Mateus 12
INTATA ȽE'ȽIJEI (MCA) vs VC
1 Hik aka'aj ka' ƚahats'ij ha' Jesús qa ikji'teje'm ha' wit'enekju' ka' ewi'ƚ neƚuji' witwapiihijii (sábado) nite' ƚeke' pa'qu' net'ithayiiji'. He' ƚ'ijatshenhei hats iyipkunju' qa nit'ijji' ke' ƚei trigo qa tuj.
1 Atravessava Jesus os campos de trigo num dia de sábado. Seus discípulos, tendo fome, começaram a arrancar as espigas para comê-las.
2 Qa he' fariseol in yi'wenij, ma' qa yiyaji'ets ha' Jesús qa yit'ijets: —Jeƚ qeku'nijju' ek ne' ijatshenhei ka' yaqsiijkii nite' ƚenexke'ej qu' naqsiijkii pe'ye' in yamets ha'ne neƚuji' witwapiihijii ham t'ithayiye'ji'.—
2 Vendo isto, os fariseus disseram-lhe: Eis que teus discípulos fazem o que é proibido no dia de sábado.
3 Ma' qa yeku'ƚ ha' Jesús qa yit'ijiju'ƚ: —¿Me nite' ƚejeƚi'ƚ ne' witfaakanhei in nifel pa' yaqsiijkii pa'aj ka' David'ik'i pa' ewi'ƚ neƚuji' pa'aj in qi in iyipkuni'ƚju' pekhewe' ƚijts'eyek?
3 Jesus respondeu-lhes: Não lestes o que fez Davi num dia em que teve fome, ele e seus companheiros,
4 Qa uyifi pa'aj pe' witlijtsitjii qa tuj pa'aj pe' pan t'ejutshenheti'yets na' Dios. Ekewe'en nite' ƚenexke'ej qu' netnekui. Uja'xƚi'ijkii pekhewe' pa'il in ƚeke' qu' netuj.
4 como entrou na casa de Deus e comeu os pães da proposição? Ora, nem a ele nem àqueles que o acompanhavam era permitido comer esses pães reservados só aos sacerdotes.
5 ¿Me nite' ƚejeƚi'ƚ iye ke' Moisés ƚe'lijei ne' pa'ilipji' ne' witlijtsitjii qu' net'ithayiiji' na'aj witwapiihijii (sábado), qa nite' uƚ'ax in yaqsiijkii?
5 Não lestes na lei que, nos dias de sábado, os sacerdotes transgridem no templo o descanso do sábado e não se tornam culpados?
6 Hit'iƚij ewets hane'ej in na'l na' les t'anipji' ne' witlijtsitjii hats ha'ne i'ni'in.
6 Ora, eu vos declaro que aqui está quem é maior que o templo.
7 Ekheweli'ƚ qek enikfe'li'ƚik'i kakha' ikji'ha aka' wi'tlijei in yit'ij: “Yakha' les hisu'un qu' eq'iltinhetsi'iƚ qa nite' hisu'un pa'qu' ilantaxi'ƚyifi ene' inqa'metets”(Os 6:6) ma' qekha nite' it'etaxi'ƚijets qu' uƚ'etse' enewe' ham yaqsi'ji'ijkii pa'qu' uƚ'axe'.
7 Se compreendêsseis o sentido destas palavras: Quero a misericórdia e não o sacrifício... não condenaríeis os inocentes.
8 Qe ha'ne Ƚa's na' Jukhew Yatsat'axij tenek'enhe'yipji' ha'ne witwapiihijiiji' (sábado).—
8 Porque o Filho do Homem é senhor também do sábado.
9 Ha' Jesús in hats t'atsji'ƚik'uifik'i ha' wit'enekju' qa ikii qa uyifi ke' judiol ƚe'lijtsitjii.
9 Partindo dali, Jesus entrou na sinagoga.
10 Qa hikha' i'ni' ha' ewi'ƚ jukhew yisƚax ka' ƚokoyik'i. Qa in ƚunye'jek hekhewe'en in wo'taxii pa'qu' nit'ijets qu' uƚ'axe' qu' naqsiijkii ha' Jesús, ma' qa nifaakan: —¿Me ƚeke' qu' jintiƚin pa'qu' nanqaats'etax in mexe witwapiihijiiji' (sábado)?—
10 Encontrava-se lá um homem que tinha a mão seca. Alguém perguntou a Jesus: É permitido curar no dia de sábado? Isto para poder acusá-lo.
11 Ha' Jesús qa yeku'ƚ qa yit'ijiju'ƚ: —¿Pa'n ƚii ekheweli'ƚ qu' nanamik'iju' pe'qu' witijkiye' pe'qu' ƚeƚinkiye' kots'etax in sabadoji'? ¿Me nite' nit'ijpha'm pekhe'en?
11 Jesus respondeu-lhe: Há alguém entre vós que, tendo uma única ovelha e se esta cair num poço no dia de sábado, não a irá procurar e retirar?
12 Qa na'aj jukhew in les weju'ƚij yijat'ij nite' ƚunye'jiju'ƚ pe'qu' kots'etaxe', qa hik ta'ƚijupi' in ƚeke' qu' jintaqsiijkii pa'qu' ƚe'wise' pa'qu' sabadoye'ji'.—
12 Não vale o homem muito mais que uma ovelha? É permitido, pois, fazer o bem no dia de sábado.
13 Ma' qa yiyaji'ets ha' jukhew qa yit'ijets: —¡Ijin na' okoi!— Ha' jukhew qa yijin ha' ƚokoi qa aje'eƚ hamiikii ka' ƚunye'jtax ha' ƚokoi, ma' qa week ƚunyejei iye he' ƚokoyei.
13 Disse, então, àquele homem: Estende a mão. Ele a estendeu e ela tornou-se sã como a outra.
14 Ma' qa ikfik'ikii he' fariseol qa yifaakateji' pa'qu' ƚeqfenyejeyi'ij qu' ƚeke'ye' qu' nilan ha' Jesús.
14 Os fariseus saíram dali e deliberaram sobre os meios de o matar.
15 Ha' Jesús in nikfe'lets aka'an, ma' qa ikik'ui hakha' i'ni' qa olots he' yijayanik'i. Ha' Jesús qa niƚinju' week hekhewe' wanqaats'etaxju'.
15 Jesus soube disso e afastou-se daquele lugar. Uma grande multidão o seguiu, e ele curou todos os seus doentes.
16 Qa yiyaji'ijets qu' hasu'uj nenfeli'm pe'ye' kakha' yijaa'ija in ƚunye'j ha' Jesús.
16 Proibia-lhes formalmente falar disso,
17 Hats'inha qu' nafits kakha' yit'ij pa'aj pa' Intata in i'nijji' pa' profeta'ik'i Isaías, in yit'ij pa'aj:
17 para que se cumprisse o anunciado pelo profeta Isaías:
18 —Jeƚi'ƚju', hane'en hik ha'ne yeqejkunene'k. Hik ha'ne he'yeku'miiji'. Qi in hisu'un qa qi iye in tsi'sinheti'mkii. Hetisij nakha'an na' yeqe Espíritu. Ƚakha' qa' nenfeli'm nakha' yatsathen nekhewe' witsetiikal nite' judiol.
18 Eis o meu servo a quem escolhi, meu bem-amado em quem minha alma pôs toda sua a afeição. Farei repousar sobre ele o meu Espírito e ele anunciará a justiça aos pagãos.
19 Ƚakha' tees qu' netk'eƚei, tees qu' natyaiƚekii. Nite' ƚeke' qu' netpiikaxtii pa'qu' ƚ'axe' pe'qu' wit'ikheijeye'ji'.
19 Ele não disputará, não elevará sua voz; ninguém ouvirá sua voz nas praças públicas.
20 Nite' yepƚet pe' fapu' in hats qaƚiyuje'm. Nite' yomhet iye in hats yomiyu'tax qa hats p'ulƚetax na'aj witfetitjiyij penyilo i'nji' ne'ej eƚi'ni. Hik aka' qu' ƚunye'je' qa' naamƚi'ijii qu' naxinentaxij pa' yatsathen.
20 Não quebrará o caniço rachado, nem apagará a mecha que ainda fumega, até que faça triunfar a justiça.
21 Qa aka' ƚiiji' qu' netjumti'ets week pe' witsetits pekhewe' qu' netk'enets.—(Is 42:1-3)
21 Em seu nome as nações pagãs porão sua esperança {Is 42,1-4}.
22 Ma' qa tetka'xii ha' Jesús ha' ewi'ƚ jukhew puk'al qa ham iye ƚe'lijeye' qe ta'ƚets pa' inwo'met. Qa ha' Jesús qa yiƚin, ma' qa yi'wenkitkii qa iyet iye.
22 Apresentaram-lhe, depois, um possesso cego e mudo. Jesus o curou de tal modo, que este falava e via.
23 Week hekhewe' yi'wenij qi in yitjuƚaxijpha'mkii qa yifaakateji' iye: —¿Ma hik hane'ek pa' Ƚa's pa' David'ik'i?—
23 A multidão, admirada, dizia: Não será este o filho de Davi?
24 In yepi'ye' ek'i aka'an he' fariseol qa yit'ijju': —Pakha'ƚe Beelzebú, ƚatata pe' inwo'metets, tisij hane'en pa' ƚet'unha'xijup qa ƚeke' in yuki'nfik'ikii pekhewe' inwo'metets.—
24 Mas, ouvindo isto, os fariseus responderam: É por Beelzebul, chefe dos demônios, que ele os expulsa.
25 Ha' Jesús nikfe'lets hekhewe'en ka' yumtitax qu' ƚunye'je' qa yit'ijji'ju': —Na'aj qi witset qu' nawatlanju'kii ma' qa ƚakha'ƚe ƚete'm qu' netwuƚ'enhetju' qa hik ƚunye'j iye na'aj witset ƚa's. Qa hik ƚunye'j iye na'aj ewi'ƚ jukhew qa ƚelits qa ƚewhe'ye' iye in watlanju'kii qa ƚekhewelƚe ƚete'm iye in wetwuƚ'enhetju'.
25 Jesus, porém, penetrando nos seus pensamentos, disse: Todo reino dividido contra si mesmo será destruído. Toda cidade, toda casa dividida contra si mesma não pode subsistir.
26 Ma' qa hik ƚunye'j na' Satanás in ƚakha'ƚe ƚete'm qu' ne'nukinfik'i in Satanás, ma' qa ƚakha' ye'ƚe ƚete'm qu' newetqethenju'kii. ¿Qa pa'n ƚunye'j qu'nte' niliyi'ij na' tenek'enheiji' nakha'an?
26 Se Satanás expele Satanás, está dividido contra si mesmo. Como, pois, subsistirá o seu reino?
27 Ekheweli'ƚ in ƚit'iƚijets in hukinfik'ikii pe' inwo'metets qa ta'ƚets pa' ƚet'unha'x na' Beelzebú qa qu' yijaayi'ija aka'an, ¿qa ƚek ƚet'unha'xek pa'qu' nata'ƚijets ne' ijatshenheyi'ƚ in yiwu'mfik'i pe' inwo'metets? Qa hik ta'ƚijupi' nekhewe'en qu' hik nekhewe'ye' qu' nit'iƚij ewets qu' ijaniƚik'i.
27 E se eu expulso os demônios por Beelzebul, por quem é que vossos filhos os expulsam? Por isso, eles mesmos serão vossos juízes.
28 Qa qu' nata'ƚƚe'ets na' ƚeqe Espíritu na' Dios in hukinfik'ikii ne' inwo'metets, ma' qa hats jutsiqax in hats nami'ƚ ewetsju' na' tenek'enheiji' na' Dios.
28 Mas, se é pelo Espírito de Deus que expulso os demônios, então chegou para vós o Reino de Deus.
29 ¿Pa'n ƚeqfenye'j ƚewek pa'qu' nuyetsji' pe'qu' ƚetsi'ye' pa'qu' net'un jukhew qa' nenitka'mij pekhewe' ƚewekwekits qu'nte' nojoye' qu' nophe'ƚ? Qu' nophe'ƚ yijat'ij ma' qa ƚeke'ye' yijat'ij qu' nenitka'mij pe'qu' ƚewekwekitse'.
29 Como pode alguém penetrar na casa de um homem forte e roubar-lhe os bens, sem ter primeiro amarrado este homem forte? Só então pode roubar sua casa.
30 Pakha' qu' nite' yi'feyi'ij pakha'an yejuihife'ej. Qa pakha' nite' tsi'fenij in haqsi'jje'mkii qa yak'esa'xƚekii.
30 Quem não está comigo está contra mim; e quem não ajunta comigo, espalha.
31 Qa hik ta'ƚijupi' qu' hit'iƚij ewets, in week pakha' qu' naqsiijkii pakha' qu' ƚunye'je'ƚe pa' uƚ'ax qa pakha' iye qu' uƚ'etsik'i ƚe'lijeyi'ij pa'qu' ƚunye'je'ƚe, qa ƚeke'ƚe qu' netwumhiti'yik'ui pe' ƚewuƚ'ets. Qa pakha'ƚe qu' uƚ'ax ƚ'anye'je'ets nakha' Espíritu Santo qa' nite' ƚeke'ye' qu' netwumhiti'yik'ui pe' ƚewuƚ'ets.
31 Por isso, eu vos digo: todo pecado e toda blasfêmia serão perdoados aos homens, mas a blasfêmia contra o Espírito não lhes será perdoada.
32 Pa'qu' ƚunye'je' qu' nit'ij pa'qu' ewi'ƚ wi'tlijeye' t'ejuyiju'ƚ ha'ne Ƚa's na' Jukhew, qa ƚeke'ƚe qu' netwumhiti'yik'ui aka'an. Qa pakha'ƚe qu' nit'ij pekhewe' qu' net'ejuyiju'ƚ nakha' Espíritu Santo qa nite' ƚeke' qu' netwumhiti'yik'ui pekhewe'en, nite' hane'ej ha'ne ƚahats'ij qa nite' iye pakha' mexe hamik'ui.—
32 Todo o que tiver falado contra o Filho do Homem será perdoado. Se, porém, falar contra o Espírito Santo, não alcançará perdão nem neste século nem no século vindouro.
33 Ha' Jesús qa yit'ijets iye he' fariseol: —Jeƚi'ƚji' pa'qu' it'iƚijju'ha ekewe'en in t'ejuyets ka' haqsiijkii, ne' najkak ƚe'wis qa ƚe'sitsjijek ƚei, ne' najkak uƚ'ax qa uƚ'etsjeek ƚei, qe ne'ej ƚei hik ne'ej jutsiqetsij ne'ej najkak.
33 Ou dizeis que a árvore é boa e seu fruto bom, ou dizeis que é má e seu fruto, mau; porque é pelo fruto que se conhece a árvore.
34 ¡Q'oiq'oyits ƚelits! ¿Pa'n ƚunye'j qu' it'iƚij pa'qu' ƚe'wise' in ekheweli'ƚ qi in uƚ'etsi'ƚ? Qe pakha' topo'oj ha'ne intawe'j qa hik pakha' t'atsji'ƚii ha'ne ineji'.
34 Raça de víboras, maus como sois, como podeis dizer coisas boas? Porque a boca fala do que lhe transborda do coração.
35 Pakha' jukhew ƚe'wis qe ta'ƚets pe' ƚe'sits yenji'ju'kii pa' ƚatawe'j ma' qa t'atsji'ƚfik'i pa' ƚe'wis, qa pakha'ƚe qu' uƚ'ax jukhewe' qe ta'ƚets pe' uƚ'ets yenji'ju'kii pa' ƚatawe'j ma' qa t'atsji'ƚfik'i pa' uƚ'ax.
35 O homem de bem tira boas coisas de seu bom tesouro. O mau, porém, tira coisas más de seu mau tesouro.
36 Qa yakha' qa hit'iƚij ewets qu' namtaxets pa' neƚuji' qu' week newetjeyutshentax, ma' qa' nenfeelija ƚekpa' ta'ƚijupi' in yit'ij pe' ham weju'ƚi'ij wi'tlijei nite' ƚeke'tax qu' nit'ij.
36 Eu vos digo: no dia do juízo os homens prestarão contas de toda palavra vã que tiverem proferido.
37 Qe pe' e'lijei hik pekhewe' qu' nata'ƚets qu' nenit'ij ewets hatse' yatsathen, qa pe' e'lijei iye qu' nata'ƚets qu' nenit'ij ewets hatse' qu' uƚ'axe' qa' atanithenhetii.—
37 É por tuas palavras que serás justificado ou condenado.
38 Ma' qa he' uja'x he' fariseol qa he' i'nq'ijatshenij ke' Moisés ƚe'lijei qa yit'ijets ha' Jesús: —Maestro, hisu'untaxi'ƚ qu' k'eweniƚijha qu' aqsiijkii pa'qu' ham ƚunye'ji'iju'ƚ hats'inha qu' jutsiqetsi'iƚ ye'mha qu' neƚisij pa' et'unha'x pa' Dios.—
38 Então alguns escribas e fariseus tomaram a palavra: Mestre, quiséramos ver-te fazer um milagre.
39 Ha' Jesús qa yeku'ƚ: —Enewe' hane'ej jukhew qi in uƚ'ets qa nite' ewi'ƚƚi'i' iye nakha' yijayantax, iyintaxets qu' net'ethinheti'yij pa'qu' ham ƚunye'ji'iju'ƚ, qa hatsƚe nite' ƚeke' qu' net'ethinheti'yij pa'qu' ham ƚunye'ji'iju'ƚ. Ewi'ƚƚe hatse' qu' net'ethinheti'yij qu' hik ƚunye'je' ka' ƚunye'jkii ka' profeta'ik'i Jonás.
39 Respondeu-lhes Jesus: Esta geração adúltera e perversa pede um sinal, mas não lhe será dado outro sinal do que aquele do profeta Jonas:
40 Qe in ƚunye'jek in i'nji' ka' Jonás pe' ƚekutjii pa' qi ƚejits wetshetk'ewi'ƚ neƚuts qa wetshetk'ewi'ƚ najai(Jon 1:17) qa' hik aka' qu' ƚunye'je' ha'ne Ƚa's na' Jukhew wetshetk'ewi'ƚ neƚuts qa wetshetk'ewi'ƚ najai iye qu' na'nji'ju' ha'ne sehe'.
40 do mesmo modo que Jonas esteve três dias e três noites no ventre do peixe, assim o Filho do Homem ficará três dias e três noites no seio da terra.
41 Kekhewe' Nínive ƚeiƚetsik'i niipha'mkii hatse' qu' neniitaxpha'mkii enewe' hane'ej na'l ha'ne ƚahats'ij pa' neƚuji' qu' newetjeyumtshentax ene' week, kekhewe'en qa' nit'ijets qu' les uƚ'etse' wiikfik'i enewe' hane'ej na'l ha'ne ƚahats'ij. Qe ke' Nínive ƚeiƚetsik'i yili'ij in yaqsiijkii pe' uƚ'ets in yepi'ye' ek'i ke' nifeli'm ka' Jonas'ik'i, qa hane'ej nakha' les in t'anipji' ka' Jonas'ik'i qa hats ha'ne i'ntaxi'in.
41 No dia do juízo, os ninivitas se levantarão com esta raça e a condenarão, porque fizeram penitência à voz de Jonas. Ora, aqui está quem é mais do que Jonas.
42 Ke' ewi'ƚ efu'uk'i qi tenek'enhei ta'ƚii na' i'wk'uyi'lii qa' neniipha'm hatse' qu' neniitaxpha'mkii enewe' hane'ej na'l ha'ne ƚahats'ij pa' neƚuji' qu' newetjeyumtshentax ene' week, kekhe'en qa' nit'ijets qu' les uƚ'etse' wiikfik'i enewe' hane'ej na'l ha'ne ƚahats'ij. Qe ƚakha' ke' efu'uk'i in toxtaxii yemjee na' ta'ƚji' nakhap seheika' qa namii qu' nepiye' ka' qi ƚikfeliya'xkii ka' wittata'ak'i Salomón, qa hane'ej nakha' les in t'anipji' ka' Salomon'ik'i qa hats ha'ne i'ntaxi'in.—
42 No dia do juízo, a rainha do Sul se levantará com esta raça e a condenará, porque veio das extremidades da terra para ouvir a sabedoria de Salomão. Ora, aqui está quem é mais do que Salomão.
43 Ha' Jesús qa yit'ij iye: —Pa'qu' ewi'ƚ inwo'met'e in ikik'uifik'i na'aj jukhew qa nekƚi'ikii pe' yisƚaxkii sehel, wo'taxiikii ƚawapiihiwet'e qa nite'ƚe yi'wen,
43 Quando o espírito impuro sai de um homem, ei-lo errante por lugares áridos à procura de um repouso que não acha.
44 ma' qa yit'ij: “Qa' hapilii iye ke' yitsi' ke' hata'ƚifi.” Qa in tepilii qa yi'wen in ham i'ni'ifi. Hats wetp'ilastaxifi qa hats wanaqsi'jtaxifi iye.
44 Diz ele, então: Voltarei para a casa donde saí. E, voltando, encontra-a vazia, limpa e enfeitada.
45 Ma' qa ik iye qa ikii pekhewep iye wetsjuk tatsai (7) inwo'metets les qi in uƚ'ets wiikfik'i qa t'eqe'mets qa week enewe'en qa uiji'teje'm iye qa i'nji' iye pakha' jukhew. Ma' qa les qi'ija in uƚ'ax nite' hik ƚunye'j pa' yojoo in ƚunye'jtax. Aka'an hik aka' qu' ƚunyejeye' hatse' enewe' uƚ'ets jukhew ha'ne hane'ej ƚahats'ij.—
45 Vai, então, buscar sete outros espíritos piores que ele, e entram nessa casa e se estabelecem aí; e o último estado daquele homem torna-se pior que o primeiro. Tal será a sorte desta geração perversa.
46 Ha' Jesús in mexe iyetik'ui hekhewe' olots jukhew qa' efuts iye, qa namtaxets ke' ƚenene qa he' ƚek'injats iye qe nifaakateyutaxets qa amaneiƚefik'i.
46 Jesus falava ainda à multidão, quando veio sua mãe e seus irmãos e esperavam do lado de fora a ocasião de lhe falar.
47 Qa ewi'ƚ ha' yit'ijets ha' Jesús: —Ke' enene qa he' ek'injats ha'niite' amaneyi'fik'i, nifaakateyutax ewets.—
47 Disse-lhe alguém: Tua mãe e teus irmãos estão aí fora, e querem falar-te.
48 Qa yeku'ƚ ha' Jesús hakha'an, qa yit'ijets: —¿Ƚek pekhe' nene qa ƚek pekhewe' iye k'injats?—
48 Jesus respondeu-lhe: Quem é minha mãe e quem são meus irmãos?
49 Ma' qa t'apsiiji'teje'm he' ƚ'ijatshenhei qa yit'ij: —Enewe'en k'injats qa nene iye.
49 E, apontando com a mão para os seus discípulos, acrescentou: Eis aqui minha mãe e meus irmãos.
50 Qe pa'qu' ƚunye'je' qu' naqsiijkii pa' yisu'un na' Tata i'ni' na' wa's, qa hik ha'ne k'inij qa k'inja' iye qa nene iye.—
50 Todo aquele que faz a vontade de meu Pai que está nos céus, esse é meu irmão, minha irmã e minha mãe.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 12, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.