan na nasama ñi cuhva iyó ñi.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Tyin tsa tyaa̱ ra cuhva tyin cua coo iin quɨvɨ tsa cua tatsi tuñi ra tsi nyɨvɨ iyó nu ñuhu ñayɨvɨ. Tan tsa cua tsaa quɨvɨ can, ra tsa nacatsi̱ vaha maa ra cua tatsi tuñi tsi ñi jaha ra. Tan tsa janaha̱ ra tsi yo tyin nditsa tsa ra ihya cua tatsi tuñi tsi nyɨvɨ, tyin janandoto̱ ra tsi ra can nu tsihi̱ ra ―catyí ra Pablo.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Tsa tsiñi̱ nyɨvɨ tuhun tsa nandotó nyɨvɨ tsa tsihi̱, yɨhɨ́ ñi tsacú nducu ñi, tan yɨhɨ́ tucu nyɨvɨ catyí ñi:
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Tacan tan cuahán ra Pablo.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Maa tyin yɨhɨ́ ñi ndu ii̱n ñi tsihin ra, tan natsinu̱ iñi ñi tsi ra Cristo. Tan iin ra tsa natsinu̱ iñi, nañí ra Dionisio, tan cuví ra iin ra cumí tyiñu tsa tuhvá ndu iín nda Areópago can. Tan iin ñaha tsa nañí Dámaris natsinu̱ ndɨhɨ tucu iñi ña, tan tsihin inga ca ñi.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.