Marcos 12
Isthmus Mixe NT (MIR_TBL) vs ARIB
1 Mänitä Jesús tiägøøyy yajnähixøøbiä cuentäyajmäbaadyhaam: ―Mänitä jäyaꞌay tsaatypcam̱ tuꞌug piädaacy. Mänit jiuhguraajøøyy. Mänitä tsaatyñøøxeeꞌxøhñdy ñädajøøyy. Mänitä nähbettøjc tuꞌug yhädiuuṉ̃ coo hajxy jim̱ yhäñáꞌawät coo jaꞌa tsaatypcam̱ hajxy hänajty cwieendähadaꞌañ. Mänitä wiingjäyaꞌay jaꞌa tsaatypcam̱ hajxy yajcøꞌødägǿøyyäxä coo hajxy cøguipxyjiaty cwieendähádät. Mänitä cudsaatyp jäguem̱naax̱ ñøcxy.
1 Então começou Jesus a falar-lhes por parábolas. Um homem plantou uma vinha, cercou-a com uma sebe, cavou um lagar, e edificou uma torre; depois arrendou-a a uns lavradores e ausentou-se do país.
2 Coo jaꞌa tsaatyptuc yhabaaty, mänitä cudsaatyp jaꞌa mioonsä quiejxy coo hajxy cøgujjiä ween yajwaꞌxy.
2 No tempo próprio, enviou um servo aos lavradores para que deles recebesse do fruto da vinha.
3 Coo jaꞌa craa jim̱ miejch, mänit hoyhoy quioxhoꞌcä. Mänit piäboowyiimbijtä cøꞌøwaꞌads.
3 Mas estes, apoderando-se dele, o espancaram e o mandaram embora de mãos vazias.
4 Mänitä cudsaatyp jaꞌa mioonsä mäwiingpä jia quéjxcumbä. Maas hanax̱iä craa jeꞌe wiobhóꞌcäbä. Høxtä yajtsäbíjtäxä jaꞌa quiopc jaduhṉ. Hoyhoy jaduhṉ chaac̈htiuuṉä.
4 E tornou a enviar-lhes outro servo; e a este feriram na cabeça e o ultrajaram.
5 Mänitä cudsaatyp jaꞌa mioonsä mäwiingpä jia quéjxcumbä. Mänit hajxy jeꞌe yaghoꞌcy. Maas mayyä mioonsä jia jaac tehm̱ quiejxy. Näjeꞌe hajxy wiobhoꞌcä; näjeꞌe hajxy yaghoꞌcä.
5 Então enviou ainda outro, e a este mataram; e a outros muitos, dos quais a uns espancaram e a outros mataram.
6 ’Jim̱ä cudsaatyp jaꞌa yhuung hänajty tuꞌug. Jiaanc̈h tehm̱ chojpiä yhuung hänajty. Mänit ñämaayy: “Nhuuc quéx̱yhøch miic̈h jim̱. Wehṉdä miic̈h hajxy häyaa xñäꞌä wiingudsähgǿꞌøwät.”
6 Ora, tinha ele ainda um, o seu filho amado; a este lhes enviou por último, dizendo: A meu filho terão respeito.
7 Coo jaꞌa cudsaatyp yhuung jim̱ miejch, mänit hajxy tiägøøyy niñämáayyäbä, jaꞌa tsaatypcam̱ hajxy hänajty tøø miämähmǿꞌøyäbä: “Coo hädaa craa tieedy häyaa ñäꞌä hóꞌogät, hädaa craa jaduhṉ cøx̱iä mämähmøꞌøwaam̱b mäduhṉ̃tiä hädaa tsaatypcam̱. Tsøc hädaa craa hajxy jaduhṉ näꞌägä yaghóꞌcäm, jaduhṉ højts hädaa tsaatypcam̱ njeꞌehájtämät.”
7 Mas aqueles lavradores disseram entre si: Este é o herdeiro; vinde, matemo-lo, e a herança será nossa.
8 Mänitä cudsaatyp yhuung miájtsäxä. Mänit yaghoꞌcä. Mänit hajxy hoy yhøxchøm̱y jäguem̱juøøby.
8 E, agarrando-o, o mataram, e o lançaram fora da vinha.
9 ’Haa, nebiä cudsaatypädaꞌa hänajty jiatcøꞌøwaꞌañ. Nøcxaam̱bädaꞌa hajxy yaghoꞌtägatsaꞌañii, jaꞌa hajxy hänajty tøø miäyaghóꞌoguiäbä. Mänitä wiinghänaꞌcä tsaatypcam̱ hajxy hänajty yajcøꞌødägøꞌøwaꞌañii.
9 Que fará, pois, o senhor da vinha? Virá e destruirá os lavradores, e dará a vinha a outros.
10 ’Jaduhṉ jim̱ myiṉ̃ cujaay maa jaꞌa Diosmädiaꞌaguiän:
10 Nunca lestes esta escritura: A pedra que os edificadores rejeitaram, essa foi posta como pedra angular;
11 ―nøm̱ä Jesús miädiaacy.
11 pelo Senhor foi feito isso, e é maravilhoso aos nossos olhos?
12 Jaꞌa teedywiindsøṉhajxy, ñajuøøby hajxy hänajty jaduhṉ coo hajxy hänajty tøø yajmäbaadyii nebiä cahwiindøyhänaꞌcän, jaꞌa hajxy hänajty tsaatypcueendähajpä. Coo hajxy jaduhṉ ñajuøøyy, paadiä Jesús hajxy hänajty jia wiꞌi miadsaꞌañ. Pero cab hajxy jaduhṉ ñäꞌä majch, jeꞌeguiøxpä coo jaꞌa cuꞌug hajxy hänajty chähgøꞌøy. Mänitä Jesús hajxy ñähgueecnä. Mänit hajxy wyiimbijnä.
12 Procuravam então prendê-lo, mas temeram a multidão, pois perceberam que contra eles proferira essa parábola; e, deixando-o, se retiraram.
13 Mänitä fariseoshajxy näjeꞌe wyiinguejxä, møødä Herodes quiuꞌughajxy näjeꞌebä, coo jaꞌa Jesús hajxy yajcapxtägóyyät, jaduhṉ hajxy hoy ñäxøꞌøwǿꞌøwät.
13 Enviaram-lhe então alguns dos fariseus e dos herodianos, para que o apanhassem em alguma palavra.
14 Mänitä Jesús ñämejtsä. Mänit ñämaayyä: ―Nnajuøøby højts coo miic̈h tøy mjaanc̈h tehm̱ miädiaꞌagy. Caj miic̈h jaduhṉ mnäꞌägä møjpädaꞌagy waam̱batiä cuꞌug xjia nämaꞌay. Tuꞌcuhdujt miic̈hä jäyaꞌay mhix̱y, pønjaty hajxy mäyøø, pønjaty hajxy häyoob. Tøyhajt højts miic̈h xyajnähixøꞌøy coo højts hoy njäyaꞌayhádät nebiä Dios choquiän. Hoorä, coo højtsä gobiernä Rómabä hänajty xyajnähjuudiuꞌudaꞌañ, nej, hahixøøby jaduhṉ coo højts nnähjuudiúꞌudädä ―nøm̱ä Jesús miäyajtøøw̱ä.
14 Aproximando-se, pois, disseram-lhe: Mestre, sabemos que és verdadeiro, e de ninguém se te dá; porque não olhas à aparência dos homens, mas ensinas segundo a verdade o caminho de Deus; é lícito dar tributo a César, ou não? Daremos, ou não daremos?
15 Mänitä Jesús yhadsooyy: ―Tiic̈h hajxy jaduhṉ coo xjia wiꞌi yajcapxtägoyyaꞌañ. Høøc̈hä xädøꞌøñ tuꞌug huuc yaghíjxäc. Paadiä Jesús jaduhṉ miänaaṉ̃, ñajuøøby hänajty jaduhṉ coo hänajty jia wiꞌi yajcapxtägoyyaꞌañii.
15 Mas Jesus, percebendo a hipocrisia deles, respondeu-lhes: Por que me experimentais? trazei-me um denário para que eu o veja.
16 Mänitä Jesús xädøꞌøñ jiaanc̈h yaghijxä. Mänit miänaaṉ̃: ―Pøṉ wyiin jiøjp yøꞌøduhṉ. Pøṉ xiøø yøꞌøduhṉ jim̱ miim̱b. Mänit hajxy yhadsooyy: ―Jaꞌa gobiernä wyiin jiøjp yøꞌø, jaꞌa jim̱ tuum̱bä Roma. Jaayaꞌay xiøø yøꞌøbä.
16 E eles lho trouxeram. Perguntou-lhes Jesus: De quem é esta imagem e inscrição? Responderam-lhe: De César.
17 Mänitä Jesús miänáaṉgumbä: ―Tøyhajt jaduhṉ. Moꞌowxä jaꞌa gobiernä hajxy pø jeꞌe jieꞌe yøꞌø. Pero mädyii jaꞌa Dios jieꞌe, moꞌow hajxy jeꞌebä. Coo jaꞌa Jesús jaduhṉ yhadsooyy, jaanc̈h tehm̱ yagjuøøyy jaꞌa fariseoshajxy jaduhṉ.
17 Disse-lhes Jesus: Dai, pois, a César o que é de César, e a Deus o que é de Deus. E admiravam-se dele.
18 Mänitä Jesús jaꞌa saduceos näjeꞌe ñämejtsä. Cabä saduceoshajxy hänajty miäbøcy coogä hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy hänajty jiujypiøjtägatsaꞌañ. Jaduhṉä saduceoshajxy hänajty miänaꞌañ cooc tyijy jaꞌa hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy quiaꞌa jujypiøjtägatsaꞌañ.
18 Então se aproximaram dele alguns dos saduceus, que dizem não haver ressurreição, e lhe perguntaram, dizendo:
19 Mänitä saduceos jaꞌa Jesús hajxy ñämaayy: ―Wiindsǿṉ, jaduhṉä Moisés jecy quiujahy neby højts nguhdujthájtämät, højts judíojäyaꞌayhájtäm. Hoorä, coogä yaꞌadiøjc tuꞌug yhóꞌogät, coog hänajty piøquiä, pø cáhnäg hajxy hänajty yhuungpaadyñä, pø jím̱ägä piuhyaꞌay, wéenägä piuhyaꞌay jaꞌa yaamgtoꞌoxy wyiingpøcy, jadúhṉäc hajxy jaduhṉ yhuungpáadät. Jadúhṉäc quiähxǿꞌøgät coog hänajty jeꞌe yhuungä, jaꞌa hänajty tøø yhóꞌoguiäbä.
19 Mestre, Moisés nos deixou escrito que se morrer alguém, deixando mulher sem deixar filhos, o irmão dele case com a mulher, e suscite descendência ao irmão.
20 Hoorä, jii jäyaꞌayhajxy hänajty näjuxtujyaꞌay, haagä tuꞌqueꞌex. Mänitä tehm̱ quioobhuung tioꞌoxiøjwiingpøjcy. Cab jejcy miøødtsänaayy, mänitä craa yhoꞌcy. Cabä huung hajxy ñäꞌä paaty.
20 Ora, havia sete irmãos; o primeiro casou-se e morreu sem deixar descendência;
21 Mänitä jiødsøm̱y jaꞌa yaamgtoꞌoxy wyiingpøjcy. Ni jeꞌehajxy quiaꞌa huungpaatpä. Mänitä craa yhoꞌpä. Jaduhṉä jiødsøm̱y jeꞌebä jia wiingpǿjcumbä. Jaanä jaduhyyä jeꞌe jiajpä nebiä yhajchhajxy jiajtiän.
21 o segundo casou-se com a viúva, e morreu, não deixando descendência; e da mesma forma, o terceiro; e assim os sete, e não deixaram descendência.
22 Jaduhṉ hajxy näjuxtujc jia møødtsänaayy, ni pøṉ jeꞌe quiaꞌa yaghuungpaaty. Nägøx̱iä hajxy jaduhṉ yhoꞌcy. Høxtä jaꞌa toꞌoxiøjc, jaac tehm̱ yhoꞌc jeꞌebä.
22 Depois de todos, morreu também a mulher.
23 Bueno, coo jaꞌa hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy hänajty nägøx̱iä jiujypiøjtägatsaꞌañ, pøndaꞌa jeꞌe tehm̱ tiøybä møødtsänaꞌawaam̱b, jaꞌa hajxy hänajty näjuxtujcpä. Hix̱, näjuxtujc hajxy hänajty tøø jia møødtsänaꞌay. Paady højtsä tøyhajt ndsocy ―nøm̱ä Jesús ñämaayyä.
23 Na ressurreição, de qual deles será ela esposa, pois os sete por esposa a tiveram?
24 Mänitä Jesús yhadsooyy: ―Caj mijtsä tøyhajt hajxy mnäꞌägä møødä, jeꞌeguiøxpä coo jaꞌa Diosmädiaꞌagy hajxy mgaꞌa näꞌägädä wiinjuøꞌøy. Møød cab hajxy mnajuøøbiä nebiatiä Dios jaꞌa miøcmäjaa yajcähxøꞌøgy.
24 Respondeu-lhes Jesus: Porventura não errais vós em razão de não compreenderdes as Escrituras nem o poder de Deus?
25 Coo jaꞌa hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy hänajty jiujypiøjtägatsaꞌañ, cab hajxy mänit piøgaꞌañ, cab hajxy mänit yhuꞌugaꞌañ. Jaduhṉ hajxy yhidaꞌañ nebiä Diosmoonsähajxy jim̱ yhitiän tsajpootyp.
25 Porquanto, ao ressuscitarem dos mortos, nem se casam, nem se dão em casamento; pelo contrário, são como os anjos nos céus.
26 Tii mijts coo mgaꞌa mäbøgaꞌañ coo jaꞌa hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy jiujypiøjtägatsaꞌañ. Jaduhṉä Moisés jecy quiujahy coogä Dios tähooc miøødnibiaatä jim̱ pactuum maagä hujts haptymøødpä hänajty tioyyän. Mänítägä Dios jaꞌa Moisés ñämaayy: “Høøc̈hä Abraham xDyioshajp, møødä Isaac, møødä Jacob.”
26 Quanto aos mortos, porém, serem ressuscitados, não lestes no livro de Moisés, onde se fala da sarça, como Deus lhe disse: Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó?
27 Coo jaꞌa Dios jaduhṉ jecy miänaaṉ̃, jaduhṉä tøyhajt hajxy nmøødhájtäm coo jaꞌa Abrahamhajxy hänajty tøø jiujypiøjtägach, møødä Isaac, møødä Jacob. Hix̱, jujcyjiäyaꞌay jaꞌa Dios jaduhṉ Dioshájtäp, caꞌa yhoꞌoguiäyaꞌayä. Coo mijts jaduhṉ mmänaꞌañ cooc tyijy jaꞌa hoꞌogyjiäyaꞌayhajxy quiaꞌa jujypiøjtägatsaꞌañ, caj mijtsä tøyhajt hajxy mnäꞌägä møødä ―nøm̱ä Jesús miänaaṉ̃.
27 Ora, ele não é Deus de mortos, mas de vivos. Estais em grande erro.
28 Jim̱ä jäyaꞌay hänajty tuꞌug yhamädoow̱hity. Tsajtøgooty hänajty tiuṉ̃. Coo miädooyy coo jaꞌa Jesús hänajty hoy tøø yhadsoy, mänitä Jesús hoy wyiinguwaꞌagøꞌøyii. Mänit ñämaayyä: ―Madiuꞌu jaꞌa Moisés hajxy jecy xyhanéhm̱äm. Mädyii jaduhṉ maas tuuṉgpaatp ―nøm̱ä Jesús miäyajtøøw̱ä.
28 Aproximou-se dele um dos escribas que os ouvira discutir e, percebendo que lhes havia respondido bem, perguntou-lhe: Qual é o primeiro de todos os mandamentos?
29 Mänitä Jesús yhadsooyy: ―Jaduhṉ jeꞌe miänaꞌañ: “Pønjatiä Israel jecy haphajt teedyhajt, hamädoow̱hit hajxy. Jaꞌa Dios hajxy nWindsøṉhájtäm. Tuꞌuquiä Dios jaduhṉ Dyioshaty.
29 Respondeu Jesus: O primeiro é: Ouve, Israel, o Senhor nosso Deus é o único Senhor.
30 Hamuumduꞌjootä Dios hajxy mjaanc̈h tehm̱ wyiingudsähgǿꞌøwät nägøꞌø nädecypiä. Mäbøjcä miädiaꞌagy hajxy homiänaajä. Jahmiets hajxy jaduhṉ cøjxtaꞌaxiøø.”
30 Amarás, pois, ao Senhor teu Deus de todo o teu coração, de toda a tua alma, de todo o teu entendimento e de todas as tuas forças.
31 Jaduhṉä miämetspä miänaam̱bä: “Mdsógäbä jäyaꞌay hajxy nägøx̱iä nej mijts hamdsooyyä mnic̈hogyiijän. Ni mädyii mädiaꞌagy jaduhṉ quiaꞌa mäbaady neby hädaa mädiaꞌagy metspä tiuuṉgpaadiän” ―nøm̱ä Jesús miänaaṉ̃.
31 E o segundo é este: Amarás ao teu próximo como a ti mesmo. Não há outro mandamento maior do que esses.
32 Mänitä craa miänáaṉgumbä, jaꞌa hänajty tuum̱bä tsajtøgooty: ―Wiindsǿṉ, jaanc̈h tehm̱ yhoy miic̈h mhadsooyy. Tøyhajt jaduhṉ nej miic̈h mmänaꞌañän coo Dios tiuꞌuquiä. Cabä wiingDios jyiijä. Xjiaanc̈h tehm̱ tiuuṉgpáatäm hajxy jaduhṉ
32 Ao que lhe disse o escriba: Muito bem, Mestre; com verdade disseste que ele é um, e fora dele não há outro;
33 coo jaꞌa Dios hajxy hamuumduꞌjoot nwiingudsähgǿøyyämät, møød coo jäyaꞌay hajxy nägøx̱iä ndsójcämät neby hajxy hamdsooyyä nnic̈hójcäm. Pero cab hajxy xjiaty tuuṉgpáatäm coo animal hajxy jiiby nøcxy nnäꞌä hayójxäm tsajtøgooty noꞌcøøc ―nøm̱ä Jesús ñämaayyä.
33 e que amá-lo de todo o coração, de todo o entendimento e de todas as forças, e amar o próximo como a si mesmo, é mais do que todos os holocaustos e sacrifícios.
34 Coo jaꞌa Jesús jaduhṉ miädooyy coo jaꞌa craa hänajty najuøøyyhaamby tøø quiapxy, jaꞌa hänajty tuum̱bä tsajtøgooty, mänitä craa ñämaayyä: ―Jaac mäbøc jaꞌa Diosmädiaꞌagy hamuumduꞌjoot, jaduhṉds miic̈h jim̱ mnǿcxät Dioswiinduum ―nøm̱ä Jesús miänaaṉ̃. Mänitä hänaꞌc‑hajxy yhamooṉnä, jaꞌa Jesús hajxy hänajty jia wiꞌi yaghoꞌogaam̱bä. Cabä Jesús hajxy waam̱b miäyajtøønä jeꞌeguiøxpä coo jaꞌa Jesús hajxy hänajty chähgøꞌøy.
34 E Jesus, vendo que havia respondido sabiamente, disse-lhe: Não estás longe do reino de Deus. E ninguém ousava mais interrogá-lo.
35 Jiibiä Jesús hänajty yajnähixøꞌøy tsajtøgooty. Mänit miänaaṉ̃: ―Yøꞌø hänaꞌc‑hajxy jii yajnähixøøbiä tsajtøgooty, tii hajxy jaduhṉ coo miänaꞌañ coogä David jaꞌa Cristo yhaphaty yhoc‑haty.
35 Por sua vez, Jesus, enquanto ensinava no templo, perguntou: Como é que os escribas dizem que o Cristo é filho de Davi?
36 Haa caꞌa, jaduhṉ jim myiṉ̃ cujaayä maa jaꞌa Diosmädiaꞌaguiän coo jaꞌa David hamdsooyyä jecy miänaaṉ̃:Jaꞌa Dioshespírituhaamä David jaduhṉ jecy miänaaṉ̃.
36 O próprio Davi falou, movido pelo Espírito Santo: Disse o Senhor ao meu Senhor: Assenta-te à minha direita, até que eu ponha os teus inimigos debaixo dos teus pés.
37 Jaduhṉä David jecy miänaaṉ̃ coogä Cristo hänajty wyiindsøṉhaty. Hoorä, pø tøyhajt jaduhṉ coo jaꞌa David jaꞌa Cristo jaduhṉ jecy wyiindsøṉhajty, tii yøꞌø jäyaꞌayhajxy coo miänaꞌañ coogä David jaꞌa Cristo ñäꞌä haphaty ñäꞌä hoc‑haty ―nøm̱ä Jesús miänaaṉ̃. Jaanc̈h tehm̱ yhomiädoonä jaꞌa jäyaꞌayhajxy hänajty miädoy nebiä Jesús hänajty yajnähixøꞌøyän. Nämayyä jäyaꞌayhajxy hänajty.
37 Davi mesmo lhe chama Senhor; como é ele seu filho? E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 Mänitä Jesús jiaac mänaaṉ̃: ―Yøꞌø hänaꞌc‑hajxy jii yajnähixøøbiä tsajtøgooty, cab yøꞌø miädiaꞌagy hajxy mmäbǿjcät. Yoṉ̃witmøød hajxy nax̱y wiädity cajptooty jeꞌeguiøxpä coo hajxy wyiꞌi yajcumayaꞌañ. Wiꞌi yajwiingudsähgøꞌøwaam̱b hajxy jaduhṉ.
38 E prosseguindo ele no seu ensino, disse: Guardai-vos dos escribas, que gostam de andar com vestes compridas, e das saudações nas praças,
39 Jiiby hajxy jia wiꞌi yhäñaꞌawaꞌañ maa jaꞌa häñaabiejt yajxonjatypän, hädaa yaabä tsajtøgootypä, møød jim̱ maa jaꞌa cay huꞌugy nax̱y jiadyiijän.
39 e dos primeiros assentos nas sinagogas, e dos primeiros lugares nos banquetes,
40 Pero cabä quiuhdujthajxy ñäꞌägädä hoyyä. Hix̱, pǿjcäxäbä yaamgtoꞌoxiä tiøjc‑hajxy. Hoy hajxy jaduhṉ jia jatcøꞌøy, jejcyjiatiä Dios hajxy jia wiꞌi piaꞌyaꞌaxy. Pero jaanc̈h tehm̱ yhoyhoy hajxy jaduhṉ yajcumädow̱aꞌañii ―nøm̱ä Jesús miänaaṉ̃.
40 que devoram as casas das viúvas, e por pretexto fazem longas orações; estes hão de receber muito maior condenação.
41 Mänitä Jesús jim̱ mädøyyä hoy yhøxtaꞌagy maa jaꞌa jäyaꞌay xädøꞌøñ hajxy hänajty nax̱y quiuyoxøꞌøyän. Jaꞌa mäyøøjäyaꞌayhajxy, majiatiä xädøꞌøñ hajxy hänajty piädaꞌagy. Jim̱ä Jesús hänajty miäheeꞌpnaꞌay.
41 E sentando-se Jesus defronte do cofre das ofertas, observava como a multidão lançava dinheiro no cofre; e muitos ricos deitavam muito.
42 Mänitä yaamgtoꞌoxy tuꞌug miejch. Jaanc̈h tehm̱ yhäyoob hänajty jeꞌe. Mejtsmägoꞌxä häyoobä jeꞌe quiugonøøyy.
42 Vindo, porém, uma pobre viúva, lançou dois leptos, que valiam um quadrante.
43 Mänitä Jesús jaꞌa jiamiøødtøjc ñämaayy: ―Huug hix̱ yøꞌø yaamgtoꞌoxy hajxy. Cøx̱iä yøꞌøduhṉ tøø yecy mäduhṉ̃tiä hijty miøødä, jaꞌa hijty ñägayaam̱biä. Pero yøꞌø mäyøøhänaꞌc‑hajxy, weeṉ̃tiä hajxy jaduhṉ ñäꞌä puhyejcy.
43 E chamando ele os seus discípulos, disse-lhes: Em verdade vos digo que esta pobre viúva deu mais do que todos os que deitavam ofertas no cofre;
44 — ausente —
44 porque todos deram daquilo que lhes sobrava; mas esta, da sua pobreza, deu tudo o que tinha, mesmo todo o seu sustento.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.