Lucas 18
El Nuevo Testamento en el Mixteco de Ayutla (MIY) vs ARIB
1 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ Jesús xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ te̱ sa̱niaꞌá ña̱ꞌaꞌ a̱ ña̱ kaꞌa̱n te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ï̱i̱n kuii̱n ra̱
1 Contou-lhes também uma parábola sobre o dever de orar sempre, e nunca desfalecer.
2 kaꞌán a̱ ndii:
2 dizendo: Havia em certa cidade um juiz que não temia a Deus, nem respeitava os homens.
3 Te̱ ñu̱u̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ nduꞌu̱ꞌ tu̱ i̱i̱n ñaꞌ kuaa̱nꞌ. Te̱ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, kuaꞌa̱n te̱ kuaꞌa̱n aꞌ miiꞌ nduꞌu̱ꞌ te̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ kaꞌán aꞌ xiinꞌ ra̱ ndii: “Tákuiꞌe, sa̱a̱ u̱nꞌ ña̱ va̱ꞌa̱, te̱ kaꞌnu̱ nda̱ku u̱nꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ nuu̱ꞌ te̱ ndasiꞌ yuꞌu̱”, ni̱ kachi̱ aꞌ.
3 Havia também naquela mesma cidade uma viúva que ia ter com ele, dizendo: Faze-me justiça contra o meu adversário.
4 Kuaꞌa̱ꞌ va̱ i̱chiꞌ ndii, nï̱ xiinꞌ ra̱ sa̱a̱ ra̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ñaꞌ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ ni̱ yaꞌa̱ kivi̱ꞌ, te̱ ni̱ xa̱ni̱ni̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ndii: “Tee̱ꞌ ndee xïtoꞌ kaꞌnuꞌ e̱ꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ tïinꞌ kaꞌnuꞌ tu̱ e̱ ne̱ yivi̱ꞌ,
4 E por algum tempo não quis atendê-la; mas depois disse consigo: Ainda que não temo a Deus, nem respeito os homens,
5 ndisu̱ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ kayuꞌuꞌ aꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ ndii, kaꞌnu̱ nda̱ku e̱ꞌ kua̱chi̱ xaꞌa̱ꞌ aꞌ, ko̱to̱ ka̱ ka̱yu̱ꞌuꞌ te̱ ka̱yu̱ꞌuꞌ ka̱ aꞌ nuu̱ꞌ e̱ꞌ, te̱ sa̱ku̱su̱xanꞌ aꞌ xíniꞌ e̱ꞌ”, ni̱ kachi̱ ra̱ xiinꞌ nimá ra̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
5 todavia, como esta viúva me incomoda, hei de fazer-lhe justiça, para que ela não continue a vir molestar-me.
6 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n tu̱ xto̱ꞌo̱ e̱ꞌ Jesús ndii:
6 Prosseguiu o Senhor: Ouvi o que diz esse juiz injusto.
7 Naaꞌ nde̱e̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ni̱ xa̱a̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ñaꞌ kuaa̱nꞌ ja̱a̱nꞌ ndii, sa̱a̱ ka̱ vi̱ꞌ tu̱ yoo tu̱ꞌva̱ yaꞌa̱ ka̱ Ndiosí, te̱ sa̱a̱ a̱ ña̱ nda̱ku xiinꞌ ne̱ ni̱ na̱ka̱xi̱n a̱ xikaꞌ i̱chiꞌ a̱, ne̱ kaꞌán te̱ kaꞌán xiinꞌ a̱ ndu̱viꞌ xiinꞌ ñu̱u. ¿Ñáá tuu ndo̱ꞌ ña̱ chï̱ndi̱e̱eꞌ yachi̱ a̱ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ja̱a̱nꞌ?
7 E não fará Deus justiça aos seus escolhidos, que dia e noite clamam a ele, já que é longânimo para com eles?
8 Kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ yachi̱ va̱ sa̱a̱ Ndiosí ña̱ nda̱ku xiinꞌ ne̱ nduuꞌ kuenta a̱ ja̱a̱nꞌ, ndisu̱ kii̱ꞌ na̱ndi̱koꞌ yuꞌu̱, ña̱ nduuꞌ tu̱ te̱ yivi̱ꞌ ndii, ¿ñáá tuu ndo̱ꞌ ndii, ko̱o̱ kuaꞌa̱ꞌ ka̱ ne̱ i̱ni̱ ku̱ni̱ yuꞌu̱ nuu̱ꞌ ñuꞌuꞌ i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
8 Digo-vos que depressa lhes fará justiça. Contudo quando vier o Filho do homem, porventura achará fé na terra?
9 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n Jesús i̱i̱n ña̱ kaꞌán ndi̱a̱a̱ xiinꞌ sa̱va̱ te̱ yivi̱ꞌ, te̱ tuu ña̱ mi̱iꞌ kui̱ti̱ꞌ ra̱ nduuꞌ te̱ xachuunꞌ nda̱ku nuu̱ꞌ Ndiosí, te̱ sandieeꞌ kuiꞌe ra̱ sa̱kuuꞌ tu̱ku̱ ne̱ yivi̱ꞌ, kaꞌán a̱ ndii:
9 Propôs também esta parábola a uns que confiavam em si mesmos, crendo que eram justos, e desprezavam os outros:
10 ―Untaꞌ ndii, ni̱ xa̱a̱ uvi̱ ta̱ꞌan te̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ ki̱ꞌe̱ yu̱kunꞌ kaꞌnuꞌ te̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí. I̱i̱n ra̱ ndii, te̱ fariseo nduuꞌ ra̱. Te̱ i̱nga̱ ra̱ nduuꞌ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma.
10 Dois homens subiram ao templo para orar; um fariseu, e o outro publicano.
11 Te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xi̱kuii̱n ndi̱chi̱ ra̱, te̱ so̱ꞌo̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ xiinꞌ Ndiosí xaꞌa̱ꞌ mi̱iꞌ ra̱: “Ndiosí, yuꞌu̱ ndii, taxiꞌ i̱ ña̱ chi̱nda̱ni u̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ xïkaꞌ i̱ naa xikaꞌ tu̱ku̱ te̱ yivi̱ꞌ naa kuuꞌ te̱ xakuiꞌnaꞌ, xiinꞌ te̱ xächuunꞌ nda̱ku, xiinꞌ te̱ kumiꞌ musa, xiinꞌ naa kuuꞌ te̱ kaa̱ꞌ, ña̱ nduuꞌ ra̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ xaꞌa̱ꞌ ñu̱u̱ Roma.
11 O fariseu, de pé, assim orava consigo mesmo: ó Deus, graças te dou que não sou como os demais homens, roubadores, injustos, adúlteros, nem ainda com este publicano.
12 Yuꞌu̱ ndii, xikaꞌ ndi̱ti̱a̱ i̱ uvi̱ i̱chiꞌ i̱ꞌi̱n xi̱mana kuaꞌa̱n, te̱ taxiꞌ i̱ i̱i̱n ña̱ꞌa̱ xaꞌa̱ꞌ i̱ꞌi̱n uxi̱ ña̱ꞌa̱ sa̱kuuꞌ ña̱ kanando i̱ kii̱ꞌ xachuunꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
12 Jejuo duas vezes na semana, e dou o dízimo de tudo quanto ganho.
13 Ndisu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, iinꞌ mi̱iꞌ ra̱ nde̱e̱ ndo̱so̱ꞌ kaꞌán ra̱ xiinꞌ Ndiosí, te̱ ni̱ nde̱e̱ nï̱ nda̱ni̱ꞌi̱ ra̱ nuu̱ꞌ ra̱ ndi̱viꞌ. Süu̱ꞌ ja̱a̱nꞌ ndii kuunꞌ i̱kiꞌ ra̱ ti̱a̱ꞌni̱ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii: “Ndiosí, ko̱o̱ kaꞌnuꞌ i̱ni̱ u̱nꞌ xaꞌa̱ꞌ yuꞌu̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ ndisoꞌ kua̱chi̱ nduuꞌ i̱”, ni̱ kachi̱ ra̱.
13 Mas o publicano, estando em pé de longe, nem ainda queria levantar os olhos ao céu, mas batia no peito, dizendo: ó Deus, sê propício a mim, o pecador!
14 Te̱ kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ña̱ kii̱ꞌ kuan nuꞌu̱ te̱ kendiaa̱ꞌ ya̱ꞌvi̱ ja̱a̱nꞌ ndii, xa̱ ni̱ sa̱ndoyoꞌ Ndiosí kua̱chi̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱. Ndisu̱ te̱ fariseo ja̱a̱nꞌ ndii, nï̱ sa̱ndoyoꞌ a̱ kua̱chi̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ yo̱o̱ ka̱ xachié xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱nuuꞌ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí. Te̱ yo̱o̱ ka̱ sa̱nuuꞌ xiinꞌ mi̱iꞌ ndii, sa̱chié ña̱ꞌaꞌ a̱ ―ni̱ kachi̱ a̱.
14 Digo-vos que este desceu justificado para sua casa, e não aquele; porque todo o que a si mesmo se exaltar será humilhado; mas o que a si mesmo se humilhar será exaltado.
15 Ni̱ nde̱kui̱e̱ tu̱ ne̱ yivi̱ꞌ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ, te̱ tondi̱a̱ nda̱ꞌaꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús, te̱ sa̱ñuꞌuꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xiꞌe̱ ra̱ nuu̱ꞌ ne̱ kua̱xi̱ xiinꞌ ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ.
15 Traziam-lhe também as crianças, para que as tocasse; mas os discípulos, vendo isso, os repreendiam.
16 Ndisu̱ ni̱ ka̱na̱ Jesús ne̱ kualiꞌ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
16 Jesus, porém, chamando-as para si, disse: Deixai vir a mim as crianças, e não as impeçais, porque de tais é o reino de Deus.
17 Ña̱ nda̱ku kaꞌán i̱ xiinꞌ ndo̱ꞌ ndii, yo̱o̱ ka̱ täxiꞌ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱ nde̱e̱ naa taxiꞌ ne̱ kualiꞌ kaa̱ꞌ xaꞌndia chuunꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ni̱a̱ ndii, kü̱vi̱ ku̱ndu̱u̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ kuenta a̱ ne̱ xa̱ xaꞌndia chuunꞌ a̱ nimá ―ni̱ kachi̱ a̱.
17 Em verdade vos digo que, qualquer que não receber o reino de Deus como criança, de modo algum entrará nele.
18 Te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ i̱i̱n te̱ kuuꞌ kaꞌnuꞌ Jesús ndii:
18 E perguntou-lhe um dos principais: Bom Mestre, que hei de fazer para herdar a vida eterna?
19 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ Jesús ndii:
19 Respondeu-lhe Jesus: Por que me chamas bom? Ninguém é bom, senão um, que é Deus.
20 Xa̱ xiní u̱nꞌ tu̱ꞌu̱n nde̱iꞌ Ndiosí, ña̱ kaꞌán ndii: “Kümiꞌ u̱nꞌ musa u̱nꞌ. Kä̱ꞌni̱ꞌ u̱nꞌ ne̱ yivi̱ꞌ. Sä̱kuiꞌnaꞌ u̱nꞌ. Käꞌa̱n u̱nꞌ tu̱n vixi̱. Ko̱to̱ kaꞌnuꞌ u̱nꞌ yu̱vaꞌ siꞌiꞌ u̱nꞌ” ―ni̱ kachi̱ Jesús.
20 Sabes os mandamentos: Não adulterarás; não matarás; não furtarás; não dirás falso testemunho; honra a teu pai e a tua mãe.
21 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n te̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ Jesús ndii:
21 Replicou o homem: Tudo isso tenho guardado desde a minha juventude.
22 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ Jesús ña̱ ni̱ kaꞌa̱n ra̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
22 Quando Jesus ouviu isso, disse-lhe: Ainda te falta uma coisa; vende tudo quanto tens e reparte-o pelos pobres, e terás um tesouro no céu; e vem, segue-me.
23 Ndisu̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ ku̱suchiꞌ va̱ i̱ni̱ ra̱, sa̱kanꞌ ña̱ te̱ vika̱ꞌ va̱ nduuꞌ ra̱.
23 Mas, ouvindo ele isso, encheu-se de tristeza; porque era muito rico.
24 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ Jesús ña̱ ni̱ ku̱ndaꞌvi va̱ kuni te̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ ndii:
24 E Jesus, vendo-o assim, disse: Quão dificilmente entrarão no reino de Deus os que têm riquezas!
25 Sa̱kanꞌ ña̱ vixi ka̱ nuu̱ꞌ ne̱ vika̱ꞌ, te̱ ta̱xi̱ ni̱a̱ ka̱ꞌndi̱a̱ chuunꞌ Ndiosí nimá ni̱a̱, nde̱e̱ naa ña̱ kü̱vi̱ tu̱ xkaꞌndi̱a̱ nde̱e̱ i̱i̱n camello yavi̱ xaꞌa̱ꞌ i̱i̱n tiku ―ni̱ kachi̱ a̱.
25 Pois é mais fácil um camelo passar pelo fundo duma agulha, do que entrar um rico no reino de Deus.
26 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ a̱ ndii:
26 Então os que ouviram isso disseram: Quem pode, então, ser salvo?
27 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ni̱a̱ ndii:
27 Respondeu-lhes: As coisas que são impossíveis aos homens são possíveis a Deus.
28 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n Pedro xiinꞌ a̱ ndii:
28 Disse-lhe Pedro: Eis que nós deixamos tudo, e te seguimos.
29 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱ ndii:
29 Respondeu-lhes Jesus: Em verdade vos digo que ninguém há que tenha deixado casa, ou mulher, ou irmãos, ou pais, ou filhos, por amor do reino de Deus,
30 sa̱ñuꞌuꞌ kuaꞌa̱ꞌ va̱ ña̱ꞌaꞌ Ndiosí vi̱ti̱n i̱i̱n yivi̱ꞌ yoꞌoꞌ. Te̱ nuu̱ꞌ kuꞌu̱n e̱ꞌ ndii, ta̱xi̱ a̱ kivi̱ꞌ ñu̱u̱ ni̱a̱ ña̱ kö̱o̱ꞌ kivi̱ꞌ ndiꞌiꞌ tu̱ku̱ i̱i̱n yivi̱ꞌ ―ni̱ kachi̱ Jesús xiinꞌ ra̱.
30 que não haja de receber no presente muito mais, e no mundo vindouro a vida eterna.
31 Te̱ ni̱ ka̱na̱ siinꞌ Jesús te̱ uxi̱ uvi̱ taꞌan te̱ nda̱ꞌaꞌ xaꞌa̱ꞌ a̱, te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
31 Tomando Jesus consigo os doze, disse-lhes: Eis que subimos a Jerusalém e se cumprirá no filho do homem tudo o que pelos profetas foi escrito;
32 Kua̱chi̱ ndii sa̱na̱kuaꞌa te̱ yivi̱ꞌ yuꞌu̱ nda̱ꞌaꞌ te̱ tukuꞌ, te̱ sa̱ndi̱e̱e̱ kuiꞌe ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ni̱a̱ꞌa tu̱ ra̱ xiinꞌ i̱, te̱ ko̱ndi̱a̱ tiasi̱ꞌi tu̱ ra̱ yuꞌu̱,
32 pois será entregue aos gentios, e escarnecido, injuriado e cuspido;
33 te̱ su̱ku̱ꞌ yo̱ꞌoꞌ uꞌvi̱ tu̱ ra̱ yuꞌu̱, te̱ ka̱ꞌni̱ꞌ ra̱ yuꞌu̱. Ndisu̱ kivi̱ꞌ ña̱ uni̱ te̱ na̱ti̱a̱ku̱ i̱ ―ni̱ kachi̱ Jesús.
33 e depois de o açoitarem, o matarão; e ao terceiro dia ressurgirá.
34 Ndisu̱ nde̱e̱ sie nï̱ ku̱nda̱ni̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ña̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ja̱a̱nꞌ, sa̱kanꞌ ña̱ ni̱ yoo̱ si̱ꞌe ña̱ ja̱a̱nꞌ nuu̱ꞌ ra̱, sa̱kanꞌ na nï̱ kundani̱ xa̱chiꞌ ra̱ ña̱ ja̱a̱nꞌ.
34 Mas eles não entenderam nada disso; essas palavras lhes eram obscuras, e não percebiam o que lhes dizia.
35 Te̱ kii̱ꞌ xa̱ kuyatinꞌ Jesús kuaꞌa̱n a̱ ñu̱u̱ Jericó ndii, nduꞌu̱ꞌ i̱i̱n te̱ kuiꞌe ndu̱chiꞌ nuu̱ꞌ yu̱ꞌuꞌ i̱chiꞌ i̱kanꞌ xikán ra̱ li̱muxtan.
35 Ora, quando ele ia chegando a Jericó, estava um cego sentado junto do caminho, mendigando.
36 Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo̱ ra̱ ña̱ kuaꞌa̱ꞌ ne̱ yivi̱ꞌ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n ndii, ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ra̱ yo̱o̱ nduuꞌ a̱ yoo.
36 Este, pois, ouvindo passar a multidão, perguntou que era aquilo.
37 Te̱ ni̱ kaꞌa̱n ne̱ yivi̱ꞌ ja̱a̱nꞌ xiinꞌ ra̱ ña̱ Jesús, te̱ ni̱ ki̱e̱e̱ ñu̱u̱ Nazaret, nduuꞌ te̱ xkaꞌndíá kuaꞌa̱n.
37 Disseram-lhe que Jesus, o nazareno, ia passando.
38 I̱kanꞌ te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ndeꞌí tiꞌeꞌ ra̱ kaꞌán ra̱ ndii:
38 Então ele se pôs a clamar, dizendo: Jesus, Filho de Davi, tem compaixão de mim!
39 Te̱ ne̱ yivi̱ꞌ, ne̱ niꞌiꞌ i̱chiꞌ nuu̱ꞌ Jesús kuaꞌa̱n ni̱a̱ ndii, ni̱ xiꞌe̱ ni̱a̱ nuu̱ꞌ ra̱ te̱ ko̱o̱ taxi̱nꞌ yu̱ꞌuꞌ ra̱, ndisu̱ so̱ꞌo̱ tiꞌeꞌ ka̱ kaꞌán ra̱ ndii:
39 E os que iam à frente repreendiam-no, para que se calasse; ele, porém, clamava ainda mais: Filho de Davi, tem compaixão de mim!
40 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ xi̱kuii̱n Jesús, te̱ ni̱ kaꞌa̱n chuunꞌ a̱ ña̱ ki̱xi̱n ndi̱a̱ka̱ ña̱ꞌaꞌ ne̱ yivi̱ꞌ nuu̱ꞌ a̱. Te̱ kii̱ꞌ ni̱ xa̱a̱ ra̱ nuu̱ꞌ a̱ ja̱a̱nꞌ, te̱ ni̱ nda̱tuꞌu̱nꞌ ña̱ꞌaꞌ a̱ kaꞌán a̱ ndii:
40 Parou, pois, Jesus, e mandou que lho trouxessem. Tendo ele chegado, perguntou-lhe:
41 ―¿Ndee ña̱ kuní u̱nꞌ sa̱a̱ i̱ xaꞌa̱ꞌ u̱nꞌ? ―ni̱ kachi̱ a̱.
41 Que queres que te faça? Respondeu ele: Senhor, que eu veja.
42 Sa̱kanꞌ te̱ ni̱ kaꞌa̱n a̱ xiinꞌ ra̱ ndii:
42 Disse-lhe Jesus: Vê; a tua fé te salvou.
43 Xa̱kaꞌán e̱ꞌ, te̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ ra̱, te̱ ni̱ xa̱ꞌaꞌ ra̱ ndikún ra̱ Jesús xakaꞌnuꞌ ra̱ Ndiosí. Te̱ sa̱kuuꞌ ne̱ ni̱ xi̱ni̱ ña̱ ni̱ nda̱ꞌa̱ te̱ ja̱a̱nꞌ ndii, ni̱ xa̱kaꞌnuꞌ tu̱ ne̱ ja̱a̱nꞌ Ndiosí.
43 Imediatamente recuperou a vista, e o foi seguindo, gloficando a Deus. E todo o povo, vendo isso, dava louvores a Deus.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 18, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.