Atos 27
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NAA
1 Tacuan ta zɨquɨ i nacasi tahan tyiño vatyi cua cuhun ra Pablo nu cu si Italia nuu ra César. Ta i quihin minoo ra cu capitán sii ra Pablo sihin zuhva ca ra ñoho vehe caa tañi cuhva i catyi ra cu tyiño. Julio nañi capitán cuan ta iyo ra cuenda zandaru ra Augusto. Yuhvi ra Lucas cuehin sihin ra Pablo.
1 Quando foi decidido que devíamos navegar para a Itália, entregaram Paulo e alguns outros presos a um centurião chamado Júlio, do Batalhão Imperial.
2 Cuahan tucu ra Aristarco, ra ñuu Tesalónica. Cuenda Macedonia cuu ñuu Tesalónica cuan. I quɨhvɨ ndi minoo barco sa i quita ñuu Adramitio minoo ñuu sa ndyaa yuhu tyañuhu. Cua nanuhu tu, ta yaha tu ñuu sa iyo yuhu tyañuhu nu cu si Asia. Tacuan i quita ndi sihin maa tu.
2 Embarcando num navio de Adramítio, que estava de partida para costear a província da Ásia, fizemo-nos ao mar, indo conosco Aristarco, um macedônio de Tessalônica.
3 Inga quɨvɨ i saa ndi ñuu Sidón. Vaha zavaha ra Julio sihin ra Pablo vatyi saha ra sa cua cuhun ra nu iyo amigo ra ñuu cuan. Ta i saha ñu ñaa sa siñi ñuhu sii ra.
3 No dia seguinte, chegamos a Sidom. Júlio, tratando Paulo com humanidade, permitiu que ele fosse ver os amigos e obter assistência.
4 Tacuan ta zɨquɨ i nandɨhvɨ tucu ndi barco cuan ta i zandaa ra zahma sa zacuhun sii barco cuan sihin tatyi ta cuahan ndi. I yaha tu minoo ñuhu sa ndyaa mahñu tyañuhu sa nañi Chipre. I yaha ndi tɨcuɨ Chipre ta ñuhu cahnu vatyi ñihi xaan quiñi ndaha tatyi inga siyo cuan ta ñá cuu yaha ndi yucuan.
4 Partindo dali, navegamos ao abrigo da ilha de Chipre, porque os ventos eram contrários.
5 I yaha ndi ityi yuhu tyañuhu nu cu si Cilicia. Ta i yaha ndi ityi yuhu tyañuhu ñuu Panfilia. Ta zɨquɨ i saa ndi ñuu Mira sa iyo cuenda Licia.
5 E, tendo atravessado o mar ao longo da Cilícia e Panfília, chegamos a Mirra, na Lícia.
6 Ta ñuu Mira cuan i nañihi capitán cuan inga barco, yutu sa quita ñuu Alejandría. Cua cuhun tu ndya nu cu si Italia. Ta i catyi ra capitán vatyi cuhun ndi sihin tu cuan.
6 Nesse porto, o centurião encontrou um navio de Alexandria, que estava de partida para a Itália, e nos fez embarcar nele.
7 Tacuan ta i quita tucu ndi cuahan ndi. Cuaha quɨvɨ cuahan barco cuee cuee ñi, ta sihin tundoho i saa tu yatyi inga ñuhu mahñu tyañuhu sa nañi Gnido. Ñá cuu ca cuhun barco ityi nuu vatyi ñihi xaan caa tatyi. Yucuan cuenda i yaha ndi tɨcuɨ minoo ñuhu mahñu tyañuhu sa nañi Creta ta inga sa nañi Salmón. Ña ñihi xaan ñoho tatyi yucuan.
7 Navegando vagarosamente muitos dias, foi com dificuldade que chegamos às imediações de Cnido. Não nos sendo permitido prosseguir, por causa do vento contrário, navegamos ao abrigo de Creta, na altura de Salmona.
8 Cuahan barco yuhu yuhu tyañuhu ñi yuhu ñuhu Creta cuan. Tacuan ta i quɨhvɨ barco yatyi ñi ñuu Lasea nu nañi si Nu Vaha Cua Nacuɨñɨ Barco.
8 Costeando a ilha com dificuldade, chegamos a um lugar chamado Bons Portos, perto do qual estava a cidade de Laseia.
9 Sa yaha xaan quɨvɨ, ta sa yaha minoo vico sii ñiyɨvɨ hebreo nu ñahñi maa sasi ñu, ta zɨquɨ ñá cuu ca cuhun barco vatyi sa cua saa quɨvɨ cua nduñihi xaan tatyi vatyi sa cuñi noo zavi. Ta ña vaha cuhun barco coto ndyee tu. Yucuan cuenda i catyi ra Pablo sihin ra zacaca barco cuan:
9 Depois de muito tempo, tendo-se tornado a navegação perigosa, e já passado o tempo do Dia do Jejum, Paulo os aconselhou,
10 Tata, cutuñi iñi vatyi tatu cua cuhun yo cua coo xaan tundoho sii yo. Cua ndyee barco sihin ndaha tyiño ta cua cuu ñiyɨvɨ.
10 dizendo: — Senhores, vejo que a viagem vai ser trabalhosa, com dano e muito prejuízo, não só da carga e do navio, mas também da nossa vida.
11 Ñá tyaa ra capitán cuan yahvi sa cahan ra Pablo, zoco i tyaa ra yahvi sa cahan ra zacaca barco ta sa cahan ra cu sitoho tu.
11 Porém o centurião dava mais crédito ao piloto e ao mestre do navio do que ao que Paulo dizia.
12 Ña vaha cua ndoo barco nu sicuɨñɨ tu vatyi cua coon xaan zavi ta ñihi xaan cua quɨhɨ tatyi quɨvɨ cuan. Yucuan cuenda tandɨhɨ ra i catyi: Naquita yo ihya ta nducu yo cuhva cuhun yo ñuu Fenice sa iyo zuun ñi cuenda Creta ya. Tatu cuu saa yo yucuan, vaha cua ndoo barco. Ña ñihi xaan caa tatyi yucuan ta ndyaa ñuu cuan siyo caña ñicandyi. Ta cua yaha yo vico zavi yucuan. Tacuan i catyi ra.
12 Não sendo o porto próprio para invernar, a maioria deles era de opinião que deviam partir dali, para ver se podiam chegar a Fenice e aí passar o inverno, visto ser um porto de Creta, que olha para o noroeste e para o sudoeste.
13 Tacuan ta zɨquɨ i quisaha caa tatyi ityi tyañuhu zoco ña ñihi xaan. Yucuan cuenda i sica iñi ra vatyi cua cuu cuhun ra cuhva cuñi ra. Tacuan ta i tava ra minoo caa vee xaan sa ñoho sisi ndutya sa ña saha caca barco ta zɨquɨ cuahan ndi. Yatyi ñi yuhu tyañuhu cuan cuahan ndi nu iyo ñuhu Creta.
13 Soprando brandamente o vento sul, e pensando eles ter alcançado o que desejavam, levantaram âncora e foram costeando mais de perto a ilha de Creta.
14 Zuhva ñi cuahan ndi ta zɨquɨ ñihi xaan quisaha caa tatyi. Ityi caña ñicandyi ta ityi yucu quisi tatyi cuan.
14 Entretanto, não muito depois, desencadeou-se, do lado da ilha, um tufão de vento, chamado Euroaquilão.
15 Ñá cuu ca caca barco ityi nuu vatyi ñihi xaan caa tatyi. Yucuan cuenda i saha ra cuhun tu sihin tatyi nu yɨvɨ ityi cuhun ra.
15 O navio foi arrastado com violência e, sem poder resistir ao vento, cessamos a manobra e nos fomos deixando levar.
16 Tacuan i cuu ta i yaha ndi minoo ñuhu luhlu mahñu tyañuhu nañi si Clauda. Siyo zatyi i yaha ndi sihin barco vatyi ñihi ca caa tatyi inga siyo. Ña ñihi xaan caa tatyi nu yaha ndi yucuan. Cuu, i natyihi ra lancha luhlu sisi barco vatyi cuñi ndyee xaan lancha.
16 Passando ao abrigo de uma ilhota chamada Cauda, com dificuldade conseguimos recolher o bote.
17 I tyihi ra sii tu sisi barco coto cunaa tu. Tacuan ta i cava ra yoho nahnu sii barco cahnu cuan. I sihñi ra sii tu coto tahvi cuatyi tu. Tacuan ta i quisaha yuhu ra coto cañi ndutya sii barco nu ñiyɨtɨ yuhu tyañuhu nu cu si Sirte. Yucuan cuenda i zanoo ra zahma sa iyo sii barco sa quiñi ndaha tatyi ta saha ra sa cuhun tu ndya vaha ñi.
17 Tendo içado o bote, os marinheiros usaram de todos os meios para reforçar o navio com cabos de segurança. E, temendo que fossem encalhar nos bancos de areia de Sirte, desceram as velas e foram à deriva.
18 Inga quɨvɨ zuun ñi ñihi xaan coon zavi ta ñihi xaan quiñi ndaha tatyi sii barco. Yucuan cuenda i casaha zavita ra carga tu sisi tyañuhu.
18 Açoitados severamente pela tormenta, no dia seguinte começaram a jogar a carga no mar.
19 Ta quɨvɨ cu uñi cuan i zavita ndi ndaha tyiño barco cuan.
19 E, no terceiro dia, nós mesmos, com as próprias mãos, lançamos ao mar a armação do navio.
20 Cuaha xaan quɨvɨ ñá ndyehe ndi ñicandyi ta ñá ndyehe ndi tiñoo. Tacuan ta i sica iñi ndi vatyi ma cacu ca ndi vatyi ñihi xaan caa tatyi ta coon xaan zavi.
20 E, não aparecendo, havia já alguns dias, nem sol nem estrelas, caindo sobre nós grande tempestade, dissipou-se, afinal, toda a esperança de salvamento.
21 Cuaha xaan quɨvɨ ñá sasi ndi. Tacuan ta i catyi ra Pablo sihin tandɨhɨ ra: Ndoho amigo, vaha xaan ca tatu sa i tyizoho ndo sa quehin quɨvɨ cuan ta ñá quita yo nu cu si Creta. Vatyi ndyehe, cahnu xaan tundoho ndyehe yo vityi, ta cuaha xaan ndaha tyiño cua naa.
21 Havendo todos estado muito tempo sem comer, Paulo, pondo-se em pé no meio deles, disse: — Senhores, na verdade, era preciso terem-me atendido e não partir de Creta, para evitar este dano e perda.
22 Zoco vityi catyi vatyi zanduzɨɨ ndo iñi ndo. Yoñi maa cua naa. Barco ñi cua naa.
22 Mas agora aconselho que tenham coragem, porque nenhuma vida se perderá, mas somente o navio.
23 Sito ndo vatyi ndyaca ñaha ra Ndyoo sii ta zatyiñe tyiño ra. Cuñi i quisi minoo ángel Ndyoo nu ndyei.
23 Porque, esta mesma noite, um anjo do Deus a quem pertenço e a quem sirvo, esteve comigo,
24 Ta catyi ra: “Ma yuhun Pablo. Cuñi ra Ndyoo sa cua nacatyi moo tuhun ra nu ndyaa ra César. Catyi ra Ndyoo vatyi cua zavaha ra tumañi iñi suun. Cua zacacu ra suun ta sa cuenda moo cua cacu tandɨhɨ inga ra ñoho sisi barco ya.” Tacuan i catyi ángel cuan.
24 dizendo: “Paulo, não tenha medo! É preciso que você compareça diante de César, e eis que Deus, por sua graça, lhe deu todos os que navegam com você.”
25 Yucuan cuenda catyi vatyi zanduzɨɨ ndo iñi ndo, xaa. Sino iñi mi sii ra Ndyoo. Site vatyi cua zavaha ra cuhva catyi ángel cuan sihin.
25 Portanto, senhores, tenham coragem! Pois eu confio em Deus que tudo vai acontecer conforme me foi dito.
26 Iyo minoo ñuhu nu cua catyihi barco ya, ñuhu sa iyo mahñu tyañuhu ya. Catyi ra Pablo.
26 Porém é necessário que sejamos arrastados para alguma ilha.
27 Sa yaha uu vitya sa sica ndi tacuan. Ityi cuan ityi ya cuahan barco zacuu tatyi. Ta minoo sa cuaa cuahan barco tyañuhu sa nañi Adria. Ta maañuu i nacoto ra zacaca barco vatyi yatyi ñi ndya ñuhu yucuan.
27 Quando chegou a décima quarta noite, sendo nós batidos de um lado para outro no mar Adriático, por volta da meia-noite os marinheiros pressentiram que se aproximavam de alguma terra.
28 Tacuan ta zɨquɨ i tyicuhva ra yozo cuhva sa cono ñoho ndutya nu yaha ndi. Ta ndyehe ra vatyi oco sahun ɨɨn metro. Cuahan ndi zuhva ca ityi nuu, ta i tyicuhva tucu ra ta ndyehe ra vatyi oco usa metro ñoho ndutya.
28 E, lançando a sonda, viram que a profundidade era de trinta e seis metros. Passando um pouco mais adiante, tornando a lançar a sonda, viram que a profundidade era de vinte e sete metros.
29 Yuhu xaan ra zacaca barco coto tahvi cuatyi tu tatu nañi tu nu yuu. Yucuan cuenda i zanoo ra cumi tahan caa vee xaan sisi ndutya ityi zuhma tu vatyi zanacuɨñɨ si sii barco. Tacuan ta i ndatu ra ta cuñi xaan ra sa cundisi.
29 E, receosos de que fôssemos atirados contra lugares rochosos, lançaram da popa quatro âncoras e oravam para que rompesse o dia.
30 Nducu xaan zuhva ra zatyiño sisi barco cuhva cono xehe ra. Yucuan cuenda i quisaha zanoo ra lancha. I catyi ra vatyi cua zanoo ra caa nahnu ityi xiñi barco zoco zandavi ñaha ra.
30 Nisto os marinheiros tentaram escapar do navio. Arriaram o bote no mar, a pretexto de que iam largar âncoras da proa.
31 Tacuan ta i catyi ra Pablo sihin ra capitán ta sihin inga ra cu zandaru: Tatu ma ndoo ra ya sisi barco sihin maa yo ma cacu ndo. Catyi ra.
31 Paulo disse ao centurião e aos soldados: — Se estes não permanecerem a bordo, vocês não poderão se salvar.
32 Tacuan ta i sahndya zandaru yoho nuhñi lancha cuan. Cuahan ñi tu.
32 Então os soldados cortaram os cabos do bote e o deixaram afastar-se.
33 Sa vasi cundisi ta catyi ra Pablo sihin tandɨhɨ ra: Casi ndo. Vityi sa iyo uu vitya sa ñá sasi ndo ta ñá quixi ndo.
33 Enquanto amanhecia, Paulo rogava a todos que se alimentassem, dizendo: — Hoje é o décimo quarto dia em que, esperando, vocês estão sem comer, não tendo provado nada.
34 Catyi sihin ndo vatyi sa ndyoo ñi casi ndo vatyi tacuan ta cua coo tundyee iñi sii ndo. Ta yoñi maa cua tahan tundoho ndaha ñi. Catyi ra.
34 Por isso peço que comam alguma coisa, pois disto depende a sobrevivência de vocês. Porque nenhum de vocês perderá nem mesmo um fio de cabelo.
35 Ta sa yaha cahan ra Pablo tacuan ta i quihin ra minoo pan. Saha ra tyahvi ndyoo sii Ndyoo nuu tandɨhɨ ra yucu yucuan. Ta zɨquɨ i sahnu ra sii si ta quisaha sasi ra.
35 Tendo dito isto, pegando um pão, deu graças a Deus na presença de todos e, depois de o partir, começou a comer.
36 Tacuan ta i nduzɨɨ ca iñi inga ra ta sasi ra.
36 Todos ficaram mais animados e se puseram também a comer.
37 Uu ziendu uñi xico sahun ɨɨn tahan nduhvi ra ñoho sisi barco cuan.
37 Estávamos no navio duzentas e setenta e seis pessoas ao todo.
38 Sasi ndi ndya sa ndaha iñi ndi ta zɨquɨ i zavita ra sɨtɨ trigo sisi tyañuhu vatyi cua nduñahma ca barco.
38 Refeitos com a comida, aliviaram o navio, jogando o trigo no mar.
39 Tacuan ta zɨquɨ i cundisi, ta i ndyehe ra zacaca barco vatyi yatyi ñi iyo ñuhu, zoco ñá sito ra ñaa ñuhu cuu si. I ndyehe ra minoo ityi nu cuu quɨhvɨ barco, ta vaha xaan iyo yuhu tyañuhu yucuan. Yucuan cuenda cuñi ra tyihi ra barco yucuan.
39 Quando amanheceu, não reconheceram a terra, mas avistaram uma enseada, onde havia uma praia. Então consultaram entre si se não podiam encalhar ali o navio.
40 Tacuan ta i sahndya ra yoho nuhñi caa sa zacuɨñɨ sii barco cuan. Ta zɨquɨ i ndasi ra yoho sa sinuhñi vitu sa zavico cava barco. Ta i zandaa tucu ra zahma tu vatyi cua zacuhun tatyi sii tu. Tacuan ta zɨquɨ i quisaha cuahan barco ndya ñuhu cuan.
40 Cortando os cabos das âncoras, deixaram que ficassem no mar. Soltaram também as amarras do leme. E, alçando a vela de proa ao vento, dirigiram-se para a praia.
41 Zoco i sicuɨñɨ barco nu ñiyɨtɨ, ta i ndoo tu. Ñá cuu ca natava ra barco vatyi sa ndyee ityi xiñi tu sisi ñiyɨtɨ, ta ityi yɨɨ tu i quisaha tahvi cuatyi tyañuhu vatyi ñihi xaan quiñi ndaha si sii barco.
41 Dando, porém, num lugar onde duas correntes se encontravam, encalharam ali o navio; a proa encravou-se e ficou imóvel, mas a popa se despedaçava pela violência das ondas.
42 I cuñi zandaru cahñi ra sii ra ñoho vehe caa, ra cuahan sihin ra, coto cua zutya ra ta quita ra nu ñuhu ityi ta cono ra.
42 O parecer dos soldados era que os presos deviam ser mortos, para que nenhum deles fugisse nadando.
43 Zoco ñá saha ra capitán sa cahñi zandaru sii ra ñoho vehe caa vatyi ñá cuñi ra sa cuu ra Pablo. I catyi ra vatyi naquɨhvɨ xihna ra cuu zutya tyañuhu, ta cua saa ra ndya ñuhu ityi sa xihna ñi.
43 Mas o centurião, querendo salvar Paulo, impediu-os de fazer isso. Ordenou que os que soubessem nadar fossem os primeiros a lançar-se ao mar e alcançar a terra.
44 Ta zɨquɨ cua cuhun inga ra ityi sata ra nu vitu vaha a nu vitu barco sa tahvi cuatyi. Ta tacuan cuu cuhva i cacu tandɨhɨ ndi ta i quita ndi nu ñuhu ityi.
44 Quanto aos demais, que se salvassem, uns, em tábuas, e outros, em destroços do navio. E foi assim que todos se salvaram em terra.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 27, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.