Mateus 13
Éhe̱n Nti̱a̱ná (MAJNT) vs ARA
1 Kui ni̱stjiu̱n tsitju Jesu ni'yaha̱ ko̱ ngjik'iejña a̱ndai ntáchak'uu̱n.
1 Naquele mesmo dia, saindo Jesus de casa, assentou-se à beira-mar;
2 Nkjin ṉkjún xu̱ta̱ kama ñjakút'aha̱. Kui nga nku tsutsu ngjik'iejñayaha Jesu, ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ tsincha a̱ndai ntóo̱ má kixiu̱.
2 e grandes multidões se reuniram perto dele, de modo que entrou num barco e se assentou; e toda a multidão estava em pé na praia.
3 Nkjin tíkjá ni xi tsakúyaha̱ nga y'éjña chu̱ba̱yaha̱. B'i̱ kitsú:
3 E de muitas coisas lhes falou por parábolas e dizia: Eis que o semeador saiu a semear.
4 Nk'ie nga tíbaténdzjo xujmóo̱, k'u̱a̱ xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱. A̱s'a̱i i̱ncha j'ai ni̱see̱ ko̱ kikjine xujmá xu'bo̱.
4 E, ao semear, uma parte caiu à beira do caminho, e, vindo as aves, a comeram.
5 K'u̱a̱ xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱ má nga najmi 'yún tjín ninte. Ki̱tsa̱ jasu xujmóo̱, a̱t'aha̱ najmi 'yún tjain nintee̱.
5 Outra parte caiu em solo rochoso, onde a terra era pouca, e logo nasceu, visto não ser profunda a terra.
6 Tu̱nga nk'iehé nga tsitju ts'íu̱, kits'ínchjaha̱n ko̱ kixí, a̱t'aha̱ najmi 'yún ngjiyanji kja̱ma̱ha̱.
6 Saindo, porém, o sol, a queimou; e, porque não tinha raiz, secou-se.
7 K'u̱a̱ ngá xi tsixuntu a̱jin na'yóo̱. Kisá na'yóo̱ ko̱ najmi kitsjántehe̱ nga nda sa̱á xujmá xu'bo̱.
7 Outra caiu entre os espinhos, e os espinhos cresceram e a sufocaram.
8 Tu̱nga k'u̱a̱há ngá xi tsixuntu má nga nda nankiu̱. Tu̱ xí tsehé ni xi kitsjá. Tjín xujmóo̱ xi kitsjá unchan tjíhin, tjín xi kitsjá cháte ko̱ te tjíhin, ko̱ tjín xi kitsjá katé tjíhin.
8 Outra, enfim, caiu em boa terra e deu fruto: a cem, a sessenta e a trinta por um.
9 Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
9 Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
10 A̱s'a̱i j'aisehe̱ Jesu já ni'yakuyáha̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱:
10 Então, se aproximaram os discípulos e lhe perguntaram: Por que lhes falas por parábolas?
11 A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu:
11 Ao que respondeu: Porque a vós outros é dado conhecer os mistérios do reino dos céus, mas àqueles não lhes é isso concedido.
12 A̱t'aha̱ xi kamankjihi̱n, k'u̱a̱i̱ saha̱ ko̱ 'yún nda ka̱mankjihi̱n. Tu̱nga xi najmi ts'i̱ínsihi̱n nga ka̱mankjihi̱n, chjú'aha̱ santaha ni xi tíjñaha̱ nga ka̱mankjihi̱n kai.
12 Pois ao que tem se lhe dará, e terá em abundância; mas, ao que não tem, até o que tem lhe será tirado.
13 Kui kju̱a̱ha tu̱ tíb'ejñá chu̱ba̱yahá ra̱ xu̱ta̱ xu'bo̱. A̱t'aha̱ tíbase tu̱nga najmi tíbehé, ko̱ tínt'é tu̱nga najmi tíbasínñjuhú ko̱ najmi tímankjihi̱n.
13 Por isso, lhes falo por parábolas; porque, vendo, não veem; e, ouvindo, não ouvem, nem entendem.
14 ’Ni xi tíi̱ncha ts'ín xu̱ta̱ xu'bo̱ títs'íntjusun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsúya nda̱ profeta̱ Isaia̱ nk'ie nga b'a̱ kitsú:
14 De sorte que neles se cumpre a profecia de Isaías:
15 A̱t'aha̱ ja kama ndjá ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bi̱,
15 Porque o coração deste povo está endurecido, de mau grado ouviram com os ouvidos e fecharam os olhos; para não suceder que vejam com os olhos, ouçam com os ouvidos, entendam com o coração, se convertam e sejam por mim curados.
16 ’Tu̱nga máha jun, á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi tíyo ko̱ tínu'yó, a̱t'aha̱ tíbe tunkun ko̱ tínt'é tja̱ba̱xínñju.
16 Bem-aventurados, porém, os vossos olhos, porque veem; e os vossos ouvidos, porque ouvem.
17 Kju̱axi̱ ni xi tíxinnu̱u. Nkjin já profeta̱ ko̱ xu̱ta̱ xi na̱xu̱ y'entu xi kis'e ni̱stjin nk'ie i̱ncha kama mjehe̱ nga sku̱e̱ ni xi tíyo nd'a̱i̱, tu̱nga najmi kikiehé. Kama mjehe̱ nga ku̱i̱nt'é ni xi tínu'yó nd'a̱i̱, tu̱nga najmi kint'éhé.
17 Pois em verdade vos digo que muitos profetas e justos desejaram ver o que vedes e não viram; e ouvir o que ouvis e não ouviram.
18 ’Kui b'a̱ maha, tjenñjuhúnu nkú tsuhu̱ ra̱ ni xi kuak'iejñá chu̱ba̱ya ts'e̱ nda̱ xi tsaténdzjo xujmóo̱.
18 Atendei vós, pois, à parábola do semeador.
19 Nk'ie nga nt'é xu̱ta̱ én xi tsuya nga Nti̱a̱ná xi batéxuma, a̱s'a̱i najmi mankjihi̱n niu̱, nibá nda̱nindoo̱ ko̱ kjexín én xi ja kis'entje̱jin ani̱ma̱ha̱. Kui xu̱ta̱ha xi nkú joya xujmá xi tsixuntu a̱ndai ni̱yóo̱.
19 A todos os que ouvem a palavra do reino e não a compreendem, vem o maligno e arrebata o que lhes foi semeado no coração. Este é o que foi semeado à beira do caminho.
20 ’Xujmá xi tsixuntu a̱jin ndji̱o̱, kui xu̱ta̱ha xi nt'é ée̱n ko̱ tje̱n'yún tsjohó ts'ín ts'ínkjáíhi̱n.
20 O que foi semeado em solo rochoso, esse é o que ouve a palavra e a recebe logo, com alegria;
21 Tu̱nga najmi 'yúhún tjíhi̱n kja̱ma̱ a̱jin ani̱ma̱ha̱ ko̱ najmi ndjá bincha. Nk'ie nga sakúhu̱ kju̱a̱sti ko̱ nk'ie nga n'e uncha tu̱ nga̱t'aha̱ ée̱n, ts'ín t'axíhi̱n yjoho̱ ée̱n.
21 mas não tem raiz em si mesmo, sendo, antes, de pouca duração; em lhe chegando a angústia ou a perseguição por causa da palavra, logo se escandaliza.
22 ’Xujmá xi tsixuntu a̱jin na'yóo̱, kui xu̱ta̱ha xi ta̱ nt'é ée̱n, tu̱nga ni xi tjíhín a̱sunntei̱ s'enta̱ha̱ ra̱ ko̱ kju̱a̱nchi̱nóo̱ b'ana̱cha̱ha̱. B'a̱ ts'ín najmi sakúntehe̱ ra̱ nga nda sa̱áha ée̱n a̱jin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ ko̱ najmi tsjá cha̱n.
22 O que foi semeado entre os espinhos é o que ouve a palavra, porém os cuidados do mundo e a fascinação das riquezas sufocam a palavra, e fica infrutífera.
23 ’Tu̱nga máha xujmá xi tsixuntu nanki xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi nt'é ée̱n ko̱ mankjihi̱n. Nda ts'ín nga b'entu. Kui xi b'a̱ joyaha xujmá xi tsjá unchan tjíhin, ko̱ tsa xi tsjá cháte ko̱ te tjíhin, ko̱ tsa xi tsjá katé tjíhin.
23 Mas o que foi semeado em boa terra é o que ouve a palavra e a compreende; este frutifica e produz a cem, a sessenta e a trinta por um.
24 Ta̱ y'éjña chu̱ba̱yahá ngáha Jesu nga tsakúya. B'i̱ kitsú:
24 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um homem que semeou boa semente no seu campo;
25 Tu̱nga nk'iehé nga kjintufé, j'ai nda̱ kontra̱ha̱ ndo̱. Y'éntje̱jihi̱n tuni̱ñu̱ jñá ch'onk'un ko̱ a̱s'a̱i ngji.
25 mas, enquanto os homens dormiam, veio o inimigo dele, semeou o joio no meio do trigo e retirou-se.
26 Nk'ie nga jasu tuni̱ñu̱ ko̱ kis'ehe̱ tu, ta̱ kama chji jñá ch'onk'uu̱n.
26 E, quando a erva cresceu e produziu fruto, apareceu também o joio.
27 A̱s'a̱i i̱ncha j'ai já musu̱hu̱ nda̱ xi ts'e̱ tuni̱ñu̱ ko̱ b'a̱ kitsúhu̱: “Ji nda̱ nti̱a̱, ¿a najmi xujmá ndahá xi y'entje̱jin jñáhi̱? ¿Nkú ts'ín nga tu̱ sa jñá ch'onk'uhún kj'ijin ngáha̱ ra̱ ntje̱hi̱?”
27 Então, vindo os servos do dono da casa, lhe disseram: Senhor, não semeaste boa semente no teu campo? Donde vem, pois, o joio?
28 B'a̱ kitsú ndo̱: “Nku nda̱ kontra̱ b'a̱ kits'ín.” B'a̱ kitsú já musu̱: “¿A mjehé ri nga kuankín chjúneyai̱ jñá ch'onk'uu̱n?”
28 Ele, porém, lhes respondeu: Um inimigo fez isso. Mas os servos lhe perguntaram: Queres que vamos e arranquemos o joio?
29 Tu̱nga b'a̱há kitsú ndo̱: “Najmi, a̱t'aha̱ tsa chjúneyo jñá ch'onk'uu̱n, ko̱ xka̱ tuni̱ñu̱ chjúyanjiu.
29 Não! Replicou ele, para que, ao separar o joio, não arranqueis também com ele o trigo.
30 Tu̱ sahá katuma chá suba nga joo̱ santaha nkúhu nga ku̱i̱chú ni̱stjin nga ka̱ma chá. Kui ni̱stjiu̱n b'a̱ xíhi̱n já xi ku̱a̱te tuu̱ nga títjun kjéneya jñá ch'onk'uu̱n, kj'u̱ách'á ko̱ k'u̱éti. Tu̱nga máha tuni̱ñu̱, kui xi kj'u̱átjo a̱ntehe̱.”
30 Deixai-os crescer juntos até à colheita, e, no tempo da colheita, direi aos ceifeiros: ajuntai primeiro o joio, atai-o em feixes para ser queimado; mas o trigo, recolhei-o no meu celeiro.
31 Ta̱ y'éjña chu̱ba̱yahá ngáha Jesu nga tsakúya. B'i̱ kitsú:
31 Outra parábola lhes propôs, dizendo: O reino dos céus é semelhante a um grão de mostarda, que um homem tomou e plantou no seu campo;
32 Kui k'un xu'bi̱ xi 'yún i̱chí sa nga k'un xi k'oo̱. Tu̱nga nk'iehé nga ma chá, 'yún chánka ma sa nga ni ntje̱ xi b'éntje̱ xu̱ta̱. Santaha nku yá tu bichú ma, ko̱ f'ai ts'ínnda'á ni̱see̱ nu̱ba̱ha̱ tjiaha̱ yóo̱.
32 o qual é, na verdade, a menor de todas as sementes, e, crescida, é maior do que as hortaliças, e se faz árvore, de modo que as aves do céu vêm aninhar-se nos seus ramos.
33 A̱s'a̱i ta̱ y'éjña chu̱ba̱ya ngáha Jesu:
33 Disse-lhes outra parábola: O reino dos céus é semelhante ao fermento que uma mulher tomou e escondeu em três medidas de farinha, até ficar tudo levedado.
34 B'a̱ ts'ín kinchja̱ko̱ Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n. Y'éjña chu̱ba̱yaha̱ ngayjee̱ ni xu'bi̱ nga kitsúyaha̱. Najmi kinchja̱ko̱ tsa najmi y'éjña chu̱ba̱yaha̱.
34 Todas estas coisas disse Jesus às multidões por parábolas e sem parábolas nada lhes dizia;
35 B'a̱ kama tu̱ xi tsitjusuhun éhe̱n Nti̱a̱ná xi kitsúya nda̱ profeta̱ nga b'a̱ kitsú:
35 para que se cumprisse o que foi dito por intermédio do profeta: Abrirei em parábolas a minha boca; publicarei coisas ocultas desde a criação [do mundo].
36 Nk'ie nga ja kits'ínkji Jesu xu̱ta̱ nkjiu̱n, jas'en ni'yaha̱. A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ j'aik'úhu̱n ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱:
36 Então, despedindo as multidões, foi Jesus para casa. E, chegando-se a ele os seus discípulos, disseram: Explica-nos a parábola do joio do campo.
37 B'i̱ kitsú Jesu:
37 E ele respondeu: O que semeia a boa semente é o Filho do Homem;
38 A̱nte xi má nga y'éntje̱, kui xi a̱sunntei̱. Xujmá xi ndoo̱, kui xu̱ta̱ha xi ts'e̱ má batéxuma Nti̱a̱ná. Jñá ch'onk'uu̱n, kui xu̱ta̱ha xi ts'e̱ nda̱nindoo̱.
38 o campo é o mundo; a boa semente são os filhos do reino; o joio são os filhos do maligno;
39 Nda̱ kontra̱ xi y'éntje̱ jñá ch'onk'uu̱n, kui xi nda̱nindoo̱. Ni̱stjin nga chjúsíntje̱n tuni̱ñu, kui ni̱stjihin nk'ie nga kfe̱ a̱sunntee̱. Ko̱ já xi ku̱a̱te tuni̱ñu̱, kui xi ntítsjee̱.
39 o inimigo que o semeou é o diabo; a ceifa é a consumação do século, e os ceifeiros são os anjos.
40 ’Xi nkú ts'ín f'áíya jñá ch'onk'uu̱n ko̱ s'etí a̱jin nd'íu̱, b'a̱ ta̱ ka̱ma nk'ie nga kfe̱ a̱sunntee̱.
40 Pois, assim como o joio é colhido e lançado ao fogo, assim será na consumação do século.
41 Nk'ie nga ku̱a̱téxuma Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n, ts'i̱ínkji ntítsjehe̱ nga kjéxin a̱jihi̱n xu̱ta̱ xi ts'e̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ts'ínkijnejin ngatitsun xu̱ta̱ xi k'oo̱ ko̱ ngayjee̱ xu̱ta̱ xi ch'on ts'ín.
41 Mandará o Filho do Homem os seus anjos, que ajuntarão do seu reino todos os escândalos e os que praticam a iniquidade
42 Kui xi kja̱níkj'ajin má tíma 'yún nd'íu̱. Yo̱ kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱'yu̱n.
42 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
43 Nk'iehé ku̱a̱t'ai xu̱ta̱ jee̱ xi nkú joyaha ts'íu̱ nga k'úéntu má batéxuma Na̱'mihi̱. Xi tje̱n tja̱ba̱xínñju, katasínñju.
43 Então, os justos resplandecerão como o sol, no reino de seu Pai. Quem tem ouvidos [para ouvir], ouça.
44 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná b'a̱ joyaha xi nkúhu nku nisa to̱on xi tíjña 'ma nku a̱nte. Nda̱ xi sakúhu̱ niu̱ ta̱ b'éjña 'mahá ngáha a̱t'aha̱ najmi kui ts'e̱ a̱ntee̱. Tsjo maha̱ ndo̱ niu̱. Kui nga fitéñayjehe ni xi tjíhi̱n ra̱ ko̱ b'atse a̱ntee̱.
44 O reino dos céus é semelhante a um tesouro oculto no campo, o qual certo homem, tendo-o achado, escondeu. E, transbordante de alegria, vai, vende tudo o que tem e compra aquele campo.
45 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná ta̱ b'a̱ joyaha xi nkúhu nku nda̱ xi ts'ínxáko̱ ndji̱o̱ tsjo k'un.
45 O reino dos céus é também semelhante a um que negocia e procura boas pérolas;
46 Nk'ie nga sakúhu̱ nku xi 'yún chjíhi̱, a̱s'a̱i fitéñayje ni xi tjíhi̱n ko̱ b'atse ndji̱o̱ tsjo tjín xu'bo̱.
46 e, tendo achado uma pérola de grande valor, vende tudo o que possui e a compra.
47 ’Má batéxuma Nti̱a̱ná ta̱ b'a̱ joyaha xi nkúhu nku na̱'ya xi kikjaníkj'ajin jóo̱ ntáchak'uu̱n. Kixincháha̱ ngayjee̱ tíkjá tji̱o̱ xi tjín.
47 O reino dos céus é ainda semelhante a uma rede que, lançada ao mar, recolhe peixes de toda espécie.
48 Nk'ie nga kitsehe tji̱o̱ na̱'yoo̱, a̱s'a̱i kikje'yún jóo̱ a̱ndai ntóo̱. Yo̱ y'entu nga j'ájin tji̱o̱ xi ndoo̱. Tsinchá ni̱si̱n xi ndoo̱ ko̱ kikjaníya xi najmi ndoo̱.
48 E, quando já está cheia, os pescadores arrastam-na para a praia e, assentados, escolhem os bons para os cestos e os ruins deitam fora.
49 B'a̱ ta̱ ka̱ma nk'ie nga kfe̱ a̱sunntee̱. Ku̱i̱tju ntítsjee̱ ko̱ ts'i̱ínkj'a t'axín xu̱ta̱ xi ch'onk'un ko̱ xi je.
49 Assim será na consumação do século: sairão os anjos, e separarão os maus dentre os justos,
50 A̱s'a̱i kja̱níkj'ajin xi ch'onk'uu̱n má nga tíma 'yún nd'íu̱. Yo̱ kji̱ntá xu̱ta̱ ko̱ ku̱a̱te ni̱'yu̱n.
50 e os lançarão na fornalha acesa; ali haverá choro e ranger de dentes.
51 A̱s'a̱i b'i̱ kitsú Jesu nga kingjásjaiyaha̱ já ni'yakuyáha̱:
51 Entendestes todas estas coisas? Responderam-lhe: Sim!
52 B'i̱ kitsú Jesu:
52 Então, lhes disse: Por isso, todo escriba versado no reino dos céus é semelhante a um pai de família que tira do seu depósito coisas novas e coisas velhas.
53 Nk'ie nga ja kamaha̱ Jesu nga y'éjña chu̱ba̱ya, a̱s'a̱i tsitju yo̱.
53 Tendo Jesus proferido estas parábolas, retirou-se dali.
54 Ngji ngáha nankihi̱ ko̱ tsakúya a̱ya ni'ya sinagoga̱ xi tjín yo̱. Kama nkjúhu̱n xu̱to̱ ko̱ b'a̱ i̱ncha kitsúhu̱ xinkjín:
54 E, chegando à sua terra, ensinava-os na sinagoga, de tal sorte que se maravilhavam e diziam: Donde lhe vêm esta sabedoria e estes poderes miraculosos?
55 ¿A najmi kuihí nda̱i̱ xi ntíhi̱ nda̱ chji̱ne̱yóo̱? ¿A najmi kuihí na̱aha̱ xi 'mi Maria̱? ¿A najmi já nts'e̱hé maha Santiago̱, Kuse, Simon ko̱ Juda̱?
55 Não é este o filho do carpinteiro? Não se chama sua mãe Maria, e seus irmãos, Tiago, José, Simão e Judas?
56 ¿A najmi e̱i̱hí ta̱ tjíntujínná ngatentee̱ jminchjín nichja nda̱i̱? Kui b'a̱ maha, ¿má ngjikj'áha ni xi maha̱?
56 Não vivem entre nós todas as suas irmãs? Donde lhe vem, pois, tudo isto?
57 Kui nga najmi i̱ncha kits'ínkjáíhi̱n ra̱. Tu̱nga b'a̱há kitsúhu̱ Jesu xu̱ta̱ nkiu̱n:
57 E escandalizavam-se nele. Jesus, porém, lhes disse: Não há profeta sem honra, senão na sua terra e na sua casa.
58 Najmi 'yún kits'ín kju̱a̱nkjún Jesu yo̱, a̱t'aha̱ najmi kis'ejihi̱n xu̱ta̱ nga Nti̱a̱ná kits'ín nibáha̱.
58 E não fez ali muitos milagres, por causa da incredulidade deles.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Mateus 13, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.