Atos 15
Tuhun Ndyoo sihin tyehen ñi (MIHNT) vs NAA
1 Ta sa ndyaa ra Pablo ta ra Bernabé ñuu Antioquía sihin ñu sino iñi Tuhun Ndyoo, ta i saa minoo ityi ñiyɨvɨ, ra i quita nu cu si Judea. Ta i quisaha zacuaha ra sii ñiyɨvɨ vatyi tatu cuñi rayɨɨ sa cacu añima ra cuñi si vatyi yɨvɨ sa sino ñi iñi ra sii ra Jesús zoco cua cuhva ra sa tahndya ñɨɨ xiñi xuu ra vatyi tacuan i catyi ley ra Ndyoo ta tyiemvu cuhva i tyaa ra Moisés.
1 Alguns indivíduos que foram da Judeia para Antioquia ensinavam aos irmãos: — Se vocês não forem circuncidados segundo o costume de Moisés, não podem ser salvos.
2 Ñihi xaan i natuhun ra Pablo ta ra Bernabé sihin ra vatyi ñá ndu‑ɨɨn ra sihin ra, cuhva cuan. Tacuan ta zɨquɨ i saha ñiyɨvɨ tyiño sii ra Pablo ta ra Bernabé ta sii zuhva ca ra cua cuhun ra ñuu Jerusalén vatyi cua natuhun ra sihin ra apóstol ta sihin ra ndyizo tyiño nu iyo ra sino iñi indyacuan. Vatyi tacuan ta cua nacoto ra yozo caa cua ndundoo tyiño cuan.
2 Tendo surgido um conflito e grande discussão de Paulo e Barnabé com eles, foi resolvido que esses dois e mais alguns fossem a Jerusalém, aos apóstolos e presbíteros, para tratar desta questão.
3 Ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo ñuu Antioquía cuu ñu i tasi sii ra. Ta sa cuahan ra i yaha ra nu cu si Fenicia, ta nu cu si Samaria. Ta i nacatyi ra sihin ñiyɨvɨ yozo caa i zandoo ñiyɨvɨ sa yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu costumbre sahnu ñu. Ta vityi tyaa ñu yahvi sii Ndyoo. Ta zɨɨ xaan i cuñi tandɨhɨ ñu, sa siñi ñu tuhun cuan.
3 Encaminhados, pois, pela igreja, atravessaram as províncias da Fenícia e Samaria e, narrando a conversão dos gentios, causaram grande alegria a todos os irmãos.
4 Ta sa saa ra Pablo ta ra Bernabé ñuu Jerusalén ta i ndyehe vaha ra apóstol ta ra ndyizo tyiño nu iyo ra sino iñi nu saa ra. Ta tacuan tucu i zavaha tandɨhɨ ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo yucuan. Tacuan ta zɨquɨ i quisaha nacatyi ra Pablo tandɨhɨ sa zavaha ra Ndyoo tandɨhɨ ñuu nu sahan ra.
4 Quando chegaram a Jerusalém, foram bem-recebidos pela igreja, pelos apóstolos e pelos presbíteros, a quem relataram tudo o que Deus havia feito com eles.
5 Tacuan i zavaha ra ta i nduvita uu, a uñi tahan ra. Ra fariseo cuu ra, ta sa sino iñi ra sii ra Jesús. Maa ra cuan i catyi: Cuñi si sa tahndya ñɨɨ xiñi xuu tandɨhɨ ra quɨhvɨ cuenda ra Jesús ta nacatyi yo sihin ra vatyi tyaa tucu ra yahvi sii ley i saha ra Moisés.
5 Mas alguns membros do partido dos fariseus que haviam crido se insurgiram, dizendo: — É necessário circuncidá-los e ordenar-lhes que observem a lei de Moisés.
6 Tacuan ta i titahan tandɨhɨ ra apóstol sihin ra ndyizo tyiño nu iyo ñiyɨvɨ sino iñi vatyi cua nacañi iñi ra ñaa sa cuñi si sa ndisa.
6 Então os apóstolos e os presbíteros se reuniram para examinar a questão.
7 Sa naha xaan natuhun ra ta i nduvita ra Pedro ta catyi ra: Yañi xaa, sito ndo vatyi sa iyo quɨvɨ i casi ra Ndyoo sii, sihin maa ndo vatyi cua nacatyi Tuhun Ndyoo sihin ñiyɨvɨ sa yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu vatyi cua coto ñu ta cua sino iñi ñu.
7 Havendo grande debate, Pedro tomou a palavra e disse: — Irmãos, vocês sabem que, desde há muito, Deus me escolheu entre vocês para que da minha boca os gentios ouvissem a palavra do evangelho e cressem.
8 Ta maa ra Ndyoo, sito ra añima tandɨhɨ ñiyɨvɨ, ta zañaha ra sii yo vatyi cua quihin ra sii ñu vatyi saha ra Tatyi Ii sii ñu inuu ñi tañi saha ra sii maa yo.
8 E Deus, que conhece os corações, lhes deu testemunho, concedendo o Espírito Santo a eles, como também o havia concedido a nós.
9 Ta ña catyi ra Ndyoo sihin yo vatyi ña vaha maa ñu ta vaha xaan maa yo. Zanduvaha ra añima ñu vatyi sino iñi ñu sii ra.
9 E não estabeleceu distinção alguma entre nós e eles, purificando-lhes o coração por meio da fé.
10 Vityi caca iñi yo cuhva cuñi ra Ndyoo. Ña vaha sa cua cuhva yo tundoho sii ñiyɨvɨ sino iñi sii ra ta cua catyi yo vatyi cua zavaha ñu costumbre i saha ra Moisés. Sito yo vatyi ñá cuu cundyee iñi ñiyɨvɨ sahnu sii yo sa zavaha ñu tandɨhɨ sa catyi ra Moisés, ta sito yo vatyi ñá cundyee tucu iñi maa yo zavaha yo sii si.
10 Agora, pois, por que vocês querem tentar a Deus, pondo sobre o pescoço dos discípulos um jugo que nem os nossos pais puderam suportar, nem nós?
11 Ña tacuan ta nduvaha añima yo. Sito yo vatyi nduvaha añima yo vatyi iyo xaan tumañi iñi sii ra Jesús. Ta ñahñi ca cuhva nduvaha añima ñiyɨvɨ.
11 Mas cremos que somos salvos pela graça do Senhor Jesus, assim como eles.
12 Taxi ñi i nduu tandɨhɨ ñiyɨvɨ sa siñi ñu cuhva nacatyi ra Pablo ta ra Bernabé tandɨhɨ sa i cuu ta tandɨhɨ sa ndyityi i zavaha ra Ndyoo nu sahan ra nu iyo ñiyɨvɨ sa yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu.
12 E toda a multidão silenciou, passando a ouvir Barnabé e Paulo, que contavam quantos sinais e prodígios Deus tinha feito por meio deles entre os gentios.
13 Ta sa ndɨhɨ cahan ra ta i cahan ra Jacobo ta catyi ra: Tyizoho ndo, yañi xaa.
13 Depois que eles terminaram, Tiago tomou a palavra e disse: — Irmãos, ouçam o que tenho a dizer.
14 Sa saha ra Simón Pedro cuenda yozo caa i quisaha ra Ndyoo zasino ra iñi inga ñiyɨvɨ vatyi sii maa ra Ndyoo cua cuu ñu vazu yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu ñu.
14 Simão acaba de relatar como, primeiramente, Deus visitou os gentios, a fim de constituir entre eles um povo para o seu nome.
15 Ta zuun ñi cuhva ya cuu cuhva i cahan Tuhun Ndyoo ta tyiemvu vatyi i tyaa minoo ra profeta cuhva cahan ra Ndyoo:
15 Com isso concordam as palavras dos profetas, como está escrito:
16 Nu vasi quɨvɨ cua quisi ra Cristo vatyi cua cuhve tyiño sii ra.
16 “Depois disso, voltarei e reedificarei o tabernáculo caído de Davi; reedificarei as suas ruínas e o restaurarei.
17 Ta sa cuenda maa ñu hebreo ta tacuan tucu cua zavaha inga ñiyɨvɨ, ñu yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu, ta cua sino iñi ñu sii.
17 Para que o restante da humanidade busque o Senhor, juntamente com todos os gentios sobre os quais tem sido invocado o meu nome,
18 Tacuan i catyi ra Ndyoo vatyi sa sito ra vatyi cua zavaha ra cuhva cuan cumañi ca sino ñuu ñiyɨvɨ. Ta yucuan cuenda i catyi ra tacuan.
18 diz o Senhor, que faz estas coisas conhecidas desde os tempos antigos.”
19 Tacuan ta zɨquɨ i catyi tucu ra Jacobo sihin ñiyɨvɨ: Sica iñi vatyi vaha ca ma cuhva yo tundoho sii ñiyɨvɨ, ñu yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu tatu sa i zandoo ñu costumbre sahnu ñu ta ndyico ñu sii Ndyoo sa ndisa cuii.
19 — Por isso, julgo que não devemos perturbar aqueles que, entre os gentios, se convertem a Deus,
20 Vaha ca tatu cua tyaa yo minoo carta sii ñu ta catyi yo sihin ñu vatyi ma casi ñu sa saha ñiyɨvɨ sii zandu ta naquihin tucu ñu. Ta cua coo minoo rayɨɨ sihin minoo ñi ñaha ta minoo ñi ñaha sihin minoo ñi rayɨɨ. Ta inga cuhva cua cahan yo sihin ñu sa ma casi ñu coño quɨtɨ tatu ña sati vaha nɨñɨ tɨ ta ma casi ca ñu nɨñɨ quɨtɨ.
20 mas escrever-lhes que se abstenham das contaminações dos ídolos, bem como da imoralidade sexual, da carne de animais sufocados e do sangue.
21 Vatyi ndya ta tyiemvu xaan iyo ra tandɨhɨ ñuu, ra cahvi ley saha ra Moisés sisi vehe ñuhu hebreo. Tahan tahan vitya cahvi ra sii si quɨvɨ quitatu ñiyɨvɨ. Tacuan i catyi ra Jacobo.
21 Porque Moisés tem, em cada cidade, desde tempos antigos, os que o pregam nas sinagogas, onde é lido todos os sábados.
22 Tacuan i cuu si, ta i catyi ra apóstol ta ra ndyizo tyiño nu iyo ñiyɨvɨ sino iñi ta tandɨhɨ inga ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo yucuan vatyi cua tasi ra sii a uu, a uñi tahan ra tahan ra, cua cuhun ra ndya ñuu Antioquía sihin ra Pablo ta ra Bernabé. Ta i saha ra tyiño cuan sii ra Judas. Nañi tucu ra Barsabás ta sii ra Silas. Nduu tahan ra cuu ra ndyizo tyiño cahnu nu iyo ñiyɨvɨ sino iñi.
22 Então pareceu bem aos apóstolos e aos presbíteros, com toda a igreja, eleger alguns homens dentre eles e enviá-los a Antioquia, juntamente com Paulo e Barnabé. Foram eleitos Judas, chamado Barsabás, e Silas, que eram líderes entre os irmãos.
23 Ihya cuu sa catyi carta i tasi ra sihin ra ndya nu iyo ñiyɨvɨ sa yɨvɨ ñiyɨvɨ hebreo cuu ñuu Antioquía ta nu cu si Siria ta Cilicia. Catyi si: “Maa ndi cuu ra apóstol ta ra ndyizo tyiño nu iyo ñiyɨvɨ sino iñi ta sihin tandɨhɨ ñu sino iñi Tuhun Ndyoo ityi ya. Saha ndi minoo ndyoo nacucumi sii maa ndo.
23 Mandaram por eles a seguinte carta: “Os irmãos, tanto os apóstolos como os presbíteros, aos irmãos gentios em Antioquia, Síria e Cilícia, saudações.
24 Ñihi ndi tuhun vatyi sahan ñiyɨvɨ ñuu ya ndya ñuu ndo, ta yɨvɨ maa ndi saha tyiño sii ñu ta i zayanga ñu sii ndo vatyi catyi ñu sihin ndo vatyi cuñi si sa cahndya ndo ñɨɨ xiñi xuu tandɨhɨ rayɨɨ ta tyaa ndo yahvi ley ra Moisés.
24 Visto sabermos que alguns que saíram de nosso meio, sem nenhuma autorização, perturbaram vocês com palavras, transtornando a mente de vocês,
25 Yucuan cuenda sica iñi tandɨhɨ ndi vatyi cua tasi ndi sii zuhva ra iyo ihya vatyi cua cuhun ra nu ndyaa ndo sihin ra tahan yo, ra Bernabé ta ra Pablo, ra sa cuñi xaan ndi.
25 pareceu-nos bem, chegados a pleno acordo, eleger alguns homens e enviá-los a vocês com os nossos amados Barnabé e Paulo,
26 Sa cuaha xaan saha cuñi cahñi ñiyɨvɨ sii ra sa cuenda tyiño ra Jesucristo.
26 homens que têm arriscado a vida pelo nome de nosso Senhor Jesus Cristo.
27 Tacuan cuu. Ta yucuan cuenda i tava ndi tyiño sii ra Judas ta ra Silas vatyi cuhun ra ta nacatyi ra sihin ndo tandɨhɨ sa i tyaa ndi nuu carta ya.
27 Portanto, estamos enviando Judas e Silas, os quais pessoalmente lhes dirão as mesmas coisas.
28 Vatyi sa ndu‑ɨɨn ndi sihin Tatyi Ii ta sica iñi ndi vatyi ma zavaha ndo cuaha xaan cuhva. Ihya ñi cuu cuhva ñiñi cua zavaha ndo:
28 Pois pareceu bem ao Espírito Santo e a nós não impor a vocês maior encargo além destas coisas essenciais:
29 Ma casi ndo sa saha ñiyɨvɨ sii zandu ta naquihin tucu ñu. Ma casi ndo nɨñɨ quɨtɨ, ta ma casi ndo coño quɨtɨ tatu ñá sati vaha nɨñɨ tɨ. Ta minoo ñi ñaha cua coo sii minoo rayɨɨ ta minoo ñi rayɨɨ sihin minoo ñaha. Tatu cua cucumi vaha ndo cuhva ya, vaha tacuan ñi.”
29 que vocês se abstenham das coisas sacrificadas a ídolos, bem como do sangue, da carne de animais sufocados e da imoralidade sexual; se evitarem essas coisas, farão bem. Passem bem.”
30 Tacuan i tyaa ra cuan nuu carta ta ra ndyizo tyiño cuan i quihin ra ityi cuahan ra ndya ñuu Antioquía. Ta yucuan i zatitahan ra sii tandɨhɨ ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo. Ta i saha ra carta cuan sii ñu.
30 Os que foram enviados partiram para Antioquia e, tendo reunido a comunidade, entregaram a carta.
31 Ta sa cahvi ñu sii si, zɨɨ xaan i cuñi ñu vatyi vaha xaan cuu cuhva cahan si cuñi ñu.
31 Quando a leram, ficaram muito alegres pelo consolo recebido.
32 Ta ra Judas ta ra Silas i cuu cahan ra profecía, ta i quisaha cahan ra, ta i tyindyee xaan ra sii ñiyɨvɨ ta zɨɨ xaan i cuñi ñu.
32 Judas e Silas, que eram também profetas, consolaram os irmãos com muitos conselhos e os fortaleceram.
33 Ta sa yaha zuhva quɨvɨ ta cua nanuhu tucu ra. Ta i catyi ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo sihin ra: Ndyoo cua tyindyee sii ndo ityi cuahan ndo.
33 Tendo-se demorado ali por algum tempo, os irmãos deixaram que voltassem em paz aos que os enviaram.
34 Zoco i cuñi ra Silas sa ndoo ra.
34 [Mas pareceu bem a Silas permanecer ali.]
35 Tacuan tucu ra Pablo ta ra Bernabé i ndoo ra ñuu Antioquía. Maa ra cuan sihin cuaha ca ñiyɨvɨ sito Tuhun Ndyoo, i zacuaha ra sii ñiyɨvɨ ta i nacatyi ra Tuhun Ndyoo sihin ñu.
35 Paulo e Barnabé demoraram-se em Antioquia, ensinando e pregando, com muitos outros, a palavra do Senhor.
36 I yaha zuhva ca quɨvɨ ta zɨquɨ catyi ra Pablo sihin ra Bernabé: Coho tucu yo tandɨhɨ ñuu nu i sahan yo. Cua ndyehe yo sii ra tahan yo, tandɨhɨ ñiyɨvɨ i sino iñi Tuhun Ndyoo nu i nacatyi yo sihin ñu. Cua ndyehe yo yozo caa iyo ñu.
36 Alguns dias depois, Paulo disse a Barnabé: — Vamos voltar e visitar os irmãos em todas as cidades nas quais anunciamos a palavra do Senhor, para ver como estão.
37 I cuñi ra Bernabé sa cuhun tucu ra Juan, ra sa nañi tucu Marcos sihin ra.
37 Barnabé queria levar também João, chamado Marcos.
38 Zoco i sica iñi ra Pablo vatyi vaha ca ma quihin ra sii ra vatyi ñá ndoo ra sa sahan ra sihin ra sa xihna ñi. Quɨvɨ cuan i zandoo ra Juan Marcos sii ra Pablo ta ra Bernabé nu cu si Panfilia ta i sinuhu ra.
38 Mas Paulo não achava justo levar aquele que tinha se afastado deles desde a Panfília, não os acompanhando no trabalho.
39 Ña nacasi tahan sa cahan ra Bernabé sihin ra Pablo sa cuenda tyiño cuan. I cuxaan ra zuhva. Tacuan ta zɨquɨ i cuzɨɨn tahan ra. I quihin ra Bernabé sii ra Marcos ta i quɨhvɨ ra minoo barco ta cuahan ra nu cu si Chipre.
39 Houve tal desavença entre eles, que vieram a separar-se. Então Barnabé, levando consigo Marcos, navegou para Chipre.
40 Ta i quihin ra Pablo sii ra Silas. Ta i sica ñiyɨvɨ tumañi iñi sii Ndyoo sa tyindyee ra sii ra Pablo inga saha. Ta zɨquɨ cuahan ra.
40 Mas Paulo, tendo escolhido Silas, partiu, encomendado pelos irmãos à graça do Senhor.
41 I yaha ra nu cu si Siria. I yaha ra Cilicia. Ta i saha ra tundyee iñi sii ñiyɨvɨ sino iñi Tuhun Ndyoo yucuan.
41 E passou pela Síria e Cilícia, fortalecendo as igrejas.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 15, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.