Atos 17
Tūʼún xuva kō vatā ó ntákaʼan ña ñuú Coatzospan (MIZNT) vs NVT
1 Kuéꞌēn Pablu ni Sílā, ita ntíꞌxin ña ñuú Anfipoli ni ñūú Apolonia, xée ña ñūú Tesalonica, mí tuví xúkūn ña Israee.
1 Então Paulo e Silas passaram pelas cidades de Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga judaica.
2 Vata xkoó ini Pablú ne, ñéꞌe ñā má ūkún kan ntūvi dá iō dáꞌna. Úni īto ñeꞌe ña é tiín ña ni ñāꞌa san,
2 Como era seu costume, Paulo foi à sinagoga e, durante três sábados seguidos, discutiu as Escrituras com o povo.
3 kanañēꞌe ña ña mí uve naꞌa Túꞌun Xuva kō nte díꞌna é da miī é ntōꞌo Cristu, ña nakaxnúu Xuva kō ne, da miī é ntotō xtuku ña te xiꞌi ña. Kakaꞌan ña:
3 Explicou as profecias e provou que era necessário o Cristo sofrer e ressuscitar dos mortos. “Esse Jesus de que lhes falo é o Cristo”, disse ele.
4 Iō ñá Israeé san ne, kuīntiꞌxe ña é kākaꞌan Páblu ne, kúdadɨɨ ñá nī Pablu ni Sílā. Ñá te da dīi ñá griegu, ña é ntánuu iní i Xuva ko, ni ñadɨ̄ꞌɨ, ña e dóo naꞌnu ñaꞌa ne, kuīntiꞌxe ña dɨ.
4 Alguns dos judeus que o ouviam foram convencidos e se uniram a Paulo e Silas, bem como muitos gregos tementes a Deus e várias mulheres de alta posição.
5 Ntá tsi ña Israee, ña é ña ni kuintíꞌxe i ne, kūneꞌu iní ña ni ñā. Kidáā né, īde ña é nātaká nuu natīi kini ntáa, na é dotō tsí ntáñɨ̄ dúꞌxen nu âꞌví kān. Nātaká nuu na ne, dā nakutsúꞌun na da kanɨɨ ñūú san. Kidáā ne, íntīꞌu na nú viꞌi ña nani Jāsuun, ntánantuku nā Pablu ni Sílā é ntāda na ña kuenta ntáꞌa ña tsíñu i.
5 Alguns judeus, porém, ficaram com inveja, reuniram alguns desordeiros e desocupados e, com a multidão, começaram um tumulto. Invadiram a casa de Jasom em busca de Paulo e Silas para entregá-los ao conselho da cidade,
6 Ntá tsi ña ni naníꞌi na ña. Mii tsi Jāsuun, ni túku ení ña, ña kuíntiꞌxe i san naníꞌi na. Ntáñūꞌu na ña, kueꞌen niꞌi na ña ntaꞌa ña tsíñu i san ne, koó da vāntiñɨ na ntákaꞌan na, ntátsiꞌi kuétsi nā Pablu ni Sílā:
6 mas, como não os encontraram, arrastaram para fora Jasom e alguns outros irmãos e os levaram diante do conselho. Gritavam: “Aqueles que têm causado transtornos no mundo todo agora estão aqui, perturbando nossa cidade,
7 Jasuún san ne, xéꞌe ña vīꞌi ña é kuntōo ña. E ntáde ña sáꞌa ne, dōo xíi kaa. Ñá te kaiko ñuꞌu ña rei ñuú Roma, tsí ntákaꞌan ña é iō túku rei, ñá nani Jēsuu —kaꞌan na.
7 e Jasom os recebeu em sua casa! São todos culpados de traição contra César, pois afirmam que existe um outro rei, um tal de Jesus”.
8 Un ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa san ni ña tsíñu i san ne, dōo ítsuꞌun ña da téku ña sáꞌa.
8 Ao ouvir isso, o povo da cidade e o conselho se agitaram.
9 Kidáā né, kīꞌi ña diuꞌun Jásuun ni ña ntɨɨ níꞌi ña ne, nangáva ña ñā.
9 Então os oficiais obrigaram Jasom e os outros irmãos a pagarem fiança, e depois os soltaram.
10 Dā kuáa ne, táxnūu ña kuíntiꞌxe i san Pablu ni Sílā é na kɨ̄ꞌɨn ñá ñuú Berea. Dā xee ñá ikān ne, kuéꞌen xtūku ña má ūkún ña Israee.
10 Ao anoitecer, os irmãos enviaram Paulo e Silas a Bereia. Quando lá chegaram, foram à sinagoga judaica.
11 Ña Israee, ñá ntoo ñuú Bereá san ne, dií ka vita ini ña é ña ntoo ñuú Tesalonica, tsí nɨɨ̄ kueꞌén ini ña ntaíni ña Túꞌun Xuva kō ne, utén uten nántuku ñā mí ūve naꞌa Túꞌun Xuva kō da nté kutuni ñá tē nuu é ntaā i é kākaꞌan ñá ni ñā.
11 Os judeus que moravam em Bereia tinham a mente mais aberta que os de Tessalônica e ouviram a mensagem de Paulo com grande interesse. Todos os dias, examinavam as Escrituras para ver se Paulo e Silas ensinavam a verdade.
12 Dukuan ne, dōó tɨtɨ́n ña Israee kuíntiꞌxe ña, nī ña griegú dɨ, tē tií te ñadɨ̄ꞌɨ́, kuān te dóo naꞌnu ñaꞌa ña ne, kuīntiꞌxe ña dɨ.
12 Como resultado, muitos judeus creram, assim como vários gregos de alta posição, tanto homens como mulheres.
13 Ntá tsi dā kútuni ñá Israee, ñá ntoo ñuú Tesalonica, é kākaꞌan ntódo xtuku Pablu túꞌun Xuva ko ñūú Bereá ne, xée ñā é nakutsuꞌun xtūku ña ñaꞌa san.
13 Mas, quando os judeus de Tessalônica souberam que Paulo estava pregando a palavra de Deus em Bereia, foram até lá e criaram um alvoroço.
14 Ntá tsi ña kuíntiꞌxe i sán ne, ura tsí i táxnūu ña Pablu é na kɨ̄ꞌɨn ña nu ntute ñuꞌu kan. Mii tsī Síla ni Timōteu kántoo mii ña ñūú Berea.
14 Os irmãos agiram de imediato e enviaram Paulo para o litoral, enquanto Silas e Timóteo permaneceram na cidade.
15 Ña ixntéka itsi Pablú ne, kuéꞌen ña ni ñā un tsi nte ñuú Atena. Dā ntíko kōo xtúku ña, kakaꞌan ñá nī Síla ni Timōteu é na kɨ̄ꞌɨn kantɨ́ꞌɨ ña, kíkuntóo ña nī Pablu.
15 Os que acompanharam Paulo o levaram até Atenas e, depois, voltaram a Bereia com instruções para Silas e Timóteo irem ao encontro dele o mais depressa possível.
16 Nɨɨ dukuān tuví Pablu ñuú Atena é kantétu ña Síla ni Timōteú ne, dōo dé kuení ña dá īni ña tsí ña ntoo ñuú Atená ne, da miī kueꞌen tsi sántu ntūváꞌa naa íō iña ña.
16 Enquanto Paulo esperava por eles em Atenas, ficou muito indignado ao ver ídolos por toda a cidade.
17 Dōó kiꞌin itō ñeꞌe ña má ūkún kān é natíin ña nī ña Israeé san ni ūn ntɨɨ́ ntɨ̄ɨ́ ñaꞌa, ña ntánuu iní i Xuva kō. Utén utén ñeꞌe ña nu âꞌví kān dɨ́, kakaꞌan ñá nī ña ntánataká nuu ikān.
17 Por isso, ia à sinagoga debater com os judeus e com os gentios tementes a Deus e falava diariamente na praça pública a todos que ali estavam.
18 Ikān ne, xíō ñaꞌa, ña ntántīkɨn túku nchuꞌun iña ñá nani Epīcurú ne, xíō túku ñaꞌa, ña ntántīkɨ́n nchuꞌun é nani ēstoicu. Ña sāꞌá ne, ntákaꞌan ña:
18 Paulo também debateu com alguns dos filósofos epicureus e estoicos. Quando lhes falou de Jesus e da ressurreição, eles perguntaram: “O que esse tagarela está querendo dizer?”. Outros disseram: “Parece estar falando de deuses estrangeiros”.
19 Kidáā ne, ntánteka ñā Pablu, kueꞌen níꞌi ña ña uun mí nani Areōpagu, mí é dukuān ntánataká nuu ñata ña odo nūu, ntaxéꞌe ña itsi ña ñuú i san. Tsixeꞌe ñā Pablu:
19 Então levaram Paulo ao conselho da cidade e disseram: “Pode nos dizer que novo ensino é esse?
20 Tsí ntɨꞌɨ́ ne, ñá te kāñeꞌe dɨkɨ́ ntɨ é kākaꞌan nto, tsí tuku nchuꞌun é iní ntɨ. Nañēꞌe kudii ntó ntɨ nee é kani túꞌun é kākaꞌan nto —kaꞌan ña.
20 Você diz coisas um tanto estranhas, e queremos saber o que significam”.
21 Tsí ña ñuú Atena ni ña da xee ntóo ikān né, da mii kuēꞌen tsi nchó kini ña nee é dā ve kakuvi é natíin ña.
21 (Convém explicar que os atenienses, bem como os estrangeiros que viviam em Atenas, pareciam não fazer outra coisa senão discutir as últimas novidades.)
22 Kidáā ne, nákuntītsí Pablu méꞌñū ñaꞌa san Areopagu kán ne, kakaꞌan ñá ni ñā:
22 Então Paulo se levantou diante do conselho e assim se dirigiu a seus membros: “Homens de Atenas, vejo que em todos os aspectos vocês são muito religiosos,
23 Dā ítā ntiꞌxin ú ñuú nto, kaito dîtó u nee ntɨ́ꞌɨ ntɨꞌɨ iña nto e ntánuu iní nto ne, nāniꞌí ko uun nú naa kan mí ūve naꞌa kakaꞌan: “Iña xúva kō, ña e ñá ini o xoo ñáꞌa”, kaꞌan. Dɨvi tsi xuva ntō, ña e ñá ini ntó ne, dɨvi Xuva kō é kākaꞌán u ni ntō vevii.
23 pois, enquanto andava pela cidade, reparei em seus diversos altares. Um deles trazia a seguinte inscrição: ‘Ao Deus Desconhecido’. Esse Deus que vocês adoram sem conhecer é exatamente aquele de que lhes falo.
24 ʼTsí Xuva kō né, dē kúꞌvē ñá ñuxiví ni un ntɨꞌɨ̄ é īo. Dɨvi ñā Tóꞌō e dukún kan ni ñūxiví a. Ña te víꞌī mí de váꞌa ñaꞌa tuví ña.
24 “Ele é o Deus que fez o mundo e tudo que nele há. Uma vez que é Senhor dos céus e da terra, não habita em templos feitos por homens
25 Nté ña túvi nee iña é kūvi kuéꞌe o ñā, tsí ña tuví nee iña é kātaan núu ña. Mii ña kātaꞌxi ña ntuvi iña ko ni tatsin é taꞌni o, ni un ntɨꞌɨ̄ é īó iña ko, xe un xé un ō.
25 e não é servido por mãos humanas, pois não necessita de coisa alguma. Ele mesmo dá vida e fôlego a tudo, e supre cada necessidade.
26 ʼUun tsi nɨñɨ ko dé kûꞌvé Xuva ko un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ o é ntoo o da kanɨɨ ñūxiví a. Mii ñā de kúꞌvē ña nté kaa ntuvi kuntoo o ñūxiví a nī míꞌi ñūú kuntoo o, xe un xé un ō.
26 De um só homem ele criou todas as nações da terra, tendo decidido de antemão onde se estabeleceriam e por quanto tempo.
27 Kuān o dé Xuva kō, tsi ntío ña é nantuku o ñā, un ntɨɨ́ ntɨɨ̄ o, da nté koo é naniꞌí ko ña. Ntá tsi ña te nté sa ikā tuví ña,
27 “Seu propósito era que as nações buscassem a Deus e, tateando, talvez viessem a encontrá-lo, embora ele não esteja longe de nenhum de nós.
28 tsí dɨvi ña taꞌxi ña ntuvi iña ko, nī é kakantá nuu o, nī é tuví ō. Kuān ó uve naꞌa, kakaꞌan ñáta ntō, ña de váꞌa tutú san, kakaꞌan ña: “Xoꞌō ne, iꞌxá Xuva ko ō”, kaꞌan ña.
28 Pois nele vivemos, nos movemos e existimos. Como disseram alguns de seus próprios poetas: ‘Somos descendência dele’.
29 Tē nuu é ntaā i é īꞌxá Xuva kō kúvi ō ne, ña kúvi kāꞌan o é Xuva ko da nēé ka ntɨꞌɨ, tē kaá kuaan, tē kaá kuīꞌxín, o xuu e ntávaꞌa naa ñaꞌa vata ō dé kuení mii ña é vata kaa Xuva kō.
29 E, por ser isso verdade, não devemos imaginar Deus como um ídolo de ouro, prata ou pedra, projetado por artesãos.
30 Ntuvi diꞌna ne, dé kaꞌnu iní Xuva ko nī ña intóo kídaā e kuán o dé ña, tsí ña ni iní ña nté koo vií ña. Ntá tsi vevií ne, ntio Xuva kō é nadama ō nima kíni kaa ko.
30 “No passado, Deus não levou em conta a ignorância das pessoas acerca dessas coisas, mas agora ele ordena que todos, em todo lugar, se arrependam.
31 Tsi e xtûví Xuva ko ūun ntuvi é xntēkú kuꞌvē ñá da kanɨɨ ñūxivi. Tsí é nakaxnúu ña uun ñatīi, ña é xntēku kûꞌve. É īni ó xoo ñáꞌa, tsí nantóto Xuva ko ñā dá xiꞌi ña —kaꞌan ña. Dukuan ō kaꞌán Pablu ni ña.
31 Pois ele estabeleceu um dia para julgar o mundo com justiça, por meio do homem que ele designou, e mostrou a todos quem é esse homem ao ressuscitá-lo dos mortos”.
32 Dā téku ñaꞌa san é kākaꞌán Pablu é ntóto xtuku uun ñaꞌa é xiꞌi ñá ne, iō ña ntáxkuntée ña ña. Iō ñá ne, ntákaꞌan ña:
32 Quando ouviram Paulo falar da ressurreição dos mortos, alguns riram com desprezo. Outros, porém, disseram: “Queremos ouvir mais sobre isso em outra ocasião”.
33 Kidáā né, kīi Pablu, kuéꞌen ña.
33 Então Paulo se retirou do conselho,
34 Iō ñá ne, kantīkɨn ñá Pablú ne, kuīntiꞌxe ña é kākaꞌan ña. Uun ñaꞌa ñā ne, Dionisiu náni ña; tsiñu ña Areopagu. Uun ñadɨ̄ꞌɨ́, ña nani Dāmarí dɨ ne, īó ka tuku ñaꞌa kuíntiꞌxe i dɨ.
34 mas alguns se juntaram a ele e creram. Entre eles estavam Dionísio, membro do conselho, uma mulher chamada Dâmaris, e alguns outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.