Marcos 6
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs VC
1 Yeso atʉkya ndɨ ka pa yi nɨyɔ, ɨnda ndɨ kʉ opinga ndɨ mino, pa imoti na ɓaɓɨɓya kakɨ.
1 Depois, ele partiu dali e foi para a sua pátria, seguido de seus discípulos.
2 Nɨyɔ Lɨsyɛ la kimumbiso ɨtʉlyana, apʉnga ndɨ kapá mʉtʉʉ ka ndaɓʉ ya malʉmba ka Ɓayuda. Nɔkʉ ʉdɨka ndɨ ɓɨdɛ ɓatʉ ɓudingi ɓasɨ nɨɓɔ ɓa ndɨ kamʉkana wa. Ɓapʉnga ndɨ kauusono ɓɛ: «Wanɨ nɔ awonisila masɨ mi nɨma? Yimibo tina yɔ ɓapá ndɨ ɓɛnɛ? Apʉnya no ngu yɨgya makpʉmʉka mʉmbanga-mbaga ɓɛnɛ yanɨ?
2 Quando chegou o dia de sábado, começou a ensinar na sinagoga. Muitos o ouviam e, tomados de admiração, diziam: Donde lhe vem isso? Que sabedoria é essa que lhe foi dada, e como se operam por suas mãos tão grandes milagres?
3 Kɛgʉ mbɛyɨ mutwo maɓaʉ mʉ? Mika Malia? Mamakɨ Yakɔbɔ, Yɔsɛ, Yuda na Simoni? Takikogigʉ mbɛyɨ pa imoti na ɓasalɨ kakɨ wanʉ?» Kinili ɓakakwananagʉ ndɨ kaɓɨnɨkyana.
3 Não é ele o carpinteiro, o filho de Maria, o irmão de Tiago, de José, de Judas e de Simão? Não vivem aqui entre nós também suas irmãs? E ficaram perplexos a seu respeito.
4 Kʉwa wa, Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Mugyalandʉ ikaga na ɨbɨba ka ɓapa ɓayasɨ, luki limoti, kikogigʉ na ɨbɨba kʉ kaɓʉ, luga wa lɨvananza kakɨ na ka ndaɓʉ kakɨ.»
4 Mas Jesus disse-lhes: Um profeta só é desprezado na sua pátria, entre os seus parentes e na sua própria casa.
5 Yeso kakwananagʉ ndɨ ɓata kagya lɨkpʉmʉka lɨmbanga gʉtʉgʉ limoti aka kʉ ɓɛyɔ. Luki limoti, ubisilya ndɨ ɓatʉ ɓa ɓokoloɓu ɓemoti-ɓemoti aka maɓɔkʉ, ɓahʉka ndɨ.
5 Não pôde fazer ali milagre algum. Curou apenas alguns poucos enfermos, impondo-lhes as mãos.
6 A ndɨ kombomboyo kyɛ ɓambanzʉ ɓakɛgʉ ndɨ kaɓɨnɨkyana.
6 Admirava-se ele da desconfiança deles. E ensinando, percorria as aldeias circunvizinhas.
7 Kʉwa wa, ʉmaka ndɨ ɓatʉtʉmbwa tɛkɛɓɛ na ɓaɓa, apʉnga ndɨ kaʉtɨka ɓaɓa-ɓaɓa nɨ upíni ngu yikpumyo mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ.
7 Então chamou os Doze e começou a enviá-los, dois a dois; e deu-lhes poder sobre os espíritos imundos.
8 Ʉgbɨtyaga ndɨ ɓɛ: «Makigwinonogonitɔgʉ no luki ko pisi kiki asɨ mʉdʉkpɔ aka. Makavonitɔgʉ mukati, kʉgba, gʉtʉgʉ ɓuyi aka ko fuku kunu.
8 Ordenou-lhes que não levassem coisa alguma para o caminho, senão somente um bordão; nem pão, nem mochila, nem dinheiro no cinto;
9 Wimokisyoni ɓɛkpakʉ, luki limoti, makimokisyonitɔgʉ ɓasimizi ɓaɓa.»
9 como calçado, unicamente sandálias, e que se não revestissem de duas túnicas.
10 Yeso uɓikyoku ɓata ndɨ ɓɛ: «Ɓakamʉtɨlya ɓanʉ ka ndaɓʉ imoti ɓɛnɛ, wikoni wa aka wa, kadwɛ kʉ kwa kʉ mopupo mino.
10 E disse-lhes: Em qualquer casa em que entrardes, ficai nela, até vos retirardes dali.
11 Puponi ka ɓapa ɓayasɨ kʉ ɓakamʉtɨlyɨgʉ ɓanʉ mino na kʉ ɓakya ɓanʉ mino kamʉmʉkana. Mɨbʉmaga liɓungu la magʉ kunu kauwonisilo ɓɛ ɓamukyini.»
11 Se em algum lugar não vos receberem nem vos escutarem, saí dali e sacudi o pó dos vossos pés em testemunho contra ele.
12 Kʉwa wa, ɓatʉtʉmbwa ɓaga ndɨ kauɓikyogoku ɓambanzʉ ɓɛ okwononi ɓayikosi ɔɓɨlɨ kaɓʉ ko Kunzi.
12 Eles partiram e pregaram a penitência.
13 Ɓokpumya ndɨ mambɛngɨ ma ɓʉnyɛ makpʉ, ɓugboɗyaga ndɨ gɔnɨ ɓatʉ ɓa ɓokoloɓu ɓudingi molingo, ɓanahʉka.
13 Expeliam numerosos demônios, ungiam com óleo a muitos enfermos e os curavam.
14 Ngama mudingi ɓɛyɔ ka Ɛlɔdɨ Atipasɨ ʉkana ndɨ mongoni ka Yeso, kyɛ lino kakɨ a ndɨ na ɨbɨba pa yasɨ. Ɓatʉ ɓemoti-ɓemoti ɓa ndɨ kaɓɨkya ɓɛ: «Yuani-Mubatizaɨ nɔ opupiku ka ɓabɨlɨ! Kinili, a kʉwa no ngu kagya makpʉmʉka mʉmbanga-mbanga.»
14 O rei Herodes ouviu falar de Jesus, cujo nome se tornara célebre. Dizia-se: João Batista ressurgiu dos mortos e por isso o poder de fazer milagres opera nele.
15 Ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓɛ: «Ɨlɨya nɔ.» Ɓagɔgɔ ɓata ɓɛ: «A mugyalandʉ ɓemoti abɛ ɓemoti ka ɓogyalandʉ ɓandɛlɨ.»
15 Uns afirmavam: É Elias! Diziam outros: É um profeta como qualquer outro.
16 Luki limoti, nɨyɔ Ɛlɔdɨ ʉkana mongoni mi nɨmɔ, aɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Kɛgʉ Yuani nɨnɔ nakusisa ndɨ mʉ nɔ opupiku ɓata ka ɓabɨlɨ!»
16 Ouvindo isto, Herodes repetia: É João, a quem mandei decapitar. Ele ressuscitou!
17 A ɓɛyɔ, ɨyɨ Ɛlɔdɨ nɔ akpamya ndɨ ɓɛ ɓagwi Yuani, ɓamakya ka bɔlɔkɔ. Lɨkpʉmʉka li nɨlɔ igyonosa ndɨ kyɛ Ɛlɔdɨ ava ndɨ Elodia. Elodia a ndɨ muko mamakɨ nɨnɔ miki yi ɓɛyɔ ka Filipi.
17 Pois o próprio Herodes mandara prender João e acorrentá-lo no cárcere, por causa de Herodíades, mulher de seu irmão Filipe, com a qual ele se tinha casado.
18 Yuani a ndɨ kayoyisa ngama Ɛlɔdɨ ɓɛ kokwononigʉ kava muzyakɨ.
18 João tinha dito a Herodes: Não te é permitido ter a mulher de teu irmão.
19 Nɨyɔ Elodia ɨna ɓɛyɔ, abisa ndɨ Yuani no yoko, a ndɨ kapa kamwisiso. Luki limoti, kɛgʉ ndɨ wakinisono no pisi yi,
19 Por isso Herodíades o odiava e queria matá-lo, não o conseguindo, porém.
20 kyɛ Ɛlɔdɨ aɓangagatʉ ndɨ Yuani. Ibagatʉ ndɨ gɔnɨ ɓɛ a mʉtʉ wongbingbili na wotu, na ikaga ndɨ kaɓuulyogo. Ngbingo yi nɨnɔ Ɛlɔdɨ amʉkanaga ndɨ mino, tamanaga kakɨ amisikanaga ndɨ ɓingbwi, luki limoti apaga ndɨ kamʉkana aka.
20 Pois Herodes respeitava João, sabendo que era um homem justo e santo; protegia-o e, quando o ouvia, sentia-se embaraçado. Mas, mesmo assim, de boa mente o ouvia.
21 Lɨsyɛ limoti, Elodia inisana ndɨ no pisi yanza kamwisiso Yuani. A ndɨ lɨsyɛ lo dumo yitomosyo yɨɓʉkʉta ka ngama Ɛlɔdɨ. Ɨyɨ Ɛlɔdɨ alyisa ndɨ dumo, ʉmaka kʉwa ɓangama kakɨ nɨɓɔ ɓagyaga ndɨ na ɨɓʉ ligubo, ɓangama ka ɓasʉda na ɓambanzʉ ɓudingi-dingi ɓa Galilaya.
21 Chegou, porém, um dia favorável em que Herodes, por ocasião do seu natalício, deu um banquete aos grandes de sua corte, aos seus oficiais e aos principais da Galiléia.
22 Mika Elodia nɨnɔ mʉsɨka yi ingya ndɨ ka ndaɓʉ, apʉnga koɓino. Moɓino kakɨ aɓosila ndɨ ngama Ɛlɔdɨ na ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ʉmaka ndɨ ko dumo. Ngama aɓɨkya kʉwa ndɨ mʉsɨka nɔ ɓɛ: «Ɨkʉnga luki lasɨ nɨlɔ wakapa, nʉpátʉ.»
22 A filha de Herodíades apresentou-se e pôs-se a dançar, com grande satisfação de Herodes e dos seus convivas. Disse o rei à moça: Pede-me o que quiseres, e eu to darei.
23 Kumbuso yi, akʉlya ndɨ silika ɓɛ: «Nʉpátʉ luki lasɨ nɨlɔ wɛkʉnga, gʉtʉgʉ kika kagbanana ɓʉngama kamɨ lugo aka.»
23 E jurou-lhe: Tudo o que me pedires te darei, ainda que seja a metade do meu reino.
24 Kʉwa wa, mʉsɨka yi nɨnɔ opupa ndɨ, ɨnda kamuusa amakɨ ɓɛ: «Nakʉngɨ luki tino?»
24 Ela saiu e perguntou à sua mãe: Que hei de pedir? E a mãe respondeu: A cabeça de João Batista.
25 Mʉsɨka nɔ ɨga ndɨ ɓɨgala-gala kʉ ka ngama, aɓikyoku ɓɛ: «Nakapa ambɛ ɨpá mbɨya-mbɨya wanʉ mʉ ka Yuani-Mubatizaɨ ka papɨ.»
25 Tornando logo a entrar apressadamente à presença do rei, exprimiu-lhe seu desejo: Quero que sem demora me dês a cabeça de João Batista.
26 Ngama alya ndɨ kumbu kʉgbɛ. Luki limoti, kakwananagʉ ndɨ ɓata kakya ko bulya silika nɨnɔ akɔ ndɨ kambwa ka ɓatʉ nɨɓɔ ʉmaka ndɨ ko dumo.
26 O rei entristeceu-se; todavia, por causa da sua promessa e dos convivas, não quis recusar.
27 Atɨka kʉwa ndɨ ɓɨgala-gala sʉda kakɨ ɓemoti nɨnɔ aɓuulyaga ndɨ, akpamya ɓɛ akuku Yuani-Mubatizaɨ mʉ. Alʉkʉ nɔ ɨnda ndɨ ka bɔlɔkɔ, akoku ndɨ mʉ.
27 Sem tardar, enviou um carrasco com a ordem de trazer a cabeça de João. Ele foi, decapitou João no cárcere,
28 Kumbuso yi, odoku ndɨ nomu ka papɨ, apá mʉsɨka yi nɨnɔ. Mʉsɨka yi nɨnɔ apóku ndɨ amakɨ.
28 trouxe a sua cabeça num prato e a deu à moça, e esta a entregou à sua mãe.
29 Ngbingo yi nɨnɔ ɓaɓɨɓya ka Yuani ɓʉkana ndɨ mino mongoni mi nɨmɔ ɓɛyɔ, ɓobinikoku ndɨ manda kakɨ, ɓolumba ndɨ.
29 Ouvindo isto, os seus discípulos foram tomar o seu corpo e o depositaram num sepulcro.
30 Nɨyɔ ɓatʉtʉmbwa ɓigononoku ndɨ ɓuwobi na Yeso, ɓatʉmbʉlyaga ndɨ makpʉmʉka masɨ nɨmɔ ɓagya ndɨ, na mʉtɨwɨ masɨ nɨmɔ ɓapá ndɨ.
30 Os apóstolos voltaram para junto de Jesus e contaram-lhe tudo o que haviam feito e ensinado.
31 Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Togoni mbɛyɨ iɓusu aka ɓɨkɛɗɛ ka pa nɨyɔ mʉmbanzʉ kɛgʉ mino, mimumbisoku.» Aɓɨkya ndɨ ɓɛyɔ kyɛ ɓambanzʉ ɓudingi kʉgbɛ ɓasilyogoku ndɨ, ɓanaga. Ɓaɓɨɓya ɓakɛgʉ ndɨ gʉtʉgʉ no ngbingo mʉlyalya aka.
31 Ele disse-lhes: Vinde à parte, para algum lugar deserto, e descansai um pouco. Porque eram muitos os que iam e vinham e nem tinham tempo para comer.
32 Ɓakɨɗa kʉwa ndɨ asɨ ɨɓʉ aka ka ɨngbɔlɔ ɓapʉnga kaɨnda ka pa nɨyɔ mʉmbanzʉ kɛgʉ ndɨ mino.
32 Partiram na barca para um lugar solitário, à parte.
33 Luki limoti, ɓatʉ ɓudingi ɓʉmɨna ndɨ nɨ ɓanaga, ɓumibo. Kʉwa wa, ɓambanzʉ ɓa gʉɗʉ ɓasɨ ɓatɨnɨka ndɨ na mbangʉ, ɓaɗɨkya ndɨ nɨ ɨɓʉ kadwɛ kambwa ka Yeso na ɓaɓɨɓya kakɨ ka pa nɨyɔ ɓa ndɨ mino kaɨnda.
33 Mas viram-nos partir. Por isso, muitos deles perceberam para onde iam, e de todas as cidades acorreram a pé para o lugar aonde se dirigiam, e chegaram primeiro que eles.
34 Nɨyɔ Yeso osya ka ɨngbɔlɔ, amɨna ndɨ ambaza mudingi, alya kumbu kʉgbɛ kyɛ a ndɨ abɛ ɓakɔndɔlɔ nɨɓɔ ɓakɛgʉ na muɓuɓulyo. Apʉnga ndɨ kaupá mʉtʉʉ kʉgʉ wa makpʉmʉka mudingi.
34 Ao desembarcar, Jesus viu uma grande multidão e compadeceu-se dela, porque era como ovelhas que não têm pastor. E começou a ensinar-lhes muitas coisas.
35 Yɛkɨ ngbingo a kʉwa ndɨ nɨ okitogini, ɓaɓɨɓya ɓakpuɗoku ndɨ, ɓaɓɨkya ɓɛ: «Wanʉ a ɨsa, na ngbingo okitogini gɔnɨ,
35 A hora já estava bem avançada quando se achegaram a ele os seus discípulos e disseram: Este lugar é deserto, e já é tarde.
36 hʉkpamya ɓatʉ ɓi nɨɓa, ɓaga ko giyo nɨyɔ a ka ɓakpɔlɔ-kpɔlɔ wanʉ na ka sɛngɨ nɨyɨna ɓuwobi-ɓuwobi wanʉ kailuulyo luki lɨlya.»
36 Despede-os, para irem aos sítios e aldeias vizinhas a comprar algum alimento.
37 Yeso usikisya kʉwa ndɨ ɓɛ: «Hupóno nɨ iɓunu aka malɨlɨ.»
37 Mas ele respondeu-lhes: Dai-lhes vós mesmos de comer. Replicaram-lhe: Iremos comprar duzentos denários de pão para dar-lhes de comer?
38 Yeso umuusa ndɨ ɓɛ: «Ma na mukati mɨnga? Windoni mbɛyɨ kaɨna.»
38 Ele perguntou-lhes: Quantos pães tendes? Ide ver. Depois de se terem informado, disseram: Cinco, e dois peixes.
39 Kʉwa wa, Yeso ʉkpamya ndɨ ɓɛ ɓulikisi ɓambanzʉ ɓasɨ ka magbʉta ka tɔnɨtɔ.
39 Ordenou-lhes que mandassem todos sentar-se, em grupos, na relva verde.
40 Ɓikanana ndɨ ka magbʉta ma mɨya-yimoti-yimoti, na magɔgɔ ma ɓatɛkɛɓɛ kuɓukumuti kuɓukumuti.
40 E assentaram-se em grupos de cem e de cinqüenta.
41 Yeso ava ndɨ mukati kuɓukumuti na ɓosi ɓaɓa ɓi nɨɓɔ, ɨkwɛ kʉgʉ wa lɨsyɛ, abibisa Kunzi. Kumbuso yi, oɓunonogo mukati, ʉpága ɓaɓɨɓya kakɨ pa imoti na ɓosi ɓaɓa ɓi nɨɓɔ ɓɛ ɓʉlʉpyagɨ kʉwa.
41 Então tomou os cinco pães e os dois peixes e, erguendo os olhos ao céu, abençoou-os, partiu-os e os deu a seus discípulos, para que lhos distribuíssem, e repartiu entre todos os dois peixes.
42 Ɨɓʉ ɓasɨ ɓalyalya ndɨ, ɓikutaga ɓɨkpɛkɛɗɛ-kpɛkɛɗɛ.
42 Todos comeram e ficaram fartos.
43 Kʉwa wa, ɓaɓɨɓya ɓamʉmʉla ndɨ ɓodongbu ɓaya mukati na ɓosi nɨɓɔ ɓasɨkana ndɨ. Otuma ndɨ mʉmbɨ tɛkɛɓɛ na mɨɓa.
43 Recolheram do que sobrou doze cestos cheios de pedaços, e os restos dos peixes.
44 Luga ka ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓalyalya ndɨ, ɓalʉkʉ ɓa ndɨ ɛlɔfʉ kuɓukumuti.
44 Foram cinco mil os homens que haviam comido daqueles pães.
45 Kumbusa yɨkɛɗɛ, Yeso ʉkpamya ndɨ ɓaɓɨɓya kakɨ kaɗaka ka ɨngbɔlɔ kyɛ ɓazabɨ mbɛyɨ ɨɓʉ kambwa kʉsyakʉ wa ibombu, miso ka gʉɗʉ wa Bɛtɛsaida. Ɨyɨ, asɨkana ndɨ kapá ambaza ka ɓambanzʉ lɨgʉndʉ.
45 Imediatamente ele obrigou os seus discípulos a subirem para a barca, para que chegassem antes dele à outra margem, em frente de Betsaida, enquanto ele mesmo despedia o povo.
46 Kumbusa kaʉpá lɨgʉndʉ, aga ndɨ kalʉmba ka ngʉpa.
46 E despedido que foi o povo, retirou-se ao monte para orar.
47 Nɨyɔ ɓʉgɔgɔ ogwo, ɨngbɔlɔ yidingi a kʉwa ndɨ ka lɨmbɛngɨ lo liɓo. Yeso a ndɨ ɨyɨ mʉkaka aka kubi.
47 À noite, achava-se a barca no meio do lago e ele, a sós, em terra.
48 Ɨna ndɨ ɓɛ ɓaɓɨɓya kakɨ ɓa ndɨ na ɓʉkpɛkɨ-kpɛkɨ kawɔ ɨngbɔlɔ kyɛ avivi a ndɨ kautundulo kumbuso. Kʉwa ɓuwobi lɨsyɛ katɨnɨkaga, ɓamɨna ndɨ Yeso nɨnɔ odoku nɔ misa ya kʉ ɓa ndɨ mino. A ndɨ kakpakyana kʉgʉ wo liɓo, anapa kaʉkɨtaga.
48 Vendo-os se fatigarem em remar, sendo-lhes o vento contrário, foi ter com eles pela quarta vigília da noite, andando por cima do mar, e fez como se fosse passar ao lado deles.
49 Nɨyɔ ɓamɨna ɓɛyɔ, ɓakʉgwaga ndɨ kyɛ ɓa ndɨ kasɨma ɓɛ abɨlɨ.
49 À vista de Jesus, caminhando sobre o mar, pensaram que fosse um fantasma e gritaram;
50 A ɓɛyɔ, ɨɓʉ ɓasɨ ɓamɨnatʉ ndɨ, ɓotuma ndɨ na kʉɓangakʉ ɓɨɗɛ. Luki limoti, ko ngbingo yi nɨnɔ aka nɔ, Yeso ʉɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Wikoni na lɨlʉkʉ! Ɨmɨ nɔ, makoɓongonitɔgʉ!»
50 pois todos o viram e se assustaram. Mas ele logo lhes falou: Tranqüilizai-vos, sou eu; não vos assusteis!
51 Kumbuso yi, aɗaka ndɨ ka ɨngbɔlɔ pa imoti na ɨɓʉ, avivi adakɨlya ndɨ. Ɓaɓɨɓya ɓotuma ndɨ na ombombo ɓɨɗɛ,
51 E subiu para a barca, junto deles, e o vento cessou. Todos se achavam tomados de um extremo pavor,
52 kyɛ ɓakotombisyagʉ ndɨ isi ya lɨkpʉmʉka lɨmbanga nɨlɔ agya ndɨ kʉgʉ wa mukati. A ɓɛyɔ, mambɛngɨ kaɓʉ a ndɨ ɓɨdɨsɨlɨ.
52 pois ainda não tinham compreendido o caso dos pães; os seus corações estavam insensíveis.
53 Ngbingo yi nɨnɔ ɓazaba ndɨ mino, ɓosila ka iwili ya Gɛnɛzalɛtɨ, ɓafʉma ɨngbɔlɔ.
53 Navegaram para o outro lado e chegaram à região de Genesaré, onde aportaram.
54 Nɨyɔ aka yɔ ɓosya ka ɨngbɔlɔ, ɓambanzʉ ɓamiba ndɨ Yeso.
54 Assim que saíram da barca, o povo o reconheceu.
55 Ɓapʉnga ndɨ kolingyo iwili yi nɨyɔ yasɨ. Ɓanadulyoku Yeso na ɓatʉ ɓa ɓokoloɓu kʉgʉ wa ɓakalagba ka ɓapa ɓayasɨ kʉ ɓʉkanaga ndɨ mino ɓɛ a kʉ.
55 Percorrendo toda aquela região, começaram a levar, em leitos, os que padeciam de algum mal, para o lugar onde ouviam dizer que ele se encontrava.
56 Ɓapa ɓayasɨ kʉ Yeso ɨndaga ndɨ mino, iki ka sɛngɨ, ka ɓagʉɗʉ ikanɨ ka ɓasɔkɔ, ɓambanzʉ ɓabisilyaga ndɨ ɓatʉ ɓa ɓokoloɓu kunzi. Ɨɓʉ ɓatʉ ɓi nɨɓɔ ɓɨtatanaga ndɨ na Yeso ɓɛ ɓatʉ ɓa ɓokoloɓu ɓavɨlɨnɔ ɓaka gʉtʉgʉ mʉ ma kutuko kakɨ aka. Na ɓatʉ ɓasɨ nɨɓɔ ɓavɨlaga ndɨ, ɓahʉkagatʉ ndɨ.
56 Onde quer que ele entrasse, fosse nas aldeias ou nos povoados, ou nas cidades, punham os enfermos nas ruas e pediam-lhe que os deixassem tocar ao menos na orla de suas vestes. E todos os que tocavam em Jesus ficavam sãos.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Marcos 6, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.