Mateus 12
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 Minoo quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ i yaha ra Jesús mahñu itu trigo ñiyɨvɨ. Ta i sizoco ra i casi ra Jesús, ta i quisaha tohon ra zuhva yoco trigo, ta i zavii ra, ta sasi ra sii si.
1 Por aquele tempo, Jesus estava caminhando pelos campos de cereal, num sábado. Seus discípulos, sentindo fome, começaram a colher espigas e comê-las.
2 Ta cuhva sa ndyehe ra fariseo cuhva zavaha ra, i catyi ra sihin ra Jesús: Ndyehe, zatyiño ra sica noo suhun, ta ña catyi ley yo sa zatyiño yo quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ.
2 Alguns fariseus os viram e protestaram: “Veja, seus discípulos desobedecem à lei colhendo cereal no sábado!”.
3 Zoco i catyi ra Jesús sihin ra: ¿Atu tañaha ca cahvi ndo cuhva i zavaha ra David ta ra ndɨhɨ sihin ra minoo quɨvɨ i sizoco xaan ra?
3 Jesus respondeu: “Vocês não leram nas Escrituras o que fez Davi quando ele e seus companheiros tiveram fome?
4 I quɨhvɨ ra sisi vehe ñuhu, ta i quihin ra pan ii. Ta i sasi ra sii si, ta ña catyi ley sa casi ra sii si ta nu ra ndɨhɨ sihin ra. Maa ñi ra cu zutu tahan si casi pan cuan.
4 Ele entrou na casa de Deus e, com seus companheiros, comeram os pães sagrados que só os sacerdotes tinham permissão de comer.
5 ¿Atu tañaha ca cahvi ndo nu ley nu catyi si vatyi zatyiño ra cu zutu sisi vehe ñuhu quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ ta yɨvɨ cuatyi cuu si?
5 E vocês não leram na lei de Moisés que os sacerdotes de serviço no templo podem trabalhar no sábado?
6 Ta catyi sihin ndo vatyi ihya iyo minoo ra cahnu ca ta zɨquɨ vehe ñuhu.
6 Eu lhes digo: há alguém aqui maior que o templo!
7 Tatu sa sito ndo ñaa cuñi si catyi si nu i catyi ra Ndyoo vatyi cuñi ra sa cundahvi iñi ndo sii ñiyɨvɨ ta yɨvɨ ca sa cahñi ndo quɨtɨ ta cuhva ndo nɨñɨ tɨ sa cuenda cuatyi ndo, ma tyaa ndo cuatyi sata ñiyɨvɨ sa ñahñi cuatyi iyo.
7 Vocês não teriam condenado meus discípulos inocentes se soubessem o significado das Escrituras: ‘Quero que demonstrem misericórdia, e não que ofereçam sacrifícios’.
8 Ta ra i quisi ndya gloria cui, ta ndyaca ñaha tuqui quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ.
8 Pois o Filho do Homem é senhor até mesmo do sábado”.
9 Tacuan ta cuahan ra Jesús, ta i quɨhvɨ ra vehe ñuhu.
9 Então Jesus foi à sinagoga local,
10 Ta yucuan ndyaa minoo ra na‑ityi ndaha. Ta inga ra yucu yucuan, i cuñi ra nducu ra cuhva tyaa ra cuatyi sata ra Jesús, ta yucuan cuenda i ndaca tuhun ra sii ra Jesús: ¿Atu catyi ley sa zanduvaha yo sii ñiyɨvɨ quɨvɨ quitatu yo?
10 onde viu um homem que tinha uma das mãos deformada. Os fariseus perguntaram a Jesus: “A lei permite curar no sábado?”. Esperavam que ele dissesse “sim”, para que pudessem acusá-lo.
11 Ta i nacahan ra Jesús ta catyi ra: ¿Yoo ndoho tatu iyo minoo mvee ticatyi zono ndo ta canacava tɨ sisi minoo xahva quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ, atu ma tava ndo sii tɨ?
11 Jesus respondeu: “Se um de vocês tivesse uma ovelha e ela caísse num poço no sábado, não trabalharia para tirá-la de lá?
12 Ta ¡ñiñi xaan ca cuu minoo ñiyɨvɨ ta zɨquɨ minoo mvee ticatyi! Yucuan cuenda catyi ley vatyi cuu zavaha yo sa vaha quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ.
12 Quanto mais vale uma pessoa que uma ovelha! Sim, a lei permite que se faça o bem no sábado”.
13 Tacuan ta i catyi ra Jesús sihin ra na‑ityi ndaha cuan: Nandɨca ndohon. Ta i nandɨca ra ndaha ra, ta i nduvaha si tañi caa inga si.
13 Em seguida, disse ao homem: “Estenda a mão”. Ele a estendeu, e ela foi restaurada e ficou igual à outra.
14 Tacuan ta i quita ra fariseo, ta i quisaha sihñi tahan ra tyiño yozo caa cua cahñi ra sii ra Jesús.
14 Então os fariseus convocaram uma reunião para tramar um modo de matá-lo.
15 Ta sa sito ra Jesús cuhva cuan, i quita ra yucuan, ta cuaha xaan ñiyɨvɨ i sindyico sii ra. Ta i zanduvaha ra Jesús sii tandɨhɨ ñu cuhu.
15 Jesus, sabendo o que planejavam, retirou-se daquela região. Muitos o seguiram, e ele curou todos os enfermos que havia entre eles.
16 Ta i saha ra tyiño sii ñiyɨvɨ i nduvaha vatyi ma nacatyi ñu yoo ra cuu ra.
16 Contudo, advertiu-lhes que não revelassem quem ele era.
17 Cuhva cuan i natahan si cuhva i nacatyi ra Isaías, minoo ra profeta, sa cuenda ra Jesús. Ihya cuu Tuhun ra Ndyoo i tyaa ra Isaías:
17 Cumpriu-se, assim, a profecia de Isaías a seu respeito:
18 Ihya ra cuu muzi; i casi sii ra; cuñi xein sii ra, ta zɨɨ xaan cuñi sihin ra.
18 “Vejam meu Servo, aquele que escolhi. Ele é meu Amado; nele tenho grande alegria. Porei sobre ele meu Espírito, e ele proclamará justiça às nações.
19 Ma tusi tahan ra tuhun.
19 Não lutará nem gritará, nem levantará a voz em público.
20 Ma cahnu ndɨhɨ ra numinoo tuñɨɨ yacua, ta ma ndahva ndɨhɨ ra ñúhu sa siin ñi cayu. (Cuñi si catyi si vatyi ma quindyaa ndɨhɨ ra tatu siin ñi sino iñi ñiyɨvɨ.)
20 Não esmagará a cana quebrada, nem apagará a chama que já está fraca. Por fim, ele fará que a justiça seja vitoriosa.
21 Ta tandɨhɨ cuii ñiyɨvɨ cuu cunɨɨ xaan iñi ñu sii ra vatyi cua tyindyee ra sii ñu.
21 E seu nome será a esperança de todo o mundo”.
22 Tacuan ta i quisi ndyaca ñiyɨvɨ sii minoo ra cuaa ta ñehe ra nu ndyaa ra Jesús. Ta ñoho minoo tatyi cuihna sii ra cuan. Ta i zanduvaha ra Jesús sii ra, ta i cuu nandyehe ra ta nacahan ra.
22 Então levaram até Jesus um homem cego e mudo que estava possuído por um demônio. Jesus o curou, e ele passou a falar e ver.
23 Ta iyo xaan i cuñi tandɨhɨ ñiyɨvɨ, ta i catyi ñu: ¿Atu ra ihya cuu ra cu tata ra David, ra cua zacacu sii yo?
23 Admirada, a multidão perguntou: “Será que este homem é o Filho de Davi?”.
24 Zoco sa i siñi ra fariseo cuhva cahan ñiyɨvɨ, ta i catyi ra: Ra ihya tava ra tatyi cuihna maa ñi sihin tundyee iñi iyo sii ra Beelzebú, ra cu nuu sii cuihna.
24 No entanto, quando os fariseus souberam do milagre, disseram: “Ele só expulsa demônios porque seu poder vem de Belzebu, o príncipe dos demônios”.
25 Ta sa sito ra Jesús cuhva sica iñi ra, ta i catyi ra: Tatu sahñi tahan xaan ñiyɨvɨ minoo ñuu, ndaha cua tɨvɨ ta naa ñuu cuan. Ta tacuan tucu minoo vehe ñiyɨvɨ, tatu sahñi tahan ñu sihin tahan ñu, yatyi xaan cua ndɨhɨ cuhva vaha yucu ñu.
25 Jesus conhecia os pensamentos deles e respondeu: “Todo reino dividido internamente está condenado à ruína. Uma cidade ou família dividida contra si mesma se desintegrará.
26 Ta ma cahñi tahan ra cu nuu sii cuihna sihin inga cuihna vatyi tatu tacuan zavaha ra, yatyi xaan cua ndɨhɨ cuhva iyo sii ra. Ma tava cuihna sii cuihna.
26 Se Satanás expulsa Satanás, está dividido e luta contra si mesmo. Seu reino não sobreviverá.
27 Ta tatu yuhvi tave sii cuihna sihin tundyee iñi ra Beelzebú, ¿yoo sii tundyee iñi tava ra ndyico sii maa ndo sii si? Maa ra cua zacoto sii ndo vatyi ma tava minoo cuihna sii inga cuihna.
27 Se eu expulso demônios pelo poder de Belzebu, o que dizer de seus discípulos? Eles também expulsam demônios, de modo que condenarão vocês pelo que acabaram de dizer.
28 Ta yuhvi tave sii cuihna sihin tundyee iñi maa ra Ndyoo. Ta cuñi si catyi si vatyi ndisa cuii sa saa cuhva ndyaca ñaha ra Ndyoo.
28 Mas, se expulso demônios pelo Espírito de Deus, então o reino de Deus já chegou até vocês.
29 Ta ¿yoo ra cua cuu quɨhvɨ vehe minoo ra ñihi xaan ta quihin ra ndaha tyiño ra tatu ma cuhñi xihna ra sii ra? Cuñi si sa cuhñi xihna ra sii ra ta zɨquɨ cuu quindyaa ra ndaha tyiño ra.
29 Afinal, quem tem poder para entrar na casa de um homem forte e saquear seus bens? Somente alguém ainda mais forte, alguém capaz de amarrá-lo e saquear sua casa.
30 Tatu ña zatyiño ñiyɨvɨ sihin, zatɨvɨ ñu tyiñe. Ta tatu ma tyindyee ñu sii, sa nacatyi Tuhun Ndyoo sihin ñiyɨvɨ, cuñi si catyi si vatyi ña saha ñu sa coto ñiyɨvɨ tuhin.
30 “Quem não está comigo opõe-se a mim, e quem não trabalha comigo na verdade trabalha contra mim.
31 Yucuan cuenda catyi sihin ndo vatyi cua zaha ra Ndyoo tucahnu iñi tandɨhɨ cuatyi zavaha ñiyɨvɨ ta tandɨhɨ sa quiñi cahan ñu, zoco tatu cahan ñiyɨvɨ ndya vaha ñi sii Tatyi Ii ra Ndyoo, ma zaha ra Ndyoo tucahnu iñi sii ñu.
31 “Por isso eu lhes digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados, mas a blasfêmia contra o Espírito não será perdoada.
32 Tatu quiñi cahan ñiyɨvɨ sii vii, ra i quisi ndya gloria, cua zaha ra Ndyoo tucahnu iñi sii ñu. Zoco yoo ra cahan quiñi sii Tatyi Ii, ma zaha ra Ndyoo tucahnu iñi sii ra nu ihya ñuu ñiyɨvɨ ta nu inga ñuu ñiyɨvɨ sa cua coo cuee ca.
32 Quem falar contra o Filho do Homem será perdoado, mas quem falar contra o Espírito Santo não será perdoado, nem neste mundo nem no mundo por vir.
33 Minoo yutu vaha, saha tu sɨtɨ vaha. Ta minoo yutu ña vaha, saha tu sɨtɨ ña vaha. Nacoto yo ñaa yutu cuu tahan tahan tu sa cuenda sɨtɨ saha tu.
33 “Uma árvore é identificada por seus frutos. Se a árvore é boa, os frutos serão bons. Se a árvore é ruim, os frutos serão ruins.
34 ¡Coo xaan cuu maa ndo! ¿Yozo caa cuu cahan ndo tuhun vaha ta ña vaha maa ndo? Yuhu ndo cahan sa situ cuii añima ndo.
34 Raça de víboras! Como poderiam homens maus como vocês dizer o que é bom e correto? Pois a boca fala do que o coração está cheio.
35 Minoo ra vaha, cahan ra tuhun vaha vatyi iyo sa vaha añima ra. Ta minoo ra ña vaha, ña vaha sa cahan ra vatyi iyo sa ña vaha añima ra.
35 A pessoa boa tira coisas boas do tesouro de um coração bom, e a pessoa má tira coisas más do tesouro de um coração mau.
36 Ta catyi sihin ndo vatyi quɨvɨ cua tyicuhva ra Ndyoo sii ñiyɨvɨ, ta cua nacatyi ñu ñaa cuenda i cahan ñu sa minoo minoo tuhun sa ña ñiñi.
36 Eu lhes digo: no dia do juízo, vocês prestarão contas de toda palavra inútil que falarem.
37 Vatyi sa cuenda tuhun cahan ndo ta cua catyi ra Ndyoo tatu vaha ndo a ña vaha ndo.
37 Por suas palavras vocês serão absolvidos, e por elas serão condenados”.
38 Tacuan ta zuhva ra fariseo ta ra maestro cuenda ley i catyi ra sihin ra Jesús: Maestro, cuñi ndi ndyehe ndi minoo zeña sa ndyityi.
38 Alguns dos mestres da lei e fariseus vieram a Jesus e disseram: “Mestre, queremos que nos mostre um sinal de sua autoridade”.
39 Ta i nacahan ra Jesús, ta catyi ra sihin ra: Ñiyɨvɨ quiñi xaan iyo ta ñu ña vaha, sica ñu sa ndyehe ñu sa ndyityi, zoco ma ndyehe ca ñu inga zeña ta zɨquɨ cuhva i cuu ra Jonás, minoo ra profeta ta sa naha.
39 Jesus, porém, respondeu: “Vocês pedem um sinal porque são uma geração perversa e adúltera, mas o único sinal que lhes darei será o do profeta Jonas.
40 Vatyi tañi i ñoho ra Jonás uñi quɨvɨ ta uñi sa cuaa sisi tyiyaca cahnu, tacuan tucu cua quɨhɨ ra i quisi ndya gloria uñi quɨvɨ ta uñi sa cuaa sisi ñuhu.
40 Pois, assim como Jonas passou três dias e três noites no ventre do grande peixe, o Filho do Homem ficará três dias e três noites no coração da terra.
41 Ñiyɨvɨ ñuu Nínive cua nduvita ñu ta cua tyaa ñu cuatyi sata ñiyɨvɨ iyo vityi, ta cua catyi ñu vatyi iyo cuatyi ndo vatyi ñiyɨvɨ ñuu Nínive cuan, i zama ñu cuhva iyo ñu sa i nacatyi ra Jonás Tuhun Ndyoo sihin ñu. Ta ihya iyo minoo ra ñiñi ca ta zɨquɨ ra Jonás.
41 “No dia do juízo, os habitantes de Nínive se levantarão contra esta geração e a condenarão, pois eles se arrependeram de seus pecados quando ouviram a mensagem anunciada por Jonas; e vocês têm à sua frente alguém maior que Jonas!
42 Ta tacuan tucu minoo ñaha i sindyaca ñaha ndya siyo tyañuhu, cua nandoto ña quɨvɨ cua tyicuhva ra Ndyoo sii ñiyɨvɨ, ta cua tyaa ña cuatyi sata ndo vatyi sica xaan i quisi ña quɨvɨ cuan vatyi cua tyizoho ña sa siñi tuñi sa saha ra Ndyoo sii ra Salomón. Ta ihya iyo minoo ra ñiñi ca ta zɨquɨ ra Salomón.
42 A rainha de Sabá também se levantará contra esta geração no dia do juízo e a condenará, pois veio de uma terra distante para ouvir a sabedoria de Salomão; e vocês têm à sua frente alguém maior que Salomão!
43 Tatu quita minoo tatyi ña vaha sii minoo ra, sica noo tatyi cuihna cuan nu ityi xaan, ta nanducu si nu cua quitatu si, zoco ña nañihi si nu quitatu si, ta catyi si:
43 “Quando um espírito impuro deixa uma pessoa, anda por lugares secos à procura de descanso, mas não o encontra.
44 “Cunuhu tuqui ndya vehi nu i quite.” Ta sa nasaa si, nañihi si sii ra i quita si cuan. Ta añima ra cuu tañi minoo vehe sa yoñi ndyaa. Tɨhvɨ ta nduvii vehe cuan.
44 Então, diz: ‘Voltarei à casa da qual saí’. Ele volta para sua antiga casa e a encontra vazia, varrida e arrumada.
45 Tacuan ta cuahan tatyi cuihna cuan ta quihin si inga usa tahan tahan si sa xaan ca ta zɨquɨ maa si. Ta cuahan tandɨhɨ si cuan cua ndɨhvɨ si añima ra cuan. Ta yaha ca cuhva cua nanduu ra cuan ta zɨquɨ sa xihna ñi. Ta tacuan tucu cua tahan ñiyɨvɨ ña vaha ya.
45 Então o espírito busca outros sete espíritos, piores que ele, e todos entram na pessoa e passam a morar nela, e a pessoa fica pior que antes. Assim acontecerá com esta geração perversa”.
46 Cahan ca ra Jesús sihin ñiyɨvɨ, ta i saa zɨhɨ ra ta yañi ra. I sicuyucu ñu sata vehe, ta i cuñi ñu cahan ñu sihin ra.
46 Enquanto Jesus falava à multidão, sua mãe e seus irmãos estavam do lado de fora, pedindo para falar com ele.
47 Ta i nacatyi minoo ñiyɨvɨ sihin ra Jesús: Zɨhun ta yañun, nandyaa ñu sata vehe, cuñi ñu cahan ñu suhun.
47 Alguém disse a Jesus: “Sua mãe e seus irmãos estão lá fora e querem falar com o senhor”.
48 Zoco i catyi ra Jesús sihin ra cahan sihin ra: ¿Yoo sa cuu zɨhi? ¿Ta yoo sa cuu yañi?
48 Jesus respondeu: “Quem é minha mãe? Quem são meus irmãos?”.
49 Tacuan i catyi ra, ta zɨquɨ i zañaha ndaha ra nu yucu ñiyɨvɨ sica noo sihin ra, ta i catyi ra: Ñu ihya cuu tañi zɨhi, ta ra ihya cuu tañi yañi.
49 Então apontou para seus discípulos e disse: “Vejam, estes são minha mãe e meus irmãos.
50 Vatyi yoo ñiyɨvɨ zavaha cuhva cuñi Zuti, ra ndyaa andɨvɨ, yucuan ñu cuu tañi cuhve ta yañi ta zɨhi.
50 Quem faz a vontade de meu Pai no céu é meu irmão, minha irmã e minha mãe”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.