Marcos 12
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 Tacuan ta zɨquɨ i quisaha cahan ra Jesús sihin minoo cuhva ta catyi ra: Sicoo minoo ra i tasi minoo sacu yoho uva. Ta i zavaha ra nu i tava ra ndutya uva ta minoo vehe tyiyahva vatyi cua zacuenda ra sacu ra, ta i saha noo ra sacu ra sii inga ityi ra zatyiño. Ta cuahan ra inga ñuu.
1 Então Jesus começou a lhes ensinar por meio de parábolas: “Um homem plantou um vinhedo. Construiu uma cerca ao seu redor, um tanque de prensar e uma torre para o guarda. Depois, arrendou o vinhedo a alguns lavradores e partiu para um lugar distante.
2 Ta i saa quɨvɨ i sicoo uva cuan. Ta i tasi sitoho si minoo muzu ra vatyi cua caca ra zuhva, cuhva sa tahan si sii patrón ra.
2 No tempo da colheita da uva, enviou um de seus servos para receber sua parte da produção.
3 Ta i tɨɨn ra sii muzu ra cuan, ta i cañi xaan ra sii ra. Ta i natasi ra sii ra. Ta ñá saha ra nu zuhva uva cuan.
3 Os lavradores agarraram o servo, o espancaram e o mandaram de volta de mãos vazias.
4 Ta i tasi tucu sitoho si sii inga muzu ra. Ta i cañi xaan ra sii ra sihin yuu. I tahvi ra xiñi ra. Ta quiñi xaan i zavaha ra sihin ra.
4 Então o dono da terra enviou outro servo, mas eles o insultaram e bateram na cabeça dele.
5 Ta zɨquɨ i tasi tucu sitoho si sii inga tucu ra. Ta i sahñi ra sii ra. Ta i tasi sitoho si cuaha ca muzu minoo minoo ra. Zuhva ra i cañi ra, ta zuhva ra i sahñi ra.
5 O próximo servo que ele mandou foi morto. Outros servos que ele enviou foram espancados ou mortos,
6 Ta iyo minoo tuhun ñi zehe sitoho si, ta cuñi xaan ra sii ra. Ta nu ndɨhɨ tuhun i tasi ra sii ra vatyi sica iñi ra: “Cua tyaa ra yahvi sii zehi.”
6 até que só restou um: seu filho muito amado. Por fim, o dono o enviou, pois pensou: ‘Certamente respeitarão meu filho’.
7 Ta i catyi ra zatyiño cuan sihin tahan ra: “Ihya cuu ra cua nañihi ndaha tyiño quɨvɨ cua cuu zutu ra. Nacahñi yo sii ra vatyi ndoo maa yo sihin sacu ya.”
7 “Os lavradores, porém, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
8 I tɨɨn ra sii ra. Ta i sahñi ra. Ta i tava ra coño ñuhu ra sata sacu.
8 Então o agarraram, o mataram e jogaram seu corpo para fora do vinhedo.
9 Ta i ndaca tuhun ra Jesús ta catyi ra: ¿Yozo caa cua zavaha sitoho ñuhu cuan vityi? Cua cuhun ra, ta cua cahñi ra sii ra zatyiño cuan. Ta cua cuhva noo ra ñuhu cuan sii inga ñiyɨvɨ.
9 “O que vocês acham que o dono do vinhedo fará?”, perguntou Jesus. “Ele virá, matará os lavradores e arrendará o vinhedo a outros.
10 ¿Atu tañaha ca cahvi ndo Tuhun Ndyoo? nu catyi si:
10 Vocês nunca leram nas Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular.
11 Ta vaha xaan cuñi yo sihin cuhva ya.
11 Isso é obra do Senhor e é maravilhosa de ver’?”
12 Ta i nducu ra ndyizo tyiño cuhva tɨɨn ra sii ra Jesús vatyi i siñi ra cuhva cahan ra Jesús, cuhva iyo maa ra. Zoco i yuhu ra sii ñiyɨvɨ. Ta yucuan cuenda i zandoo ra sii ra ta cuahan ra.
12 Os líderes religiosos queriam prender Jesus, pois perceberam que eram eles os lavradores maus a que Jesus se referia. No entanto, por medo da multidão, deixaram-no e foram embora.
13 I tasi ñiyɨvɨ sii zuhva ra fariseo ta ra ñoho cuenda ra Herodes vatyi cua zandavi ñaha ra sii ra Jesús, ta cua nducu ra cuhva sihin ñaa minoo cuhva cua cahan ra Jesús ta zɨquɨ cua cuu tyaa ra cuatyi sata ra.
13 Mais tarde, os líderes enviaram alguns fariseus e membros do partido de Herodes com o objetivo de levar Jesus a dizer algo que desse motivo para o prenderem.
14 I quisi ra cuan ta i catyi ra: Maestro, sito ndi vatyi cohon sa ndisa, ta inuu ndita ñi tyoon yahvi sa cahan inga ñiyɨvɨ a cuca ñu a ndahvi ñu. Ndisa cuii zañohon ityi ra Ndyoo. ¿Atu vaha cua tyiyahvi yo xuhun sa sica ra gobierno César, a ña vaha? ¿Atu cua tyiyahvi ndi a ma tyiyahvi ndi?
14 Disseram: “Mestre, sabemos como o senhor é honesto. É imparcial e não demonstra favoritismo. Ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade. Agora, diga-nos: É certo pagar impostos a César ou não?
15 Ta i sito ra Jesús vatyi ña vaha añima ra cuan, ta i catyi ra sihin ra: ¿Ñacu saqui xaan ndo xayu sehi? Quisi ndyaca ndo minoo xuhun vatyi ndyehi.
15 Devemos pagar ou não?”. Jesus percebeu a hipocrisia deles e disse: “Por que vocês tentam me apanhar numa armadilha? Mostrem-me uma moeda de prata,
16 Ta i sindyaca ra sii si. Ta sa ndyehe ra Jesús, ta i catyi ra: ¿Yoo sii nuu ndyaa ya? ¿Ta yoo sii zɨvɨ ndyaa ya? Ta i catyi ra: Sii ra gobierno César.
16 Quando lhe deram a moeda, ele disse: “De quem são a imagem e o título nela gravados?”. “De César”, responderam.
17 Tacuan ta i catyi ra Jesús sihin ra: Cuhva ndo sii ra gobierno César sa cuu sii ra. Ta cuhva ndo sii ra Ndyoo sa cuu sii ra Ndyoo. Ta iyo xaan i cuñi ra sihin cuhva i cahan ra Jesús.
17 “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele. Sua resposta os deixou muito admirados.
18 I sahan tucu minoo ityi ra saduceo nu ndyaa ra Jesús. I sica iñi tandɨhɨ ra saduceo vatyi ma nandoto tucu ñiyɨvɨ, ta yucuan cuenda i ndaca tuhun ra sii ra Jesús ta catyi ra:
18 Depois vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos, e perguntaram:
19 Maestro, i tyaa ra Moisés minoo ley vatyi tatu sihi minoo rayɨɨ ta ndoo ndahvi ñazɨhɨ ra, ta yoñi zehe ra, natindaha yañi ra sihin ñaha cuan. Ta cua coo zehe ra sihin ña sa cuenda yañi ra, ra i sihi cuan.
19 “Mestre, Moisés nos deu uma lei segundo a qual se um homem morrer sem deixar filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho que dará continuidade ao nome do irmão.
20 Sicoo usa tahan rayɨɨ sihin yañi ra. I tindaha ra nuu, ta i sihi ra, ta yoñi zehe ra i sicoo.
20 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos.
21 Ta zɨquɨ i tindaha ra cu uu sihin ñandahvi cuan. Sihi tucu ra cuan. Ta yoñi zehe ra i sicoo. Ta tacuan tucu ra cu uñi.
21 O segundo irmão se casou com a viúva, mas também morreu sem deixar filhos. Então o terceiro irmão se casou com ela.
22 Ta tacuan i tindaha tandɨhɨ sa usa tahan ra sihin ñaha cuan. Ta i sihi ra. Ta numinoo ra yoñi zehe ra i sicoo. Ta nu ndɨhɨ tuhun, i sihi tucu maa ñaha cuan.
22 O mesmo aconteceu até o sétimo irmão, e nenhum deixou filhos. Por fim, a mulher também morreu.
23 ¿Yoo ra cua cuu yɨɨ ña quɨvɨ cua nandoto tucu ñiyɨvɨ vatyi ñazɨhɨ tandɨhɨ sa usa tahan ra i cuu sii ña? Tacuan i catyi ra sihin ra Jesús.
23 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
24 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ña sito ndo ñaa sa cahan ndo vatyi ña sito ndo Tuhun ra Ndyoo. Ta ña sito ndo yozo caa iyo cuhva sii ra.
24 Jesus respondeu: “O erro de vocês está em não conhecerem as Escrituras nem o poder de Deus.
25 Quɨvɨ cua nandoto ñiyɨvɨ i sihi, ma tindaha ca ñu. Ta ma cuhva ca ñu sii zehe ñu sa tindaha ñu. Tañi ángel sa iyo andɨvɨ tacuan cua nduu ñu.
25 Pois, quando os mortos ressuscitarem, não se casarão nem se darão em casamento. Nesse sentido, serão como os anjos do céu.
26 Ta tatu cuñi ndo coto ndo tatu cua nandoto tucu ñiyɨvɨ, cuñi si sa nacohon iñi ndo sa i tyaa ra Moisés nu i saha ra cuenda yozo caa i cayu minoo taca iñu. Ta i cahan ra Ndyoo sihin ra sisi tu ta catyi ra: “Yuhvi cui Ndyoo sii ra Abraham ta sii ra Isaac, ta sii ra Jacob.”
26 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, vocês não leram a esse respeito nos escritos de Moisés, no relato sobre o arbusto em chamas? Deus disse a Moisés: ‘Eu sou o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’.
27 Tacuan i cahan ra Ndyoo vazu sa sihi tandɨhɨ ra cuan ta sa naha vatyi sito ra Ndyoo vatyi ndito ra cuan ta cua nandoto tucu ra. Yɨvɨ Ndyoo sii ra ndaha sihi cuii cuu Ndyoo Zutu yo. Ndyoo sii ñiyɨvɨ cua cundito tandɨhɨ tyiemvu cuu maa ra. Ta zama xaan yuhu ndo vatyi sica iñi ndo vatyi ma nandoto tucu ñiyɨvɨ.
27 Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos. Vocês estão completamente enganados!”.
28 I saa tucu minoo ra maestro cuenda ley, ta i siñi ra sa ndaca tuhun xaan ñiyɨvɨ sii ra Jesús, ta i sito ra vatyi vaha xaan i nacahan ra Jesús sihin ñu, ta yucuan cuenda i ndaca tuhun ra sii ra ta catyi ra: ¿Ndya cuu ley ra Ndyoo sa ñiñi ca?
28 Um dos mestres da lei estava ali ouvindo a discussão. Ao perceber que Jesus tinha respondido bem, perguntou: “De todos os mandamentos, qual é o mais importante?”.
29 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ley sa ñiñi ca sii ra Ndyoo catyi si: “Ndoho ñiyɨvɨ hebreo, cuɨñɨ ndo. Ndyoo, ra ndyaca ñaha sii ndo, minoo tuhun ñi ra iyo.
29 Jesus respondeu: “O mandamento mais importante é este: ‘Ouça, ó Israel! O Senhor, nosso Deus, é o único Senhor.
30 Ñihi xaan cuñi ndo sii ra Ndyoo Zutu ndo sihin añima ndo. Ɨɨn ñi sii ra caca iñi ndo; ɨɨn ñi sihin ra cahan ndo; ɨɨn ñi tyiño ra zatyiño ndo. Ta tacuan cua coto ra vatyi cuñi xaan ndo sii ra.”
30 Ame o Senhor, seu Deus, de todo o seu coração, de toda a sua alma, de toda a sua mente e de todas as suas forças’.
31 Ta catyi ley ra Ndyoo sa cu uu: “Cuñi xaan ndo sii tandɨhɨ inga ñiyɨvɨ tañi cuñi ndo sii maa ndo.” Ñahñi ca inga ca ley ñiñi ca ta zɨquɨ nduu tahan ley ya.
31 O segundo é igualmente importante: ‘Ame o seu próximo como a si mesmo’. Nenhum outro mandamento é maior que esses”.
32 Ta i catyi ra cu maestro cuenda ley cuan sihin ra Jesús: Vaha xaan cohon, Maestro. Ndisa cuun sa cohon vatyi minoo tuhun ñi ra Ndyoo iyo. Ta yoñi inga ca Ndyoo iyo.
32 O mestre da lei respondeu: “Muito bem, mestre. O senhor falou a verdade ao dizer que há só um Deus, e nenhum outro.
33 Ta tatu cuñi ñiyɨvɨ sii ra sihin añima ñu, ta zatyiño ñu tyiño ra ta tandɨhɨ cuhva cuan ta tatu cuñi ñu sii inga ñiyɨvɨ tañi cuñi ñu sii maa ñu, vaha xaan ca cuu si tacuan. Vaha ca tacuan ta zɨquɨ cuhva zavaha ndi, cuhva sa sahmi ndi mvee ticatyi a ñaa sa saha ndi sa zacahnu ndi sii ra Ndyoo.
33 E sei que é importante amá-lo de todo o meu coração, de todo o meu entendimento e de todas as minhas forças, e amar o meu próximo como a mim mesmo. É mais importante que oferecer todos os holocaustos e sacrifícios exigidos pela lei”.
34 I sito ra Jesús vatyi vaha xaan i nacahan ra maestro cuenda ley, ta i catyi ra Jesús sihin ra: Zuhva ñi ca cumañi suun, ta cua cuu quɨhvun nu ndyaca ñaha ra Ndyoo. Catyi ra. Ta i yuhu xaan ñiyɨvɨ sa ndaca tuhun ca ñu sii ra Jesús.
34 Ao perceber quanto o homem compreendia, Jesus disse: “Você não está longe do reino de Deus”. Depois disso, ninguém se atreveu a lhe fazer mais perguntas.
35 I zacuaha ra Jesús sisi vehe ñuhu ta catyi ra: Catyi ra maestro cuenda ley vatyi ra Cristo cuu ñiyɨvɨ sii ra rey David, ta ndisa cuu si cuhva cahan ra cuan.
35 Mais tarde, enquanto ensinava o povo no templo, Jesus fez a seguinte pergunta: “Por que os mestres da lei afirmam que o Cristo é filho de Davi?
36 Zoco zuun ñi maa ra rey David i cahan ta sa naha i zacuu Tatyi Ii. Ta i tyaa ra cuhva cahan ra Ndyoo sihin ra Cristo. Tyehen i tyaa ra David:
36 O próprio Davi, falando por meio do Espírito Santo, disse: ‘O Senhor disse ao meu Senhor: Sente-se no lugar de honra à minha direita até que eu humilhe seus inimigos debaixo de seus pés’.
37 ¿Ta yozo caa cuu cuu ra Cristo ñiyɨvɨ ra David tatu zuun ñi maa ra David catyi vatyi ndyaca ñaha ra Cristo sii ra? Tacuan i catyi ra Jesús, ta zɨɨ xaan i cuñi tandɨhɨ ñiyɨvɨ sa siñi ñu tuhun i cahan ra.
37 Uma vez que Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”. E a grande multidão o ouvia com prazer.
38 I zacuaha ra Jesús sii ñiyɨvɨ ta catyi ra: Zacuenda vaha ndo sii ndo. Ta ma zacuu ndo cuhva zacuu ra maestro cuenda ley. Tahan xaan iñi ra quɨhɨ ra zahma nañi vatyi cua nacoto ñiyɨvɨ sii ra vatyi ra ñiñi cuu ra. Ta cuhun ra nuyahvi vatyi cuñi xaan ra sa tyaa ñiyɨvɨ yahvi sii ra.
38 Jesus também ensinou: “Cuidado com os mestres da lei! Eles gostam de se exibir com vestes longas e de receber saudações respeitosas quando andam pelas praças.
39 Ta cuñi xaan ra sa cundyaa ra nu ndyaa ñiyɨvɨ ñiñi sisi vehe ñuhu. Ta cuñi xaan ra sa cundyaa ra tyayu vaha nu sasi ñiyɨvɨ zacahnu vico.
39 E como gostam de sentar-se nos lugares de honra nas sinagogas e à cabeceira da mesa nos banquetes!
40 Cuaha ca cua cutuñi ra maestro cuenda ley ta zɨquɨ inga ñiyɨvɨ vatyi zuhu ra ndaha tyiño ñu ndahvi. Ta zandavi ñaha ra sii ñiyɨvɨ vatyi naha xaan sica tahvi ra sii Ndyoo vatyi cuñi ra sa cua ndyehe ñiyɨvɨ, ta cua caca iñi ñu vatyi sito xaan ra sii Ndyoo.
40 No entanto, tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados”.
41 Minoo saha ndyaa ra Jesús sisi vehe ñuhu hebreo yatyi ñi nu ndyaa satu nu quɨhvɨ xuhun. Ta i ndyehe ra vatyi cuaha xaan ñiyɨvɨ tyihi xuhun. Ta ra cuca, cuaha xaan i tyihi ra.
41 Jesus sentou-se perto da caixa de ofertas do templo e ficou observando o povo colocar o dinheiro. Muitos ricos contribuíam com grandes quantias.
42 Tacuan ta i saa minoo ñaha ndahvi. Ta i tyihi ña uu tahan xuhun ndyihi sa cuu ohon zendavu sisi satu cuan vatyi cuñi xaan ña sii ra Ndyoo, ra iyo andɨvɨ.
42 Então veio uma viúva pobre e colocou duas moedas pequenas.
43 Ta zɨquɨ i cana ra Jesús sii ra i casi ra ta catyi ra: Ndisa cuii sa quehin. I tyihi ñandahvi cuan cuaha ca xuhun ta zɨquɨ tandɨhɨ ca ra.
43 Jesus chamou seus discípulos e disse: “Eu lhes digo a verdade: essa viúva depositou na caixa de ofertas mais que todos os outros.
44 Saha maa ra sa ndoo ñi ca sii ra, zoco ñandahvi cuan, ndɨhɨ i saha ñi ca ña xuhun cuita casi ña.
44 Eles deram uma parte do que lhes sobrava, mas ela, em sua pobreza, deu tudo que tinha”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.