Lucas 6
Dzam Weɗeye (MEQ) vs ARA
1 Pat i mazəzukw bo na, Yesu ta gawla ŋgay hay ti ye ta guvah wuray. Ma guvah eye niye tə ge a ɗəma na, wuye andaya tə zalay bəle. Gawla i Yesu hay tə həɓ wu niye. Ta gugwah na wu niye ada tə nda.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 Siye i Farisa hay ta ŋgatatay. Tsa na, tə gwaɗatay: «Ka gum wu nakə bazlam i Mbəlom mapala eye a ge faya me pat i mazəzukw bo aye na, hərwi mey?»
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 Yesu a mbəɗatay faya a gwaɗatay: «Ɗaɗa ka dzaŋgum wu nakə Davit a ge ahəl niye aye təbəɗew? May a wur faya ta ndo ŋgay hay.
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Tsa na, a ye, a fələkwa a madzawadzawa i məɗəslay ha gər a Mbəlom. A ye naha, a zla makwala nakə tə vəlay a Mbəlom aye. A nda. A vəlatay a ndo ŋgay hay dərmak, tə nda. Bazlam i Mbəlom mapala eye a vəl tsəveɗ ka mənde na, a ndo məvəlaway wu a Mbəlom ɗekɗek bəɗaw?»
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Yesu a gwaɗatay sa: «Maa ləvay gər a pat i mazəzukw bo na, Wawa i Ndo.»
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Pat eye andaya pat i mazəzukw bo na, Yesu a ye a gay i maɗuwule me. A ye naha a pa bo ka matətikatay a ndo hay. Mə ɗəma na, ndoweye andaya həlay i mənday ŋgay maməta eye.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Mə gay i maɗuwule me niye na, ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay nəteye andaya. Faya ta zəbiye ka Yesu. Tə dzala mə gər tay, tə gwaɗ: «Zəbakwa faya lele, ŋgatay ma mbəliye ha ndo nakay maməta həlay eye pat i mazəzukw bo ɗaw?» Tə tsik andza niye na, hərwi məhəle faya bəra suwat.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Ane tuk na, Yesu a sər ha mədzal gər tay. A gwaɗay a ndo niye həlay ŋgay maməta eye: «Lətse, do, lətse ka niye, kame i ndo hay tebiye.» Ndo niye a lətse ka niye.
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 Tsa na, Yesu a gwaɗatay: «Na tsətsahiye fakuma: Bazlam kway mapala eye a vəl tsəveɗ məge na, mey? A gwaɗ: Gum ŋgwalak pat i mazəzukw bo tsukuɗu, gum na, seweɗ ɗaw? Məmbəle ha ndo pat i mazəzukw bo tsukuɗu məgər ha mâ mət ɗaw?» Ane tuk na, ta mbəɗay faya bay.
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 Yesu a zəba fataya. Tsa na, a gwaɗay a ndo niye həlay maməta eye «Nduɗa ha həlay yak.»
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Tsa na, a ndalatay a ndo mədzaŋgawa bazlam i Mbəlom mapala eye ta Farisa hay. Tə tsik ma walaŋ tay ta hutiye tsəveɗ ka məkəɗe Yesu na, kəkay.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Ahəl niye Yesu a ye, a tsal a tsaholok hərwi maɗuwule me. A ndza ma tsaholok niye huyup ka maɗuwulay naha me a Mbəlom.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Ɗəre a tsaɗa na, a zalatay a gawla ŋgay hay ka təv ŋgay. Ti ye naha. Tsa na, a pala mə walaŋ tay niye ndo kuro gər eye sulo. A zalatay ndo i maslaŋ hay.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Nəteye na: Simoŋ nakə a pa faya məzele Piyer aye, ta malamar ŋgay Aŋdəre, Yakuba ta Yuhana, Filip ta Bartelemi,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mata ta Tomas, Yakuba wawa i Alfe, Simoŋ ndo məge vəram hərwi dala ŋgay,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Yuda wawa i Yakuba, Yudas Iskariyot ndo məge ɗaf ka Yesu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 Yesu ta gawla ŋgay niye hay, tə mbəzlaw abəra ma tsaholok niye. Ti yaw tə ndza ka təv eye andaya barbara eye fatata. Gawla ŋgay hay ka təv eye niye haladzay. Ndo hay haladzay mbərzəzza andaya ka təv eye niye dərmak. Ndo niye hay na, ti yaw abəra kwa ma Zerozelem ka dala i Yahuda ada mə Tir ta Sidoŋ gəma neheye tə mbay naha a bəlay aye.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Ndo niye hay ti yaw ka təv ŋgay na, mata pay zləm a bazlam ŋgay ada hərwi mâ mbəl tay ha abəra ma ɗəvats tay hay wal wal. Ndo neheye məsəfəre lele bay eye hay mə bo tay aye na, kə mbəl tay hay.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Kwa way a pəla tsəveɗ məlamay nets tsa hərwi gədaŋ a yaw abəra mə bo ŋgay. Ndo neheye ta lamay aye na, a mbəl tay ha tebiye.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 Yesu a zəba ka gawla ŋgay hay na, a gwaɗatay:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 A nəkurom neheye may a wur fakuma anəke aye, ŋgwasum
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 Nəkurom neheye ndo hay faya ta gakum eye ɗəretsətseh aye,
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Aza pat nakə wu neheye ta ndzakum a gər aye na,
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 A nəkurom ndo i zlele hay, ɗəretsətseh ka gər kurom
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 A nəkurom neheye hawa i wu a gakum bay aye wu kurom andaya anəke haladzay aye, ɗəretsətseh ka gər kurom
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 A nəkurom neheye ndo hay tə gwaɗ fakuma nəkurom ŋgwalak i ndo hay aye, ɗəretsətseh ka gər kurom.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 «Ane tuk na, na tsikakumeye a nəkurom neheye faya ka pumeŋeye zləm aye: Wuɗum ndo məne ɗəre kurom hay. Gumatay ŋgwalak a ndo neheye tə nakum ɗəre aye.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Pum ŋgama ka ndo neheye faya ta vəlakumeye mezeleme aye. Ɗuwulumay me a Mbəlom hərwi ndo neheye faya ta gakumeye ɗəretsətseh aye.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 «Taɗə ndoweye kə faka ka maholom na, mbəɗay ha maholom i diye neŋgeɗ. Ndoweye ka buwa faka abəra kələmedze yak na, gər ha mâ zla na faya məkelkabo yak i huɗ aye.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 «Ndo ka tsətsah fakaya wu na, vəlay ada taɗə ndoweye kə zla faka abəra wu yak na, kâ tsətsah faya bay.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 «Ka gwaɗum ndo hay tâ gakum ŋgwalak na, gumatay ŋgwalak a ndo hay dərmak.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 «Kâ wuɗum ndo neheye ta wuɗa kurom aye ɗekɗek bay. Taɗə ka wuɗum ndo neheye ta wuɗa kurom aye ɗekɗek na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay ta wuɗa ndo neheye ta wuɗa tay ha aye dərmak!
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ada taɗə ka gumatay ŋgwalak a ndo neheye faya ta gakumeye ŋgwalak aye ɗekɗek na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay na, tə ge andza niye.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 «Taɗə ka vəlumateye wu a ndo neheye ka sərum ha nəteye ta sliye məmakum ha aye na, ka dzalum na, ka hutumeye merəɓe kurom ɗaw? Kwa ndo i mezeleme hay tə vəlawa wu na, a ndo i mezeleme hay andza nəteye hərwi ada tâ matay ha andza nakə tə vəlatay aye!
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 Ɗuh bay, wuɗum ndo məne ɗəre kurom hay! Gumatay ŋgwalak. Ka vəlumatay wu na, kâ gwaɗum tâ makum ha a ɗəma bay. Mbəlom ma ta vəlakumeye a ɗəma magogoy kurom na, haladzay. Nəkurom ka ta tərumeye wawa i Mbəlom Fetek. Hərwi neŋgeye na, a wuɗa ndo i həzay hay ta ndo i seweɗ hay dərmak.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Tərum ndo məge ŋgwalak hay andza Bəba kurom Mbəlom, neŋgeye ndo i ŋgwalak.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 «Kâ gum sariya ka ndo bay. Mbəlom dərmak ma gakumeye sariya bay. Kâ rawum me ka ndo hay bay. Mbəlom bəbay ma rawiye fakuma me bay. Pəsumatay ha mənese a ndo hay, Mbəlom dərmak ma pəsakumeye ha mənese kurom.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 «Vəlumatay wu a ndo hay, Mbəlom dərmak ma vəlakumeye. Mbəlom ma vəlakumeye na, ma rahakumeye ha lele. Ma dzədzakakumeye ha a gwezem kurom hay na, madzədzeke madzədzeke. Mbəlom ma ləvakumeye wu tə wu nakə ka ləvawumatay ha wu a ndo hay aye dərmak.»
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Yesu a tsikatay ta dzeke mekeleŋ eye sa, a gwaɗatay: «Guluf ma sliye məgəsay həlay a guluf neŋgeɗ ɗaw? Nəteye salamay tay eye ta dəɗiye a bəɗ.
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Ndo nakə faya ma tətikiye wu aye na, ma ziye ndo matətikay wu bay. Ane tuk na, ndo nakə faya ta tətikay wu kə sər tsɨy na, ma təriye andza ndo matətikay wu.»
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 A gwaɗatay sa: «Nəkar na, ka ŋgatay a tsakwal mə ɗəre i malamar yak. Ane tuk na, mayako nakə mə ɗəre yak aye ka ŋgatay bay na, hərwi mey?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Kəkay, ka sliye məgweɗe: “Malamar ga, ehey nâ zlaka ahaya tsakwal abəra mə ɗəre yak” na, ɗuh i yak aye mayako gəlawwa ka ŋgatay bay na, kəkay? Nəkar ndo i bəbərek, lah faya məzle ahaya mayako abəra mə ɗəre yak təday ada ka ŋgateye a ɗəre kwetseh kwetseh. Ka zlaya ahaya tsakwal abəra mə ɗəre i malamar yak tuk.»
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 Yesu a gwaɗatay sa: «Sərum ha na, dərizl i gərɗaf lele eye na, ma wiye hohway i dərizl i gərɗaf nakə lele bay aye bay, andza niye dərizl i gərɗaf lele bay eye ma wiye hohway i gərɗaf nakə lele eye bay aye.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Ka sərakwa ka bo abəra dərizl i gərɗaf hay ta hohway tay hay. Ka slumeye faya maŋgəle hohway i gurov abəra ka wuradak bay ada ka slumeye maŋgəle hohway i təroz abəra ka dzəgew bay.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Sərum ha na, ndo nakə ŋgwalak eye na, ma giye wu ŋgwalak eye hay hərwi mə ɗərev ŋgay na, wu neheye ŋgwalak eye dərmak. Ndo nakə seweɗ eye na, ma giye wu neheye seweɗ eye hərwi ɗərev ŋgay maraha eye tə wu neheye seweɗ eye. Hərwi kwa way a ndohwa ahaya na, wu nakə maraha eye mə ɗərev ŋgay aye.»
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 Yesu a gwaɗatay sa: «Ka zalumeŋ a neŋ “Bəy Maduweŋ, Bəy Maduweŋ” na, hərwi mey? Ada wal faya ka gumeye wu nakə na tsikakum aye bay sa tuk na, kəkay?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Tsənum, na ɗakumeye ha ndo nakə a peŋ bəzay ta ɗeɗik aye. Neŋgeye na, a pay zləm a bazlam ga lele. Kə pay zləm na, a ge ha məsler tə bazlam nakə a tsəne aye.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Neŋgeye a ndzəkit bo na, ta ndo nakə a say maɗəzle gay aye. A dazlay na, a la na mədok i gay sɨɗuk lele. A ndəv ha məle na, a ɗəzla ahaya mədok i gay ŋgay niye ma bəɗ tə kwar lele. Tsa na, a ŋgar na gay niye tuk. Yam a pa na, mazaw a yaw ŋgəf ka gay ŋgay niye na, ɗaɗa a mba faya mambəzle ha bay, hərwi maɗəzla eye lele.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 Aya ane tuk na, ndo nakə a tsəne bazlam ga ada kə ge ha məsler bay na aye, neŋgeye dərmak a ndzəkit bo ndo nakə a say məge gay aye. Ane tuk na, a dazlay kwayaŋŋa ze məle na mədok eye. A pa na mədok eye təhas ka dala tsa. A ndəv na, yam a pa. Mazaw i magayam hay ŋgəf ti yaw ka gay niye na, kwayaŋŋa bərem a mbəzl, tsekək yam a həl na gay niye. A mbəzl na, liyeh liyeh kwa tsekweŋ ka ləkaw bay.»
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.