Lucas 14
Sateré-Mawé NT (MAV_WBT) vs VC
1 Mi'i hawyi yt i'atupotpap i hap e'at pe put'ok'e itote Tupana mõtypot yat pyi wẽtup getap kape Iesui toto Tupana mõtypot yat piaria apykok hat yat kape toto. Itote i'atu kahato nagnia ehay enoi haria. Itote Iesui ta'apyk tenuk i'atu'akag wywo hamo. Mi'i hap kape te'eraha'at kahato Iesui kape. Ta'atuky'esat kahato Iesui ti'aparap hap sio Iesui ipotpap yt i'atupotpap i hap e'at miit'in moehãite hap ete sio yt i'atu'e.
1 Jesus entrou num sábado em casa de um fariseu notável, para uma refeição; eles o observavam.
2 Katupono itote ti toĩne'en ihainia i'ahu kahato rakat ipiit puk takat. Mi'i pote te'eraha'at kahato sio apuru Iesui timoehãite sio yt aipotpap i hap e'at pe ta'atueromõpusu teran haype.
2 Havia ali um homem hidrópico.
3 Mi'i hap Iesui tikuap tuwekaipyi mi'i hawyi to'e — Eiperia ti eweikuap kahato wãi'e hap ko'i yt naku i mesup e'at pe mio tã watunug hap ko'i. Ta'i ahe'ase'i Musei wãi'e hap ko'i kuap kahato haria eipe pote apo'are teran ehepe — Waku apo miit'in moehãite hap watunug Tupana mõtypot e'at pe sio yt e. Uiwesat ro e Iesui wo'omu'e haria akag me.
3 Jesus dirigiu-se aos doutores da lei e aos fariseus: É permitido ou não fazer curas no dia de sábado?
4 Ma'ato yt ta'atuwesat teran i katupono i'atupy'ahak Iesui ete. Mi'i hawyi Iesui tipopytyk ipiit puk takat ipo ete. Mi'i hawyi tuweponug ipiit puk takat ete pote meremo ipiit ihãite i ra'yn topyhu'at. Mi'i hawyi ipohep ipiit ete pyi — Pyno waku ra'yn eete mehĩ e. Waku ereto i ro e'yat kape e.
4 Eles nada disseram. Então Jesus, tomando o homem pela mão, curou-o e despediu-o.
5 Toto hawyi Iesui tuwemorem itotiaria ewawi — Eiperia eipotpap kahato yt motpap i hap e'at pe e. Woroho'okuap eipe. Eihũ wewato ahup ta'at yi ka'a pe y'y pe hap enõtem hap ete eipotpap mi'i hap e'at pe pywo are sio yt. Ta'i pywo ti are e mi'i tã ti ewetunug yt naku i aipotpap e hap e'at pe. Mi'i pytkai kan hamo uimohit teran mesuwat e'at piat miit moehãite hap upi e.
5 Depois, dirigindo-se a eles, disse: Qual de vós que, se lhe cair o jumento ou o boi num poço, não o tira imediatamente, mesmo em dia de sábado?
6 Mi'i hawyi yt ta'atuwesat kuap i kahato Iesui.
6 A isto nada lhe podiam replicar.
7 Mi'i hawyi toi'atumu'e i tehay iã'ãkap wo Iesui katupono toikuap itotiaria te'eruwemowato hap pote. Ta'atuky'esat morekuat e'yparakai totiat ta'atu'apyk ienuk hap e'at turan — Uito po'og torania kai ta'atu'e hap moherep teran haype i'ewyte ta'atuesokpe ikahu kahato hap ete ta'atu'apyk hap tote. Morekuat e'okipy tote te'erenuk teran. Yt te'erenuk teran i irania'in miit'in emiit wywo.
7 Observando também como os convivas escolhiam os primeiros lugares, propôs-lhes a seguinte parábola:
8 Mi'iria pe Iesui to'e — Uhyt'i'in mana'in karãpeĩ morekuaria eikaykay ienuk hap kape turan o yt eiwo'o'apyk tei'o iwato'in nakaria e'amyap tote eiwemowato haype hap e. Pyno po'og waku paa'e haria wo yn itote eweikupte'en. Ma'ato ewei'apyk morekuaria ewy turanuat put'ok'e wẽtup ok po'og iwato rakat eikawiat hat.
8 Quando fores convidado às bodas, não te sentes no primeiro lugar, pois pode ser que seja convidada outra pessoa de mais consideração do que tu,
9 Mi'i hawyi aru ienuk hap ka'iwat to'e aru ehepe — Apuete uhyt mana etum no e'amyap meiũwat uiwy pe e aru. Mi'i hawyi era'apyk kuepe e aru. Mi'i pote aru eiwemõti hap kahato topyhu'at ehete e. Mi'i hawyi ienuk hap e'at pe eremõti kahato yi tote apyk pe era'apyk hawyi e.
9 e vindo o que te convidou, te diga: Cede o lugar a este. Terias então a confusão de dever ocupar o último lugar.
10 Mi'i pote woroho'onãpin teran uhyt'i'in mana'in. Karãpe aikaykay ienuk hap kape turan waku wata'apyk yt uwe mikuap i yatype. Mi'i pote aru ienuk ka'iwat tut ahowawi hawyi — Po'og waku morekuat amyap tote ro era'apyk mana uhyt e aru ahepe. Mi'i hawyi aiwemõtypot hap itote topyhu'at. I'ewyte aru itotiaria aikuap ta'yn morekuaria mimõtypot no watoĩne'en hap are.
10 Mas, quando fores convidado, vai tomar o último lugar, para que, quando vier o que te convidou, te diga: Amigo, passa mais para cima. Então serás honrado na presença de todos os convivas.
11 Katupono mio tã e ehowawi AheTupana — Wemowato haria mohit hano areĩne'en e. Ma'ato wemohit haria mõtypot hano areĩne'en e.
11 Porque todo aquele que se exaltar será humilhado, e todo aquele que se humilhar será exaltado.
12 Mi'i hawyi tuwemorem hawyi Iesui to'e i ienuk ka'iwaria pe — Uhyt'i'in mana'in e karãpe ienuk hap iwato rakat watunug teran yt naku i wati'atukaykay ienuk hap kape aikatuwyria aiwyria'in iwato'in nakaria are. Po'og waku watuwẽka ienuk kape yt uwe mikuap i ko'i hesy'at rakaria hatek takaria katupono mi'i haria yt aikaykay kuap i aru ta'atuenuk hap kape yt hekat rakaria i pote. Ma'ato aiwyria'in hekat rakaria yn wati'atukaykay pote meiũran i'ewyte aikaykay ta'atuenuk wato hap kape. Yt naku i — Waku atikaykay uiwyria'in hekat rakaria ui'yat kape ienuk hamo katupono ati'atupoi hawyi i'ewyte wyti aru uikaykay i'atu'yat kape i'atumi'u u hamo yt naku i wato'e aiwanẽtup hawe wati'atukaykay miit'in ehenuk hap kape turan.
12 Dizia igualmente ao que o tinha convidado: Quando deres alguma ceia, não convides os teus amigos, nem teus irmãos, nem os parentes, nem os vizinhos ricos. Porque, por sua vez, eles te convidarão e assim te retribuirão.
13 Po'og waku wato'e aiwanẽtup hawe — Waku po'og ati'atukaykay ui'yat kape tenuk hamo hatek sese rakaria ipiit sa'ag nakaria ipy sa'ag nakaria po'og waku wato'e. Waku yt ihapytig i rakaria yt miit'in miky'e ko'i i ati'atukaykay ui'yat kape ienuk hamo po'og waku wato'e are.
13 Mas, quando deres uma ceia, convida os pobres, os aleijados, os coxos e os cegos.
14 Pyno mi'i tã watunug hawyi Tupana meremo tikuap ahegyi'at hap hawyi wy ti aru meremo aru Tupana aikaykay tomimõtypot ko'i wo watopyhu'at aipoi hamo toenuk wato hap kape e. Katupono hatek takaria ky'e haria wo watoĩne'en Tupana ewywuat pote. Mi'i hawyi eweinõ'ẽ eiku'uro hap pyi mi'i hawyi aru ta'aipok kahato ehowawi mekewat mi'u eimiium hap satek takaria piat enuk wato nug hap sa'up Tupana po pyi atipy pe e Iesui.
14 Serás feliz porque eles não têm com que te retribuir, mas ser-te-á retribuído na ressurreição dos justos.
15 Mi'i hawyi wẽtup ok miit itote ihay kahato Iesui kape tenuk hap yparakai totepyi — Ikahu kahato tig ehay e. Urumu'e kahato En. Pywo aru meiũran meimuẽwat ienuk haria i'atuwepit kahato Tupana yparakai henuk hap tote e. Ta'i Tupana put'ok'e Morekuat no hap e'at pe ienuk hap aimowepit kahato hap aru toĩne'en e.
15 A estas palavras, disse a Jesus um dos convidados: Feliz daquele que se sentar à mesa no Reino de Deus!
16 Mi'i hawyi Iesui tiwesat — Pywo ti rat mehĩ wen ma'ato ti mesup ta'yn Tupana ti'atukaykay tenuk wato hap kape ma'ato mi'i pytkai miit'in yt tuwat teran i e. Pyno ahenoi ehepe mi'i iã'ãkap wuo. Wẽtup e'at pe so hekat kahato rakat ti'atukaykay kahato tominug ienuk hap iwato kahato rakat kape. Katupono Mi'i Miit miit'in Potypot nuat ieĩne'en hat.
16 Respondeu-lhe Jesus: Um homem deu uma grande ceia e convidou muitas pessoas.
17 Mi'i hawyi tuwehay po'oro kahato miit'in typy'i rakaria kape — Eweiõ'ẽ ro eweiõ'ẽ ro waku ra'yn aimi'u ikã'ã ra'yn iwato kahato rakat waku ra'yn eweiõ'ẽ mesuwe katupono yparakai tote ra'yn aimi'u wuat aimowepit hap e. I'ewyte ahesapo hy waku ra'yn wy e. U'i he kahato rakat toĩne'en e. Pyno eweiõ'ẽ ro e. Waku ra'yn eweiõ'ẽ ro uiwyria'in e. Pyno waku ewei'e ro irania'in me uiwyria'in me e te'eropat haria tehay enoi haria pe e. Mi'i hawyi tuwat. — Aimi'u ra'yn i'atu'e.
17 E à hora da ceia, enviou seu servo para dizer aos convidados: Vinde, tudo já está preparado.
18 Ma'ato — Apu i ete i'atu'e. Yt naku i te mesup areto e. Etikuap kat pote yt uipohepap i te mesup katupono atipuẽti ra'yn mesup yi wakuat uiweko nug hamuat e. Katupono mesup ta'yn ti areto hamuat mekewat yi hun kapiat ui'akasa uiweko nug hamuat hap kape e. Mi'i tote ti ikahu kahato. Pyno waku ere'e morekuat pe — Yt areto kuap enuk hap ikahu rakat kape e morekuat potpo'oro pe.
18 Mas todos, um a um, começaram a escusar-se. Disse-lhe o primeiro: Comprei um terreno e preciso sair para vê-lo; rogo-te me dês por escusado.
19 Mi'i hawyi wẽtup ok pe i — To'iro morekuat enuk hap kape mehĩ e. Waku ra'yn e. Ikahu kahato tig itote e. Mi'i pote — Waku mehĩ e wen ma'ato ti mesup te yt areto kuap i e yt uipohepap i te mesup. Etikuap kat pote. Na'atpo atikyi'at 5 wewato ahup mi'i pote mesup areto ui'akasa hamo waku sio uimikyi'at ko'i sio yt hap kuap hamo. Sio i'atuesaika uhe'yara ekyi yi totiat hamo sio yt. Mi'i hap ko'i ete ti yt uipohepap i e. Pyno mi'i pote ere'e o morekuat pe — Areto teran wen waku kahato hap kape ma'ato yt areto kuap i. Pyno waure wo o morekuat toĩne'en uikai mehĩ e.
19 Disse outro: Comprei cinco juntas de bois e vou experimentá-las; rogo-te me dês por escusado.
20 Mi'i hawyi wẽtup ok morekuat wy ok yat pe teke hawyi — Aim'u ra'yn mehĩ e. Ikahu kahato tig morekuat yat pe e. Iwato kahato tig ahenuk hap e. Pyno to'iro mehĩ e. Mi'i hawyi toiwesat — Pyno waku areto teran ni ma'ato ti yt uipohepap i te koitywy morekuat enuk hap kape e. Etikuap kat pote e. Ga'atpo atipuẽti uhehary'i ikahu rakat mi'i pote areĩne'en mesup iwywo e. Pyno waku ere'e morekuat pe — Waure wo soke ereĩne'en ere morekuat pe kat pote ti yt uipohepap i te. Mesup uhehary'i mowepit hap ete areĩne'en e. Mi'i hap ete areĩne'en mesup e.
20 Disse também um outro: Casei-me e por isso não posso ir.
21 Mi'i hawyi heropat haria te'era'aipok i ra'yn morekuat kape — Yt tõ'ẽ i wyti ewyria'in uhyt te'ero'e hamo. Mi'i hawyi toikuap yne ra'yn i'atu'e hap — Yt uipohepap i te mesup e haria yn aimikaykay ko'i i'atu'e hawyi morekuat ipy'ahak kahato i'atuete hawyi to'e tomipo'ororia pe — Pyno eweiwat i ro wuat'i mu'ap wato upi wuat'i mu'ap hit ko'i upi. Mi'i hap upi ewei'atukaykay wuat'i haky'e'i rakaria hatek takaria uhenuk hap kape e. Waku ewei'atukaykay yne tawa wato piaria yt hekat rakaria i yt ipy kahato rakaria i yt ipo kahato rakaria i yt ihapytig i rakaria yt hewyry kuap i rakaria ipiit sa'ag sa'ag nakaria yt uwe miky'e i ko'i mi'iria meikowo henuk hap kape ewei'atukaykay ro e morekuat teropat haria pe.
21 Voltou o servo e referiu isto a seu senhor. Então, irado, o pai de família disse a seu servo: Sai, sem demora, pelas praças e pelas ruas da cidade e introduz aqui os pobres, os aleijados, os cegos e os coxos.
22 Mi'i hawyi tuwat hawyi ta'atu'atukaykay yne miit'in yt iwato'in nakaria i yt uwe miky'e i ko'i morekuat enuk wato hap kape. Mi'iria tõ'ẽ tõ'ẽ kahato howawi. Mi'i hap kaipyi te'era'aipok i ra'yn ihay moherep haria morekuat kape. — Urutunug na'yn ni emiky'esat ewy mehĩ i'atu'e. Mi'i hawyi tõ'ẽ emikaykay ko'i i'atu'e. Typy'i kahato ti wen enuk hap tote tukupte'en mesup ma'ato mi'i pytkai emi'u iwato kahato pote yt ta'atu'u kuap i yne i'atu'e.
22 Disse o servo: Senhor, está feito como ordenaste e ainda há lugar.
23 Mi'i pote morekuat to'e — Are pãi e pyno waku eweiwat i ro yne y'y hit i ko'i upiat gupte'en haria kape e. Yne tawa hit tawa hit ko'i kape ga'apy piaria kape e. Mi'iria eti'atukaykay meikowo hamo e. Katupono ti atiky'esat ui'yat pyt'at nug yne miit'in miat hap e. Atiky'esat nyti hik'e miit'in no ui'yat hap e.
23 O senhor ordenou: Sai pelos caminhos e atalhos e obriga todos a entrar, para que se encha a minha casa.
24 Sa'awy'iwuaria uimikaykay ko'iria uimõpy'ahak kahato uiwyria'in sese mi'iria ui'ywania pytkai yt tõ'ẽ i. Pywo pe ti rat are'e pyno yt karãpe i aru mi'iria te'erenuk uimi'u wakuat rakat ete. Yt ta'atukuap i aru he hap. Yt wẽtup ok i ra'yn ti teke kuap irane uhenuk hawe uimikaykay sa'awy'iwuaria ko'i e morekuat topotpo'ororia tehay enoi haria pe. Mi'i hap ewy ti miit'in tukupte'en mesup e Iesui. Tupana ti'atukaykay kahato koran te tenuk wato kahato hap kape e Iesui yt tehay mohey i haria pe.
24 Pois vos digo: nenhum daqueles homens, que foram convidados, provará a minha ceia.
25 Mi'i hawyi Iesui toto i ra'yn hawyi typy'i rakaria miit'in tuwat tuwat ra'yn hupi. Mi'i hawyi tuwesaipe'ok toupiat õ'ẽ haria mu'e hamo.
25 Muito povo acompanhava Jesus. Voltando-se, disse-lhes:
26 Eweipyhu'at teran uipotpo'ororia uhemiit sese wo mi'i pote woroho'oky'esat kahato. Mi'i pote ahenoi aikotã aikotã eweikupte'en uhemiit sese wo hap uimiky'esat ewywuat nug hap e. Uhupi ereto hap etiky'esat pote eweitoiat yne eimiky'esat e. Mi'i hawyi po'og uiky'e eiwat e'ywot kai ety kai ehary'i kai ehe'aito kai eimẽpyt'in kai eheyke'et kai eheywyt kai ehesaki'yt kai eikypy'yt kai eheinyt kai i'ewyte eiweky'e hap kai uiky'e uimiky'esat nug hap po'og eimiky'esat ko'i nug hap kai. Mi'i hawyi ewei'e — Uiku'uro pote uiku'uro ma'ato areto eupi ewei'e uhepe mi'i hawyi mi'i hap yn waku uhemiit no.
26 Se alguém vem a mim e não odeia seu pai, sua mãe, sua mulher, seus filhos, seus irmãos, suas irmãs e até a sua própria vida, não pode ser meu discípulo.
27 Ma'ato eweiken'ẽ eiku'uro hap pupi pote mi'i pote aria'yp posak ete eiku'uro hap ui'ewy e hap yt eweiky'esat i. Mi'i hawyi yt eweiwat kuap i uhupi uhemiit'in sese wo uipotpo'ororia wo e.
27 E quem não carrega a sua cruz e me segue, não pode ser meu discípulo.
28 Pyno ahenoi hã'ãkap wo aikotã waku hap. Pyno so wẽtup ok surara akag tunug neran ywaiti rakat to'yat. Tu'uka teran itote pywiat hap mory'a wywuat hap. Mi'i hawyi tutunug hap e'yianme ti ipotpap kahato miwan ete karania upi mi'i hap nug hamuat hap ete karania e'at temiit'in poi hamuat hap ete karania upi nu wato kyi'at hap ete karania upi ha'up nug hap ete sio tekat put'ok'e inug hamo sio yt hap kuap hamo.
28 Quem de vós, querendo fazer uma construção, antes não se senta para calcular os gastos que são necessários, a fim de ver se tem com que acabá-la?
29 Mi'i hawyi tuwepe to'e — Pyno uiwe'eg wo mesuwat nug hap ete e. Yt naku i atunug wẽtup ipat'ok yn e. Waku atunug yne e. Ma'ato aha'awynug hap yn mote mi'i hawyi uhekat yt put'ok'e i ra'yn hawyi miit'in mikyry'i areĩne'en aru e. Pyno yt atiky'esat i mi'i tã pote waku atikuap sa'awy'i sio uhekat put'ok'e ui'yat ywaiti nug hamo e tuwepe.
29 Para que, depois que tiver lançado os alicerces e não puder acabá-la, todos os que o virem não comecem a zombar dele,
30 Pyno waku atunug yne kahato mi'i pote yn miit'in mimõtypot no areĩne'en kuap e. Katupono atimowaku yne kahato ma'ato yt pote ten to'okyry'i kahato uiminug ipat'ok hap ete e. Pyno mi'i iã'ãkap ewy kahato eweikupte'en uhemiit no teran eweikupte'en mote. Waku eweiwekuap ti sio pyt'ok'ewei'e inug hamo hap ete sio yt hap kuap hamo. Mi'i hawyi waku eweiwat uhupi e Iesui itotiaria pe — Urutuwat teran ehupi e haria pe.
30 dizendo: Este homem principiou a edificar, mas não pode terminar.
31 Pyno wẽtup iã'ãkap i ahenoi ehepe e. Pyno sa'awy'i so wẽtup tawa porekuat to'e tuwepe — Pyno atimoma teran irania'in ywania uhewanĩkaptia uhesurara'in wywo e tuwepe tuwanẽtup so e Iesui. Mi'i hawyi ma'ato yt atikuap i uhesurara'in imoma hamo sio put'ok'e sio yt e so. Katupono uhesurara'in sok 10000 surara yn ma'ato uhesurara'in kai ma'ato uhewanĩkatptia esurara'in 20000 hap ewy tukupte'en e. Mi'i hawyi morekuat ti'atukaykay tuwewawi tonãpin hat surara akag iwe'eg kahato rakat — Waku apo watuwat uhesurara'in nywo uhewanĩkaptia moma hamo e sio apo yt e.
31 Ou qual é o rei que, estando para guerrear com outro rei, não se senta primeiro para considerar se com dez mil homens poderá enfrentar o que vem contra ele com vinte mil?
32 Katupono ti uhewanĩkaptia tõ'ẽ kahato ahetawa moma hamo 20000 surara'in wywo ma'ato aiwat ahesurara'in 10000 surara yn tukupte'en e. Mi'i pote atikuap teran waku watuwat sio yt hap e. Ma'ato yt naku i ewei'e pote woroho'opo'oro eipe uhehay wywo i'atuewawi i'atuporekuaria kape e. Mi'i hawyi waku watum ahekat aiwo'owese hap nug hamuat e so mekewat morekat tesurara akag me e Iesui tehay iã'ãkap hawe itotiat — Urutuwat teran ehupi e haria pe.
32 De outra maneira, quando o outro ainda está longe, envia-lhe embaixadores para tratar da paz.
33 Pyno mesuwat uhehay iã'ãkap wuo ahenoi teran ehepe aikotã waku eweiwat uhupi hap uhemiit'in sese wanuat hap. Pyno waku mi'i hap ewy he'yianmete eiwewanẽtup niatpo kahato eito uhupiat hap ete e. Katupono pywo ti uwe uwe uhupi toto uwe uwe toto teran uhupi waku mi'i hat tuwanẽtup kahato — Atunug aru uika'iwat miky'esat ewy yn e. Pyno mi'i hawyi uiat uimiky'esat atiwaure yne uiminug neran hap ko'i hawyi waku ewei'e eweiwat teran uipotpo'ororia waku ma'ato yt mio tã ewei'e i eiwat teran uhupiat hap ete pote yt karãpe i waku eweikupte'en uhemiit no uipotpap nug hamo e Iesui areto teran ehupi e haria pe.
33 Assim, pois, qualquer um de vós que não renuncia a tudo o que possui não pode ser meu discípulo.
34 Mi'i hawyi Iesui to'e temiit'in me — Ewetum no ehewaure ka'a uhepe uiwyria'in e katupono uhehay pywo kahato pe are'e ehepe e. Yt uheso i rat eiperia aikotã ukyt ewy eweikupte'en uipotpo'ororia sese eweikupte'en hawyi e. Ukyt waku kahato aimi'u apopyt no. Mi'i hawyi hẽ'ẽ kahato waku kahato aimi'u mosẽ'ẽ hamo ukyt waku kahato e. Ma'ato toĩne'en ukyt yt he rakat i mesuwarote uhemiit yt kan hamo i ewywuat katupono ukyt nop takat ewywuano tukupte'en hawyi yt hẽ'ẽ hin i pote yt he i hap ewywuat hawyi yt kat hamo i e.
34 O sal é uma coisa boa, mas se ele perder o seu sabor, com que o recuperará?
35 Ukyt yt hẽ'ẽ i rakat ti yt kat hamo i e. Yt naku i wy aimikoi ete katupono aimikoi auka hap topyhu'at e. Pyno ukyt nop takat yt kat hamo i mi'i pote miit'in mipugha mu'ap tote ahetama pe hawyi miit'in mi'akit akit no toĩne'en mu'ap tote e. Mi'i hap ewy uhemiit yt he kahato rakat i ewy e. Pyno eiwanẽtup o uhehay mio wuat kape uiwyria'in e. Ehewaure ka'a apypok kahato uhehay kape e Iesui toupiat wat haria pe mu'ap upi.
35 Não servirá nem para a terra nem para adubo, mas lançar-se-á fora. O que tem ouvidos para ouvir, ouça!
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 14, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.