Lucas 6
'Én-la̱ Nainá xi kjoa̱ ts'e̱ Jesucristo (MAANT) vs NVI
1 Jngoò k'a jè na̱chrjein nìkjáya, ja Jesús ñánda títje̱ trigo. Xi̱ta̱ xi kota'yàt'aà‑la̱ tsate natín‑la̱ trigo, tsafèya‑ne tsja, i̱kjoàn kiskine.
1 Certo sábado, enquanto Jesus passava pelas lavouras de cereal, seus discípulos começaram a colher e a debulhar espigas com as mãos, comendo os grãos.
2 Tjín i'nga xi̱ta̱ fariseo xi kitsò:
2 Alguns fariseus perguntaram: "Por que vocês estão fazendo o que não é permitido no sábado? "
3 Kiìchja̱ Jesús, kitsò‑la̱:
3 Jesus lhes respondeu: "Vocês nunca leram o que fez Davi, quando ele e seus companheiros estavam com fome?
4 Jahas'en ni'ya‑la̱ Nainá; kiskoé i̱nchra̱jín tsjeè‑la̱ Nainá; tsakjèn. Ti̱koa̱ kitsjaà‑la̱ xi̱ta̱‑la̱ xi tji̱ko̱. Mìkiì tjí'nde nga jñà ko̱kje̱n. Tà jñà no̱'miì tjí'nde‑la̱ nga ko̱kje̱n.
4 Ele entrou na casa de Deus e, tomando os pães da Presença, comeu o que apenas aos sacerdotes era permitido comer, e os deu também aos seus companheiros".
5 Jesús kitsò‑ìsa‑la̱:
5 E então lhes disse: "O Filho do homem é Senhor do sábado".
6 Ìjngoò k'a k'e̱ nga jè na̱chrjein nìkjáya, Jesús jahas'en ni'ya i̱ngo̱ sinagoga; tsibíts'ia̱ nga tsakóya‑la̱ xi̱ta̱. Koa̱ ya̱á tíjna jngoò xi̱ta̱ xi kixìt'aà tsja kixi̱.
6 Noutro sábado, ele entrou na sinagoga e começou a ensinar; estava ali um homem cuja mão direita era atrofiada.
7 Jñà xi̱ta̱ xi okóya kjo̱tíxoma‑la̱ Nainá xi kiskiì Moisés ko̱ xi̱ta̱ fariseo nchisíkinda̱ Jesús kó s'i̱in, a si̱ìndaá‑ne jè xi̱ta̱ xi xk'én jè na̱chrjein nìkjáya; mejèn‑la̱ nga skoe̱ mé‑ne nga ko̱ma ko̱hòngui‑ne.
7 Os fariseus e os mestres da lei estavam procurando um motivo para acusar Jesus; por isso o observavam atentamente, para ver se ele iria curá-lo no sábado.
8 Ta̱nga Jesús jyeé tíjiìn‑la̱ kó s'ín nchisíkítsjeèn jñà xi̱ta̱ koi. Kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xi kixìt'aà tsja:
8 Mas Jesus sabia o que eles estavam pensando e disse ao homem da mão atrofiada: "Levante-se e venha para o meio". Ele se levantou e foi.
9 Jesús, k'e̱é kitsò‑la̱ ngats'iì xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jna:
9 Jesus lhes disse: "Eu lhes pergunto: o que é permitido fazer no sábado: o bem ou o mal, salvar a vida ou destruí-la? "
10 Jesús kiskoòtsejèn yije‑la̱ kóho̱tjín xi̱ta̱ xi ya̱ títsa̱jnandiì‑la̱. K'e̱é kitsò‑la̱ jè xi̱ta̱ xi kixìt'aà tsja:
10 Então, olhou para todos os que estavam à sua volta e disse ao homem: "Estenda a mão". Ele a estendeu, e ela foi restaurada.
11 Jñà xi̱ta̱ fariseo, 'ñó jti komà‑la̱; k'e̱é tsibíts'ia̱ nga tsajoóya‑ne mé xi si̱ìko̱ Jesús.
11 Mas eles ficaram furiosos e começaram a discutir entre si o que poderiam fazer contra Jesus.
12 Ti̱jñà‑ne na̱chrjein koi, Jesús kiìmijìn‑jno jngoò nindoò nga kiìchja̱t'aà‑la̱ Nainá; kisìk'a ni̱tje̱n nga tíchja̱t'aà‑la̱.
12 Num daqueles dias, Jesus saiu para o monte a fim de orar, e passou a noite orando a Deus.
13 K'e̱ nga kis'e i̱sén kiìchja̱‑la̱ xi̱ta̱ xi kota'yàt'aà‑la̱; i̱kjoàn jaàjiìn tejò xi̱ta̱ xi tsibíxáya‑la̱.
13 Ao amanhecer, chamou seus discípulos e escolheu doze deles, a quem também designou como apóstolos:
14 Jè Simón xi ti̱koa̱ Pedro tsibít'aà 'ín; Andrés xi 'ndse̱ ma Simón; Jacobo; Juan; Felipe; Bartolomé;
14 Simão, a quem deu o nome de Pedro; seu irmão André; Tiago; João; Filipe; Bartolomeu;
15 Mateo; Tomás; Jacobo, ti‑la̱ Alfeo; Simón xi ya̱ fìt'aà‑la̱ kjo̱tíxoma ts'e̱ xi̱ta̱ Celote;
15 Mateus; Tomé; Tiago, filho de Alfeu; Simão, chamado zelote;
16 Judas, ti‑la̱ Jacobo; ko̱ Judas Iscariote, jè xi i̱skan komà kondra̱‑la̱ Jesús.
16 Judas, filho de Tiago; e Judas Iscariotes, que veio a ser o traidor.
17 Jesús itjojen‑jno‑ne nindoò, tji̱ko̱ xi̱ta̱ xi kota'yàt'aà‑la̱; j'iì jngoò i̱'nde ñánda i̱sòn choòn; ya̱á tsibìtsa̱jna. Kjìn ma xi̱ta̱‑la̱ xi ya̱ nchikoña‑la̱; ti̱koa̱á kjìn ma xi̱ta̱ xi kj'ei̱í xi inchrobà‑ne kóho̱kji i̱'nde Judea ko̱ na̱xa̱ndá Jerusalén ko̱ xi inchrobà‑ne Tiro ko̱ Sidón, na̱xa̱ndá xi kjiyijòndiì ndáchikon. Koi xá j'iì‑ne nga kji̱'nchré‑la̱ Jesús, ti̱koa̱ mejèn‑la̱ ko̱ndaà‑ne ch'in xi tjín‑la̱.
17 Jesus desceu com eles e parou num lugar plano. Estava ali muitos dos seus discípulos e imensa multidão procedente de toda a Judéia, de Jerusalém e do litoral de Tiro e de Sidom;
18 Jñà xi̱ta̱ xi ini̱ma̱ ch'o‑la̱ nei̱í síjti‑la̱, ti̱koa̱á kjòndaà‑ne.
18 que vieram para ouvi-lo e serem curadas de suas doenças. Os que eram perturbados por espíritos imundos ficaram curados,
19 Ngats'iì xi̱ta̱, mejèn‑la̱ nga ko̱òt'aà‑la̱ tsja yijo‑la̱ Jesús nga tseé nga'ñó tíbitjojiìn yijo‑la̱ nga mandaà yije‑ne xi̱ta̱.
19 e todos procuravam tocar nele, porque dele saía poder que curava a todos.
20 Jesús kiskoòtsejèn‑'a xi̱ta̱ xi kota'yàt'aà‑la̱ kitsò‑la̱:
20 Olhando para os seus discípulos, ele disse: "Bem-aventurados vocês os pobres, pois a vocês pertence o Reino de Deus.
21 ’Mé tà ndaà‑anò jñò xi ijò‑nò i̱'ndei̱, nga ko̱ma i̱skan, ko̱skiì‑nò.
21 Bem-aventurados vocês, que agora têm fome, pois serão satisfeitos. Bem-aventurados vocês, que agora choram, pois haverão de rir.
22 ’Mé tà ndaà‑anò k'e̱ nga tjín xi̱ta̱ xi síjtikeè‑nò tà 'a̱n nga̱tjì‑na xi Ki'ndí‑la̱ Xi̱ta̱ xan‑la̱ yijo‑na̱; k'e̱ nga síkítsa̱jnat'aàxìn‑nò, k'e̱ nga chja̱'on‑ko̱‑nò, k'e̱ nga ochrjekàngui‑nò koni tsà jngoò xi̱ta̱ xi 'ñó ts'e̱n.
22 Bem-aventurados serão vocês, quando os odiarem, expulsarem e insultarem, e eliminarem o nome de vocês, como sendo mau, por causa do Filho do homem.
23 Tsja t'è‑là takòn jè na̱chrjein koi; ti̱tsja‑là ini̱ma̱‑nò; tseé kjo̱ndaà tjoé‑nò ján ngajmiì; ti̱koa̱á jñà xi̱ta̱ jchínga‑la̱ xi̱ta̱ xi beètoòn‑nò, k'oa̱á ti̱s'ín kijtseètoòn jñà xi̱ta̱ xi kiìchja̱ ngajo‑la̱ Nainá.
23 "Regozijem-se nesse dia e saltem de alegria, porque grande é a recompensa de vocês no céu. Pois assim os antepassados deles trataram os profetas.
24 ’Ta̱nga i̱ma̱‑xó‑nò jñò xi xi̱ta̱ nchi̱ná 'mì‑nò nga tjín yije‑nò xi mochjeén‑la̱ yijo‑nò [ta̱nga mìkiì nìkítsjeèn kjo̱ndaà‑la̱ Nainá xi mochjeén‑la̱ ini̱ma̱‑nò].
24 "Mas ai de vocês, os ricos, pois já receberam sua consolação.
25 ’I̱ma̱‑xó‑nò xi skiì titsa̱jnaà i̱'ndei̱; k'e̱ nga ko̱ma i̱skan, ko̱hojò‑nò.
25 Ai de vocês, que agora têm fartura, porque passarão fome. Ai de vocês, que agora riem, pois haverão de se lamentar e chorar.
26 ’I̱ma̱‑xó‑nò jñò k'e̱ nga ndaà síkítsa̱jna yije‑nò xi̱ta̱. Jñà xi̱ta̱ jchínga k'oa̱á ti̱s'ín ndaà kisìkítsa̱jna jñà xi̱ta̱ xi 'én ndiso kiìchja̱ya.
26 Ai de vocês, quando todos falarem bem de vocês, pois assim os antepassados deles trataram os falsos profetas".
27 ’Ta̱nga jñò xi titsa̱na'yà, k'oa̱á xán‑nò: Ti̱tsjacha kondra̱‑nò, ndaà ti̱ko̱o jè xi jtikeè‑nò.
27 "Mas eu digo a vocês que estão me ouvindo: Amem os seus inimigos, façam o bem aos que os odeiam,
28 Ti̱jét'aà‑là Nainá nga kàtasíchikon‑t'in jñà xi chja̱'on‑ko̱‑nò, titsi'batjiò jè xi ch'o síko̱‑nò.
28 abençoem os que os amaldiçoam, orem por aqueles que os maltratam.
29 Jè xi síjts'iìn‑t'aà kjioòn, ti̱koa̱ tjiì‑là xi ngobà; jè xi faá'an na̱chro̱kisòn‑nò, ti̱koa̱ tjiì‑là na̱chro̱‑nò xi ìjngoò.
29 Se alguém lhe bater numa face, ofereça-lhe também a outra. Se alguém lhe tirar a capa, não o impeça de tirar-lhe a túnica.
30 Ni̱ta̱ yá xi̱ta̱ xi síjé‑nò tsojmì, tjiì‑là; tsà yá xi skoé xi tsojmì tsa̱jòn, kì ti̱ kiì nìjé‑là.
30 Dê a todo o que lhe pedir, e se alguém tirar o que pertence a você, não lhe exija que o devolva.
31 Koni s'ín mejèn‑nò nga si̱ìko̱‑nò xi̱ta̱, k'oa̱á ti̱s'ín ti̱ko̱ ngajo‑nò.
31 Como vocês querem que os outros lhes façam, façam também vocês a eles.
32 ’Tsà matsjacha jè xi matsjakeè‑nò, ni̱mé kjo̱ndaà xi s'e̱‑nò, nga k'oa̱á ti̱s'ín jñà xi̱ta̱ ts'e̱n, matsjakeè xíkjín.
32 "Que mérito vocês terão, se amarem aos que os amam? Até os ‘pecadores’ amam aos que os amam.
33 Tsà tà jñà ndaà siko̱ò xi̱ta̱ xi ti̱koa̱ ndaà síko̱‑nò, ni̱mé kjo̱ndaà xi s'e̱‑nò. Jñà xi̱ta̱ ts'e̱n, k'oa̱á ti̱ síko̱ xíkjín.
33 E que mérito terão, se fizerem o bem àqueles que são bons para com vocês? Até os ‘pecadores’ agem assim.
34 Tsà si̱kìña‑là jè xi yaxkoòn nga koi̱ìchjí, ti̱koa̱á ni̱mé kjo̱ndaà s'e̱‑nò. Ti̱koa̱á jñà xi̱ta̱ ts'e̱n síkìña‑la̱ xíkjín nga jyeé tíjiìn‑la̱ nga koi̱ìchjí yije kóho̱tjín.
34 E que mérito terão, se emprestarem a pessoas de quem esperam devolução? Até os ‘pecadores’ emprestam a ‘pecadores’, esperando receber devolução integral.
35 Ti̱tsjacha kondra̱‑nò; ndaà ti̱ko̱o; ti̱kìña‑là mé xi síjé‑nò, ni̱mé xi chiñà‑là i̱t'aà ts'e̱. Tsà ko̱s'ín s'e̱en, ìsa̱á tse kjo̱ndaà s'e̱‑nò. I̱xti‑la̱ Nainá xi 'ñó 'nga tíjna ko̱maà k'e̱ nga k'oa̱s'ín s'e̱en koni s'ín Nainá, nga tjín‑la̱ kjo̱hi̱ma̱takòn i̱t'aà ts'e̱ xi̱ta̱ xi 'nga ikon ko̱ xi ch'o s'ín.
35 Amem, porém, os seus inimigos, façam-lhes o bem e emprestem a eles, sem esperar receber nada de volta. Então, a recompensa que terão será grande e vocês serão filhos do Altíssimo, porque ele é bondoso para com os ingratos e maus.
36 Chahi̱ma̱a xinguio̱o koni s'ín beèhi̱ma̱‑nò Nainá xi Na̱'èn‑ná 'mì‑là.
36 Sejam misericordiosos, assim como o Pai de vocês é misericordioso".
37 ’Kì jé‑la̱ xinguio̱o 'nè kinda̱a mé‑ne nga Nainá ti̱koa̱ mìkiì si̱ìkinda̱ jé‑nò; kì jé binchanè‑là xinguio̱o mé‑ne nga Nainá mì jé ki̱nchanè‑nò; ti̱jchàat'aà‑là jé‑la̱ xinguio̱o mé‑ne nga Nainá ti̱koa̱ si̱ìjchàat'aà‑nò jé‑nò.
37 "Não julguem, e vocês não serão julgados. Não condenem, e não serão condenados. Perdoem, e serão perdoados.
38 Tjiì‑là xinguio̱o; jè Nainá tsjá ngajo‑nò; Nainá si̱ìchi̱ba̱‑nò chi̱ba̱ xi ndaà kitseè, xi 'ñó jncha, xi ndaà kisitsajneè ko̱ xi tíxíxteèn‑tjì nga ki̱ncha chijtsa‑nò; jè chi̱ba̱ xi si̱chi̱ba̱ya‑là xinguio̱o, ti̱jè si̱ìchi̱ba̱ya ngajo‑nò Nainá.
38 Dêem, e lhes será dado: uma boa medida, calcada, sacudida e transbordante será dada a vocês. Pois a medida que usarem, também será usada para medir vocês".
39 Jesús tsibéno̱jmí jngoò‑la̱ kjoa̱ xi mangásòn, kitsò‑la̱:
39 Jesus fez também a seguinte comparação: "Pode um cego guiar outro cego? Não cairão os dois no buraco?
40 Jngoò xi̱ta̱ xi kota'yà mìtsà ìsa̱ 'nga tíjna koni maestro‑la̱; ta̱nga k'e̱ nga kjoe̱het'in‑la̱ nga ndaà skóta'yà, ti̱koa̱á ko̱ngásòn‑né koni jè maestro‑la̱.
40 O discípulo não está acima do seu mestre, mas todo aquele que for bem preparado será como o seu mestre.
41 ’[¿Mé‑ne jé‑la̱ xingui̱i nìkinda̱‑ne koa̱ tsi̱ji mìkiì nìkindi̱i?] ¿Mé‑ne chìtsejèn‑la̱ tjé xi kjinangui xko̱n xingui̱i, koa̱ jè yá chi̱so̱ xi kjinangui xkoiìn mìkiì chìtsejèn‑la̱?
41 "Por que você repara no cisco que está no olho do seu irmão e não se dá conta da viga que está em seu próprio olho?
42 ¿A mì 'ya‑jèn yá chi̱so̱ xi kjinangui xkoiìn? ¿Mé‑ne ko̱'mì‑la̱ xingui̱i: “'Ndsè, tjiì'nde‑ná nga kochrjekànguia tjé xi kjinangui xkoiìn”? Ngaji̱ xi jò ma i̱sén‑lè; ítjòn ti̱nachrjekàngui chi̱so̱ xi kjinangui xkoiìn, mé‑ne nga ndaà ko̱tsejèn‑lè, i̱kjoàn ti̱nachrjekàngui tjé xi kjinangui xko̱n xingui̱i.
42 Como você pode dizer ao seu irmão: ‘Irmão, deixe-me tirar o cisco do seu olho’, se você mesmo não consegue ver a viga que está em seu próprio olho? Hipócrita, tire primeiro a viga do seu olho, e então você verá claramente para tirar o cisco do olho do seu irmão".
43 ’Tsjìn yá xi ndaà kjoàn ko̱ ch'o kjoàn toò xi ojà‑la̱; ti̱koa̱á tsjìn yá xi ch'o kjoàn ko̱ ndaà kjoàn toò xi ojà‑la̱.
43 "Nenhuma árvore boa dá fruto ruim, nenhuma árvore ruim dá fruto bom.
44 Nga jngoò ìjngoò sko̱ya yá, k'oa̱á s'ín yaxkon‑la̱ koni kjoàn toò xi ojà‑la̱. Jè toò iko̱, mìtsà yá na'yá ojà‑la̱. Ti̱koa̱á jñà toò uva mìtsà na'yá xanchroò ojà‑la̱.
44 Toda árvore é reconhecida por seus frutos. Ninguém colhe figos de espinheiros, nem uvas de ervas daninhas.
45 Koni kjoàn yá, k'oa̱á ti̱ kjoàn xi̱ta̱; jngoò xi̱ta̱ xi 'én ndaà chja̱, koií‑né nga kjo̱ndaà tíjiìn ini̱ma̱‑la̱; koa̱ jngoò xi̱ta̱ xi 'én ts'e̱n chja̱, koií‑né nga kjoa̱ts'e̱én tíjiìn ini̱ma̱‑la̱; nga̱ k'oa̱á tsò 'én xi nokjoá koni tsò kjo̱hítsjeèn xi tíjiìn ini̱ma̱‑ná.
45 O homem bom tira coisas boas do bom tesouro que está em seu coração, e o homem mau tira coisas más do mal que está em seu coração, porque a sua boca fala do que está cheio o coração".
46 ’¿Mé‑ne ko̱s'ín 'mì‑ná nga bixón: “Na̱'èn, Na̱'èn”, koa̱ mìkiì nìkitasòn koni xan‑nò?
46 "Por que vocês me chamam ‘Senhor, Senhor’ e não fazem o que eu digo?
47 K'oa̱á xan‑nò yá xi mangásòn jè xi̱ta̱ xi 'a̱n fìt'aà‑na, xi 'nchré 'én‑na̱, ti̱koa̱ síkitasòn.
47 Eu lhes mostrarei a que se compara aquele que vem a mim, ouve as minhas palavras e as pratica.
48 Jè mangásòn jngoò xi̱ta̱ xi bíndaà ni'ya‑la̱; 'ñó na̱nga̱ ò'nguiì; bíjna tàts'en chrjó ni'ya ya̱ i̱sòn na̱xi̱. K'e̱ nga 'ba jtsí xkón, f'iì xa̱jngá nandá, kaàt'aà'ñó‑la̱ ni'ya; ni̱mé xi síko̱ nga ya̱ tjíndaàsòn na̱xi̱.
48 É como um homem que, ao construir uma casa, cavou fundo e colocou os alicerces na rocha. Quando veio a inundação, a torrente deu contra aquela casa, mas não a conseguiu abalar, porque estava bem construída.
49 Ta̱nga jè xi 'nchré 'én‑na̱ koa̱ mìkiì síkitasòn, k'oa̱á ngaya‑la̱ koni jngoò xi̱ta̱ xi bíndaàsòn ni'ya‑la̱ ñánda tà nangui; mìkiì ndaà bíndaà tàts'en chrjó; f'iì xa̱jngá nandá, kaàt'aà'ñó‑la̱ ni'ya; ya̱á bixòña ni'ya jè; jngoò k'a bixòjen.
49 Mas aquele que ouve as minhas palavras e não as pratica, é como um homem que construiu uma casa sobre o chão, sem alicerces. No momento em que a torrente deu contra aquela casa, ela caiu, e a sua destruição foi completa".
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Lucas 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.