Lucas 6
Éhe̱n Nti̱a̱ná (MAJNT) vs ARA
1 Nku xua̱tu̱ tíf'a Jesu má nga tjíntje̱ tuni̱ñu̱. A̱s'a̱i já ni'yakuyáha̱ i̱ncha kikje'yún tuni̱ñu̱ ko̱ i̱ncha kits'íntjiya ntsja nga kikjine.
1 Aconteceu que, num sábado, passando Jesus pelas searas, os seus discípulos colhiam e comiam espigas, debulhando-as com as mãos.
2 A̱s'a̱i k'u̱a̱ já fariseo̱ b'a̱ kitsúhu̱:
2 E alguns dos fariseus lhes disseram: Por que fazeis o que não é lícito aos sábados?
3 B'i̱ kitsú Jesu:
3 Respondeu-lhes Jesus: Nem ao menos tendes lido o que fez Davi, quando teve fome, ele e seus companheiros?
4 Jas'en a̱nte nkjúhu̱n Nti̱a̱ná ko̱ kikjine ni̱nku̱a̱n nkjún xi tjíntu yo̱, ni xi tu̱ já na̱'miu̱ ma kjinehé. Kikjine niu̱ ko̱ ta̱ kitsjáha̱ já xi tje̱nko̱ho̱.
4 Como entrou na casa de Deus, tomou, e comeu os pães da proposição, e os deu aos que com ele estavam, pães que não lhes era lícito comer, mas exclusivamente aos sacerdotes?
5 Ko̱ b'a̱ ta̱ kitsúhu̱:
5 E acrescentou-lhes: O Filho do Homem é senhor do sábado.
6 Ni xi kama nga kj'a̱í xua̱tu̱ ngáha, jas'en Jesu ni'ya sinagoga̱ ko̱ tsakúya. Yo̱ ta̱ kab'ejña nku nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja kixi̱.
6 Sucedeu que, em outro sábado, entrou ele na sinagoga e ensinava. Ora, achava-se ali um homem cuja mão direita estava ressequida.
7 Já chji̱ne̱'éhe̱n kju̱a̱téxumoo̱ ko̱ já fariseo̱ kikuntá 'ma Jesu, tu̱ xi sku̱e̱he tsa ts'i̱ínnkihi̱ ndo̱ nga ni̱stjin nkjúu̱n ko̱ b'a̱ ts'ín sa̱kúhu̱ ra̱ má tíndyjajihi̱n Jesu.
7 Os escribas e os fariseus observavam-no, procurando ver se ele faria uma cura no sábado, a fim de acharem de que o acusar.
8 Tu̱nga behé Jesu ni xi tíi̱ncha ts'ínnkjink'un jóo̱. A̱s'a̱i kinchja̱ko̱ nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja:
8 Mas ele, conhecendo-lhes os pensamentos, disse ao homem da mão ressequida: Levanta-te e vem para o meio; e ele, levantando-se, permaneceu de pé.
9 A̱s'a̱i b'i̱ kitsúhu̱ jóo̱:
9 Então, disse Jesus a eles: Que vos parece? É lícito, no sábado, fazer o bem ou o mal? Salvar a vida ou deixá-la perecer?
10 A̱s'a̱i tsasehe̱ ngayjee̱ já xi kabinchandáíhi̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱ nda̱ xi ch'ihi̱n ntsja:
10 E, fitando todos ao redor, disse ao homem: Estende a mão. Ele assim o fez, e a mão lhe foi restaurada.
11 Tu̱nga máha já xu'bo̱, tu̱ ni xí kama kjahán ra̱ ko̱ b'i̱ ngján kinchja̱ni̱jmíyako̱ho xinkjín mí nihi xi ka̱ma ts'i̱íhi̱n Jesu.
11 Mas eles se encheram de furor e discutiam entre si quanto ao que fariam a Jesus.
12 Kj'a̱í ni̱stjin ngáha ngji nchja̱ko̱ Nti̱a̱ná Jesu má tíjña nku a̱sunntu tje̱nki̱. Nku ni̱stje̱n kik'aha̱ yo̱ nga kinchja̱ko̱ Nti̱a̱ná.
12 Naqueles dias, retirou-se para o monte, a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 Nk'ie nga ja kama ndzjee̱n, kinchja̱ha̱ xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱. Te jo maha já xi j'ájin. Já postru̱ kitsúhu̱ jóo̱.
13 E, quando amanheceu, chamou a si os seus discípulos e escolheu doze dentre eles, aos quais deu também o nome de apóstolos:
14 Kui xu'bi já te jo xi j'ájin Jesu: Simon, xi kitsjá j'áíhi̱n nga ta̱ Pedro̱ k'úín, ko̱ Andre, xi nda̱ nts'e̱ Pedro̱ maha, Santiago̱, Jua, Felipe̱, Bartolome,
14 Simão, a quem acrescentou o nome de Pedro, e André, seu irmão; Tiago e João; Filipe e Bartolomeu;
15 Mateo̱, Toma, Santiago̱ xi ntíhi̱ Alfeo̱, Simon xi mako̱ já xi mjehe̱ ts'i̱ín nda̱íhi̱ na̱xi̱nantá Israel,
15 Mateus e Tomé; Tiago, filho de Alfeu, e Simão, chamado Zelote;
16 Juda̱ xi ntíhi̱ Santiago̱, ko̱ Juda̱ Iscariote̱ ya xi a̱skahan kits'ínkjas'en Jesu.
16 Judas, filho de Tiago, e Judas Iscariotes, que se tornou traidor.
17 A̱s'a̱i nibajenko̱ Jesu jóo̱ ko̱ j'ai sinjña'yún nku a̱nte sunya. Yo̱ kama ñjakú nkjin xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ ko̱ nkjin ṉkjún xu̱ta̱ xi nibaha ngayjee̱ nanki xi tjín a̱nte Judea̱ ko̱ xi tjín a̱ndaihi̱ nanki Jerusalen ko̱ a̱nte xi tiña maha̱ nanki Tiro̱ ko̱ nanki Sidon. Kui xi j'aisínñjuhu̱ Jesu ko̱ tu̱ xi ka̱ma nki yaha̱ ra̱ xi k'uhu̱n ch'in.
17 E, descendo com eles, parou numa planura onde se encontravam muitos discípulos seus e grande multidão do povo, de toda a Judeia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom,
18 Ko̱ xu̱ta̱ xi un tíbehe̱ nga tjíntujíhi̱n jánindoo̱ ta̱ kama nda̱íhi̱.
18 que vieram para o ouvirem e serem curados de suas enfermidades; também os atormentados por espíritos imundos eram curados.
19 Ngayjee̱ xu̱ta̱ mjehe̱ nga ts'i̱ínko̱ Jesu, a̱t'aha̱ nga'yún xi bitjujíhi̱n. Kui nga'yún xi ts'ínnkiko̱ho̱ ra̱ ngayjee̱ xu̱ta̱.
19 E todos da multidão procuravam tocá-lo, porque dele saía poder; e curava todos.
20 A̱s'a̱i tsasehe̱ Jesu xu̱ta̱ ni'yakuyáha̱ ko̱ b'i̱ kitsúhu̱:
20 Então, olhando ele para os seus discípulos, disse-lhes:
21 ’Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi tíma bjoho̱nu̱u nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ jun xi k'u̱a̱nki ka̱ma ngáha̱nu̱u.
21 Bem-aventurados vós, os que agora tendes fome, porque sereis fartos.
22 ’Á b'a̱ nda tjíhin ts'a̱jun xi ts'i̱ín unkiehe̱nu̱u xu̱ta̱, nk'ie nga najmi sa̱síhi̱n jun xu̱ta̱, nk'ie nga ch'on ku̱i̱tsu̱nu̱u ko̱ nga ku̱i̱nchja̱yanenu̱u xi nkú joyaha tsa jun xi ch'onk'un a̱t'aha̱ Ntíhi̱ Nda̱x'i̱u̱n yjankiu.
22 Bem-aventurados sois quando os homens vos odiarem e quando vos expulsarem da sua companhia, vos injuriarem e rejeitarem o vosso nome como indigno, por causa do Filho do Homem.
23 Tsjo katumanu̱u kui ni̱stjiu̱n ko̱ katsejíhi̱nnu̱u kju̱a̱tsjo, a̱t'aha̱ 'yún tse chjí xi n'e̱kjóho̱on ndji̱o̱jmi ján. A̱t'aha̱ ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ b'a̱ ta̱ ch'on kits'íhi̱n já profeta̱ xi kis'e ni̱stjin nk'ie.
23 Regozijai-vos naquele dia e exultai, porque grande é o vosso galardão no céu; pois dessa forma procederam seus pais com os profetas.
24 ’Tu̱nga ni̱ma̱ rú n'ehenu xi nchi̱nó, a̱t'aha̱ ja tín'ekjóho̱on kju̱a̱tsjonu̱u.
24 Mas ai de vós, os ricos! Porque tendes a vossa consolação.
25 ’Ni̱ma̱ rú n'ehenu xi kitse sisinnu̱u nd'a̱i̱, a̱t'aha̱ ka̱ma bjo ngáha̱nu̱u.
25 Ai de vós, os que estais agora fartos! Porque vireis a ter fome.
26 ’Ni̱ma̱ rú n'ehenu nk'ie nga ngatentee̱ xu̱ta̱ nda ts'ín ku̱i̱nchja̱yanenu̱u, a̱t'aha̱ b'a̱ ta̱ nda ts'ín kinchja̱yane ntje̱ cháha̱ xu̱ta̱ xu'bo̱ já profeta̱ tsank'á xi kis'e ni̱stjin nk'ie.
26 Ai de vós, quando todos vos louvarem! Porque assim procederam seus pais com os falsos profetas.
27 ’Tu̱nga máha jun xi tíbasinñjúnú, b'a̱ tíxinnu̱u. N'e̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u. Nda n'o̱ho̱ xu̱ta̱ xi unkienu̱u.
27 Digo-vos, porém, a vós outros que me ouvis: amai os vossos inimigos, fazei o bem aos que vos odeiam;
28 Xi ch'on ku̱i̱tsu̱nu̱u, nda t'ihu̱un. Nk'ie nga chu̱bako̱o Nti̱a̱ná, chu̱bantjo xu̱ta̱ xi ch'on títs'ínnu̱u.
28 bendizei aos que vos maldizem, orai pelos que vos caluniam.
29 Tsa tjín xi k'o̱njihin nku tsa̱hi̱, tjeihi̱n ko̱ xinkuu̱. Ko̱ tsa tjín xi kjé'ahi chi̱nkantsja̱hi̱, tjennteihi̱ nga katjiko̱ ko̱ chi̱nkahi̱.
29 Ao que te bate numa face, oferece-lhe também a outra; e, ao que tirar a tua capa, deixa-o levar também a túnica;
30 Tu̱ yáhá ni xi ku̱a̱nkihi tsa mí nihi, tjeihi̱n. Ko̱ tsa tjín xi ngju̱a̱i̱ko̱ ni xi ts'i̱, najmi tu̱ ji n'enisihi̱ ri̱.
30 dá a todo o que te pede; e, se alguém levar o que é teu, não entres em demanda.
31 Xi nkú ts'ín mjenu̱u nga n'e̱nu̱u, b'a̱ ta̱ n'o̱ho̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í.
31 Como quereis que os homens vos façam, assim fazei-o vós também a eles.
32 ’Tsa n'e̱tjó xi tjoho̱ jun, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n b'a̱ ta̱ ts'ín tjoho̱ xinkjín.
32 Se amais os que vos amam, qual é a vossa recompensa? Porque até os pecadores amam aos que os amam.
33 Ko̱ tsa nda n'oho̱o xi nda títs'ínnu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n b'a̱ ta̱ i̱ncha ts'ín.
33 Se fizerdes o bem aos que vos fazem o bem, qual é a vossa recompensa? Até os pecadores fazem isso.
34 Ko̱ tsa n'ekienyoho̱o xi behe̱ k'un nga tsjá ngajoya ngáha̱nu̱u, ¿mí kju̱a̱ndaha xi tín'o? Santaha ko̱ xu̱ta̱ ngatitsuu̱n ts'ínkienyaha̱ xinkjín ko̱ kuyá ngajoya ngáha.
34 E, se emprestais àqueles de quem esperais receber, qual é a vossa recompensa? Também os pecadores emprestam aos pecadores, para receberem outro tanto.
35 ’Tu̱nga máha jun, n'e̱tjó xu̱ta̱ kontra̱nu̱u, n'o̱ho̱ ni xi nda, ko̱ n'e̱kienyo nga najmi tu̱ chuyó tsa k'u̱a̱i̱ ngajoya ngáha̱nu̱u. B'a̱ ts'ín tse chjí n'e̱kjáíhi̱n ru̱u ko̱ ku̱i̱chúmo ntíhi̱ Nti̱a̱ná xi tíjña nk'a ján. A̱t'aha̱ kui xi nda ts'ínko̱ ndaha tsa xi ch'onk'uu̱n ko̱ xi najmi tsjáha̱ máb'a̱chjíhi̱ nga nda tín'eko̱.
35 Amai, porém, os vossos inimigos, fazei o bem e emprestai, sem esperar nenhuma paga; será grande o vosso galardão, e sereis filhos do Altíssimo. Pois ele é benigno até para com os ingratos e maus.
36 Kui nga katuma ni̱ma̱ha̱nu̱u xu̱ta̱ xingisoo̱ xi nkú ts'ín Na̱'minu̱u ma ni̱ma̱ha̱ xu̱ta̱.
36 Sede misericordiosos, como também é misericordioso vosso Pai.
37 ’Najmi tu̱ n'ek'anjiu jé xu̱ta̱ xi kj'a̱í. B'a̱ ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná najmi ts'i̱ínnijénu̱u. Najmi tu̱ n'oho̱o kju̱a̱ xu̱ta̱ xi kj'a̱í. B'a̱ ta̱ ts'ín Nti̱a̱ná najmi ts'i̱ínnu̱u kju̱a̱. N'e̱ndyjat'o ko̱ Nti̱a̱ná ta̱ ts'i̱ínndyjat'anu̱u.
37 Não julgueis e não sereis julgados; não condeneis e não sereis condenados; perdoai e sereis perdoados;
38 Tjon ko̱ Nti̱a̱ná tsjá sisinnu̱u. Ts'i̱íntse susun ko̱ xí k'u̱étsujneyáhá tsanu̱u. Xí ngju̱a̱i̱ ndzjontjáíhí ka̱ma. Chu̱ba̱ xi n'e̱ chjón nga k'u̱o, ta̱ kui xi k'u̱a̱chu̱ba̱ko̱ ngáha̱nu̱u Nti̱a̱ná nga tsjánu̱u.
38 dai, e dar-se-vos-á; boa medida, recalcada, sacudida, transbordante, generosamente vos darão; porque com a medida com que tiverdes medido vos medirão também.
39 Ko̱ b'i̱ ta̱ ts'ín tsakúya Jesu nga y'éjña chu̱ba̱ya:
39 Propôs-lhes também uma parábola: Pode, porventura, um cego guiar a outro cego? Não cairão ambos no barranco?
40 Nku nda̱ ni'yakuyá najmi 'yún yankjún sa nga nda̱ maestru̱hu̱. Tu̱nga nga ja kfe̱t'aha̱ ni xi tíbangiya, b'a̱ ta̱ ts'ín ka̱maha̱ xi nkúhu nda̱ maestru̱hu̱.
40 O discípulo não está acima do seu mestre; todo aquele, porém, que for bem-instruído será como o seu mestre.
41 ’¿Nkú ts'ín ji tíchasehe̱ ri̱ stjé xi kjinkihi tunku̱n nda̱ nts'ei nk'ie nga najmi títs'ín ndzjehin yáxu'ba xi kjinki tunkuin?
41 Por que vês tu o argueiro no olho de teu irmão, porém não reparas na trave que está no teu próprio?
42 Tsa najmi tíyai yáxu'ba xi kjinki ts'i̱, ¿nkú ts'ín b'a̱ k'úíhi̱n ri̱ nda̱ nts'ei: “Nda̱ nts'é, k'u̱a̱i̱ntení nga k'uasjénkia stjé xi kjinki tunkuin”? Tín'ei ni xi ts'ín xi tu̱ tsjohó ra̱ bakúchji xi nkú ts'ín benkjún Nti̱a̱ná ni xi n'e̱ní ní. N'e̱sje mahi tjun yáxu'ba xi kjinki tunkuin, tu̱ xi nda ka̱ma ndzjehen ri nga n'e̱sjenki stjé xi kjinki tunku̱n nda̱ nts'ei.
42 Como poderás dizer a teu irmão: Deixa, irmão, que eu tire o argueiro do teu olho, não vendo tu mesmo a trave que está no teu? Hipócrita, tira primeiro a trave do teu olho e, então, verás claramente para tirar o argueiro que está no olho de teu irmão.
43 ’Najmi yá tu xi nda bjaha̱ tu xi najmi nda, ko̱ ta̱ ndaha yá tu xi najmi nda bjaha̱ tu xi nda.
43 Não há árvore boa que dê mau fruto; nem tampouco árvore má que dê bom fruto.
44 Tu xi bjaha̱ nga nkúnkú yá tu xi tjín, kui xi bakúchji xi nkú k'un yá tuu̱. A̱t'aha̱ najmi a̱jin na'yóo̱ s'e tu higo̱ ko̱ ta̱ ndaha najmi a̱jin na'yá ntsje̱ s'e tuntsja̱jé.
44 Porquanto cada árvore é conhecida pelo seu próprio fruto. Porque não se colhem figos de espinheiros, nem dos abrolhos se vindimam uvas.
45 Nku nda̱ xi nda, ni nda xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ b'asje. Nku nda̱ xi ch'onk'un, ni ch'onk'un xi tíjñajin ani̱ma̱ha̱ b'asje. A̱t'aha̱ ni xi kitsejíhin ani̱ma̱ha̱ xu̱ta̱, kui ní nihi xi bitju ts'a.
45 O homem bom do bom tesouro do coração tira o bem, e o mau do mau tesouro tira o mal; porque a boca fala do que está cheio o coração.
46 ’¿Á: “Nda̱ maestru̱, nda̱ maestru̱”, tí'mihinú nga najmi tín'ehenu ni xi tíbakuyánu̱u?
46 Por que me chamais Senhor, Senhor, e não fazeis o que vos mando?
47 Xínyanu̱u yá xi nkú joyaha xi f'aisena ko̱ nt'é énna̱ ko̱ ts'íntjusun.
47 Todo aquele que vem a mim, e ouve as minhas palavras, e as pratica, eu vos mostrarei a quem é semelhante.
48 Kui xi b'a̱ joyaha nku nda̱ xi na̱nka̱ tsakján ko̱ na̱xi̱ y'éyanjiko̱ho tuts'in ni'yaha̱ nga kits'ínnda. Nk'ie nga kama 'yún ntáje̱, 'yún j'aik'íéhe̱ ni'yoo̱. Tu̱nga najmi j'ajniyáhá ra̱, a̱t'aha̱ na̱xi̱ kamandasún.
48 É semelhante a um homem que, edificando uma casa, cavou, abriu profunda vala e lançou o alicerce sobre a rocha; e, vindo a enchente, arrojou-se o rio contra aquela casa e não a pôde abalar, por ter sido bem-construída.
49 ’Tunga máha xi nt'é énna̱ ko̱ najmi ts'íntjusun, kui xi b'a̱ joyaha nku nda̱ xi tu̱ a̱sun t'anankiu̱hú kits'ínndasún ni'yaha̱ nga najmi y'éyanji. Nk'ie nga 'yún j'aisatéhe̱ ntáje̱ ni'yoo̱, tu̱ tje̱n'yún tsijnehé ko̱ tu̱ xi̱hi̱ ní kis'ejña.
49 Mas o que ouve e não pratica é semelhante a um homem que edificou uma casa sobre a terra sem alicerces, e, arrojando-se o rio contra ela, logo desabou; e aconteceu que foi grande a ruína daquela casa.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.