Lucas 19
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NVT
1 I quɨhvɨ ra Jesús ñuu Jericó, ta cua yaha ra mahñu ñuu cuan.
1 Jesus entrou em Jericó e atravessava a cidade.
2 Ta ñuu cuan ndyaa minoo ra sa nañi Zaqueo. Cuca xaan ra. Ta ra cu nuu cuu ra sa cuenda ra tava xuhun cuenda ra ndyaca ñaha.
2 Havia ali um homem rico chamado Zaqueu, chefe dos cobradores de impostos.
3 Cuñi xaan ra ndyehe ra sii ra Jesús yoo ra cuu ra. Zoco ñá cuu ndyehe ra vatyi tyaha xaan ra.
3 Tentava ver Jesus, mas era baixo demais e não conseguia olhar por cima da multidão.
4 Yucuan cuenda i cacono ra ityi nuu nu cuahan ra Jesús, ta i ndaa ra minoo nu yutu sicómoro sa nandyaa yu‑ityi nu cua yaha ra Jesús.
4 Por isso, correu adiante e subiu numa figueira-brava, no caminho por onde Jesus passaria.
5 Ta sa saa ra Jesús yucuan i ndyehe ndaa ra, ta i ndyehe ra sii ra. Ta i catyi ra sihin ra: Zaqueo, zanumi ta noon vatyi vityi cua ndoi vehun.
5 Quando Jesus chegou ali, olhou para cima e disse: “Zaqueu, desça depressa! Hoje devo hospedar-me em sua casa”.
6 Ta i zanumi ra Zaqueo ta i noo ra. Ta zɨɨ xaan i cuñi ra, ta cuahan ra sihin ra ndya vehe ra.
6 Sem demora, Zaqueu desceu e, com alegria, recebeu Jesus em sua casa.
7 Ta sa ndyehe ñiyɨvɨ cuhva cuan i quisaha cahan ñu ndya vaha ñi sii ra Jesús ta catyi ñu vatyi cuahan ra Jesús vehe minoo ra iyo cuatyi.
7 Ao ver isso, o povo começou a se queixar: “Ele foi se hospedar na casa de um pecador!”.
8 Ta sa ñoho ra vehe ra, i sicuɨñɨ ndyaa ra Zaqueo, ta i catyi ra sihin ra Jesús: Zava ndaha tyiñe cua cuhve sii ñiyɨvɨ ndahvi. Ta tatu i zandavi ñehi ta zuhi xuhun ñiyɨvɨ, cua nacuhve cumi saha sii ñu.
8 Enquanto isso, Zaqueu se levantou e disse: “Senhor, darei metade das minhas riquezas aos pobres. E, se explorei alguém na cobrança de impostos, devolverei quatro vezes mais!”.
9 Ta i catyi ra Jesús sihin ra: Vityi sa cacun, ta ñiyɨvɨ ra Abraham cuu suun vatyi sino iñun sii ra Ndyoo tañi i sino iñi ra Abraham.
9 Jesus respondeu: “Hoje chegou a salvação a esta casa, pois este homem também é filho de Abraão.
10 Ta yuhvi, ra i quisi ndya gloria cui, ta vasi ñuu ñiyɨvɨ vatyi cua nanduqui ta zacaqui sii ñiyɨvɨ sa cua naa.
10 Porque o Filho do Homem veio buscar e salvar os perdidos”.
11 Ta nɨɨ ñi sa siñi ñiyɨvɨ sa cahan ra Jesús, ta i quisaha cahan tucu ra inga cuhva ya vatyi sa cuñi saa ra ñuu Jerusalén, ta sica iñi ñiyɨvɨ vatyi cua quisaha cundyaca ñaha ra yucuan.
11 A multidão estava atenta ao que Jesus dizia. Então, como ele se aproximava de Jerusalém, contou-lhes uma parábola, pois o povo achava que o reino de Deus começaria de imediato.
12 Yucuan cuenda i catyi ra Jesús: Sicoo minoo ra vaha, ta cuñi ra cuhun ra minoo ñuu nusica vatyi yucuan cua nduu ra rey ta zɨquɨ cua ndisi ra ñuu ra zoco sa cuu ra minoo rey.
12 Disse ele: “Um nobre foi chamado a um país distante para ser coroado rei e depois voltar.
13 Ta cumañi ca cuhun ra, i cana ra sii sa usi tahan muzu ra, ta saha ra minoo ziendu peso sii sa minoo minoo ra. Ta i catyi ra sihin ra: “Zatyiño ndo sihin xuhun ya ndya quɨvɨ cua quisi.”
13 Antes de partir, reuniu dez de seus servos e deu a cada um deles dez moedas de prata, dizendo: ‘Invistam esse dinheiro enquanto eu estiver fora’.
14 Zoco ñiyɨvɨ ñuu ra, ñá cuñi ñu sa cuu ra rey sii ñu. Ta sa cuahan ra ityi, i tasi ñu tyiño sihin zuhva ra ta catyi ñu: “Ma cuhva ndi sa cundyaca ñaha ra ya sii ndi.”
14 Seu povo, porém, o odiava, e enviou uma delegação atrás dele para dizer: ‘Não queremos que ele seja nosso rei’.
15 Zoco ra cuan i nduu ra rey, ta zɨquɨ i nasaa ra ndya ñuu ra. Ta sa nasaa ra i cana ra sii muzu ra, ra i zandoo ra xuhun cuan sihin vatyi cuñi ra coto ra yozo i zahacanaa xuhun ra nɨɨ ñi sa sahan ra.
15 “Depois de ser coroado, ele voltou e chamou os servos aos quais tinha confiado o dinheiro, pois queria saber quanto haviam lucrado.
16 Ta saa minoo muzu cuan ta catyi ra: “Tata, i zahacanei minoo mil sihin sa minoo ziendu i zandoon sii.”
16 O primeiro servo informou: ‘Senhor, investi seu dinheiro, e ele rendeu dez vezes a quantia recebida.
17 Ta i catyi rey cuan sihin ra: “Vaha xaan. Minoo muzu vaha cuun. Vaha i zatyiñon sihin sa zuhva ñi xuhun i zandoi suhun. Yucuan cuenda vityi sehi sa cundyaca ñohon usi tahan ñuu.”
17 “‘Muito bem!’, disse o rei. ‘Você é um bom servo. Foi fiel no pouco que lhe confiei e, como recompensa, governará dez cidades.’
18 Tacuan ta i saa tucu inga ra sa i saha ra xuhun sii. Ta i catyi ra: “Tata, i zahacanei ohon ziendu sihin sa minoo ziendu i zandoon sii.”
18 “O servo seguinte informou: ‘Senhor, investi seu dinheiro, e ele rendeu cinco vezes a quantia recebida’.
19 Ta i catyi tucu rey cuan sihin ra: “Cuu cundyaca ñaha tucu moo; ohon tahan ñuu cua cundyaca ñohon.”
19 “‘Muito bem!’, disse o rei. ‘Você governará cinco cidades.’
20 Tacuan ta i quisi inga ra, ta i catyi ra: “Tata, ica xuhun ya sa minoo ziendu cuan. I sicumi vehi sii si nuu minoo pañitu
20 “O terceiro servo, porém, trouxe de volta apenas a quantia recebida e disse: ‘Senhor, escondi seu dinheiro para mantê-lo seguro.
21 vatyi yuhi suun vatyi minoo ra xaan cuun, ta tuhvon naquihin sa yɨvɨ suun cuu, ta nacuhun tyiño zacuu inga ra.”
21 Tive medo, pois o senhor é um homem severo. Toma o que não lhe pertence e colhe o que não plantou’.
22 Tacuan ta i catyi rey cuan sihin ra: “Yoho minoo muzu ña vaha cuun. Vityi sihin cuhva cohon ta cua catyi tuqui suhun vatyi siton vatyi xein ta tuhve naquihin sa yɨvɨ sii cuu, ta naquihin tyiño zacuu inga ra.
22 “‘Servo mau!’, exclamou o senhor. ‘Suas próprias palavras o condenam. Se você sabia que sou homem severo, que tomo o que não me pertence e colho o que não plantei,
23 Yucuan cuenda ¿ñaa cuenda ñá tyuhun xuhin banco, ta sa cua nasei ta cua naquihin sii si, zoco sa zahacanaa si zuhva?” Catyi rey cuan.
23 por que não depositou meu dinheiro? Pelo menos eu teria recebido os juros.’
24 Ta i catyi ra sihin inga ra yucu yucuan: “Quindyaa ndo xuhun sa sehi sii ra ya, ta cuhva ndo sii si sii ra sa cumi cuaha ca.”
24 “Então, voltando-se para os outros que estavam ali perto, o rei ordenou: ‘Tomem o dinheiro deste servo e deem ao que tem dez moedas.
25 Ta i catyi ra cuan sihin ra: “Zoco sa cumi minoo mil.”
25 “‘Mas senhor!’, disseram eles. ‘Ele já tem dez!’
26 Ta i catyi rey cuan: “Ta catyi sihin ndo vatyi ra zatyiño vaha sihin sa sehi sii ra, cua cuhve cuaha ca sii ra. Ta ra ña cuñi zatyiño sihin sa sehi sii ra, cua quindyei sii si.
26 “Então o rei respondeu: ‘Sim, ao que tem, mais lhe será dado; mas do que nada tem, até o que tem lhe será tomado.
27 Ta ñu xaan iñi sii, ñu ña cuñi sa cundyaca ñehi sii ñu, quisi ndyaca ndo sii ñu ihya, ta cahñi ndo sii ñu nui.” Catyi rey cuan i catyi ra Jesús.
27 E, quanto a esses meus inimigos que não queriam que eu fosse seu rei, tragam-nos aqui e executem-nos na minha presença’”.
28 Ta sa yaha cahan ra Jesús cuhva cuan ta cuahan ra ityi nuu ca ndya ñuu Jerusalén.
28 Depois de contar essa história, Jesus prosseguiu rumo a Jerusalém.
29 Ta cuhva sa cuñi saa ra ñuu Betfagé ta ñuu Betania yatyi ñi minoo yucu sa nañi yucu Olivos, ta i tasi ra sii uu tahan ra apóstol.
29 Quando chegou a Betfagé e Betânia, próximo ao monte das Oliveiras, enviou dois de seus discípulos.
30 I catyi ra sihin ra: Cuahan ndo minoo ñuu sa ndyaa yatyi ñi yucuan, ta cuhva sa quɨhvɨ ndo ñuu cuan cua nañihi ndo sii minoo burro nuhñi tɨ. Quɨtɨ ta yoñi ca cozo. Ndasi ndo sii tɨ, ta quisi ndo sihin tɨ.
30 “Vão àquele povoado adiante”, disse ele. “Assim que entrarem, verão amarrado ali um jumentinho no qual ninguém jamais montou. Desamarrem-no e tragam-no para cá.
31 Ta tatu iyo ñiyɨvɨ ndaca tuhun sii ndo ñaa cuenda ndasi ndo sii tɨ, catyi ndo: “Vatyi siñi ñuhu tɨ sii ra ndyaca ñaha sii yo.”
31 Se alguém perguntar: ‘Por que estão soltando o jumentinho?’, respondam apenas: ‘O Senhor precisa dele’.”
32 Ta ra apóstol cuan, cuahan ra, ta i nañihi ra sii tɨ tañi cuhva i catyi ra Jesús sihin ra.
32 Eles foram e encontraram o jumentinho, exatamente como Jesus tinha dito.
33 Ta cuhva sa cua ndasi ra sii tɨ i catyi sitoho tɨ sihin ra: ¿Ñaa cuenda ndasi ndo burro ña?
33 E, enquanto o desamarravam, seus donos perguntaram: “Por que estão soltando o jumentinho?”.
34 Ta i catyi ra cuan: Siñi ñuhu tɨ sii ra ndyaca ñaha sii yo. Catyi ra.
34 Os discípulos responderam: “O Senhor precisa dele”.
35 Ta sindyaca ra sii tɨ sii ra Jesús. Ta i tyizo ra zahma ra sata tɨ, ta i tyizo ra sii ra Jesús sata tɨ.
35 Então trouxeram o jumentinho e lançaram seus mantos sobre o animal, para que Jesus montasse nele.
36 Tacuan ta cuahan ra Jesús. Ta i saqui ñiyɨvɨ zahma ñu ityi nu cua yaha ra.
36 À medida que Jesus ia passando, as multidões espalhavam seus mantos ao longo do caminho diante dele.
37 Ta cuhva sa cua cuyatyi ñu ñuu Jerusalén, saa ñu nu iñi noo yucu Olivos cuan. Ta tandɨhɨ cuii ñiyɨvɨ ndyico sii ra Jesús i quisaha cuzɨɨ xaan iñi ñu. Ta saa xaan cana saa ñu, ta zacahnu ñu sii ra Ndyoo sa cuenda sa ndyityi nahnu xaan i ndyehe ñu.
37 Quando ele chegou próximo à descida do monte das Oliveiras, seus seguidores começaram a gritar e a cantar enquanto o acompanhavam, louvando a Deus por todos os milagres maravilhosos que tinham visto.
38 Ta i catyi ñu: ¡Nazacahnu yo sii ra cuu rey, ra vasi sa cuenda ra Ndyoo! ¡Nazacahnu xaan yo sii maa ra Ndyoo! ¡Vaha xaan, vaha xaan cuu maa ra Ndyoo! Catyi ñu.
38 “Bendito é o Rei que vem em nome do Senhor! Paz no céu e glória nas maiores alturas!”.
39 Tacuan ta zuhva ra fariseo sa cuahan coyo sihin ñiyɨvɨ cuan i quisaha catyi ra: Maestro, zacutaxun sii ñu sica noo suhun.
39 Alguns dos fariseus que estavam entre a multidão disseram: “Mestre, repreenda seus seguidores por dizerem estas coisas!”.
40 Zoco i catyi ra Jesús sihin ra: Catyi sihin ndo vatyi tatu cua cutaxi ñiyɨvɨ ya, cua cana saa yuu.
40 Ele, porém, respondeu: “Se eles se calarem, as próprias pedras clamarão!”.
41 Tacuan ta sa cuñi saa ra Jesús ñuu Jerusalén, ta cuhva sa ndyehe ra ñuu cuan i sacu xaan ra.
41 Quando Jesus se aproximou de Jerusalém e viu a cidade, começou a chorar.
42 Ta i catyi ra: Tatu sa i sito ndo ta cutuñi iñi ndo yozo caa cuu coo sa taxi sii ndo sihin ra Ndyoo, cuu nduvaha ndo. Zoco vityi sa yaha cuhva. Ta sa siñi tuñi cuan, ñoho xehe si sii ndo, ta ma cuu coto ndo sii si.
42 “Como eu gostaria que hoje você compreendesse o caminho para a paz!”, disse ele. “Agora, porém, isso está oculto a seus olhos.
43 Ta cua quisi quɨvɨ, ta ra xaan iñi sii ndo cua zavaha ra minoo sacu viconduu nu yucu ndo, ta ma cuu quita ndo.
43 Chegará o tempo em que seus inimigos construirão rampas para atacar seus muros e a rodearão e apertarão o cerco por todos os lados.
44 Ta ndaha cua zatɨvɨ ra ñuu ndo. Cua cuu tandɨhɨ cuii ndo. Ta ma zandoo ra numinoo yuu zɨquɨ inga si vatyi ña cuñi ndo nacoto ndo sa quisi ra Ndyoo nu ndyaa ndo.
44 Esmagarão você e seus filhos e não deixarão pedra sobre pedra, pois você não reconheceu que Deus a visitou.”
45 Tacuan ta i quɨhvɨ ra Jesús nu cuu nuquehe vehe ñuhu cahnu, ta i quisaha tava ndyizo ra sii ñu xico ta ñu zata yucuan.
45 Então Jesus entrou no templo e começou a expulsar os que ali vendiam,
46 Ta i catyi ra sihin ñu: Catyi tutu Tuhun Ndyoo: “Vehe mi cuu vehe nu cahan ñiyɨvɨ sihin ra Ndyoo.” Zoco maa ndo zacuu ndo vehe ra zuhu sii si. Catyi ra.
46 dizendo: “As Escrituras declaram: ‘Meu templo será casa de oração’, mas vocês o transformaram num esconderijo de ladrões!”.
47 Ta tahan tahan quɨvɨ i zacuaha ra Jesús sii ñiyɨvɨ sisi vehe ñuhu. Ta ra zutu nahnu, ta ra maestro cuenda ley ta ra cu tyiño ñuu cuan i nducu ra cuhva yozo caa cuu cahñi ra sii ra.
47 Jesus ensinava todos os dias no templo, mas os principais sacerdotes, os mestres da lei e outros líderes do povo planejavam matá-lo.
48 Zoco ñá ñihi ra cuhva yozo caa cua zacuu ra vatyi i tyizoho tandɨhɨ ñiyɨvɨ tandɨhɨ sa cahan ra Jesús.
48 Contudo, não conseguiam pensar num modo de fazê-lo, pois o povo ouvia atentamente tudo que ele dizia.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 19, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.