Atos 13
Tuhun tsaa tsa nacoo̱ jutu mañi yo Jesucristo tsi yo (MJCNT) vs NVT
1 Tsihin nyɨvɨ tsa yɨhɨ́ cuenda ra Cristo ñuu Antioquía yɨhɨ́ ra tsa cuví ndusu yuhu Nyoo. Tan yucú tucu ra tsa jacuahá tuhun Nyoo tsi nyɨvɨ. Tan ra ican naha ra cuví ra ihya naha ra: Ra Bernabé, ra Simón Tuun, ra Lucio ra ñuu Cirene, ra Manaén tsa tsahnu̱ iin nducu ñi tsihin ra Herodes tsa cuví rey ityi Galilea, tan ra Saulo.
1 Entre os profetas e mestres da igreja de Antioquia da Síria estavam Barnabé e Simeão, chamado Negro, Lúcio de Cirene, Manaém, que tinha sido criado com o rei Herodes Antipas, e Saulo.
2 Tan iin quɨvɨ yucú tandɨhɨ ra naha tan jacahnú ra naha tsi Jutu Mañi yo. Tan iyó nyitya ra naha. Tacan tan caha̱n Tatyi Ii Nyoo tsihin ra naha:
2 Certo dia, enquanto adoravam o Senhor e jejuavam, o Espírito Santo disse: “Separem Barnabé e Saulo para realizarem o trabalho para o qual os chamei”.
3 Tacan tan tsa ndɨhɨ̱ tsicoo̱ nyitya ra naha, tan tyiso̱ ndaha ra naha jiñi ra Bernabé tsihin ra Saulo, tan tsica̱n tahvi ra naha tsi Nyoo tsa cuenda ra naha. Tan caha̱n tsihin tahan ra naha, tsahan cuahán ra naha.
3 Então, depois de mais jejuns e orações, impuseram as mãos sobre eles e os enviaram em sua missão.
4 Yaha̱ can tan jacuhu̱n Tatyi Ii Nyoo tsi ra Bernabé tan tsihin ra Saulo ñuu Seleucia. Tacan tan cuahán ra naha. Tan ican quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi iin yutun ndoo tan cuahán ra naha nda ñuhu Chipre tsa canyií mahñu ndutya ñuhu.
4 Enviados pelo Espírito Santo, eles desceram ao porto de Selêucia, de onde navegaram para a ilha de Chipre.
5 Tacan tan tsaa̱ ra naha ñuu Salamina tsa canyií yuhu ndutya ñuhu. Tan quitsaha̱ caahán ra naha tuhun Nyoo vehe ñuhu ra Israel. Cuahán tucu ra Juan tsihin ra naha tyin cua jatyinyee ra tsi ra naha.
5 Ali, na cidade de Salamina, foram às sinagogas judaicas e pregaram a palavra de Deus. João Marcos os acompanhava como assistente.
6 Tacan tan cuahán ra naha caahán ra naha tuhun Nyoo tan iin tan iin ñuu tsa cayucú Chipre can nda cuanda tsa tsaa̱ ra naha ñuu tsa nañí Pafos. Tan ican nañihi̱ ra naha tsi iin ra ñuu Israel tsa nañí Barjesús. Tan tsitó ra tuhun tasɨ. Cuví ra iin ra jandaví ñaha tyin catyí ra tyin cuenda Nyoo caahán ra.
6 Viajaram por toda a ilha até que, por fim, chegaram a Pafos, onde encontraram um feiticeiro judeu, um falso profeta chamado Barjesus.
7 Tan ra tasɨ can nyaá ra tsihin ra cumí tyiñu Sergio Paulo. Tan ra Sergio cuví ra iin ra catsi iñi. Tan cana̱ ra tsi ra Bernabé tsihin ra Saulo, tyin cuñí ra tyaa soho ra tuhun Nyoo tsa caahán ra can naha ra.
7 Ele acompanhava o governador Sérgio Paulo, um homem inteligente que convidou Barnabé e Saulo para visitá-lo, pois desejava ouvir a palavra de Deus.
8 Tan ra tasɨ can nañí tucu ra Elimas, tan tyasɨ́ xaan ra nu tsinu iñi ra cumí tyiñu can tsi ra Cristo.
8 Mas Elimas, o feiticeiro (esse é o significado de seu nome), opôs-se a eles, na tentativa de impedir que o governador viesse a crer.
9 Tacan tan ra Saulo tsa nañí tucu Pablo, tsitú ra tsihin Tatyi Ii Nyoo. Tan ñihi xaan nanyehe̱ ra tsi ra Elimas can.
9 Cheio do Espírito Santo, Saulo, também conhecido como Paulo, encarou Elimas nos olhos
10 Tan catyí ra tsihin ra:
10 e disse: “Filho do diabo, cheio de toda espécie de engano e maldade e inimigo de tudo que é certo! Quando deixará de distorcer os caminhos retos do Senhor?
11 Tan vityin Jutu Mañi yo cua tatsi tuñi ra tsi un, tyin cua cuaa un. Tan ña cua cuvi nyehe un ñuhu̱ ñicanyii juhva quɨvɨ ―catyí ra Pablo tsihin ra Elimas.
11 Preste atenção, pois o Senhor colocou a mão sobre você para castigá-lo, e você ficará cego, sem conseguir ver a luz do sol por algum tempo”. No mesmo instante, neblina e escuridão cobriram-lhe os olhos e ele começou a tatear, suplicando que alguém o tomasse pela mão e o guiasse.
12 Tsa nyehe̱ ra cumí tyiñu can tsa cuvi̱ tsi ra Elimas, tan natsinu̱ iñi ra tsi ra Jesucristo. Tyin iyo cuñí ra nyehé ra tsa javahá Jutu Mañi yo.
12 Quando o governador viu o que havia acontecido, creu, muito admirado com o ensino a respeito do Senhor.
13 Ra Pablo tan ra vaha iñi tsi ra quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi iin yutun ndoo ñuu Pafos. Tan cuahán ra naha nda ñuu Perge tsa canyií Panfilia. Maa tyin ra Juan Marcos nacoo̱ ihñi ra tsi ra naha tan cuanuhu̱ ra nda ñuu Jerusalén.
13 Paulo e seus companheiros saíram de Pafos num navio e foram à Panfília, onde aportaram em Perge. Ali, João Marcos os deixou e voltou para Jerusalém.
14 Yaha̱ can tan quee̱ ra naha Perge can, tan cuahán ra naha ñuu Antioquía tsa canyií Pisidia. Ican quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi vehe ñuhu nyɨvɨ Israel tan cuví tsi iin quɨvɨ quitatú ñi. Tan tsinyecu̱ ra naha.
14 Paulo e Barnabé prosseguiram para o interior, até Antioquia da Pisídia. No sábado, foram à sinagoga.
15 Tacan tan quitsaha̱ cahví nyɨvɨ nu libru ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés. Tan cahví tucu ñi libru tsa tyaa̱ ra cuví ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha. Yaha̱ can tan ra cuví ityi nu vehe ñuhu naha ra catyí ra naha tsihin ra hermano tsa nyecú ican, tyin tatun cuñí ra naha cahan ra naha tsihin nyɨvɨ, cuví cahan ra naha.
15 Depois da leitura dos livros da lei e dos profetas, os chefes da sinagoga lhes mandaram um recado: “Irmãos, se vocês têm uma palavra de encorajamento para o povo, podem falar”.
16 Tacan tan nduvita̱ ra Pablo tan javaha̱ ra iin seña tsihin ndaha ra tyin na cutaxin ñi. Tan catyí ra:
16 Então Paulo ficou em pé, levantou a mão para pedir silêncio e começou a falar: “Homens de Israel e gentios tementes a Deus, ouçam-me!
17 Nyoo cuenda yo, tsa cuví yo nyɨvɨ Israel, nacatsi̱ vaha ra tsi tsii tsaahnu yo. Tan quɨvɨ tsa iyó ca ra naha Egipto, javaha̱ ra iin ñuu cahnu tsi ra naha. Vasu ñavin nyɨvɨ ñuu can cuví ra naha, maa tyin janducuaha̱ ra tsi ra naha. Yaha̱ can tan tava̱ ra tsi ra naha ityi can tsihin tunyee iñi tsa iyó tsi ra.
17 “O Deus desta nação de Israel escolheu nossos antepassados e fez que se multiplicassem e se fortalecessem durante o tempo em que ficaram no Egito. Então, com braço poderoso, ele os tirou da escravidão.
18 Tan cunyee̱ iñi Nyoo tandɨhɨ cuhva tsicoo̱ ra naha nu tsica̱ nuu ra naha nu tsɨquɨ tsitsi tsa uvi xico cuiya.
18 Ele suportou seu comportamento durante os quarenta anos em que andaram sem rumo pelo deserto.
19 Tan janaa̱ ra utsa taahan ñuu nahnu tsa cayucú nɨɨ cahnu Canaán, tyin tsaha̱ ra ñuhu can tsi tsii tsaahnu yo.
19 Destruiu sete nações em Canaã e deu seu território a Israel como herança.
20 Yaha̱ can tan quitsaha̱ ndacá ñaha juez tsi nyɨvɨ can jaha̱ Nyoo. Tumaa cumi cientu sasava cuiya tsindaca̱ ñaha juez tsi ñi, nda cuanda quɨvɨ tsindaca̱ ñaha ra Samuel ra cuví ndusu yuhu Nyoo tsi ñi.
20 Tudo isso levou cerca de quatrocentos e cinquenta anos. “Depois, Deus lhes deu juízes para governá-los até o tempo do profeta Samuel.
21 Tacan tan maa ñi tsica̱n ñi iin rey tsa cundaca ñaha tsi ñi. Tan Nyoo tsaha̱ ra tsi ra Saúl, sehe ra Cis tsi ñi, tyin cundaca ñaha ra tsi ñi. Tan ra Saúl cuví ra tata ra Benjamín. Tan uvi xico cuiya tsindaca̱ ñaha ra tsi ñi.
21 Então o povo pediu um rei, e ele lhes deu Saul, filho de Quis, homem da tribo de Benjamim, e ele reinou por quarenta anos.
22 Yaha̱ can tan Nyoo tava̱ ra tsi ra Saúl tsa cuví ra rey. Tan tsaha̱ ra tyiñu can tsi ra David. Tan catyí ra: “Nyehé yu tyin ra David, sehe ra Isaí, cuví ra iin rayɨɨ tsa taahán iñi yu cuhva iyó. Tan cua javaha ra tandɨhɨ tsa cuñí yu” catyi̱ Nyoo tuhun ra David.
22 Mas Deus removeu Saul e colocou em seu lugar Davi, a respeito de quem Deus disse: ‘Davi, filho de Jessé, é um homem segundo o meu coração; fará tudo que for da minha vontade’.
23 Tan iin ra tsa cuví tata ra David can, juvin ra cuví ra Jesús. Tan maa Nyoo jaquitsi̱ tsi ra tyin jacacu ra tsi yo tsa cuví yo nyɨvɨ Israel, tumaa catyi̱ ra tsihin tsii tsaahnu yo taha̱n tsanaha.
23 “E Jesus, um dos descendentes de Davi, é o salvador que Deus concedeu a Israel, conforme sua promessa!
24 Tan ndi cumañi ca quitsi ra Jesús, ra Juan, ra jacoondutya̱ tsi nyɨvɨ, caha̱n ra tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ Israel. Tan catyí ra tsihin ñi tyin cuñí tsi tsa ndu uvi iñi ñi cuatyi ñi, tan coondutya ñi.
24 Antes da vinda de Jesus, João Batista anunciou que todo o povo de Israel precisava se arrepender e ser batizado.
25 Tan tsa cua ndɨhɨ tyiñu jahá ra Juan tan catyí ra: “¿A cuñí maa ndo tyin yuhu cuví ra cahnu xaan tsa ndatú ndo? Ñavin yuhu cuví ra cahnu can. Tyin tsata tsa yaha yuhu tan vatsí inga ra. Tan ndi nditsan tsa nyaá tsaha ra, nduve yahvi nyaá yu tan tava yu itsi. Tyin cahnu xaan ra cuví ra”, catyi̱ ra Juan.
25 Quando João estava concluindo seu trabalho, perguntou: ‘Vocês pensam que eu sou o Cristo? Não sou! Mas ele vem em breve, e não sou digno sequer de desamarrar as correias de suas sandálias’.
26 Tan caahán ca ra Pablo tan catyí ra:
26 “Irmãos, vocês que são filhos de Abraão e também vocês gentios tementes a Deus, esta mensagem de salvação foi enviada a nós.
27 Nyɨvɨ ñuu Jerusalén tan ra cuví ityi nuu tsihin ñi ña tsitó ñi tyin ra Jesús jacacú ra tsi yo. Tan ndi ña cutuñí iñi ñi tuhun tsa tyaa̱ ra cuví ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha, vasu jacuahá xaan ñi tuhun can tandɨhɨ quɨvɨ tsa quitatu ñi, maa tyin ña cutuñí iñi ñi. Tan quɨvɨ tsahñi̱ ñi tsi ra Jesús cuvi̱ tsi tumaa cuhva catyi̱ ra cuví ndusu yuhu Nyoo.
27 O povo de Jerusalém e seus líderes não reconheceram que Jesus era aquele a respeito de quem os profetas haviam falado. Em vez disso, eles o condenaram e, ao fazê-lo, cumpriram as palavras dos profetas, que são lidas todos os sábados.
28 Tyin vasu nduve cuatyi ra Jesús nañihi̱ ñi, maa tyin tsica̱n ñi tsi ra Pilato na tyihi ra tyiñu tyin cahñi ra naha tsi ra Jesús.
28 Não encontraram motivo legal para executá-lo, mas, ainda assim, pediram a Pilatos que o matasse.
29 Tan tsa yaha̱ janyehe̱ ñi tundoho tsi ra tumaa catyí maa tuhun ra nu libru, tan tsihi̱ ra. Tacan tan januu̱ ñi tsi ra nu cruu. Tan tsicutsi̱ ñi tsi ra.
29 “Depois de cumprirem tudo que as profecias diziam a respeito dele, eles o tiraram da cruz e o colocaram num túmulo,
30 Maa tyin Nyoo janandoto̱ ra tsi ra inga tsaha.
30 mas Deus o ressuscitou dos mortos.
31 Tan tsitsi tsa cuaha quɨvɨ tan quituvi̱ ra nuu ra tsa cuahán tsihin ra quɨvɨ quita̱ ra ityi Galilea, tan tsaa̱ ra Jerusalén. Tan ra ican naha ra cuví ra tsa caahán tuhun ra tsihin nyɨvɨ vityin.
31 E, por muitos dias, ele apareceu àqueles que o tinham acompanhado da Galileia para Jerusalém. Agora eles são suas testemunhas diante do povo.
32 Tan yacan cuenda nyuhu caahán ndi tuhun vaha tsa catyi̱ Nyoo tsihin tsii tsaahnu yo tyin cuhva ra tsi yo.
32 “Estamos aqui para trazer a vocês esta boa-nova. A promessa foi feita a nossos antepassados,
33 Tyin tsa cuenda tsa vaha tsi maa yo tsa cuví yo nyɨvɨ tata ñi, javaha̱ maa Nyoo tsa catyi̱ ra. Tyin janandoto̱ ra tsi ra Jesús tumaa cuhva nyaá nu tsinu uvi salmo nu catyi̱ ra tyehen: “Sehe yu cuví tsi un, tan yuhu tsahá yu ñayɨvɨ coo un vityin” catyi̱ Nyoo tsihin ra.
33 e agora Deus a cumpriu para nós, os descendentes deles, ao ressuscitar Jesus. É isto que o segundo salmo diz a respeito dele: ‘Você é meu Filho; hoje eu o gerei’.
34 Nyoo tyaa̱ ra cuhva tyin janandoto ra tsi ra, tyin tacan tan ña cua tyahyu cuñu ñuhu ra. Tyin catyí nu tutu Nyoo: “Tsi nyooho cua cuhva yu tsa vaha tsa caha̱n yu tsihin ra David tyin cua cuhva yu tsi ndo.”
34 Pois Deus havia prometido ressuscitá-lo dos mortos, para que jamais apodrecesse no túmulo. Ele disse: ‘Eu lhes darei as bênçãos sagradas que prometi a Davi’.
35 Yacan cuenda catyí tucu nu inga salmo tyehen. “Ña cua cuhva un tsa tyahyu cuñu ñuhu Sehe ii un” catyí tsi.
35 Em outro salmo, ele explicou de modo mais direto: ‘Não permitirás que o teu Santo apodreça no túmulo’.
36 Ra David jaha̱ tyiñu ra tsa cuenda nyɨvɨ tsa tsicoo̱ quɨvɨ tsicoo̱ ra, tandɨhɨ tsa catyi̱ Nyoo tsihin ra tyin javaha ra, javaha̱ ra. Yaha̱ can tan tsihi̱ ra tan tsicutsi̱ ñi tsi ra tumaa tsicutsi̱ ñi tsi jutu ra. Tan tyahyu̱ cuñu ñuhu ra.
36 Não se trata de uma referência a Davi, porque, depois que Davi fez a vontade de Deus em sua geração, morreu e foi sepultado com seus antepassados, e seu corpo apodreceu.
37 Maa tyin ra tsa janandoto̱ Nyoo, ña tyahyu̱ cuñu ñuhu ra.
37 É uma referência a outra pessoa, a alguém a quem Deus ressuscitou e cujo corpo não apodreceu.
38 Yañi, cuñí tsi tsa coto ndo tyin tsa cuenda cuatyi yo tan quitsi̱ ra Jesús tan tsihi̱ ra tyin jahá ra tucahnu iñi cuatyi yo.
38 “Ouçam, irmãos! Estamos aqui para proclamar que, por meio de Jesus, há perdão para os pecados.
39 Tan tsa cuenda ra Jesús jahá Nyoo tucahnu iñi tsi tandɨhɨ ñi tsa tsinú iñi tsi ra, tyin ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés ña cuví janduvaha tsi tsi yo nuu Nyoo.
39 Todo o que nele crê é declarado justo diante de Deus, algo que a lei de Moisés jamais pôde fazer.
40 Ja̱ha ndo cuenda coto ndoo tsa tyaa̱ ra cuví ndusu yuhu Nyoo sɨquɨ ndo. Tyin catyí ra naha tyehen:
40 Por isso, tomem cuidado para que não se apliquem a vocês as palavras dos profetas:
41 Nye̱he nyooho, ra tsa tsacú nducu, taahán tsi tsa nayuhvi ndo tan taahán tsi cunaa ndo.
41 ‘Olhem, zombadores; fiquem admirados e morram! Pois faço algo em seus dias, algo em que vocês não acreditariam mesmo que lhes contassem’”.
42 Ndɨhɨ̱ caha̱n ra Pablo tan quita̱ ra tsata vehe ñuhu can tsihin ra vaha iñi tsi ra. Tacan tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví quitsaha̱ catyí ñi tsihin ra, tyin na cahan nyico ra tuhun can tsihin ñi inga vitya quɨvɨ tsa quitatú ñi.
42 Quando Paulo e Barnabé estavam saindo da sinagoga, o povo pediu que voltassem a falar dessas coisas na semana seguinte.
43 Cuhva tsa ndɨhɨ̱ ndu ii̱n ñi, cuaha xaan nyɨvɨ Israel tan nyɨvɨ tsa yɨhɨ́ cuenda ñi Israel, tsinyicu̱n ñi tsi ra Pablo tan tsi ra Bernabé. Tan catyí ra naha tsihin ñi tyin na cuhun ca ñi ityi nuu tsihin Nyoo. Tan na naquihin vaha ñi tumañi iñi tsa tsahá Nyoo tsi ñi.
43 Muitos judeus e gentios devotos convertidos ao judaísmo seguiram Paulo e Barnabé, que insistiam com eles para que continuassem a confiar na graça de Deus.
44 Tsa inga vitya quɨvɨ quitatú ñi, ndu ii̱n nyico ñi. Tan tsa yatyin tandɨhɨ ña maa nyɨvɨ ñuu can ndu ii̱n tsihin ñi tan tyaá soho ñi tuhun Nyoo.
44 No sábado seguinte, quase toda a cidade compareceu para ouvir a palavra do Senhor.
45 Maa tyin cuhva tsa nyehe̱ ra Israel naha ra, cuxaán ra naha tyin nyehé ra naha tyin cuaha nyɨvɨ nyicún tsi ra hermano can naha ra. Tan quitsaha̱ caahán ra naha tsi ra Pablo, tan caha̱n ra naha ndavaha ñi sɨquɨ ra.
45 Quando alguns dos judeus viram as multidões, ficaram com inveja, de modo que difamaram Paulo e contestavam tudo que ele dizia.
46 Maa tyin ra Pablo tan tsihin ra Bernabé ña yuuhví maa ra naha tan quitsaha̱ caahán ñihi ra naha tsihin ra Israel can naha ra. Tan catyí ra naha:
46 Então Paulo e Barnabé se pronunciaram corajosamente, dizendo: “Era necessário que pregássemos a palavra de Deus primeiro a vocês, judeus. Mas, uma vez que vocês a rejeitaram e não se consideraram dignos da vida eterna, agora vamos oferecê-la aos gentios.
47 Tyin tacan catyi̱ Jutu Mañi yo tsihin ndi tan catyí ra tyehen:
47 Pois foi isso que o Senhor nos ordenou quando disse: ‘Fiz de você uma luz para os gentios, para levar a salvação até os lugares mais distantes da terra’”.
48 Tsa tsiñi̱ ra tsa ñavin ra Israel cuví naha ra, sɨɨ xaan cuñí ra naha. Tan quitsaha̱ catyí ra naha tyin tuhun Nyoo vaha xaan tsi. Tan natsinu̱ iñi tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nacatsi̱ maa Nyoo, tyin coo ñi ñayɨvɨ nyito tsa ña cua naa maa.
48 Quando ouviram isso, os gentios se alegraram e agradeceram ao Senhor por essa mensagem, e todos que haviam sido escolhidos para a vida eterna creram.
49 Tacan tan nducuaha̱ ca tuhun Nyoo tandɨhɨ ityi ñuu can.
49 Assim, a palavra do Senhor se espalhou por toda aquela região.
50 Maa tyin ra Israel caha̱n ra naha tsihin juhva ñaha cuca tsa nyicún ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés. Catyí ra naha tsihin ñi tyin ña vaha tuhun caahán ra Pablo. Tan caahán tucu ra naha tsihin ra cumí tyiñu ñuu can. Tan ican cuví nu quitsaha̱ nyaá ndaha nyɨvɨ tsi ra Pablo tan ra Bernabé, nda cuanda tsa tava̱ ñi tsi ra naha ñuu can.
50 Então os judeus, instigando as mulheres religiosas influentes e as autoridades da cidade, provocaram uma multidão contra Paulo e Barnabé e os expulsaram dali.
51 Tacan tan naquɨsɨ̱ ra naha nyaca tsaha ra naha tumaa iin seña tyin ndoo̱ cuatyi nyɨvɨ can sɨquɨ maa ñi. Tan cuahán ra naha ñuu Iconio.
51 Eles, porém, sacudiram o pó dos pés em sinal de reprovação e foram à cidade de Icônio.
52 Maa tyin ñi yɨhɨ́ cuenda ra Cristo ñuu Antioquía can sɨɨ xaan cuñí ñi. Tan tsitú ñi tsihin Tatyi Ii Nyoo.
52 E os discípulos estavam cheios de alegria e do Espírito Santo.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.