Atos 7
Mvù Ŋgɔ̀ŋ Feê (MCU) vs VC
1 *Ŋgàŋ sèmè dé koô bie njií mé Etiên ndɔ, ye bú a: «Né bɔ̀n wa?»
1 Perguntou-lhe então o sumo sacerdote: É realmente assim?
2 Etiên ye bɔ́ a: «Bɔ̀ nùàr mò, bɔ̀ tele mò, bí ŋgwé! Càŋ Nùà *sùsùm lɔ naâ toò tele beèh Abrahâm ké Mèsòpòtamî ŋené yuo kelá, te Abrahâm nde ye ké Karân cer.
2 Respondeu ele: Irmãos e pais, escutai. O Deus da glória apareceu a nosso pai Abraão, quando estava na Mesopotâmia, antes de ir morar em Harã.
3 À yeé ŋené yuo kela baá, ye Abrahâm a: Wùò ter, kwá lɔ́ lò yeè mé mbàgà yeè ménâ, ndé sèr lè lò déì. Nyí nde né wò lò sâ feh ma.
3 E disse-lhe: Sai de teu país e de tua parentela, e vai para a terra que eu te mostrar {Gn 12,1}.
4 Abrahâm bɔɔ́ ménâ, à kwaá lɔ lò bɔ̀ Kaldê bɔ̀, à nde den ké Karân. Jomo sâ tele seèn kuú ndɔ. Càŋ sɔm cu bú ké Karân, à kwaá ye bú lè lò mé béh née teèn hên.
4 Ele saiu da terra dos caldeus, e foi habitar em Harã. Dali, depois que lhe faleceu o pai, Deus o fez passar para esta terra, em que vós agora habitais.
5 Càŋ bú tàbè teèn há ŋgwéh, à liím bilí bú mé bèh gule doboò mene, à tueé kwaá seér ye bú a: kɔ ndeè baá ké jomo, te bɔ̀ ndùté ndùtù seèn ndeè kwa ye tàbè ma. Sâ Abrahâm née seèn mé huaán sam ye.
5 Não lhe deu nela propriedade alguma, nem sequer um palmo de terra, mas prometeu dar-lha em posse, e depois dele à sua posteridade, quando ainda não tinha filho algum.
6 Càŋ tueé njií cu bú déì, ye bú a: Bɔ̀ ndùté ndùtù seèn ndeè te lò bɔ̀ nùàre den nde né kìn, bɔ́ nde né kwer ŋaá, bɔ́ gèr ŋene nde né fî. Nde né nyèmà yuií nèà,
6 Eis como falou Deus: Tua descendência habitará em terra estranha e será reduzida à escravidão e maltratada pelo espaço de quatrocentos anos.
7 te ju die ye felè bɔ̀ tú-kwer bɔ̀ sâ beè nyî, jueè nyí Càŋ. Jomo sâ bɔ̀ ndùté ndùtù seèn ndeè né teèn yuo, bɔ́ ndeè dua nyí kán.
7 Mas eu julgarei a nação que os dominar - diz o Senhor -, e eles sairão e me prestarão culto neste lugar {Gn 15,13s.; Ex 3,12}.
8 Yeé gi aá, ye Abrahâm a: Bɔ́ bú baá mé ŋgɔ̀ŋ. Ŋgɔ̀ŋ sâ, kɔ à *ŋɔb ŋgór ma. Jomo sâ Abrahâm ŋar Isâk ndɔ. Yeé baá cieé téndelé, à ŋɔb baá-re bú ŋgór. Isâk yeé ŋar aá Jakɔ̂b, à ŋɔb cu bú ménâ ndɔ. Jakɔ̂b ŋar huaán yulà cùɔ̀b fà, bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh né bɔ́, Jakɔ̂b ŋɔbé gi bɔ́ ŋgór ménâ ndɔ.
8 E deu-lhe a aliança da circuncisão. Assim, Abraão teve um filho, Isaac, e, passados oito dias, o circuncidou; e Isaac, a Jacó; e Jacó, os doze patriarcas.
9 «Jomo sâ, sà yila lètenè bɔ̀ ŋuna Jakɔ̂b. Bɔ́ bar Josêf, bɔ́ go njií bú te tàbè Ejíptò. Njèh cén, Càŋ lé naâ jomo seèn;
9 Os patriarcas, invejosos de José, venderam-no para o Egito. Mas Deus estava com ele.
10 gèr hihiné lé naá menè bú kwa laré, mé njéh mene, Càŋ lé naâ bú teèn dɔɔ́ŋ gam laré, à lé naâ bú kɔ́gɔ̀n haá. Josêf lé naâ *Farɔ̂ŋ mgbè Ejíptò yoòr huɔɔ́m. Yeé baá ménâ mgbè sie kwaá keéh bú ŋgɔ́mnà ndɔ, à sie kwaá bú te tàbè seèn dɔɔ́ŋ, à mbàm seèn kwaá lɔ beè seèn ndɔ.
10 Livrou-o de todas as suas tribulações e deu-lhe graça e sabedoria diante do faraó, rei do Egito, que o fez governador do Egito e chefe de sua casa.
11 «Jomo sâ cùè die, cùè dueè yilà te tàbè Ejíptò mé tàbè Kanahân mene. Bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh ŋene gèr, bɔ́ yáb kwà cú.
11 Sobreveio depois uma fome a todo o Egito e Canaã. Grande era a tribulação, e os nossos pais não achavam o que comer.
12 Cieé déì Jakɔ̂b ŋgweé njií ye ké Ejíptò yáb né teèn. À tema njií bɔ̀ ŋuna ké teèn, bɔ́ nde yáb ŋge wellê.
12 Mas quando Jacó soube que havia trigo no Egito, enviou pela primeira vez os nossos pais para lá.
13 «Yeé baá gò dé jomò, Josêf sɔm keéh yo seèn toò bɔɔ̀n. Farɔ̂ŋ kɔ baá-re teèn ye bɔ́ né bɔ̀ bei Josêf ndɔ.
13 Na segunda, foi José reconhecido por seus irmãos, e foi descoberta ao faraó a sua origem.
14 Yeé baá ménâ, Josêf ye bɔ́ ndé wèh ndê mé tele, mé mbàgà seèn mene ma. Sâ bɔ́ lé baá te mbàgà sâ dɔɔ́ŋ nùà yulà téhbeh cùɔ̀b tîn.
14 Enviando mensageiros, José mandou vir seu pai Jacó com toda a sua família, que constava de setenta e cinco pessoas.
15 Bɔ́ yeé nde tueé njií Jakɔ̂b ménâ, à fɔɔ́n lom gò Ejíptò. Nde nde, Jakɔ̂b kuú le ké teèn. Jomo sâ bɔ̀ ŋuna seèn kuú le gi ké teèn ménâ ndɔ.
15 Jacó desceu ao Egito e morreu ali, como também nossos pais.
16 Bɔ́ jɔgɔ́ cu cuù mé bɔ̀ komó bɔɔ̀n ké Sikèm, bɔ́ bɔ́ furú gi lè sà mé Abrahâm lɔ ŋgeé naâ beè bɔ̀ ŋunà Hémôr.
16 Seus corpos foram trasladados para Siquém, e foram postos no sepulcro que Abraão tinha comprado, a peso de dinheiro, dos filhos de Hemor, de Siquém.
17 «Nde nde, cu ndêb mé Càŋ lé naâ Abrahâm tueé kwaá yeé nde aá wulú, gèh bɔ̀ ndùté ndùtù seèn kar ndɔ, bɔ́ yam sie tàbè Ejíptò beè.
17 Aproximava-se o tempo em que devia realizar-se a promessa que Deus havia jurado a Abraão. O povo cresceu e se multiplicou no Egito
18 Jomo sâ, bɔ́ sie cu mgbè Ejíptò dé hiîn. Dé sâ lé Josêf kɔ́ ná ŋgwêh,
18 até que se levantou outro rei no Egito, o qual nada sabia de José.
19 à felè bɔ̀ nùàr beèh bɔɔ́ sabé njií lom mbaá. Bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh gèr ŋene lom dé fî; à né bɔ́ baá, ye bɔ́ a: mɔ bɔ́ ŋar aá huaán, bɔ́ sìlì njí gí bɔ́ ya dueè te bɔ́ kuú ma.
19 Este rei, usando de astúcia contra a nossa raça, maltratou nossos pais e obrigou-os a enjeitar seus filhos para privá-los da vida.
20 «Sâ né nàm mé bɔ́ lé ŋaár naâ Músì teèn ndɔ. Huaán bú sâ lé naâ beè Càŋ bagasé. Tele leér kwaá bú gwò weéh tagár.
20 Por este mesmo tempo, nasceu Moisés. Era belo aos olhos de Deus e por três meses foi criado na casa paterna.
21 Yeé yɔgɔ́ baá, bɔ́ sɔm keéh bú gwò, bɔ́ nde leér njií bú yí dùà. Ŋunà *Farɔ̂ŋ dé vêh nde jɔgɔ kwa bú, à nde koó nyegé bú faá ŋuna seèn nɔ.
21 Depois, quando foi exposto, a filha do faraó o recolheu e o criou como seu próprio filho.
22 Músì né kulá ndeé, bɔ́ né bú lo bɔ̀ Ejíptò bɔ̀ dɔɔ́ŋ feh. Jomo sâ à kula jolo, à yuo nùàr toò bɔ̀ nùàr, seé seèn ŋgulí cu ménâ ndɔ.
22 Moisés foi instruído em todas as ciências dos egípcios e tornou-se forte em palavras e obras.
23 «À yeé baá mé nyèmà yulà nèà, à kaga ndòn ye nyí nde aá *Iserálà bɔ̀ nùàr nyî yɔŋ ke.
23 Quando completou 40 anos, veio-lhe à mente visitar seus irmãos, os filhos de Israel.
24 À yeé ke nùàr seèn déì nde cu aá mé gèr beè nùà Ejíptò déì ŋene kuú, à kela gàm, à bɔŋ njìè, à lobo wula sɔm nùà Ejíptò hèllè.
24 Viu que um deles era maltratado; tomou-lhe a defesa e vingou o que padecia a injúria, matando o egípcio.
25 À munó lom aá ye te bɔ̀ nùàr nyî ŋgweé kɔ teèn, ye Càŋ kela keéh né gàm bɔɔ̀n beè nyî ma. Mé njéh mene, bɔ́ ŋgwé kòmò ŋgwéh.
25 Ele esperava que os seus irmãos compreendessem que Deus se servia de sua mão para livrá-los. Mas não o entenderam.
26 «Cieé ŋaga, Músì kwa lɔ cu bɔ̀ Iserálà bɔ̀ déì fà, bɔ́ né lègè lege. À ye bɔ́ a: Bí né bɔ̀ cên bɔ̀, bí sà fɔɔ́n né dé keì wa? Sâ ye te nyí sie bilí cu bɔ́ mé sòn cên.
26 No dia seguinte, dois dentre eles brigavam, e ele procurou reconciliá-los: Amigos, disse ele, sois irmãos, por que vos maltratais um ao outro?
27 Dé mé taré yɔgɔ́ naâ mbeí doô berɔ́ŋ sòn Músì, ye bú a: Neì sie kwaá né wò nùà téná-juù felè beèh kɔɔ́ wa?
27 Mas o que maltratava seu compatriota o repeliu: Quem te constituiu chefe ou juiz sobre nós?
28 Wò gwaán cu né mè wulâ, faá wò lé wulà naâ nùà Ejíptò doô wa?
28 Porventura queres tu matar-me, como ontem mataste o egípcio?
29 Músì yeé nde ŋgweé njií ménâ, càŋ tené bú lè, à dula nde lè lò Màdínà, à ŋar kwa huaán fà ké sâ,
29 A estas palavras, Moisés fugiu. E esteve como estrangeiro na terra de Madiã, onde teve dois filhos.
30 à cer ké teèn nyèmà yulà nèà.
30 Passados quarenta anos, apareceu-lhe no deserto do monte Sinai um anjo, na chama duma sarça ardente.
31 Músì yeé ŋene aá ménâ, geí seér bú lòù; à né yí teèn ndeé ser, te nyí ŋene nyegé, à ŋgweé hueh Càŋ Dueè baá ŋgulí ye bú a:
31 Moisés, admirado de uma tal visão, aproximou-se para a examinar. E a voz do Senhor lhe falou:
32 Né nyí Càŋ bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ yeè. Nyí né Càŋ Abrahâm, Càŋ Isâk bɔ̂ Jakɔ̂b ma. Veéh sie Músì, à duɔɔ́m ndelê, à gwàn cú njolo yí teèn ke njiî.
32 Eu sou o Deus de teus pais, o Deus de Abraão, de Isaac, de Jacó. Moisés, atemorizado, não ousava levantar os olhos.
33 Nùà Dueè den cuù, ye bú a: Húár sɔ̀m débágá gulè huaàr; wò né te bàŋ tàbè dé ŋagâ.
33 O Senhor lhe disse: Tira o teu calçado, porque o lugar onde estás é uma terra santa.
34 Ndê, nyí tema njií wò ké Ejíptò, wanɔɔ́ŋ nyí ŋene bɔ̀ nùàr nyî né mé gèr ké teèn kwaré. Bɔ́ baá cuané, nyí né hueh bɔɔ̀n ŋgweé njií, nyí hên suagà né bɔ́ yili sɔm.
34 Considerei a aflição do meu povo no Egito, ouvi os seus gemidos e desci para livrá-los. Vem, pois, agora e eu te enviarei ao Egito.
35 «Sâ Músì cên sâ, bɔ̀ *Iserálà bɔ̀ lé naâ bú berɔ́ŋ, bɔ́ lé ye bú a: Neì sie kwaá né wò nùà téná-juù kɔɔ́ wa? Á sâ, Càŋ lé bú sie kwaá naâ kɔɔ́ ndɔ, ye te à den nùà koô felè bɔɔ̀n, à yili sɔm bɔ́. Càŋ lé bú ménâ tueé keéh naâ sònò cìlì seèn mé lé naâ ké te jìlì ŋgémbèì ŋené yuo kelá doô.
35 Este Moisés que desprezaram, dizendo: Quem te constituiu chefe ou juiz?, a este Deus enviou como chefe e libertador pela mão do anjo que lhe apareceu na sarça.
36 Músì cên sâ lé Iserálà lè yuií kwer-e se sɔɔ́m naâ kɔɔ́. À lé naâ fém hihiné ké Ejíptò bɔɔ́ bele, à bɔɔ́ cu déì ké dùà Nòmò Bèlè. À bɔ̀ déì bɔɔ́ cu ké ya dueè lè nyèmà yulà nèà ndɔ.
36 Ele os fez sair do Egito, operando prodígios e milagres na terra do Egito, no mar Vermelho e no deserto, por espaço de quarenta anos.
37 Músì cên sâ tueé cu ye bɔ̀ Iserálà bɔ̀ a: Càŋ ndeè né bí sòn seèn déì faá nyí nɔ tema njiî; nùà sâ yuo ndeè né lètenè biì ma.
37 Foi este Moisés que disse aos filhos de Israel: Deus vos suscitará dentre os vossos irmãos um profeta como eu.
38 Ké ya dueè felè bɔ̀ Iserálà bɔ̀ lé naá cuù Músì cên sâ; bɔ́ bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh lé naâ kɔɔ́. À lé naâ nàŋ lètenè bɔɔ̀n mé cìlì Càŋ. Njií mé cìlì Càŋ lé tueé naâ ké te tòr Sinayî dɔɔ́ŋ, à lé bɔ́ tueé keéh naâ kɔɔ́. Ŋgòr Càŋ mé baá ká beè beèh ŋgulí den hên, ké sònò Càŋ lé ŋgweé weéh naâ bú ndɔ.
38 Este é o que esteve entre o povo congregado no deserto, e com o anjo que lhe falara no monte Sinai, e com os nossos pais; que recebeu palavras de vida para no-las transmitir.
39 «Mé njéh mene, bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh ŋgeén sòn seèn, bɔ́ mgbe njií bú yí jomo, ye bɔ́ nde lom cu ké Ejíptò ma.
39 Nossos pais não lhe quiseram obedecer, mas o repeliram. Em seus corações voltaram-se para o Egito,
40 Bɔ́ ye *Arɔ̂ŋ a: Bɔ́ kwá yeè béh cècàŋ teèn, te feh béh ceér, wanɔɔ́ŋ Músì seèn wá cû nɔ. À lé béh ké Ejíptò sɔm weéh naâ kɔɔ́, kènê béh kɔ́ cú njií mé kwa né bú.
40 dizendo a Aarão: Faze-nos deuses, que vão diante de nós, porque quanto a este Moisés, que nos tirou da terra do Egito, não sabemos o que foi feito dele.
41 Bɔ́ nde me kwaá baá-re cècàŋ déì faá huaán nàgà nɔ, bɔ́ né bú *sèmè ŋɔɔ́b haá. Yo né bɔ́ mé be seê bɔɔ̀n hèllè taré ndɔ.
41 Fizeram, naqueles dias, um bezerro de ouro e ofereceram um sacrifício ao ídolo, e se alegravam diante da obra das suas mãos.
42 Càŋ yeé ŋene aá ménâ, à keéh seér bɔ́ mé ŋgɔ̀gɔ̀, te bɔ́ dua gɔ bɔ̀ mbentò. Sâ né gi te mvù bɔ̀ *sòn-Càŋ bɔ̀ ménâ nyagá den ndɔ, Càŋ ye:
42 Mas Deus afastou-se e os abandonou ao culto dos astros do céu, como está escrito no livro dos profetas: Porventura, casa de Israel, vós me oferecestes vítimas e sacrifícios por quarenta anos no deserto?
43 Ké gwò mò, bí lɔɔ̀ né mè, bí dua seér *Mòlɔ̀k.
43 Aceitastes a tenda de Moloc e a estrela do vosso deus Renfão, figuras que vós fizestes para adorá-las! Assim eu vos deportarei para além da Babilônia {Am 5,25ss.}.
44 Etiên den cuù ye: «Ké ya dueè sâ bɔ̀ jɔ̀gɔ̀ bɔ̀ beèh lé naâ *gwà cɔ̀gɔ̀ sieé, te bɔ́ kwaá nyegé mvù sóù teèn. Bɔ́ lé sieè naâ faá Càŋ lé feéh naâ mé Músì nɔ, à lé ye bú a: Ndé síé kwá ká ménâ nág.
44 A Arca da Aliança esteve com os nossos pais no deserto, como Deus ordenou a Moisés que a fizesse conforme o modelo que tinha visto.
45 «Gwà sâ nde dɔgɔ yuo kela mé nàm Josúê, sâ nùà koô lètenè bɔ̀ tele beèh né bú. Bɔ́ bɔ́ jɔgɔ yilà mé njéh ká te lò mé Càŋ lé naâ bɔ́ tueé kwaá, Càŋ lé ye bɔ́ a, nyí nde né bɔ̀ lɔɔ̂ bɔ̀ toò bɔɔ̀n kwɔgɔ́ sɔm, te bɔ́ cer keéh ma. Bɔ́ den le baá-re mé gwà cɔ̀gɔ̀ hèllè teèn méménâ tɔ́g nde wa mé nàm *Davîd.
45 Recebendo-a nossos pais, levaram-na sob a direção de Josué às terras dos pagãos, que Deus expulsou da presença de nossos pais. E ali ficou até o tempo de Davi.
46 Davîd lé naâ Càŋ mé gècên mene yoòr yilá, à lé naâ bú dua, ye bú a, Càŋ Tele nyî Jakɔ̂b, kwá nyí me kwaá wò gwà ma.
46 Este encontrou graça diante de Deus e pediu que pudesse achar uma morada para o Deus de Jacó.
47 Njèh cén, Salomɔ̂ŋ nde gwà sâ me seér aá kɔɔ́.
47 Salomão foi quem lhe edificou a casa.
48 «Mé njéh mene, gwà mé bɔ̀ nùàr me né mé be dɔɔ́ŋ, Càŋ terrèb ké te vulúu teèn cèr nyì bèh. Né faá sòn-Càŋ lé tueé naâ nɔ, ye:
48 O Altíssimo, porém, não habita em casas construídas por mãos humanas. Como diz o profeta:
49 Càŋ ye, vulú né kɔgɔ nyî, tàbè né bèh dòbò gulè nyî,
49 O céu é o meu trono, e a terra o escabelo dos meus pés. Que casa me edificareis vós?, diz o Senhor. Qual é o lugar do meu repouso?
50 Ŋgweéh njèh dɔɔ́ŋ bɔɔ́ giì naâ nyí mà.»
50 Acaso não foi minha mão que fez tudo isto {Is 66,1s.}?
51 Etiên den cuù ye bɔ́ a: «Kɔ̀cɔ̀! Bí bɔ̀ dúágá-tie bɔ̀ mé ndòn kuú lè! Bí né yeé sòn mé Cúcuí Ŋagâ taré! Bí saán cu né ka sòn-Càŋ faá bɔ̀ tele biì léí jɔ̀gɔ̀ nɔ.
51 Homens de dura cerviz, e de corações e ouvidos incircuncisos! Vós sempre resistis ao Espírito Santo. Como procederam os vossos pais, assim procedeis vós também!
52 — ausente —
52 A qual dos profetas não perseguiram os vossos pais? Mataram os que prediziam a vinda do Justo, do qual vós agora tendes sido traidores e homicidas.
53 — ausente —
53 Vós que recebestes a lei pelo ministério dos anjos e não a guardastes...
54 Etiên tueé gi ndɔ. Bɔ̀ kokoô bɔ̀ yeé nde ŋgweé njií ménâ, temé yulá bɔ́ lè, bɔ́ né nyie yieé.
54 Ao ouvir tais palavras, esbravejaram de raiva e rangiam os dentes contra ele.
55 Etiên mé Cúcuí Ŋagâ né yoòr ŋgulí, kɔ lom né njolo ké te vulúu ke njiî. À ŋene njií *sùsùm Càŋ, mé Yeésò ké te be gaâ Càŋe, à né ter njebá den.
55 Mas, cheio do Espírito Santo, Estêvão fitou o céu e viu a glória de Deus e Jesus de pé à direita de Deus:
56 Etiên tueé njií bɔ̀ nùàr ndɔ, ye bɔ́ a: «Bí kè! Vulú gulu baá kèn! Mè ŋene njií aá *Huaán Nùàr ké te be gaâ Càŋe, à né ter njebá den.»
56 Eis que vejo, disse ele, os céus abertos e o Filho do Homem, de pé, à direita de Deus.
57 Bɔ́ bɔm bú, bɔ́ bɔm lɔgɔ njií ké ter, bɔ́ faga tie bɔɔ̀n ndɔ. Jomo sâ bɔ́ kem sue bú yoòr dɔɔ́ŋ,
57 Levantaram então um grande clamor, taparam os ouvidos e todos juntos se atiraram furiosos contra ele.
58 bɔ́ tulu yuo kela mé bú ké jomo lɔɔ̂. Bɔ̀ nyeên bɔ̀ hèllè huaré haá njií cɔ̀gɔ̀ bɔɔ̀n beè nuaré déì, yilí nùà sâ né Sɔ̂l, bɔ́ duɔɔ̂m Etiên tɔbê.
58 Lançaram-no fora da cidade e começaram a apedrejá-lo. As testemunhas depuseram os seus mantos aos pés de um moço chamado Saulo.
59 Bɔ́ yeé baá bú tɔbé, à né Càŋ sònò dua, ye: «Fehtoò mò Yeésò, wèh kéh yɔ̀ŋ mò.»
59 E apedrejavam Estêvão, que orava e dizia: Senhor Jesus, recebe o meu espírito.
60 Jomo sâ, à cemmé nde doó, à lɔgɔ njií ké ter ye: «Fehtoò mò, té veên hên mé bɔ́ bíé.» À yeé tueé gi aá ménâ, à kuú.
60 Posto de joelhos, exclamou em alta voz: Senhor, não lhes leves em conta este pecado... A estas palavras, expirou.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 7, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.