Lucas 6
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NTLH
1 Minoo quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ i yaha ra Jesús mahñu itu trigo ñiyɨvɨ. Ta ra sica noo sihin ra i tohon ra zuhva yoco trigo ta i zavii ra sihin ndaha ra, ta sasi ra sii si.
1 Num sábado, Jesus estava atravessando uma plantação de trigo. Os seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas, e a comer os grãos de trigo.
2 Tacuan ta i catyi zuhva ra fariseo sihin ra: Ña catyi ley yo sa zatyiño yo quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ. ¿Ñaa cuenda zatyiño ndo?
2 Então alguns fariseus perguntaram: — Por que é que vocês estão fazendo uma coisa que a nossa
3 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: ¿Atu tañaha ca cahvi ndo cuhva i zavaha ra David ta ra ndɨhɨ sihin ra minoo quɨvɨ i sizoco xaan ra?
3 Jesus respondeu:
4 I quɨhvɨ ra sisi vehe ñuhu, ta i quihin ra pan ii. Ta i sasi ra sii si, ta saha ra sii ra ndɨhɨ sihin ra. Ta catyi ley vatyi maa ñi ra cu zutu tahan si casi pan cuan. Catyi ra Jesús.
4 Ele entrou na casa de Deus, pegou os pães oferecidos a Deus, comeu e deu também aos seus companheiros. No entanto é contra a nossa Lei alguém comer desses pães; somente os sacerdotes têm o direito de fazer isso.
5 Ta i catyi tucu ra Jesús sihin ra: Ra i quisi ndya gloria cui, ta ndyaca ñaha tuqui quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ.
5 E Jesus terminou, dizendo:
6 Ta inga quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ i quɨhvɨ ra Jesús sisi vehe ñuhu ta zacuaha ra sii ñiyɨvɨ. Ta yucuan i ndyehe ra sii minoo ra na‑ityi ndaha siyo cuaha.
6 Num outro sábado Jesus entrou na sinagoga e começou a ensinar. Estava ali um homem que tinha a mão direita aleijada.
7 Ta ra maestro cuenda ley hebreo sihin ra fariseo i ndyehe xaan ra sii ra Jesús tatu cua zanduvaha ra sii ra cuan quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ. Tacuan ta cua cuu tyaa ra cuatyi sata ra.
7 Alguns mestres da Lei e alguns fariseus ficaram espiando Jesus com atenção para ver se ele ia curar alguém no sábado. Pois queriam arranjar algum motivo para o acusar de desobedecer à Lei .
8 Zoco sa sito ra Jesús cuhva sica iñi ra, ta i catyi ra sihin ra na‑ityi ndaha: Nduvita. Ta cuɨñɨ ndyoon mahñu. Ta i nduvita ra, ta sicuɨñɨ ndyaa ra mahñu.
8 Mas Jesus conhecia os pensamentos deles e por isso disse para o homem que tinha a mão aleijada: O homem se levantou e ficou em pé.
9 Ta zɨquɨ i nducu tuhun ra Jesús sii ra yucu yucuan ta catyi ra: Minoo ñi tuhun cua nducu tuhin sii ndo. ¿Atu catyi ley vatyi zavaha yo sa vaha a sa ña vaha quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ? ¿Atu zacacu yo sii ñiyɨvɨ a cahñi ndɨhɨ yo sii ñu?
9 Então Jesus disse:
10 Ta i ndyehe ra Jesús sii minoo minoo ra yucu yucuan. Ta i catyi ra sihin ra cuhu: Nandɨca ndohon. Ta i nandɨca ra ndaha ra, ta i nduvaha ndaha ra.
10 Jesus olhou para todos os que estavam em volta dele e disse para o homem: O homem estendeu a mão, e ela sarou.
11 Ta zuhva ra yucu yucuan, i cuxaan xaan ra, ta i natuhun tahan ra yozo caa cua zavaha ra sihin ra Jesús.
11 Aí os mestres da Lei e os fariseus ficaram furiosos e começaram a conversar sobre o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ta minoo quɨvɨ i ndaa ra Jesús minoo yucu vatyi cua caca tahvi ra sii ra Ndyoo. Ta i cahan ra sihin ra Ndyoo ñiyaca cuii.
12 Naquela ocasião Jesus subiu um monte para orar e passou a noite orando a Deus.
13 Ta cuhva sa cundisi i cana ra sii tandɨhɨ ra sica noo sihin ra, ta i casi ra usi uu tahan ra vatyi cuu ra apóstol, ta cua tava ra Jesús tyiño sii ra.
13 Quando amanheceu, chamou os seus discípulos e escolheu doze deles. E deu o nome de apóstolos a estes doze:
14 Ta ihya cuu zɨvɨ sa usi uu tahan ra: Ra Simón Pedro, ta yañi ra, ra Andrés. Ra Jacobo, ra Juan, ra Felipe, ta ra Bartolomé.
14 Simão, em quem pôs o nome de Pedro, e o seu irmão André; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Ta ra Mateo, ta ra Tomás, ta ra Jacobo zehe ra Alfeo ta ra Simón Zelote.
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, o nacionalista;
16 Ta ra Judas, yañi ra Jacobo, ta ra Judas Iscariote, ra cua xico sii ra Jesús.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que foi o traidor.
17 Ta i noo ra Jesús yucu cuan sihin sa usi uu tahan ra cuan. Ta i sicuɨñɨ ndyaa ra minoo nu ndaa sihin ra sica noo sihin ra ta sihin cuaha ca ñiyɨvɨ, ñu i quita coyo nacahnu Judea ta ñuu Jerusalén ta ñuu Tiro sihin ñuu Sidón sa ndyaa yuhu tyañuhu. I saa ñu yucuan vatyi cua cuɨñɨ ñu sa cahan ra Jesús. Ta ñu cuhu, cuñi ñu sa zanduvaha ra sii ñu.
17 Jesus desceu do monte com eles e parou com muitos dos seus seguidores num lugar plano. Uma grande multidão estava ali. Era gente de toda a Judeia, de Jerusalém e das cidades de Tiro e Sidom , que ficam na beira do mar.
18 Ta ñiyɨvɨ ñoho tatyi ña vaha, i nduvaha tucu ñu.
18 Eles tinham vindo para ouvir Jesus e para serem curados das suas doenças. Os que estavam atormentados por espíritos maus também vieram e foram curados.
19 Ta tandɨhɨ ñu, cuñi ñu tɨɨn ñu sii ra Jesús vatyi iyo tundyee iñi ra Ndyoo sii ra Jesús, ta i zanduvaha si sii tandɨhɨ ñu.
19 Todos queriam tocar em Jesus porque dele saía um poder que curava todas as pessoas.
20 Tacuan ta i ndyehe ra Jesús sii ñiyɨvɨ sica noo sihin ra. Ta i catyi ra: Tandɨhɨ ndoho sa ndahvi, zɨɨ xaan cuu sii ndo vatyi tahan si sii ndo sa cundyaca ñaha ra Ndyoo sii ndo.
20 Jesus olhou para os seus discípulos e disse:
21 Ta tandɨhɨ ndoho sa sizoco vityi, zɨɨ xaan cuu sii ndo vatyi cua coo quɨvɨ ta ma ndyehe ca ndo zoco. Ta tandɨhɨ ndoho sa sacu xaan vityi, zɨɨ xaan cuu sii ndo vatyi cua coo quɨvɨ ñahñi ca tucuihya iñi cua coo sii ndo. Ta cua vacu ndo sihin sa zɨɨ cuñi ndo.
21 — Felizes são vocês que agora têm fome,
22 Zɨɨ xaan cuu sii ndo tatu ña cuu ndyehe ñiyɨvɨ sii ndo, ta tatu cua tava ñu sii ndo nu yucu ñu, a tatu cahan cuehe ñu sii ndo a tatu catyi ñu vatyi ñiyɨvɨ ña vaha cuu ndo vatyi sino iñi ndo sii mi, ra i quisi ndya gloria cui.
22 — Felizes são vocês quando os odiarem, rejeitarem, insultarem e disserem que vocês são maus por serem seguidores do
23 Zɨɨ xaan cuñi ndo quɨvɨ ndyehe ndo tundoho cuan, ta ndava ndo sihin sa zɨɨ cuñi ndo vatyi cahnu xaan sa cua cuhva ra Ndyoo sii ndo gloria. Zuun ñi cuhva ña vaha cuan i zavaha ñiyɨvɨ sahnu ta tyiemvu sihin ra profeta.
23 Fiquem felizes e muito alegres quando isso acontecer, pois uma grande recompensa está guardada no céu para vocês. Pois os antepassados dessas pessoas fizeram essas mesmas coisas com os
24 Zoco ndahvi ndoho ra cuca vityi vatyi sa iyo sa zɨɨ sii ndo ihya ñuu ñiyɨvɨ ya.
24 — Mas ai de vocês que agora são ricos,
25 Ta ndahvi ndoho ra sica iñi vatyi ñahñi sa cumañi sii ndo vityi vatyi cua coo quɨvɨ cua ndyehe xaan ndo zoco. Ta ndahvi ndoho tatu zɨɨ xaan cuñi ndo vityi vatyi cua coo quɨvɨ cua nducuihya xaan iñi ndo, ta cua vacu xaan ndo.
25 — Ai de vocês que agora têm tudo,
26 Ta ndahvi ndoho tatu catyi tandɨhɨ ñiyɨvɨ vatyi vaha xaan ndo vityi vatyi zuun ñi cuhva cuan i cahan ñiyɨvɨ sahnu sii ñu cuenda ra i catyi vatyi profeta ra Ndyoo cuu ra, ta ña ndisa ra.
26 — Ai de vocês quando todos os elogiarem, pois os antepassados dessas pessoas também elogiaram os falsos profetas.
27 Tandɨhɨ ndoho ra siñi sa quehin, catyi sihin ndo vatyi cuñi xaan ndo sii ñu xaan iñi sii ndo. Zavaha ndo sa vaha sihin ñiyɨvɨ ña cuu ndyehe sii ndo.
27 — Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: amem os seus inimigos e façam o bem para os que odeiam vocês.
28 Cahan vaha ndo sihin ñiyɨvɨ cahan ndya vaha ñi sii ndo, ta cahan ndo sihin ra Ndyoo cuenda ñiyɨvɨ zavaha sa ña vaha sihin ndo.
28 Desejem o bem para aqueles que os amaldiçoam e orem em favor daqueles que maltratam vocês.
29 Tatu iyo ra cati ii siyo xɨtɨ ndo, cuhva ndɨhɨ ndo inga siyo nacati ra. Tatu iyo ra quindyaa siqueta ndo, cuhva ndɨhɨ ndo camisa ndo sii ra.
29 Se alguém lhe der um tapa na cara, vire o outro lado para ele bater também. Se alguém tomar a sua
30 Cuhva ndo ñaa ndɨhɨ sa sica ñiyɨvɨ sii ndo, ta tatu iyo ra quindyaa sa sii ndo, ma nandaca ndo sii si.
30 Dê sempre a qualquer um que lhe pedir alguma coisa; e, quando alguém tirar o que é seu, não peça de volta.
31 Tatu cuñi ndo sa cua zavaha ñiyɨvɨ sa vaha sihin maa ndo, tacuan zavaha tucu maa ndo sihin maa ñu.
31 Façam aos outros a mesma coisa que querem que eles façam a vocês.
32 Tatu ɨɨn ñi sii ñiyɨvɨ cuñi xaan sii ndo cuñi ndo, ¿ñaa sa vaha zavaha ndo cuhva cuan? vatyi tacuan tucu zavaha ñiyɨvɨ quiñi xaan iyo. Cuñi xaan ñu sii ñiyɨvɨ sa cuñi sii maa ñu.
32 — Se vocês amam somente aqueles que os amam, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama amam as pessoas que as amam.
33 A tatu zavaha ndo sa vaha sihin ñiyɨvɨ zavaha sa vaha sihin ndo, ¿ñaa sa vaha zavaha ndo cuhva cuan? vatyi tacuan tucu zavaha ñiyɨvɨ quiñi xaan iyo.
33 E, se vocês fazem o bem somente para aqueles que lhes fazem o bem, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama fazem isso.
34 A tatu saha noo ndo ndaha tyiño ndo sii ñiyɨvɨ vatyi cuñi ndo sa zaha ñu tumañi iñi sii ndo, ¿ñaa sa vaha zavaha ndo cuhva cuan? vatyi ñiyɨvɨ quiñi xaan iyo, saha noo ñu sa sii ñu ta ndatu ñu sa cua nacuhva tucu ñiyɨvɨ sii si.
34 E, se vocês emprestam somente para aqueles que vocês acham que vão lhes pagar, o que é que estão fazendo de mais? Até as pessoas de má fama emprestam aos que têm má fama, para receber de volta o que emprestaram.
35 Zoco maa ndo, cuñi xaan ndo sii ñu xaan iñi sii ndo. Ta zavaha ndo sa vaha. Ta cuhva noo ndo sa sii ndo, zoco ma cuatu ndo ñaa tumañi iñi cua zavaha tucu maa ñu sii ndo. Ta tacuan ta cahnu xaan sa vaha cua ñihi ndo nu ndyaa ra Ndyoo. Ta sa ndisa cuii cua cuu ndo zehe ra Ndyoo, ra cahnu ca. Vatyi ra Ndyoo, vaha ñiyɨvɨ cuu ra sihin ñiyɨvɨ quiñi xaan iyo ta sihin ñu ña saha tyahvi ndyoo sii ra.
35 Façam o contrário: amem os seus inimigos e façam o bem para eles. Emprestem e não esperem receber de volta o que emprestaram e assim vocês terão uma grande recompensa e serão filhos do Deus Altíssimo. Façam isso porque ele é bom também para os ingratos e maus.
36 Yucuan cuenda cundahvi xaan iñi ndo sii ñiyɨvɨ tañi maa ra Ndyoo cundahvi xaan iñi ra sii ñu.
36 Tenham misericórdia dos outros, assim como o Pai de vocês tem misericórdia de vocês.
37 Ma cahan cuehe ndo sii ñiyɨvɨ coto catyi ra Ndyoo vatyi ña vaha zavaha tucu maa ndo. Ma catyi ndo vatyi ña vaha ñiyɨvɨ, ta ma catyi tucu ra Ndyoo vatyi ña vaha ndo. Zaha ndo tucahnu iñi sii ñiyɨvɨ, ta cua zaha ra Ndyoo tucahnu iñi sii maa ndo.
37 — Não julguem os outros, e Deus não julgará vocês. Não condenem os outros, e Deus não condenará vocês. Perdoem os outros, e Deus perdoará vocês.
38 Cuhva maa ndo sa siñi ñuhu sii ñiyɨvɨ, ta cua cuhva tucu maa ra Ndyoo sa siñi ñuhu sii maa ndo. Tañi ñiyɨvɨ vaha tatu xico ñu ñaa sa xico ñu sii ndo, situ cuii saha ñu ndya cuhva sitya cuii ñi ca si. Tacuan tucu cua zavaha ra Ndyoo sihin ndo. Vaha xaan cua tyicuhva ra sa vaha ndya cuhva sitya cuii si, ta cua cuhva ra sii ndo. Vatyi tañi cuhva cua cuhva maa ndo sii ñiyɨvɨ, tacuan cuu cuhva cua cuhva ra Ndyoo sii maa ndo. Catyi ra Jesús.
38 Deem aos outros, e Deus dará a vocês. Ele será generoso, e as bênçãos que ele lhes dará serão tantas, que vocês não poderão segurá-las nas suas mãos. A mesma medida que vocês usarem para medir os outros Deus usará para medir vocês.
39 Ta zɨquɨ i cahan ra Jesús sihin ñu sihin minoo cuhva ta catyi ra: Ma cuu zañaha minoo ra cuaa ityi sii inga ra cuaa. Cua canacava nduu tahan ra sisi xahva.
39 E Jesus fez estas comparações:
40 Ta cahnu ca cuu minoo ra cu maestro ta zɨquɨ ra zacuaha sihin ra, zoco tatu sa ndɨhɨ zacuaha ra, cua nduu ra tañi maestro ra.
40 Nenhum aluno é mais importante do que o seu professor. Porém, quando tiver terminado os estudos, o aluno ficará igual ao seu professor.
41 ¿Ñaa cuenda ndyehun mihin luhlu cuii ñi sa ñoho sɨtɨ nuu yañun, ta ña zohon cuenda mihin cahnu sa ñoho sɨtɨ nuun?
41 — Por que é que você vê o cisco que está no olho do seu irmão e não repara na trave de madeira que está no seu próprio olho?
42 Ta ¿ñaa cuenda catyun sihin yañun vatyi nacuhva ra sa tavon mihin luhlu sa ñoho sɨtɨ nuu ra? ta ña tuu iñun vatyi minoo mihin cahnu xaan ñoho sɨtɨ nuun. Cuhva cuan zohon tuhun vatyi vaha xoon, ta ña ndisa. Tava xihnon mihin cahnu sa ñoho sɨtɨ nuun, ta cua ndundisi ndyehun, ta cua cuu tavon mihin sa ñoho sɨtɨ nuu yañun.
42 Como é que você pode dizer ao seu irmão: “Me deixe tirar esse cisco do seu olho”, se você não repara na trave que está no seu próprio olho? Hipócrita! Tire primeiro a trave que está no seu olho e então poderá ver bem para tirar o cisco que está no olho do seu irmão.
43 Minoo yutu vaha, ña saha tu sɨtɨ ña vaha. Ta minoo yutu ña vaha, ña saha tu sɨtɨ vaha.
43 — A árvore boa não dá frutas ruins, assim como a árvore que não presta não dá frutas boas.
44 Nacoto yo ñaa yutu cuu tahan tahan tu sa cuenda sɨtɨ saha tu. Vatyi minoo tu mihndya ma cuhva tu mango, ta minoo iñu ma cuhva tu yucu vixi sa nañi uva.
44 Pois cada árvore é conhecida pelas frutas que ela produz. Não é possível colher figos de espinheiros, nem colher uvas de pés de urtiga.
45 Ta tacuan tucu sihin ñiyɨvɨ. Minoo ra vaha, cahan ra tuhun vaha sa iyo añima ra. Ta ñiyɨvɨ ña vaha, ña vaha añima ñu, ta cahan ñu sa quiñi sa iyo añima ñu vatyi ñaa ndɨhɨ sa situ añima ñiyɨvɨ, yucuan cuu sa cahan ñu.
45 A pessoa boa tira o bem do depósito de coisas boas que tem no seu coração. E a pessoa má tira o mal do seu depósito de coisas más. Pois a boca fala do que o coração está cheio.
46 ¿Ñaa cuenda catyi ndo sihin: “Zutu mañi yuu, Zutu mañi yuu”, ta ña zavaha ndo cuhva catyi sihin ndo?
46 — Por que vocês me chamam “Senhor, Senhor” e não fazem o que eu digo?
47 Tatu iyo ra cua quisi nu ndyei, ta siñi ra sa quehin, ta zavaha ra sii si, ihya cuu cuhva iyo ra:
47 Eu vou mostrar a vocês com quem se parece a pessoa que vem e ouve a minha mensagem e é obediente a ela.
48 Cuu ra tañi minoo ra i zandaa vehe. Cono xaan sitya ra ndya tahan ra minoo yuu cahnu, ta i zandaa ra vehe ra zɨquɨ yuu cuan. Ta quɨvɨ i coon xaan zavi, ñihi xaan i yaha ndutya saha vehe ra, zoco ñá cuu zanduva si vehe ra vatyi ndyaa si zɨquɨ yuu cuan.
48 Essa pessoa é como um homem que, quando construiu uma casa, cavou bem fundo e pôs o alicerce na rocha. O rio ficou cheio, e as suas águas bateram contra aquela casa; porém ela não se abalou porque havia sido bem-construída.
49 Zoco ra ña siñi sa quehin, ta ña zavaha ra sii si, cuu ra tañi minoo ra ñá zavaha cimiento, ta i zandaa ra vehe ra nu ñuhu ñi. Ta ñihi xaan i yaha ndutya saha vehe ra, ta tañi tyehen ñi i nduva vehe ra, ta i ndoyo ñuhu si.
49 Mas quem ouve a minha mensagem e não é obediente a ela é como o homem que construiu uma casa na terra, sem alicerce. Quando a água bateu contra aquela casa, ela caiu logo e ficou totalmente destruída.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.