Atos 7
Tūʼún xuva kō vatā ó ntákaʼan ña ñuú Coatzospan (MIZNT) vs ARIB
1 Kidáā ne, kakaꞌan tóꞌō dutu íña ñá Israeé san, katsixeꞌe ña Ēsteba:
1 E disse o sumo sacerdote: Porventura são assim estas coisas?
2 Kidáā né, eni ntuꞌu Ēsteba kakáꞌan ñá ni ñā:
2 Estêvão respondeu: Irmãos e pais, ouvi. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, estando ele na Mesopotâmia, antes de habitar em Harã,
3 Ne, kakaꞌan Xúva ko ni Ābraan: “Xtuvīn miin ñuú o ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaviꞌi o, kuēꞌén xio ñuu mí nañēꞌé u o ve”, kaꞌan ña.
3 e disse-lhe: Sai da tua terra e dentre a tua parentela, e dirige-te à terra que eu te mostrar.
4 Kidáā ntáka Abraan ñuú Caldea, kuéꞌen ña, kukutuví ñá ñuú Haraan. Rkontûví ne, xíꞌi uva ñā né, Xuva kō kíxnteká ña ña, xee ña ñuu sáꞌa mí ntoo ó vevii.
4 Então saiu da terra dos caldeus e habitou em Harã. Dali, depois que seu pai faleceu, Deus o trouxe para esta terra em que vós agora habitais.
5 Ntá tsi Xuva kō ñá ni xēꞌé ña ñuꞌu é kūvi iña mii ña, nté un siin. Ntá tsi xeꞌé ña xuꞌu ña é dā nte rkontûvi kuéꞌe ña ña ñuꞌú san. Tē xiꞌi ñá ne, kuvi iña iꞌxá ña ni īꞌxá ika ñā dɨ́, kuān te ntuvi tsíkán ne, váta kōo iꞌxá ña.
5 E não lhe deu nela herança, nem sequer o espaço de um pé; mas prometeu que lha daria em possessão, e depois dele à sua descendência, não tendo ele ainda filho.
6 Sáꞌa kākaꞌan Xúva ko ni Ābraan: “Iꞌxá o ne, xio ñuú kuntōo ña; ñá te ñūú mii o kuntoo ña. Kidáā né, dōo kini koo vií ñaꞌa san ni ñā. Kīꞌi ña ña é kuētsi é kāda tsiñu ña iña ña. Kɨ́mī sientu kuia é kuan koo nantōꞌo ña ña.
6 Pois Deus disse que a sua descendência seria peregrina em terra estranha e que a escravizariam e maltratariam por quatrocentos anos.
7 Ntá tsi kuéꞌē u é ntōꞌo ña ñuu tsíkan e kuán koo nantōꞌo ña iꞌxá o. Kidáa ntīi iꞌxá o ñuu tsíkan, naxee ñá ñuu sáꞌa ne, iꞌa tsi kuntoo ña, kunuu inī ñá ko”, kaꞌan Xúva ko ni ñā.
7 Mas eu julgarei a nação que os tiver escravizado, disse Deus; e depois disto sairão, e me servirão neste lugar.
8 Kidáā ne, xéꞌe Xuva ko xuꞌu ña ni Ābraán ne, dē kúꞌvē ña é tēꞌnte un siin kúñū é īxi un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ iꞌxa tií san vata koo é dîto e ntáduku ntée ña Xuva kō. Dukuān né, dā káku iꞌxá ña é nani Īsaá ne, dē ntaa Ábraan, éꞌnté ña kúñū é īxi i da kúvi ūna ntúvi káku ne, kuan tsī o dé Isaa ni íꞌxá ña é nani Jācoó ne, kuan tsī o dé xtuku Jacoo ni ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ iꞌxá ña, dɨvi ñā é uva ūxuvi tátá ña Israee.
8 E deu-lhe o pacto da circuncisão; assim então gerou Abraão a Isaque, e o circuncidou ao oitavo dia; e Isaque gerou a Jacó, e Jacó aos doze patriarcas.
9 ʼIꞌxá Jacoó san ne, kūneꞌu iní ña ni enī ña, ñá nani Jōseé ne, díko ña Jōseé san. Ña ñuú Egítō ñíi ña ña é kāda tsiñu ñá iña ña. Ntá tsi ínūu méꞌñu Xuva ko Jōseé san ne,
9 Os patriarcas, movidos de inveja, venderam José para o Egito; mas Deus era com ele,
10 nákākú ña ña é kāntoꞌo ña. Xéꞌe ñā e dóo kiꞌin īní Josee nté koo vií ña ne, xéꞌe ñā e dóo kuinima reí ñuú Egítō sán ña, dɨvī rei, ñá nani Farāuun. Reí san ne, nākaxnúu ña Josee é kodo nuū ñá ñuú Egíto nī nú viꞌi ña kān dɨ.
10 e o livrou de todas as suas tribulações, e lhe deu graça e sabedoria perante Faraó, rei do Egito, que o constituiu governador sobre o Egito e toda a sua casa.
11 ʼKidáā ne, kútama ñuú Egíto ni ñūú Canaan. Ñá ni nīꞌi ñáta kō é kāꞌxi ña. Dōo ntóꞌo ña dókō.
11 Sobreveio então uma fome a todo o Egito e Canaã, e grande tribulação; e nossos pais não achavam alimentos.
12 Ntá tsi xee túꞌūn ntaꞌa Jacoo tsí īó trigu ñúú Egítō sán ne, táxnūu ña iꞌxá ña, dɨvi uva ata ika kō.
12 Mas tendo ouvido Jacó que no Egito havia trigo, enviou ali nossos pais pela primeira vez.
13 Dā kúvi uvi íto ñeꞌe ñá ne, da kidáā xeꞌé Josee kútuni ña é ēni míi ña ñā ne, kidáā kútuni Fárauun é ñaviꞌi Joseé san ne, tatá Israee ña.
13 E na segunda vez deu-se José a conhecer a seus irmãos, e a sua linhagem tornou-se manifesta a Faraó.
14 Kidáā ne, táxnūu Josee túꞌūn é kɨ̄ꞌɨn úva ña Jācoo, ni ún ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaviꞌi ña, kikuntóo ña ñuú Egítō. Úni dīko xeꞌun ñáꞌa ña
14 Então José mandou chamar a seu pai Jacó, e a toda a sua parentela-setenta e cinco almas.
15 xée ña é kuntōo ña ñuú Egítō. Ikān xiꞌí Jacoó ni ñata kō, ña intóo diꞌna.
15 Jacó, pois, desceu ao Egito, onde morreu, ele e nossos pais;
16 Dā rkontûvi dá xiꞌi ñá ne, kueꞌen níꞌi ña ña ñūú Siqueén ne, ikan īntúꞌxi ña ñaña e ñíi Abraan ntáꞌa iꞌxá Hamoo.
16 e foram transportados para Siquém e depositados na sepultura que Abraão comprara por certo preço em prata aos filhos de Emor, em Siquém.
17 ʼE dóo káxa ñá Israeé san ñuú Egítō da xee étsin ntuvi é ntūntaa é kākaꞌan Xúva ko dā xeꞌé ña xuꞌu ña ni Ābraan.
17 Enquanto se aproximava o tempo da promessa que Deus tinha feito a Abraão, o povo crescia e se multiplicava no Egito;
18 Kidáā ne, xée tūku ñaꞌa é viī ñá rei ñuú Egítō ne, rei tsikán ne, ña ni ínī ñá xoo e Jósee.
18 até que se levantou ali outro rei, que não tinha conhecido José.
19 Rei saꞌá ne, ēni ntaꞌví ña ñata kō né, dōo nantóꞌo ña ña. Dē kúꞌvē ña é nakuitā ñá un ntɨꞌɨ īꞌxa tií san é dā ve kakaku vata koo é na kūvi, tsí ntio ña é nantɨ̄ꞌɨ ña tatá kō.
19 Usando esse de astúcia contra a nossa raça, maltratou a nossos pais, ao ponto de fazê-los enjeitar seus filhos, para que não vivessem.
20 Ntuvi tsikán ne, káku Muisee. Uni xóo xtúvi xuꞌu ña i má viꞌi ña kān é nakuēꞌnu ña i, tsi dóo ntio Xuva ko ī.
20 Nesse tempo nasceu Moisés, e era mui formoso, e foi criado três meses em casa de seu pai.
21 Dā ña ni kuvi vií ka ña ni ī né, da miī é xtuví xaa ña i. Kidáā né, dɨvi tsī diókō reí san kíꞌi ña i ne, nakuéꞌnu ña i vata tsi te iꞌxá mii ñā.
21 Sendo ele enjeitado, a filha de Faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Dukuān ne, kutúꞌve Muiseé san é un ntɨꞌɨ̄ é īni ña Egíto ne, dōo íni ña nté koo kaꞌan ñá ne, dōó iō ña é viī ñá nee ntɨ́ꞌɨ ntɨꞌɨ.
22 Assim Moisés foi instruído em toda a sabedoria dos egípcios, e era poderoso em palavras e obras.
23 ʼDā ntɨꞌɨ ña uvi díko kuiá ña ne, dē kuení ña é kɨ̄ꞌɨn ña, kikoto níꞌni ña ñaꞌa ña, ña Israeé san.
23 Ora, quando ele completou quarenta anos, veio-lhe ao coração visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 Ikān íni ña tsí uun ñaꞌa ña Egíto kanantōꞌo ña uun ñaꞌa ña Israee. Muiseé ne, nadáꞌan ña ñāꞌa ña, ña Israeé san ne, ēꞌní ña ña Egítō san.
24 E vendo um deles sofrer injustamente, defendeu-o, e vingou o oprimido, matando o egípcio.
25 Kuiní ña té kūtuni ñaꞌa ña é Xuva kō táxnūu ña ña é nakákū ñá ña. Ntá tsi ñá te kuan ō ni ñeꞌe dɨ́kɨ ña Israeé san.
25 Cuidava que seus irmãos entenderiam que por mão dele Deus lhes havia de dar a liberdade; mas eles não entenderam.
26 Tuku ntuvi ne, taꞌan túku Muisee úvi ñaꞌa ñá Israee, ntánaā ñá ne, ntio ña é nakaꞌnté nuu ña, kakaꞌan ña: “¿Nté kui kuān ó de ntu nto? Tsí ñá vāꞌá ō é naa o ni taꞌan kō”, kaꞌan ña.
26 No dia seguinte apareceu-lhes quando brigavam, e quis levá-los à paz, dizendo: Homens, sois irmãos; por que vos maltratais um ao outro?
27 Kidáā ne, uun ñaꞌa ña, ña é kadē xení ni tāꞌan i ne, tɨꞌvi nūu ña Muisee, kakáꞌan ña: “¿Xoó ntu kakaꞌan i é kadā kúꞌvē nto iñá ntɨ, é xntēkú kuꞌvē ntó ntɨ?
27 Mas o que fazia injustiça ao seu próximo o repeliu, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz sobre nós?
28 ¿Vá kaꞌnī ntú nto ko vata ō éꞌni nto ña Egítō san iku?”, kaꞌan ña.
28 Acaso queres tu matar-me como ontem mataste o egípcio?
29 Dā téku Muisee é kākaꞌan ñá ne, īnu ña ñuú Egítō, kuéꞌen ña, kukutúvi ñá ñuú Madiaan. Ikān éni viꞌi ña ne, xío ūvi iꞌxá ña.
29 A esta palavra fugiu Moisés, e tornou-se peregrino na terra de Madiã, onde gerou dois filhos.
30 ʼÍtā ntiꞌxin uvi díko kuiá ne, uun ntuvi kaika Muisee má kūꞌu kan etsin xuku é nani Sināii. Ikān íni ñá é kaīꞌxi ntáꞌa utun sán ne, ntii díto uun ánje Xuva kō méꞌñū ñuꞌu é kaīꞌxí san.
30 E passados mais quarenta anos, apareceu-lhe um anjo no deserto do monte Sinai, numa chama de fogo no meio de uma sarça.
31 Koó dā kúduꞌva Muisee da íni ña ne, xée ētsin ña é koto díto ña. Tēkú ña tatsin Xúva kō é kākaꞌan ñá ni ñā:
31 Moisés, vendo isto, admirou-se da visão; e, aproximando-se ele para observar, soou a voz do Senhor:
32 “Xuꞌú ne, Xuva ñáta o Ābraan, Ísaa, ni Jácoo”, kaꞌan ña. Koó dā kanɨ́ꞌɨ Muisee e dóo ūꞌví ña ne, úꞌvī ñá é kōto ña ñuꞌu san.
32 Eu sou o deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaque e de Jacó. E Moisés ficou trêmulo e não ousava olhar.
33 Ne, kakaꞌan Xúva ko ni ñā: “Nantīin ntiꞌxen o, tsí ñuꞌu mí ntītsín san ne, ñuꞌu kuîko.
33 Disse-lhe então o Senhor: Tira as alparcas dos teus pés, porque o lugar em que estás é terra santa.
34 Xuꞌú ne, é iní u é kuān nte ntántóꞌo ñaꞌa ko ñuú Egítō. É tēkú ko e dóo ntaꞌví o ntátaan nuu ña. Dukuān é vēꞌxi ú é nakākú u ña. Niꞌín ve, tsí nataxnūu ú o ñuú Egítō”, kaꞌan ña.
34 Vi, com efeito, a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos, e desci para livrá-lo. Agora pois vem, e enviar-te-ei ao Egito.
35 ʼKuān te nántii niꞌni ñata kō san Muisee dá ntákaꞌan ña: “¿Xoó ntu kakaꞌan i é kadā kúꞌvē nto iñá ntɨ, é xntēkú kuꞌvē ntó iñá ntɨ?”, ne, dɨvi ñā é taxnuu Xuva kō é kadā kúꞌvē ntíꞌxe ña, é nakakū ñá ña Israeé san, tsí kuān ó kakaꞌan Xúva ko ni ñā da ntii dîto ánjē san méꞌñu ūtun é kaīꞌxí san.
35 A este Moisés que eles haviam repelido, dizendo: Quem te constituiu senhor e juiz? a este enviou Deus como senhor e libertador, pela mão do anjo que lhe aparecera na sarça.
36 Dɨvi Muīseé san é nátava ña ñata kō san da ntáka ña ñuú Egítō. Dɨvi ñā e dé ña nuu i e dóo naꞌnu. Dōo kueꞌe kuénta xeꞌé ña dā intóo ña ñuú Egíto, dā ita ntíꞌxin ñata ko Ntute Ñuꞌu Kuēꞌé ne, da nɨɨ̄ íka ña uvi díko kuia má kūꞌu kán dɨ.
36 Foi este que os conduziu para fora, fazendo prodígios e sinais na terra do Egito, e no Mar Vermelho, e no deserto por quarenta anos.
37 Dɨvi tsi Muīsee é kākaꞌan ñá nī ña Israeé san: “Xuva ko ne, taxnūu ña uun ñaꞌa, ña é kaꞌán naa ña vata tsī ó de ú xuꞌu, uun ñaꞌa, ña é dɨvi tsi tāta ko”, kaꞌan Muísee.
37 Este é o Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre vossos irmãos um profeta como eu.
38 Muisee xtúku tsi san é itúvi ña ni ñata kō da nátaká nuu ña má kūꞌu kán ne, dɨvi ña kākaꞌan ñá nī ánjē rkɨ uku Sínaii da xeꞌé Xuva kō túꞌun ñā é kātaꞌxi ntuvi iña ko é kāda ntaa o.
38 Este é o que esteve na congregação no deserto, com o anjo que lhe falava no monte Sinai, e com nossos pais, o qual recebeu palavras de vida para vo-las dar;
39 ʼNtá tsi ñata kō sán ne, ña ni ntío ña kuintīꞌxe ña Muiseé ne, nántii nīꞌni ña ña. Tɨ̄vi ínī ña e ntáka ña ñuú Egíto ne, ntīo ña é ntiko kōo xtúku ña.
39 ao qual os nossos pais não quiseram obedecer, antes o rejeitaram, e em seus corações voltaram ao Egito,
40 Kidáā né, kakaꞌan ñáꞌa sán ni Āroon: “É ntīo ntɨ́ ne, kāda váꞌa nto é kūvi xuva ko, é kodo nūú nuu ko, tsí ñá ini o nté ō kúvi ni Muīsee, ñá natavā ko ñuú Egítō”, kaꞌan ña.
40 dizendo a Arão: Faze-nos deuses que vão adiante de nós; porque a esse Moisés que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que lhe aconteceu.
41 Kidáā ntaváꞌa naā ñá uun iꞌxá duntɨkɨ e kúvi tɨ xuva ñā né, ēꞌní ña kɨtɨ kantíto ntiꞌxe é kāꞌmi ña tɨ nuu kɨ́tɨ ntuváꞌa nāá san vata kaa doméni é kuēꞌé ña tɨ. Tāvá ña dodîni iña xuva ñā e ntaváꞌa nāa míi ña.
41 Fizeram, pois, naqueles dias o bezerro, e ofereceram sacrifício ao ídolo, e se alegravam nas obras das suas mãos.
42 Xuva kō né, tsoo mii ña ñā kídaa, ku ika ña ñā ne, xéꞌe ñā é dotō tsí kunuu inī ña ngántii ni xoo ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ xntɨvi é īó e dukún kan, vatā ó uve naꞌa iní tutu é de váꞌa ña é kākaꞌán naa Xuva ko kídaā:
42 Mas Deus se afastou, e os abandonou ao culto das hostes do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto, ó casa de Israel?
43 Da mii kuēꞌen tsi é ido nto viꞌi doo iña xuva nto Moloó ne,
43 Antes carregastes o tabernáculo de Moloque e a estrela do deus Renfã, figuras que vós fizestes para adorá-las. Desterrar-vos-ei pois, para além da Babilônia.
44 ʼDā íka ñata kō má kūꞌu kán ne, ínīꞌi ñá viꞌi doo e kúvi xúkūn, mí ñuꞌu váꞌa lei iña Xuva ko, dɨvī é ntávaꞌa nāá ñaꞌa san vata tsi ō nañéꞌe Xuva kō Muisee.
44 Entre os nossos pais no deserto estava o tabernáculo do testemunho, como ordenara aquele que disse a Moisés que o fizesse segundo o modelo que tinha visto;
45 Xúkūn viꞌi doó san ne, kuvi iña ñáta kō kídaa ne, kuan tsī ó ntaído ñā dá xee ñá ni Jōsuee dá idé ña duꞌxen nī ña xio ñuu, é kíꞌi ña ñuꞌu ña, tsí Xuva kō nantii ña ña é ña te ña Israeé san vata koo é kūvi kuntoó ñata ko ñūú saꞌa. Ne, iꞌa katúvi xúkūn viꞌi doó san nté ntūvi dá itúvi rei Davii.
45 o qual nossos pais, tendo-o por sua vez recebido, o levaram sob a direção de Josué, quando entraram na posse da terra das nações que Deus expulsou da presença dos nossos pais, até os dias de Davi,
46 Rei Davií san ne, dōó ntio Xuva ko ñā. Ncho xntitsī ñá xúkun kāꞌnu iña Xuva ko, é dɨvi tsi Xuva ñata ko Jācoo;
46 que achou graça diante de Deus, e pediu que lhe fosse dado achar habitação para o Deus de Jacó.
47 ntá tsi rei Salamuun kúvi idé ña xntítsī ñá xúkūn san.
47 Entretanto foi Salomão quem lhe edificou uma casa;
48 Ntá tsi Xuva kō, ña e dóo kaꞌnu sán ne, ñá te īni ukun e xntítsī ñaꞌa san kutuví ña. Tsí vatā ó kakaꞌan ña é kākaꞌán naa Xuva kó ne:
48 mas o Altíssimo não habita em templos feitos por mãos de homens, como diz o profeta:
49 Viꞌi antɨvi ā tuví u, kadē kûꞌvé u.
49 O céu é meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis, diz o Senhor, ou qual o lugar do meu repouso?
50 ¿Ñā ntu te xúꞌu e dé kûꞌvé u neé ntɨꞌɨ ntɨꞌɨ é īo?
50 Não fez, porventura, a minha mão todas estas coisas?
51 ʼUn ntɨꞌɨ kuēꞌen dúꞌva nto ne, ¿nté kuān nte lóꞌo ntu nto? ¿Ña ntátekú kueꞌen xnto? Vata tsi tē ña íni nto xoo é Xuva kō. Ñá ntákuintiꞌxe kueꞌen xnto é kākaꞌan Espíritū Sántū san. Dadɨɨ xnto ni ñata ntō.
51 Homens de dura cerviz, e incircuncisos de coração e ouvido, vós sempre resistis ao Espírito Santo; como o fizeram os vossos pais, assim também vós.
52 Dōo nantóꞌo ña da xōó ka ñaꞌa, ña é kaꞌán naa Xuva kó ne, ēꞌní ña ñaꞌa, ña é kākaꞌan é kiꞌxi uun ñatīí, ña e dóo vaꞌa é taxnuu Xuva kō. Vevií ne, é kīꞌxi ñá ne, dɨvi ntō díko nto ñā né, ēꞌní nto ña dɨ.
52 A qual dos profetas não perseguiram vossos pais? Até mataram os que dantes anunciaram a vinda do Justo, do qual vós agora vos tornastes traidores e homicidas,
53 Dɨvi ntō niꞌi ntó lei iña Xuva ko e kíxniꞌi ánjē san kídaa ne, ntē ña ni kuintíꞌxe nto leí san. —Kuan ō kaꞌan Ésteba ni ñá odo nūu iña ñá Israeé san.
53 vós, que recebestes a lei por ordenação dos anjos, e não a guardastes.
54 Dā téku ñaꞌa san é kākaꞌan Éstebá ne, kūdiin kuéꞌen ña. Vevií tsi kaꞌxí kueꞌen ñá ña, kuiní ña.
54 Ouvindo eles isto, enfureciam-se em seus corações, e rangiam os dentes contra Estêvão.
55 Ntá tsi Estebá ne, dōo nuu Espíritū Sántū nima ña. Ntāa niꞌi ña nuu ñá e dukún kan, īní ña Xuva kō e dóo kaxiꞌí nuu kaꞌnu ña ne, ntitsí Jesuu díñɨ kuaꞌa ña.
55 Mas ele, cheio do Espírito Santo, fitando os olhos no céu, viu a glória de Deus, e Jesus em pé à direita de Deus,
56 Kidáā né, kakaꞌan ña:
56 e disse: Eis que vejo os céus abertos, e o Filho do homem em pé à direita de Deus.
57 Ntá tsi dutú san ne, kūdiin kuéꞌen ña é kuān ó kakaꞌan ña. Ēdɨ́ ña loꞌxo ñá ne, koó da vāntiñɨ ña tɨ́ɨn ña Esteba,
57 Então eles gritaram com grande voz, taparam os ouvidos, e arremeteram unânimes contra ele
58 kueꞌen níꞌi ña ña diñɨ ñuú kān né, ikān xeꞌé xuu ña ñā. Ña ntátsiꞌi kuétsi ñā sán ne, tsoo váꞌa ña doo ña ntaꞌa uun ná kuetsī, ná nanī Saúlū.
58 e, lançando-o fora da cidade, o apedrejavam. E as testemunhas depuseram as suas vestes aos pés de um mancebo chamado Saulo.
59 Ntá tsi, da nɨɨ̄ ntáxeꞌé xuu ña ñā ne, kakaꞌan ntâꞌví Esteba, kakaꞌan ña:
59 Apedrejavam, pois, a Estêvão que orando, dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Kidáā ne, nakunchɨ́tɨ ña ne, un ntii tsi kākaꞌan ña:
60 E pondo-se de joelhos, clamou com grande voz: Senhor, não lhes imputes este pecado. Tendo dito isto, adormeceu. E Saulo consentia na sua morte.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.