Atos 17
AGɄMƐ WAMBƗYA (LIK) vs VC
1 Pɔlɔ ɨɓʉ na Sila ɓaga ndɨ pisi ka gʉɗʉ wa Amufipoli na Apɔlɔnia, ɓosila kʉwa ndɨ ka Tesalonika kʉ Ɓayuda ɓa ndɨ mino na ndaɓʉ ya malʉmba.
1 Passaram por Anfípolis e Apolônia e chegaram a Tessalônica, onde havia uma sinagoga de judeus.
2 Mʉɗɔngɔnɨ ɓɛyɔ Pɔlɔ agyaga ndɨ mino kambwa, ogulya ndɨ kʉ ɓɛyɔ. Ka Masyɛ ma kimumbiso masaa, ɓikaga ndɨ kagya ɓoɗongoso na ɨɓʉ kʉ ko bulya Moɓiso Motu.
2 Paulo dirigiu-se a eles, segundo o seu costume, e por três sábados disputou com eles.
3 Ikaga ndɨ kaʉtʉmbʉlyaga, anowoniso ɓɛ okwononi Kilisito igyogyisi, opupoku ka mbʉkʉ. Ɨyɨ aka ndɨ na ɨɓʉ ɓɛ: «Yeso yi nɨnɔ, nakamʉɓɨkyaga Mongoni Manza ko bulya kakɨ, ɨyɨ nɨ Kilisito.»
3 Explicava e demonstrava, à base das Escrituras, que era necessário que Cristo padecesse e ressurgisse dos mortos. E este Cristo é Jesus que eu vos anuncio.
4 Nɨyɔ Ɓayuda ɓemoti-ɓemoti ɓʉkana lɨkpʉmʉka li nɨlɔ, ɓabaya ndɨ, ɓaɓyɛ kʉwa ndɨ Pɔlɔ na Sila. Ɓagiliki ɓudingi nɨɓɔ ɓabibisaga ndɨ Kunzi pa imoti na ɓoko ɓakpʉ ɓakinisono, ɓabaya ndɨ gɔnɨ.
4 Alguns deles creram e associaram-se a Paulo e Silas, como também uma grande multidão de prosélitos gentios, e não poucas mulheres de destaque.
5 Luki limoti, Ɓayuda ɓagɔgɔ ɓotuma ndɨ na imi ɓɨɗɛ. Ɓʉpʉnaga ndɨ na lɨgʉndʉ ɓawanza ɓemoti-ɓemoti nɨɓɔ ɓayɨgya yanyɛ. Ɓamʉmʉla kʉwa ndɨ ambaza wasɨ kavɨkɨmanaga ka gʉɗʉ, ɓaga ndɨ ka ndaɓʉ ka Yasoni kakɨsa Pɔlɔ na Sila ɓɨvaka-vaka ɓɛkyɛ ɓupupisi ko misa ka ɓambanzʉ.
5 Os judeus, tomados de inveja, ajuntaram alguns homens da plebe e com esta gente amotinaram a cidade. Assaltaram a casa de Jasão, procurando-os para os entregar ao povo.
6 Yɛkɨ ɓakʉmɨnagʉ ndɨ, ɓaga kʉwa ndɨ na Yasoni pa imoti na ɓakilisito ɓemoti-ɓemoti ɓɨdaɗa-daɗa ko misa ka ɓangama ɓa gʉɗʉ nɨ ɓanapamɨkanaga ɓɛ: «Ɓatʉ ɓi nɨɓa ɓaputini ɔɓɨlɨ wasɨ, mbɨya wanʉ, ɓodwiniku kʉwa gɔnɨ wanʉ,
6 Mas como não os achassem, arrastaram Jasão e alguns irmãos à presença dos magistrados, clamando: Estes homens amotinam todo o mundo. Estão agora aqui! E Jasão os acolheu!
7 Yasoni nɔ utilyi ɓi kʉ kakɨ. Ɓatʉ ɓi nɨɓana ɓasɨ ɓakɛgʉ kaɓyɛ mʉtʉʉ ka ngama mudingi wa Lʉma kyɛ ɓakaɓɨkya ɓɛ atʉ na ngama wagɔgɔ nɨnɔ ina ɓɛ Yeso.»
7 Todos eles contrariam os decretos de César, proclamando outro rei: Jesus.
8 Lɨkpʉmʉka li nɨlɔ ʉtʉla ndɨ ɓatʉ ɓakpʉ na ɓangama ɓa gʉɗʉ,
8 Assim excitavam o povo e os magistrados.
9 ɓusiso kʉwa ndɨ Yasoni nɨ ɓikolyogini.
9 E só depois de receberem uma caução de Jasão e dos outros é que os deixaram ir.
10 Nɨyɔ biti olipyo, ɓakilisito ɓamogosa ndɨ Pɔlɔ na Sila ka gʉɗʉ yi nɨnɔ ina ɓɛ Bɛlɔya. Nɨyɔ ɓosilo kʉ ɓɛyɔ, ɓaga ka ndaɓʉ ya malʉmba ka Ɓayuda.
10 Logo que se fez noite, os irmãos enviaram Paulo e Silas para Beréia. Quando ali chegaram, entraram na sinagoga dos judeus.
11 Ɓatʉ ɓi nɨɓɔ kʉ ɓa ndɨ ɓanza kaʉkɨtaga Ɓatesalonika. Ɓa ndɨ kabaɨlya Lɨkpʉmʉka ko Kunzi na mʉsasa makpʉ. Masyɛ masɨ, ɓakpɨmaga ndɨ Moɓiso ɓɛkyɛ ɓibi ɓɛ lɨkpʉmʉka nɨlɔ Pɔlɔ ʉɓɨkyaga ndɨ, a ndɨ la lɨngʉnʉ.
11 Estes eram mais nobres do que os de Tessalônica e receberam a palavra com ansioso desejo, indagando todos os dias, nas Escrituras, se essas coisas eram de fato assim.
12 Ɓudingi luga kaɓʉ ɓabaɨlya ndɨ. Luga ka Ɓagiliki, ɓoko ɓakinisono na ɓalʉkʉ ɓudingi ɓabaɨlya ndɨ gɔnɨ.
12 Muitos deles creram, como também muitas mulheres gregas da aristocracia, e não poucos homens.
13 Nɨyɔ Ɓayuda ɓa Tesalonika ɓʉkana ɓɛ Pɔlɔ akaɓɨkyaga gɔnɨ Mongoni Manza ko Kunzi ka Bɛlɔya, Ɓaga ndɨ kʉ ɓɛyɔ, ɓapʉnga gɔnɨ kapá ɨpʉmbʉ na kauvikimosogo ɓambaza ka ɓambanzʉ.
13 Mas os judeus de Tessalônica, sabendo que também em Beréia tinha sido pregada por Paulo a palavra de Deus, foram para lá agitar e sublevar o povo.
14 Ko ngbingo yi nɨnɔ aka nɔ, ɓakilisito ɓamogosa ndɨ Pɔlɔ miso yo liɓo lidingi, luki limoti, Sila na Timotio ɓasɨkana mbɛyɨ ndɨ ɨɓʉ wa aka wa.
14 Então os irmãos fizeram que Paulo se retirasse e fosse até o mar, ao passo que Silas e Timóteo ficaram ali.
15 Ɓatʉ nɨɓɔ ɓɨnda ndɨ kabiso Pɔlɔ, ɓasilisa ndɨ ka gʉɗʉ wa Atɛnɛ. Kumbuso yi, ɓigoku ndɨ ka Bɛlɔya na mayʉ nɨmɔ Pɔlɔ utikilyoku ndɨ Sila ɨɓʉ na Timotio ɓɛ ɓɨndɨ katakanya ɓɨgala-gala.
15 Os que conduziam Paulo levaram-no até Atenas. De lá voltaram e transmitiram para Silas e Timóteo a ordem de que fossem ter com ele o mais cedo possível.
16 Ngbingo yi nɨnɔ Pɔlɔ a ndɨ mino kaɓʉndaga Sila na Timotio ka Atɛnɛ, a ndɨ no kumbu kʉgbɛ kyɛ gʉɗʉ yi nɨnɔ a ndɨ wakɨgʉmya ka gbɨlɨtɔ.
16 Enquanto Paulo os esperava em Atenas, à vista da cidade entregue à idolatria, o seu coração enchia-se de amargura.
17 Agyaga ndɨ ɓoɗongoso na Ɓayuda na ɓatʉ ɓagɔgɔ nɨɓɔ ɓaɓangaga ndɨ Kunzi kʉsɔ wa ndaɓʉ ya malʉmba. Ka ɓapa ɓaya musilyoni, ikaga ndɨ na ɓoɗongoso masyɛ masɨ na ɓatʉ nɨɓɔ ɓosilyanaga ndɨ na ɨɓʉ.
17 Disputava na sinagoga com os judeus e prosélitos, e todos os dias, na praça, com os que ali se encontravam.
18 Ɓatʉ ɓa kimibo ɓemoti-ɓemoti ka liɗu ka Ɓɛpikulio na ka Ɓasitoiko, ɓapʉnga ndɨ ɓoɗongoso na ɨyɨ. Ɓemoti-ɓemoti luga kaɓʉ ɓuusaga ndɨ ɓɛ: «Tongolobi mʉna a mbɛyɨ kapa kaɓɨkya ɓʉ?» Ɓagɔgɔ ɓaɓɨkyaga ndɨ ɓɛ: «Akainisono abɛ a mʉɓɨɓɨkya wo mongoni ko ɓokunzi ɓo di.» Ɓa ndɨ kanzɨna ɓɛyɔ kyɛ Pɔlɔ a ndɨ kaɓɨkyaga Mongoni Manza ko bulya ka Yeso na ɓɛyɔ opupoku ndɨ mino ka mbʉkʉ.
18 Alguns filósofos epicureus e estóicos conversaram com ele. Diziam uns: Que quer dizer esse tagarela? Outros: Parece que é pregador de novos deuses. Pois lhes anunciava Jesus e a Ressurreição.
19 Ɓava kʉwa ndɨ Pɔlɔ, ɓaga na ɨyɨ ka Pa Yidingi nɨyɔ ɓalɨkyaga ndɨ ɓɛ «Alɨyɔpagɔ», ɓamuusa ndɨ ɓɛ: «Wakwananatʉ katɨtʉmbʉlya isi ya mʉtʉʉ mambɨya nɨmɔ wakapá?
19 Tomaram-no consigo e levaram-no ao Areópago, e lhe perguntaram: Podemos saber que nova doutrina é essa que pregas?
20 Wakatɨɓɨkyaga makpʉmʉka mo di. Ta nɛkɨ kapa kaiba ambɛ nɨyɔ yasɨ isi yi nɨ ɨkɨ.»
20 Pois o que nos trazes aos ouvidos nos parece muito estranho. Queremos saber o que vem a ser isso.
21 A ɓɛyɔ, ɓatʉ ɓa Atɛnɛ ɓasɨ pa imoti na ɓobiko nɨɓɔ ɓikaga luga kaɓʉ ɓokitisaga ndɨ ɓongbingo kaɓʉ ɓayasɨ kaɓɨkyaga na kaʉkana ɓomongoni ɓayambɨya.
21 Ora {como se sabe}, todos os atenienses e os forasteiros que ali se fixaram não se ocupavam de outra coisa senão a de dizer ou de ouvir as últimas novidades.
22 Kʉwa wa, Pɔlɔ amaga ndɨ kambwa ka ɓatʉ nɨɓɔ ɓa ndɨ ka Alɨyɔpagɔ wa, ɨyɨ aka ɓɛ: «Iɓunu ɓatʉ ɓa Atɛnɛ, nakaɨna abɛ maɓaɨpá ko ɓokunzi kʉgbɛ.
22 Paulo, em pé no meio do Areópago, disse: Homens de Atenas, em tudo vos vejo muitíssimo religiosos.
23 A ɓɛyɔ, wa no ɓi mino kalingyo gʉɗʉ kunu, nɨnagatʉ ɓi ɓapa nɨɓayɔ mubibisogo mino ɓokunzi kunu. Ninito ɓi gɔnɨ gbɔgbɔ yimoti nɨ ɓokpikini mino ɓɛ: ‹A ko bulya ko kunzi yi nɨnɔ takamibogigʉ.› Kinili, ɨmɨ, nakamʉɓɨkyaga Mongoni ka nɨnɔ mabibisogo nɨ makɛgʉ kamibo.
23 Percorrendo a cidade e considerando os monumentos do vosso culto, encontrei também um altar com esta inscrição: A um Deus desconhecido. O que adorais sem o conhecer, eu vo-lo anuncio!
24 Kunzi yi nɨnɔ agya ndɨ ɔɓɨlɨ na masɨ nɨmɔ a kʉsɔ yi, ɨyɨ nɔ a Mombukwana lɨsyɛ na lɨtɔmbʉ, kikogigʉ na ɓandaɓʉ nɨɓayɔ ɓambanzʉ ɓopikogo.
24 O Deus, que fez o mundo e tudo o que nele há, é o Senhor do céu e da terra, e não habita em templos feitos por mãos humanas.
25 Kɛgʉ na nza yi ɓɛ ɓambanzʉ ɓaguguɓyi abɛ kika na yangya. A ɓɛyɔ, ɨyɨ nɔ ʉpága ɓatʉ ɓasɨ ɔɓɨlɨ, muyukumi na makpʉmʉka masɨ.
25 Nem é servido por mãos de homens, como se necessitasse de alguma coisa, porque é ele quem dá a todos a vida, a respiração e todas as coisas.
26 Katʉkya ka mʉmbanzʉ ɓemoti, agya ndɨ mababa ka ɓambanzʉ kyɛ ɓiki ka ɔɓɨlɨ wasɨ. Ubisilyaga ndɨ ɓongbingo na lɨlɨ ka ɓogiyo.
26 Ele fez nascer de um só homem todo o gênero humano, para que habitasse sobre toda a face da terra. Fixou aos povos os tempos e os limites da sua habitação.
27 Kunzi agya ndɨ ɓɛyɔ kyɛ ɓambanzʉ ɓakɨsɨ. Gʉtʉgʉ ɓakiko kakɨsa nɨ ɓakazakaɗaga, ɓakwananatʉ aka kamɨna. Wɨna sɛ, Kunzi a ɓuwobi na iɓusu ɓasɨ yɨkaka-yɨkaka.
27 Tudo isso para que procurem a Deus e se esforcem por encontrá-lo como que às apalpadelas, pois na verdade ele não está longe de cada um de nós.
28 A ɓɛyɔ:
28 Porque é nele que temos a vida, o movimento e o ser, como até alguns dos vossos poetas disseram: Nós somos também de sua raça...
29 Yɛkɨ ta ɓomiko Kunzi, takikonitɔgʉ na tamanaga ambɛ akwanana kaika mʉɗɔngɔnɨ abɛ kunzi yi nɨnɔ ɓagyaga na ɔlɔ, na ngwɛyɨ ikanɨ lɨtalʉ nɨyɔ ɓambanzʉ ɓagya na ɓʉgɛgɛlɛ na yimibo.
29 Se, pois, somos da raça de Deus, não devemos pensar que a divindade é semelhante ao ouro, à prata ou à pedra lavrada por arte e gênio dos homens.
30 Luki limoti, Kunzi kɛgʉ ɓata kaanda ɓongbingo nɨɓɔ ɓambanzʉ ɓa ndɨ mino ko biti. Mbɨya wanʉ, akaʉɓɨkyaga ɓambanzʉ ɓasɨ na ka ɓogiyo ɓayasɨ ɓɛ ɓoyikosi mambɛngɨ.
30 Deus, porém, não levando em conta os tempos da ignorância, convida agora a todos os homens de todos os lugares a se arrependerem.
31 A ɓɛyɔ, obisoni lɨsyɛ nɨlɔ akɔ ndɛkɛ mino ngbanga ka ɔɓɨlɨ wasɨ, ka ɓungbingbili, pisi ka mʉtʉ ɓemoti nɨnɔ apʉnaga ndɨ. Apupisa ndɨ ka mbʉkʉ ɓɛkyɛ ɓatʉ ɓasɨ ɓibi ɓɛ mʉtʉ yi ɨyɨ nɨnɔ.»
31 Porquanto fixou o dia em que há de julgar o mundo com justiça, pelo ministério de um homem que para isso destinou. Para todos deu como garantia disso o fato de tê-lo ressuscitado dentre os mortos.
32 Nɨyɔ ɓamʉkana Pɔlɔ nɨ ananzɨna ko bulya yipupa ka mbʉkʉ, ɓemoti-ɓemoti luga kaɓʉ ɓapʉnga ndɨ katɨba ɓɨkyaaa, ɓagɔgɔ ɓaɓɨkya ndɨ ɓɛ: «Tʉmʉkanatʉ ɓanʉ mbɛyɨ ɓata lɨsyɛ lagɔgɔ.»
32 Quando o ouviram falar de ressurreição dos mortos, uns zombavam e outros diziam: A respeito disso te ouviremos outra vez.
33 Kʉwa wa, Pɔlɔ ʉsa ndɨ.
33 Assim saiu Paulo do meio deles.
34 Luki limoti, ɓatʉ ɓemoti-ɓemoti ɓaga ndɨ pa imoti na ɨɓʉ, ɓaɓɨnɨkyana ndɨ Kunzi. Luga kaɓʉ, a ndɨ nɨ Dionisi, mʉtʉ ɓemoti wa Alɨyɔpagɔ, muko ɓemoti nɨnɔ ina ndɨ ɓɛ Damali na ɓatʉ ɓagɔgɔ ɓata.
34 Todavia, alguns homens aderiram a ele e creram: entre eles, Dionísio, o areopagita, e uma mulher chamada Dâmaris; e com eles ainda outros.
Atalhos do teclado
- Capítulo anterior←
- Próximo capítulo→
- Versículo anteriork
- Próximo versículoj
- Limpar seleçãoEsc
- Esta ajuda?
Estude este capítulo no WhatsApp
Peça à IA da Bíblia Fala para explicar Atos 17, comparar traduções ou montar um estudo — tudo direto pelo WhatsApp.