Lucas 20
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 Minoo quɨvɨ sa quɨvɨ cuan zacuaha ra Jesús sisi vehe ñuhu cahnu, ta nacatyi ra tuhun vaha sihin ñiyɨvɨ. Ta saa coyo ra zutu nahnu ta ra maestro cuenda ley ta ra sahnu ñuu cuan.
1 Certo dia, quando Jesus ensinava o povo e anunciava as boas-novas no templo, os principais sacerdotes, os mestres da lei e os líderes do povo se aproximaram dele
2 Ta i catyi ra sihin ra Jesús: Nacatyun sihin ndi ¿yoo sa saha tyiño suun vatyi zavohon tandɨhɨ cuhva ya?
2 e perguntaram: “Com que autoridade você faz essas coisas? Quem lhe deu esse direito?”.
3 Ta i nacahan ra Jesús, ta catyi ra sihin ra: Cuñi tuqui nducu tuhin minoo tuhun sii maa ndo, ta nacatyi ndo sihin.
3 “Primeiro, deixe-me fazer uma pergunta”, respondeu ele.
4 ¿Yoo ra i tasi sii ra Juan sa zacoo ndutya ra? ¿Atu i tasi ra Ndyoo sii ra a ñiyɨvɨ? Catyi ndo.
4 “A autoridade de João para batizar vinha do céu ou era apenas humana?”
5 Ta i natuhun tahan ra cuan sihin tahan ra ta catyi ra: Tatu catyi yo vatyi i tasi ra Ndyoo sii ra Juan cua catyi ra ya: “¿Ñaa cuenda ñá sino iñi ndo sa cahan ra?”
5 Eles discutiram a questão entre si: “Se dissermos que vinha do céu, ele perguntará por que não cremos em João.
6 Zoco tatu catyi yo vatyi ñiyɨvɨ i tasi sii ra Juan, cua cahñi ñiyɨvɨ sii yo sihin yuu vatyi sica iñi tandɨhɨ maa ñu vatyi maa ra Ndyoo i tasi sii ra Juan ta minoo profeta i cuu ra. Catyi ra cuan sihin tahan ra.
6 Mas, se dissermos que era apenas humana, seremos apedrejados pela multidão, pois todos estão convencidos de que João era profeta”.
7 Yucuan cuenda i catyi ra sihin ra Jesús vatyi ña sito ra yoo ra i tasi sii ra Juan.
7 Por fim, responderam a Jesus que não sabiam.
8 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ta ma nacatyi tucu vii yoo ra i saha cuhva ya sii.
8 E Jesus replicou: “Então eu também não direi com que autoridade faço essas coisas”.
9 Tacuan ta i quisaha cahan ra Jesús sihin ñiyɨvɨ zɨquɨ cuhva ya ta catyi ra: I tasi minoo ra yoho uva minoo sacu. Ta i saha noo ra sii si sii inga ra cua zatyiño ra yucuan, ta cuahan ra nusica naha xaan.
9 Em seguida, Jesus se voltou para o povo e contou a seguinte parábola: “Um homem plantou um vinhedo e o arrendou a alguns lavradores. Depois, partiu para um lugar distante, onde passou um longo tempo.
10 Ta saa quɨvɨ sa iyo yucu vixi cuan, ta i tasi ra sii minoo muzu nu ndyaa ra zatyiño yucuan vatyi cua quihin ra zuhva yucu vixi cuhva tahan si sii patrón ra. Zoco i cañi xaan ra sii muzu cuan. Ta ñahñi sa saha ra sii ra. Ta i natasi ra sii ra.
10 Na época da colheita da uva, enviou um de seus servos para receber sua parte da produção. Os lavradores atacaram o servo, o espancaram e o mandaram de volta, de mãos vazias.
11 Ta i tasi sitoho yoho uva cuan sii inga muzu ra, ta i cañi xaan tucu ra sii ra. Ta quiñi xaan i zavaha ra sihin ra. Ta ñahñi maa i saha ra sii ra, ta i natasi ra sii ra.
11 Então o dono da propriedade enviou outro servo, mas eles também o insultaram, o espancaram e o mandaram de volta, de mãos vazias.
12 Ta i tasi tucu patrón cuan inga muzu ra, sa cu uñi saha i cuu si. Ta zuun ñi cuhva cuan i zavaha ra sihin ra. I zañicuehe ra sii ra, ta tava ndyizo ra sii ra.
12 Enviou ainda um terceiro, e eles o feriram e o expulsaram do vinhedo.
13 Yaha cuan, ta i catyi sitoho sacu cuan: “¿Yozo caa zacui vityi? Cua tasi sii zehi. Cuñi xein sii ra, vazu tyaa ra yahvi sii maa ra vatyi zehi cuu sii ra.”
13 “‘Que farei?’, disse o dono do vinhedo. ‘Já sei; enviarei meu filho amado. Certamente eles o respeitarão.’
14 Zoco cuhva sa ndyehe ra zatyiño yucuan sii ra, i natuhun tahan ra sihin tahan ra ta catyi ra: “Ihya ra cuu ra cua nañihi ndaha tyiño quɨvɨ cua cuu zutu ra. Nacahñi yo sii ra vatyi ndoo maa yo sihin sacu ya.” Catyi ra.
14 “No entanto, quando os lavradores viram o filho, disseram uns aos outros: ‘Aí vem o herdeiro da propriedade. Vamos matá-lo e tomar posse desta terra!’.
15 Ta i tava ndyizo ra sii ra sata sacu, ta i sahñi ra sii ra. Catyi ra Jesús. Ta zɨquɨ i ndaca tuhun ra sii ñiyɨvɨ tyizoho: ¿Yozo caa cua zavaha sitoho sacu cuan sihin ra sahñi sii zehe ra?
15 Então o arrastaram para fora do vinhedo e o mataram. “O que vocês acham que o dono do vinhedo fará com eles?”, perguntou Jesus.
16 Cua quisi ra, ta cua zanaa ra sii ra, ta cua cuhva noo ra sacu cuan sii inga ra. Catyi ra Jesús. Ta sa siñi ñiyɨvɨ tuhun cuan ta catyi ñu: Zoco ma zavaha ra Ndyoo cuhva cuan.
16 “Ele virá, matará os lavradores, e arrendará o vinhedo a outros.” “Que isso jamais aconteça!”, disseram os que o ouviam.
17 Ta i nandyehe ra Jesús sii ñu, ta catyi ra: Tatu tacuan sica iñi ndo ¿ñaa cuñi si catyi si cuñi maa ndo nu catyi si tyehen? “I zavita ihno ñiyɨvɨ zandaa vehe sii yuu sa cuñi si sa cuenda sɨquɨ vehe. Ta vityi yuu cuan cuu sa ñiñi ca ta zɨquɨ tandɨhɨ sa cuenda vehe cuan vatyi tacuan catyi ra Ndyoo.
17 Jesus olhou para eles e perguntou: “Então o que significa esta passagem das Escrituras: ‘A pedra que os construtores rejeitaram se tornou a pedra angular’?
18 Ta yoo ra cua nduva zɨquɨ yuu cuan cua tahnu cuatyi ra, zoco yoo ra cua canacava yuu cuan zɨquɨ, cua caxi cuatyi si sii ra ndyihi ndyihi.”
18 Quem tropeçar nessa pedra será despedaçado, e aquele sobre quem ela cair será reduzido a pó”.
19 Ta ra zutu nahnu ta ra maestro cuenda ley i nducu ra cuhva zuun ñi cuhva cuan sa tɨɨn ra sii ra Jesús vatyi tuu iñi ra vatyi i cahan ra Jesús cuhva iyo maa ra. Zoco i yuhu ra sii ñiyɨvɨ.
19 Os mestres da lei e os principais sacerdotes queriam prender Jesus ali mesmo, pois perceberam que eles eram os lavradores maus a que Jesus se referia. No entanto, tinham medo da reação do povo.
20 Yucuan cuenda i tasi ra sii zuhva ra cua nducu coto ihñi sii ra Jesús. Cua zaha ra cuan tuhun vatyi ra vaha cuu ra, zoco cua nducu ra cuhva ñaa minoo tuhun ña vaha cua cahan ra Jesús, ta cua ñihi ra cuhva tyaa ra cuatyi sata ra nuu ra cu gobernador.
20 Esperando uma oportunidade, os líderes enviaram espiões que fingiam ser pessoas sinceras. Tentaram fazer Jesus dizer algo que pudesse ser relatado ao governador romano, de modo que ele fosse preso.
21 Yucuan cuenda i catyi ra tyehen sihin ra Jesús: Maestro, sito ndi vatyi ndoo xaan cohon, ta ndoo xaan cuhva zacuohon. Ña tyaa con yahvi sii minoo ñiyɨvɨ ta zɨquɨ sii inga ñu zoco zacuohon ityi ra Ndyoo sa ndisa cuii.
21 Disseram: “Mestre, sabemos que o senhor fala e ensina o que é certo, não se deixa influenciar por outros e ensina o caminho de Deus de acordo com a verdade.
22 Yucuan cuenda cuñi ndi coto ndi: ¿Atu vaha tyiyahvi yo xuhun sii ra ndyaca ñaha a ña vaha? Catyi ra.
22 Então, diga-nos: É certo pagar impostos a César ou não?”.
23 Zoco i tuu iñi ra Jesús vatyi ña vaha añima ra cuan, ta i catyi ra sihin ra: ¿Ñaa cuenda nducu coto ihñi ndo sii?
23 Jesus percebeu a hipocrisia deles e disse:
24 Zañaha ndo minoo xuhun sii. ¿Yoo sii nuu ndyaa ya? ¿Ta yoo sii zɨvɨ ndyaa ya? Ta i nacahan ra cuan ta catyi ra: Sii ra gobierno César.
24 “Mostrem-me uma moeda de prata. De quem são a imagem e o título nela gravados?”. “De César”, responderam.
25 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Cuhva ndo sii ra gobierno César sa cuu sii maa ra. Ta cuhva ndo sii ra Ndyoo sa cuu sii maa ra Ndyoo. I catyi ra Jesús.
25 “Então deem a César o que pertence a César, e deem a Deus o que pertence a Deus”, disse ele.
26 Ta ñá cuu maa zandavi ñaha ra cuan sii ra Jesús sihin tuhun cahan ra nuu ñiyɨvɨ. Ta iyo xaan i cuñi ra cuhva i cahan ra Jesús, ta i cutaxi ra.
26 Eles não conseguiam apanhá-lo em nada que ele dizia diante do povo. Em vez disso, admiraram-se de sua resposta e se calaram.
27 Yaha cuan ta zɨquɨ i saa coyo zuhva ra saduceo nu ndyaa ra Jesús. Catyi ra saduceo cuan vatyi ma nandoto ñiyɨvɨ tatu sa sihi ñu. Ta i ndaca tuhun ra cuan sii ra Jesús cuhva ya:
27 Então vieram a Jesus alguns saduceus, líderes religiosos que afirmam não haver ressurreição dos mortos,
28 Maestro, i tyaa ra Moisés minoo ley vatyi tatu sihi minoo rayɨɨ ta ndoo ndahvi ñazɨhɨ ra ta yoñi zehe ra i sicoo, natindaha yañi ra sihin ñaha cuan. Ta cua coo zehe ra sihin ña sa cuenda yañi ra, ra i sihi cuan.
28 e perguntaram: “Mestre, Moisés nos deu uma lei segundo a qual se um homem morrer e deixar a esposa sem filhos, o irmão dele deve se casar com a viúva e ter um filho que dará continuidade ao nome do irmão.
29 Sicoo usa tahan rayɨɨ sihin yañi ra. I tindaha ra nuu. Ta i sihi ra, ta yoñi zehe ra i sicoo.
29 Numa família havia sete irmãos. O mais velho se casou e morreu sem deixar filhos.
30 Ta zɨquɨ i tindaha ra cu uu sihin ñandahvi cuan. Sihi tucu ra cuan. Ta yoñi zehe ra i sicoo.
30 O segundo irmão se casou com a viúva, mas também morreu.
31 I tindaha tucu ra cu uñi sihin ña. Ta tacuan tucu cuahan tyiño ndya i tindaha tandɨhɨ sa usa tahan ra sihin ña. Ta i sihi tandɨhɨ sa usa tahan ra, ta yoñi zehe ra i sicoo.
31 Então o terceiro irmão se casou com ela. O mesmo aconteceu aos sete irmãos, que morreram sem deixar filhos.
32 Ta nu ndɨhɨ tuhun i sihi ndɨhɨ tucu maa ñaha cuan.
32 Por fim, a mulher também morreu.
33 Yucuan cuenda cuñi ndi coto ndi ¿yoo ra cua cuu yɨɨ ña quɨvɨ cua nandoto ñiyɨvɨ? vatyi ñazɨhɨ tandɨhɨ sa usa tahan ra i cuu sii ña. Tacuan i catyi ra cuan sihin ra Jesús.
33 Diga-nos, de quem ela será esposa na ressurreição? Afinal, os sete se casaram com ela”.
34 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Ihya ñuu ñiyɨvɨ tindaha rayɨɨ ta ñu zɨhɨ.
34 Jesus respondeu: “O casamento é para pessoas deste mundo.
35 Zoco ñiyɨvɨ cua nandoto inga ñuu ñiyɨvɨ saa nu ndyaca ñaha ra Ndyoo, ma tindaha ca ñu indyacuan.
35 Mas, na era futura, aqueles que forem considerados dignos de ser ressuscitados dos mortos não se casarão nem se darão em casamento,
36 Ta ma cuu ca ñu vatyi sa nduu ñu tañi ángel. Ta zehe ra Ndyoo cuu sii ñu sa ndisa cuii vatyi cua nandoto ñu.
36 e nunca mais morrerão. Nesse sentido, serão como os anjos. São filhos de Deus e filhos da ressurreição.
37 Sa ndisa cuu si vatyi nandoto ñiyɨvɨ vatyi i zandoo ra Moisés tuhun cuan nu tutu i tyaa ra. Vatyi quɨvɨ i cahan ra Ndyoo sihin ra nu cayu taca iñu cuan zoco ñá ndɨhɨ si, i cahan ra Moisés cuhva ya sihin ra Ndyoo ta catyi ra: “Zutu mañi yuu, Ndyoo cuun sii ra Abraham ta sii ra Isaac ta sii ra Jacob.” (Tacuan i catyi ra Moisés vatyi sito ra vatyi ndito ra Abraham sihin tandɨhɨ zehe ra vazu sa sihi coño ñuhu ra.)
37 “Agora, quanto a haver ressurreição dos mortos, o próprio Moisés provou isso quando escreveu a respeito do arbusto em chamas. Ele se referiu ao Senhor como ‘o Deus de Abraão, o Deus de Isaque e o Deus de Jacó’.
38 Vatyi yɨvɨ Ndyoo sii ñiyɨvɨ ndaha sihi cuii cuu ra Ndyoo. Ndyoo cuu ra sii ñiyɨvɨ cua cundito tandɨhɨ cuii tyiemvu. Ta ndito añima ñiyɨvɨ sa cuenda maa ra Ndyoo. Ña sihi ñu.
38 Portanto, ele é o Deus dos vivos, e não dos mortos, pois para ele todos vivem”.
39 Tacuan ta i cahan zuhva ra maestro cuenda ley ta catyi ra: Vaha xaan tuhun cohon, Maestro.
39 “Mestre, o senhor disse bem!”, comentaram alguns mestres da lei.
40 Ta yaha cuan ta ñá caña ca iñi ra ndaca tuhun ra numinoo ca tuhun sii ra Jesús.
40 E ninguém mais teve coragem de lhe fazer perguntas.
41 Tacuan ta i catyi ra Jesús: Catyi ra maestro cuenda ley vatyi ra Cristo cuu ñiyɨvɨ sii ra rey David, ta ndisa cuu si cuhva cahan ra cuan.
41 Então Jesus lhes perguntou: “Por que se diz que o Cristo é filho de Davi?
42 Zoco zuun ñi maa ra rey David i cahan ta sa naha tuhun i saha ra Ndyoo sii ra, ta i tyaa ra cuhva cahan ra Ndyoo sihin ra Cristo. Tyehen i tyaa ra David:
42 Afinal, o próprio Davi escreveu no Livro de Salmos: ‘O Senhor disse ao meu Senhor, Sente-se no lugar de honra à minha direita
43 ndya cuhva ndya cua saa quɨvɨ cua cuhve cuhva cua zahacanoon sii ñiyɨvɨ xaan iñi suun.”
43 até que eu humilhe seus inimigos, e os ponha debaixo de seus pés’.
44 ¿Ta yozo caa vatyi catyi ra maestro cuenda ley vatyi ñiyɨvɨ ra David cuu sii ra Cristo ta zuun ñi maa ra David catyi vatyi ndyaca ñaha ra Cristo sii ra? Catyi ra Jesús.
44 Uma vez que Davi chamou o Cristo de ‘meu Senhor’, como ele pode ser filho de Davi?”.
45 Ta cuhva i tyizoho tandɨhɨ ñiyɨvɨ i catyi ra Jesús sihin ñiyɨvɨ sica noo sihin ra:
45 Então, enquanto as multidões o ouviam, Jesus se voltou para seus discípulos e disse:
46 Zacuenda vaha ndo sii ndo, ta ma zacuu ndo cuhva zacuu ra maestro cuenda ley. Tahan xaan iñi ra quɨhɨ ra zahma nañi vatyi cua nacoto ñiyɨvɨ sii ra vatyi ra ñiñi cuu ra. Ta cuhun ra nuyahvi vatyi cuñi xaan ra sa tyaa ñiyɨvɨ yahvi sii ra. Ta cuñi xaan ra sa cundyaa ra nu ndyaa ñiyɨvɨ ñiñi sisi vehe ñuhu. Ta cuñi xaan ra sa cundyaa ra tyayu vaha nu sasi ñiyɨvɨ zacahnu vico.
46 “Cuidado com os mestres da lei! Eles gostam de se exibir com vestes longas e de receber saudações respeitosas quando andam pelas praças. E como gostam de sentar-se nos lugares de honra nas sinagogas e à cabeceira da mesa nos banquetes!
47 Cuaha ca cua cutuñi ra maestro cuenda ley ta zɨquɨ inga ñiyɨvɨ vatyi zuhu ra ndaha tyiño ñundahvi. Ta zandavi ñaha ra sii ñiyɨvɨ vatyi naha xaan sica tahvi ra sii Ndyoo vatyi cuñi ra sa cua ndyehe ñiyɨvɨ ta cua catyi ñu vatyi sito xaan ra sii Ndyoo. Catyi ra Jesús.
47 No entanto, tomam posse dos bens das viúvas de maneira desonesta e, depois, para dar a impressão de piedade, fazem longas orações em público. Por causa disso, serão duramente castigados”.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 20, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.